فهرست مطالب

  • پیاپی 10 (تابستان 1401)
  • تاریخ انتشار: 1402/01/09
  • تعداد عناوین: 12
|
  • صحرا محمدی مهر، مسعود بیژنی* صفحات 1-18

    هدف این پژوهش، تحلیل رفتار زیبایی شناسی روستاییان از دیدگاه روانشناسی زیست محیطی با استفاده از هرم نیازهای مازلو بود. روش تحقیق از نوع توصیفی تحلیلی بود که استفاده از یک پیمایش انجام گرفت. جامعه‏ آماری شامل روستاییان استان کرمانشاه بود که 385 نفر از آنها با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای با انتساب متناسب، انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه ای‏ بود که روایی آن توسط پانلی از متخصصان ترویج و آموزش کشاورزی مورد تایید قرار گرفت. پایایی آن با انجام یک پیش آزمون و با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ (82/71 0/0) محاسبه شدکه نشان دهنده پایایی قابل قبول ابزار تحقیق است. یافته‎ها نشان داد که بیشتر پاسخگویان در سطح چهارم (نیاز به احترام) قرار داشتند. آزمون تحلیل واریانس یک طرفه و آزمون تعقیبی مقایسات زوجی LSD نشان داد که بین روستاییان با سطوح نیازهای "فیزیولوژیکی"، "ایمنی"، "اجتماعی"، "احترام" و "زیباپسندی" از نظر رفتارهای زیبایی شناسی زیست محیطی تفاوت معنی داری وجود دارد؛ به این ترتیب که افراد با "نیازهای فیزیولوژیکی ایمنی" رفتار زیباپسندی پایین، "نیازهای اجتماعی" رفتار متوسط و افراد با "نیازهای احترام زیباپسندی" رفتار زیبایی شناسی سطح بالاتری را از خود بروز می دهند و این با فلسفه هرم نیازهای مازلو مطابقت دارد. با توجه به نتایج به دست آمده جهت بهبود رفتار زیبایی شناسی زیست محیطی روستاییان، پیشنهادهایی ارایه گردید.

    کلیدواژگان: نیاز به احترام، رفتارسنجی، زیبایی شناسی، محیط زیست، کرمانشاه
  • جعفر معصوم پور سماکوش*، وحید سهرابی، مرتضی میری صفحات 19-38

    خشکسالی به عنوان مخاطره ای اقلیمی، تاثیر بسزایی بر محیط زیست و به تبع آن انسان و سایر موجودات زنده دارد. ازاین رو پایش و پیش بینی این پدیده امری لازم و ضروری می باشد. در این پژوهش با هدف بررسی و ارزیابی پیش بینی خشکسالی در نیمه غربی کشور از شاخص خشکسالی استاندارد شده چند متغیره (MSDI) و روش های مبتنی بر هوش مصنوعی استفاده شده است. جهت پیش بینی مقادیر این شاخص در محدوده مطالعاتی، از داده های ماهانه بارش و رطوبت خاک پایگاه داده  MERRA طی دوره 36 ساله (1980-2016) به عنوان ورودی و مقادیر محاسبه شده MSDI بعنوان خروجی  بهره برده شد.  نتایج تحلیل خشکسالی ماهانه براساس این داده ها نشان داد که شدیدترین خشکسالی در منطقه مورد مطالعه حد فاصل ماه های مارس تا اکتبر به وقوع پیوسته و کانون اصلی وقوع این پدیده، استان های لرستان و خصوصا ایلام و کرمانشاه می باشند. این نتایج با بررسی نقشه های فصلی و سالانه نیز مطابقت دارد. طبق طبقه بندی شاخص MSDI، خشکسالی شدید در منطقه مورد مطالعه ثبت نشده است و خشکسالی ها در طبقه متوسط قرار داشتند. نتایج حاصل از مدل سازی شبکه های عصبی مصنوعی نیز نشان داد که استفاده از شبکه های عصبی مصنوعی به طور کلی از توانایی شبیه سازی مناسبی برخوردار می باشند. از بین الگوریتم های استفاده شده جهت بهینه سازی شبکه عصبی مصنوعی، الگوریتم ژنتیک، بهترین عملکرد را نسبت به سایر روش ها در پیش بینی خشکسالی ها دارا می باشد.

    کلیدواژگان: بارش، رطوبت خاک، شاخص خشکسالی چند متغیره، شدت خشکسالی، الگوریتم ژنتیک
  • شیلا حجه فروش نیا* صفحات 21-38

    اکوتوریسم آمیزه ای ازفرصت ها وتهدیدها برای مناطق مختلف می باشد. در واقع اکوتوریسم موفق درپی افزایش فرصت هاوکاهش تهدیدهاست. اگر فرصتی شناخته شود، به سود تبدیل می شود و اگر از تهدیدی اجتناب نشود، به هزینه تبدیل خواهد شد. بهره مندی اقتصادی و موفقیت اکوتوریسم، در گرو برنامه ریزی وکنترل موثر است. در این تحقیق هدف شناسایی ارتباط ببین نقش اکوتوریسم، اگرواکوتوریسم و ژیوتوریسم در توسعه ی گردشگری و کمک به  ارتقا بخش اقتصادی در شهرستان سمیرم می باشد لذا نقشه هر کدام  از انواع توریسم به صورت جداگانه تهیه می گردد و نهایتا با تهیه نقشه ها، موقعیت نقاط مهم شهرستان سمیرم جهت تصمیم گیری توسعه پایدار یا راهبردهای مناسب به منظور برنامه ریزی در زمینه توسعه اتخاذ می گردد. جهت تهیه نقشه های اگرواکوتوریسم و اکوتوریسم از روش پیمایش میدانی با استفاده از تکمیل و آنالیز پرسشنامه توسط گردشگران و استفاده از نظرات مسیولان و کارشناسان ادارات و همچنین مصاحبه با افراد محلی استفاده شد. در نهایت با انجام آزمون های آماری و به کارگیری مدل SWOT،  اقدام به تجزیه و تحلیل و ارایه ی راهکار ها و پیشنهادات گردید. همچنین به منظور تهیه نقشه های ژیوتوریسم از مدل آنتروپی شانون استفاده شد. با استفاده از روش باتلر مشخص شد که صنعت گردشگری در شهرستان سمیرم در چه مرحله ای قرار دارد. مدلهای سوات و باتلر در نمایش تغییرات موجود و آتی جوامع در مقابل شرایط و ویژگیهای محیط داخلی و خارجی منطقه بسیار موثر هستند. نتایج نشان داد سمیرم، از مرحله اول و دوم چرخه ی حیات مقاصد گردشگری باتلر گذر کرده و در حال حاضر در مرحله ی سوم این مدل یعنی توسعه قرار گرفته است. بدین صورت که سرمایه گذاری ها در این شهرستان نشانگر شروع رشد و توسعه ی گردشگری مخصوصا اگرواکواکوتوریسم و ژیوتوریسم در مقصد سمیرم می باشد. بنابراین در صورت ارایه ی امکانات و خدمات بیشتر، توسعه ی گردشگری در این ناحیه به سمت تثبیت (مرحله ی چهارم باتلر) حرکت خواهد نمود.

    کلیدواژگان: زمین گردشگری، گردشگری باغ، توسعه پایدار، بهره مندی اقتصادی، سمیرم
  • نسرین فرجی درخانه، نصرالله مولایی هشجین*، محمدباسط قریشی، عیسی پور رمضان صفحات 39-56

    مهمترین ویژگی ساختار اقتصادی روستاهای کشور، فقدان تنوع در بسترهای اقتصادی و فرصت های شغلی است. در این راستا، رویکرد متنوع سازی فعالیت های اقتصاد روستایی به عنوان راهکاری مفید که بسیاری از نظریه پردازان توسعه به منظور کاهش اثرات این ساختار و در چارچوب الگوی توسعه پایدار بر آن تاکید دارند، ارایه شده است.برهمین اساس در این پژوهش به بررسی این مساله و تحلیلی پیرامون موانع و عوامل بازدارنده و تنوع بخشی به فعالیت های اقتصادی  روستاهای شهرستان ماسال پرداخته شده است. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی است و نظر ماهیت انجام آن توصیفی-تحلیلی و از نظر روش شناسی کمی و کیفی می باشد. جامعه آماری تحقیق نیز 68 نفر از دهیاران و کارشناسان دستگاه های اقتصادی نواحی روستایی شهرستان ماسال می باشند که حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران تعیین گردید. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه محقق ساخته می باشد که گویه های آن با نظرات کارشناسی و اساتید دانشگاهی تهیه و تنظیم گردید. با توجه به اینکه میزان آلفای کرونباخ برای تمامی متغیرهای تحقیق برابر 0.892 بدست آمده ، پایایی پرسشنامه مورد تایید قرار گرفته است. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها نیز از نرم افزار SPSS استفاده شد. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که 32 عامل بازدارنده در متنوع سازی فعالیت های اقتصادی روستاهای شهرستان ماسال نقش دارد . همچنین، ضرایب بتا استاندارد شده مربوط به ساختارهای نهادی- مدیریتی برابر با 595/0 به دست آمده است که نسبت به سایر متغیرهای مستقل وارد شده در مدل رگرسیون دارای بیشترین مقدار می باشد. بنابراین میتوان گفت که از میان موانع موجود، موانع نهادی- مدیریتی، عمده ترین مانع فراروی متنوع سازی فعالیتهای اقتصادی روستاها بوده است.

    کلیدواژگان: عوامل بازدارنده، تنوع بخشی، اقتصاد روستایی، شهرستان ماسال، گیلان
  • مواضع بازیگران کلیدی جمهوری اسلامی ایران در هیدروپلیتیک رودخانه مرزی ارس
    مراد دلالت، مراد کاویانی راد*، فریده محمدعلی پور، محمدرضا شهبازبیگیان صفحات 41-60

    بازیگران کلیدی بیشترین نفوذ و تاثیر را بر یک موضوع، مسیله، فعالیت، راهبرد یا تصمیم گیری دارند و این بازیگران از روش های مختلف به شکل گسترده در مدیریت، سیاست گذاری، بازاریابی، آینده پژوهی و .. مسایل مربوط به رودخانه های مرزی و فرامرزی و در مدیریت محیط زیست کاربرد گسترده ای دارد  و رودخانه ارس با مساحت بیش از صد هزار کیلومترمربع، قسمت هایی از خاک کشورهای ترکیه، آذربایجان، ارمنستان و ایران را دربرمی گیرد. آن قسمت از حوضه ارس که در ایران قرار گرفته است، منتهی الیه شمال باختری کشور و در ساحل سمت راست رودخانه و در استان های آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، اردبیل و بخش کوچکی از استان گیلان است که حدود 41 درصد از مساحت کل حوضه ارس را تشکیل می دهد. هدف پژوهش حاضر، شناسایی مواضع بازیگران کلیدی ایران در مناسبات هیدروپلیتیک حوضه رودخانه مرزی بود. روش پژوهش تحلیلی- توصیفی و نوع تحقیق بنیادی- کاربردی می باشد که  ابزار  استفاده در این مقاله روش آینده پژوهی مکتور است.یافته های تحقیق گویای آن است که بیشترین اولویت در بین اهداف بازیگران امنیت غذایی و مهم ترین بازیگر وزارت نیرو  و اثرگذارترین بازیگر وزارت امور خارجه،وزارت کشور و سازمان محیط زیست و اثرپذیرترین بازیگر وزارت نیرو است و بدین ترتیب بین سازمان محیط زیست،وزارت امور خارجه و وزارت نیرو و وزارت کشور  قوی ترین همگرایی را در بین بازیگران بر سراهداف یا وظایف وراهبرد وجود دارد.

    کلیدواژگان: هیدروپلیتیک، بازیگران، مقیاس، ارس، ایران
  • محمد معتمدی راد*، شهرام بهرامی صفحات 57-81

    آلودگی با فلزات سنگین یکی از مشکلات زیست محیطی عمده در جوامع بشری است که سلامتی افراد جامعه را به خطر می اندازد. فلزات سنگین به دلیل پایداری بالا در محیط و ورود به چرخه غذایی از اهمیت بوم شناختی زیادی برخوردار هستند. پژوهش حاضر به بررسی آلودگی رسوبات حوضه آبریز گلیان به عناصر سنگین (آرسنیک، کادمیوم، کبالت، کروم، مس، کروم، مس، آهن، مولبیدن، نیکل، سرب، وانادیوم و آلومینیوم) پرداخته شده است. برای این منظور 58 نمونه رسوب از منطقه برداشت و مورد آنالیز ICP-MS قرار گرفت. برای سنجش آلودگی از شاخص هایی نظیر فاکتور غنی شدگی، ضریب آلودگی، درجه آلودگی اصلاح شده، ضریب بار آلودگی و شاخص ریسک اکولوژیک استفاده گردید. بر اساس شاخص غنی شدگی و درجه آلودگی، سرب و کادمیوم غنی شدگی اندکی در منطقه ایجاد کرده که منجر به آلودگی متوسطی در منطقه شده است و سایر عناصر بدون غنی شدگی است. شاخص درجه آلودگی اصلاح شده و ضریب بار آلودگی نشان داد منطقه آلودگی خاصی به عناصر سنگین ندارد که این امر توسط شاخص ریسک اکولوژیک که بیانگر آن است که ریسک اکولوژیک در منطقه کم است تایید شده است. با توجه به لیتولوژی منطقه دو منشا ماسه سنگی و آهکی در توزیع عناصر سنگین در رسوبات وجود دارد.

    کلیدواژگان: غلظت و آلودگی، عناصر سنگین، غنی شدگی، شاخص ریسک اکولوژیک، حوضه گلیان
  • ناصر سیف الهی*، مهرداد ناصرپور صفحات 83-98

    امروزه لزوم توجه به نقش تبلیغات در انتخاب برند مقصد گردشگری، از عوامل موثر در جذب و حفظ گردشگران به منطقه گردشگری محسوب می شود. هدف از پژوهش حاضر بررسی تاثیر تبلیغات فضای مجازی بر انتخاب برند مقصد گردشگری با نقش میانجی همخوانی خودپنداره گردشگر و هویت اصیل مقصد گردشگری در استان اردبیل می باشد. روش پژوهش به لحاظ ماهیت توصیفی- همبستگی است و از نظر هدف در طبقه بندی تحقیقات کاربردی قرار می گیرد. جامعه آماری این پژوهش را کلیه متخصصان، کارشناسان و اساتید دانشگاهی در زمینه گردشگری تشکیل می دهند و 68 نفر می باشند. روش نمونه گیری در پژوهش به شیوه کل سرشماری می باشد و تعداد 68 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات این تحقیق پرسشنامه 49 سوالی بوده است. داده های گردآوری شده بر اساس مدلسازی معادلات ساختاری با نرم افزار SmartPLS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که تبلیغات فضای مجازی بر برند مقصد گردشگری با ضریب مسیر 32/0، تبلیغات فضای مجازی بر همخوانی خودپنداره گردشگر با ضریب مسیر 77/0، تبلیغات فضای مجازی بر هویت اصیل مقصد گردشگری با ضریب مسیر  42/0، همخوانی خودپنداره گردشگر بر هویت اصیل مقصد گردشگری با ضریب مسیر 22/0، همخوانی خودپنداره گردشگر بر برند مقصد گردشگری با ضریب مسیر 25/0 و هویت اصیل مقصد گردشگری بر برند مقصد گردشگری با ضریب مسیر 37/0 اثرگذار بوده است. بنابراین تبلیغات مجازی بر انتخاب برند مقصد با نقش میانجی همخوانی خودپنداره و هویت اصیل مقصد گردشگری تاثیر داشته است و جلب گردشگران زیاد، نیازمند به وجود آمدن حس همخوانی خودپنداره گردشگر با برند مقصد گردشگری می باشد.

    کلیدواژگان: تبلیغات، فضای مجازی، برندیابی، همخوانی خودپنداره، مقصد گردشگری
  • احمد زنگانه*، محمد سلیمانی، موسی کمانرودی، شهرام رضایی صفحات 99-119

    یکی از عمده ترین سیاست های مداخله ای در بافت مرکزی شهر تهران که با چالش های متعددی مواجه است، بکارگیری پروژه های محرک توسعه با رویکرد بازآفرینی در جهت ارتقای کیفیت محیط شهری است. شناخت و تبیین اثرات پروژه های محرک توسعه با رویکرد بازآفرینی بر کیفیت محیط بافت مرکزی شهر تهران و همچنین مکانیسم و سازوکارهای چنین تاثیراتی، مهمترین هدف این مقاله بود. مبنای نظری و چارچوب مفهومی این پژوهش مبتنی بر رویکرد بازآفرینی و رویکرد کیفیت محیط شهری پایدار بوده است. ساختار متدولوژی این مقاله بر روش کمی و بطور خاص روش پیمایش استوار بوده است. محله هرندی به عنوان نمادی از یک محله بافت مرکزی که با معضلات متعددی از جنبه های مختلف حوزه شهری مواجه بوده و مداخلات مختلفی نیز در آن صورت گرفته، برای بررسی ها و کسب نتایج دقیق تر برای این مطالعه انتخاب شد. جامعه آماری پیمایش شامل ساکنان 15 سال به بالای محله هرندی بود که بر اساس فرمول کوکران، 378 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شد اما به منظور استحکام نتایج پیمایش این تعداد به 400 نفر افزایش یافته و توزیع پرسشنامه انجام یافت. روش نمونه گیری به این منظور، نمونه گیری تصادفی ساده بوده است. در تجزیه و تحلیل اطلاعات کمی از آمارهای توصیفی مانند شاخص های مرکزی و آمارهای استنباطی مانند ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون و مدل تحلیل مسیر استفاده شد. نتایج این مقاله نشان داد که علیرغم انجام اقدامات متعدد در بافت مرکزی شهر تهران، تغییرات چندان مثبتی در کیفیت محیط زندگی و فعالیت آن ایجاد نشده است. به گونه ای که محله هرندی در وضعیت فعلی با چالش های مختلفی در حوزه های کالبدی- فضایی، اجتماعی فرهنگی، اقتصادی، زیست محیطی و مدیریتی از جنبه های رویکردی و ساختاری مواجه است. نتایج آزمون همبستگی پیرسون نشان داد که بین کیفیت اجرای پروژه های محرک توسعه و کیفیت محیط زندگی و فعالیت ساکنان در بافت مرکزی رابطه معناداری وجود دارد. مقدار همبستگی بین آن دو نیز رقم 0.447 را نشان داد که همبستگی نسبتا قوی محسوب می شود. نتایج تحلیل رگرسیونی نشان داد که اقدامات مداخله ای در حوزه های مختلف بر کیفیت محیط محله های بافت مرکزی شهر تهران موثر بوده و در این بین متغیر «کیفیت اقدامات کالبدی» دارای بیشترین مقدار تاثیرگذاری با ضریب بتای (0.277) و متغیر «کیفیت اقدامات زیست محیطی» دارای پایین ترین ضریب بتا (0.140) بوده است. همچنین نتایج نشان دادند که کیفیت اجرای اقدامات کالبدی- فضایی توسط سازمان ها و نهادهای زیربط تحت تاثیر مولفه هایی مانند کیفیت در تصمیمات، سیاست گذاری، مشارکت و اجرای اقداماتی در عرصه محیط زیست و عرصه اجتماعی فرهنگی قرار دارد. بیشترین تاثیرپذیری کیفیت اقدامات زیست محیطی نیز از نحوه تصمیم گیری ها و کیفیت اجرای اقدامات در حوزه اجتماعی و فرهنگی بوده است.

    کلیدواژگان: پروژه های محرک توسعه، بازآفرینی، اقدامات مداخله ای، بافت مرکزی شهر تهران
  • محسن صادقی*، معصومه حافظ رضا زاده، مریم کریمیان بستانی صفحات 121-140

    امروزه گردشگری یکی از مهمترین صنایع جهان است که در توسعه شهرها نیز نقشی اساسی دارد. از همین جهت، برنامه ریزان در پی استفاده از روش های نوین و اصولی برای توسعه آن در آینده هستند. در همین راستا، این پژوهش قصد دارد با تکیه بر روش آینده پژوهی، برای توسعه گردشگری شهر اردبیل برنامه ریزی کند. پژوهش حاضر از لحاظ ماهیت، توصیفی- تحلیلی و از لحاظ هدف، کاربردی است. جامعه آماری این تحقیق کارشناسان آشنا به گردشگری شهر اردبیل می باشد که به روش گلوله برفی تعداد 10 نفر از آنها به عنوان نمونه منتخب تحقیق مورد استفاده قرار گرفته است. در این تحقیق از مدل تحلیل محتوایی، مدل معادلات ساختاری (تحلیل تاثیرات متقابل)، روش سناریونویسی و مدل ترکیبی پستل و سوات استفاده شده است. در همین خصوص، نتایج تحقیق نشان داده است که متغیرهای منابع انسانی، تحریم ها، مدیریت تخصصی، خدمات درمانی، آموزش، برنامه ریزی، تنوع سازی و رقابت پذیری، نیروهای پیشران این تحقیق هستند. همچنین از میان بسیاری از سناریوها، تعداد 5 سناریو قوی به دست آمد که 2 مورد آن وضعیت خوشبینانه است. در خوشبینانه ترین حالت گردشگری شهر اردبیل در افق 1420 توسعه خواهد یافت. که در این خصوص راهبرد تهاجمی، راهبرد منتخب تحقیق است. در نهایت می توان چنین نتیجه گیری نمود که عوامل متنوعی در توسعه گردشگری شهر اردبیل دخیل هستند، که لازم است در هرگونه برنامه ریزی برای توسعه گردشگری شهر اردبیل به نقش کلیدی و اساسی این عوامل توجه کرده و متناسب با سناریوهای استخراجی، راهبردهای مناسب تدوین نمود.

    کلیدواژگان: آینده پژوهی، گردشگری شهری، سناریونویسی، مدل ترکیبی پستل و سوات، شهر اردبیل
  • شناسایی مجموعه شاخص های (پایداری اقتصادی) تاثیرپذیر از گردشگری خلاق (مورد مطالعه: شهر کلیبر)
    علی دلاویز، سیمین ارمغان*، محمودرضا انوری صفحات 141-160

    امروزه برنامه ریزان و سیاستگذاران توسعه، از گردشگری به عنوان رکن اصلی توسعه یاد می کنند، و در همین ارتباط گردشگری خلاق با برنامه ریزی اصولی می تواند نقش موثری بر توسعه شهر ها، تنوع بخشی به اقتصاد و در نتیجه توسعه اقتصادی شهر ها گردد. لذا هدف پژوهش حاضر شناسایی مجموعه شاخص های تاثیرپذیر پایداری اقتصادی از گردشگری خلاق در شهر کلیبر است. این تحقیق به لحاظ هدف بنیادی و کاربردی و با روش کیفی و کمی و به لحاظ ماهیت و روش تحقیق، مصاحبه ای و پیمایشی بود. داده های مورد نیاز تحقیق با روش دلفی، اسنادی  و میدانی (پرسشنامه) گردآوری شد، به منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش دلفی و آزمون های تحلیل عاملی و همبستگی پیرسون استفاده شد. بر اساس مصاحبه با استفاده از روش دلفی، 3 بعد نهایی (عدالت اقتصادی، ثبات اقتصادی و رفاه اقتصادی) با 23 واحد معنایی استخراج شد. نتایج تحلیل عاملی به منظور تاثیرپذیری هر یک از ابعاد پایداری اقتصادی از گردشگری خلاق شهر کلیبر نشان داد، به ترتیب ابعاد رفاه اقتصادی با مقدار (34/25)، ثبات اقتصادی با مقدار (22/21)، عدالت اقتصادی با مقدار (33/16)، بیشترین و کمترین میزان تاثیرپذیری را از گردشگری خلاق به خود اختصاص داده اند. در نهایت نتایج آزمون همبستگی بین شاخص های گردشگری خلاق و توسعه پایدار اقتصادی گویای ارتباط معنادرا و مثبت بین این دو متغیر در سطح معناداری (000/0) می باشد.

    کلیدواژگان: شاخص های پایداری اقتصادی، گردشگری خلاق، توسعه، شهر کلیبر
  • بررسی راهبرد توسعه شهری با تکیه بر ظرفیت سازی نهادی و اجتماعی در کلان شهر کرج
    علی اکبر میر وکیلی*، واراز مرادی مسیحی صفحات 181-200

    راهبرد توسعه شهری با تاکید بر ظرفیت نهادی و اجتماعی یکی از روش های پرکاربرد و موثر در توسعه ی هدفمند شهرها با ایجاد بسترهای مناسب تعاملی بین تمامی دستگاه های مرتبط در حوزه مدیریت شهری است. اما آنچه مسلم است قوانین و ضوابط جاری حاکمیتی است که مدیریت واحد شهری را  به دست می دهد و از مهم ترین ابزارهای اجرایی در این موضوع به شمار می رود و البته این موضوع در نقاط مختلف جهان نیز متفاوت می باشد. در کنار قوانین و ضوابط جاری که مهمترین ابزار اجرایی به شمار می رود،همچنین مشارکت اجتماعی نیز به عنوان اساسی ترین ضمانت اجرایی آن محسوب می گردد. هدف از این مقاله بررسی  راهبرد توسعه شهری با تکیه بر ظرفیت سازی نهادی و اجتماعی در کلان شهر کرج می باشد. روش تحقیق در این پژوهش از نوع توصیفی تحلیلی است. برای تجزیه و تحلیل آن از دو روش SWOT-DEMATEL و SWOT-AHP بهره گرفته شد. نتایج تحقیق بر اساس روش دیمتل نشان می دهد متغیر نهادی مدیریتی جز اثرگذارترین متغیر و زیست محیطی نیز جز اثرپذیرترین بر اساس مقادیر (Di-Ri) متغیر شناخته شد. همچنین یافته ها در نرم افزار اکسپرت چویس نشان می دهد که راهبرد (WT) با کسب امتیاز نهایی (254/0) به عنوان راهبرد برتر در توسعه شهری کلانشهر کرج مطرح گردید.  همچنین راهبرد (SO) بیشترین و راهبرد (WO) کمترین حساسیت در توسعه شهری کلانشهر کرج دارند بنابراین، ظرفیت سازی نهادی و اجتماعی تاثیر زیادی بر ابعاد متختلف توسعه شهری دارد.

    کلیدواژگان: راهبرد توسعه شهری، ظرفیت سازی نهادی و اجتماعی، روش های تصمیم گیری چنده معیاره، کرج
  • مطالعه زمینه ای شکل گیری بنیان های جغرافیای تاریخی شهرستان الشتر با استناد به منابع تاریخی و داده های باستان شناسی
    شهرام رهنما حسنوند، مهرداد امیری*، موسی سبزی صفحات 201-222
|
  • Sahra Mohammadi Mehr, Masoud Bijani Pages 1-18

    The purpose of this study was to analyze the aesthetic behavior of villagers from the perspective of environmental psychology using Maslow's pyramid of needs. The research method was descriptive -analytical using a survey. The statistical population included the rural people of Kermanshah province, 385 of whom were selected by stratified random sampling with proportional assignment. The research instrument was a questionnaire whose validity was confirmed by a panel of agricultural extension and education experts. Its reliability was calculated by performing a pre -test using Cronbach's alpha coefficient (0.71≤α≤0.82) which indicates the acceptable reliability of the research instrument. The findings showed that most of the respondents were in the fourth level (need to esteem). One -way analysis of variance (ANOVA) and LSD paired comparison post hoc test showed that there is a significant difference among rural people with the levels of "physiological", "safety", "social", "esteem" and "aesthetic" needs in terms of environmental aesthetic behaviors; In this way, people with "physiological -safety needs" exhibit low aesthetic behavior, "social needs" exhibit moderate behavior, and individuals with "esteem - aesthetic needs" exhibit higher -level aesthetic behavior, which is consistent with Maslow's pyramid philosophy of needs. According to the obtained results, suggestions were made to improve the environmental aesthetic behavior of the villagers.

    Keywords: Need to esteem, Behavior measurement, Aesthetic, Environment, Kermanshah
  • Jafar Masoompoor Samakoosh *, Vahid Sohrabi, Morteza Miri Pages 19-38

    Drought, as a climate threat, has a significant impact on the environment and, consequently, on humans and other living organisms. Therefore, monitoring and predicting this phenomenon is necessary. This study, to examine and evaluate the drought forecast in the west and north -west of Iran, including Hamedan, Kermanshah, Kurdistan, West Azerbaijan, East Azerbaijan, Ardabil, Zanjan, Qazvin, Ilam, Markazi, Gilan, and Lorestan, have been used multivariate standardized drought index (MSDI) and methods based on artificial intelligence. To predict the values of this index in the study area, monthly rainfall, and soil moisture, as the input, and the calculated amount of MSDI, as output, was applied. The grid data on precipitation and soil moisture for a period of 36 years (1980 -2016) were obtained from the MERRA database. The results of monthly drought analysis based on these data showed that the most severe drought in the study area occurred from March to October and the main focus of this phenomenon are Lorestan provinces, especially Ilam and Kermanshah. The findings were following seasonal and annual maps. According to the MSDI index classification, no severe drought was observed in the study area and the droughts were in the middle class. The results of artificial neural network modeling also showed that the use of artificial neural networks, in general, has an appropriate ability to simulate properly. Among the algorithms used to optimize the artificial neural network, the genetic algorithm has the best performance compared to other methods in predicting drought.

    Keywords: Precipitation, SoilMoisture, Multivariatedrought Index, DroughtSeverity, Genetic Algorithm
  • Shila Hajehforo osh Nia Pages 21-38

    Ecotourism is a mixture of opportunities and threats for different regions. In fact, successful ecotourism seeks to increase opportunities and reduce threats. If an opportunity is recognized, it will become a profit, and if a threat is not avoided, it will become a cost. The economic benefits and success of ecotourism depend on effective planning and control. In this research, the purpose of this research is to identify the relationship between ecotourism, agrotourism and geotourism in the development of tourism and help to improve the economic sector in Semiram city, so the map of each type of tourism is prepared separately and finally by preparing the maps, The location of the important points of Semiram city is adopted to make sustainable development decisions or appropriate strategies for development planning. In order to prepare agrotourism and ecotourism maps, the field survey method was used by completing and analyzing the questionnaire by tourists and using the opinions of officials and experts of the departments as well as interviewing local people. Finally, by performing statistical tests and applying the SWOT model, it was analyzed and solutions and suggestions were presented. Shannon's entropy model was also used to prepare geotourism maps. By using Butler's method, it was determined at what stage the tourism industry is in Semiram city. Swat and Butler models are very effective in showing the current and future changes of societies against the conditions and characteristics of the internal and external environment of the region. The results showed that Semiram has passed the first and second stages of the life cycle of Butler's tourist destinations and is currently in the third stage of this model, which is development. In this way, the investments in this city indicate the beginning of the growth and development of tourism, especially agrotourism and geotourism in the destination of Semiram. Therefore, if more facilities and services are provided, tourism development in this area will move towards stabilization (Butler's fourth stage).

    Keywords: LandTourism, Garden tourism, Sustainable Development, Economic Benefit
  • Nasrin Faraji Darkhaneh, Nasrollah Molaee Hashjin *, Mohammadbaset Ghoreshi, Eisa Pourramzan Pages 39-56

    The most important feature of the economic structure of the country's villages is the lack of diversity in economic contexts and job opportunities. In this regard, the approach of diversification of rural economy activities has been presented as a useful solution that many development theorists emphasize in order to reduce the effects of this structure and in the framework of sustainable development model. Problems and analysis of obstacles and deterrents and diversification of economic activities in the villages of Masal county have been discussed. This research is applied according to the purpose and its method is descriptive -analytical. The statistical population of the study is 68 villagers and experts of economic systems in rural areas of Masal county that the sample size was determined using Cochran's formula. The data collection tool is a researcher -made questionnaire whose items were prepared and arranged with the expert opinions of university professors. Considering that Cronbach's alpha for all research variables is higher than 0.7 and equal to (0.892), the reliability of the questionnaire has been confirmed. SPSS software was used to analyze the data. The results of the present study showed that 32 inhibitory factors are involved in diversifying the economic activities of the villages of Masal county . Also, standardized beta coefficients related to institutional -management structures equal to 0.595 has been obtained, which has the highest value compared to other independent variables entered in the regression model. Therefore, it can be said that among the existing barriers, institutional - managerial barriers have been the main obstacles to diversification of rural economic activities

    Keywords: Obstructive factors, diversification, rural economy, Masal County, Guilan
  • Mohammad Motamedi Rad *, Shahram Bahrami Pages 57-81

    Rockfall is one of the most important geomorphological hazards in mountainous areas, which always causes great financial and human losses, especially for communication lines (roads and railways). Zanjan - Teham and Tarem are also one of the most dangerous mountain roads in Ardabil province, where the risk of falling rocks seriously threatens the road. Therefore, the purpose of this research is to identify the danger zones along this road. For this purpose, in addition to a field visit to the desired area and using the 2021 Landsat OLI sensor satellite images, the layers and maps that are effective in rock fall, including: geology, slope, elevation levels, slope direction, land use and vegetation, fault, distance from Road, distance from watercourse, precipitation levels, isothermal, freezing data were used. The drop points collected with dual - frequency GPS (mapping tool) were checked in the ArcGis pro software environment with the aforementioned criteria. Then, using the statistical method of frequency ratio coefficient, information value method and Shannon's entropy, which uses environmental data, zoning of the risk of falling was carried out through combining and algebraic summing of the maps in five risk classes from very low to very high. According to the results obtained in the information value method, 64.23% of the area was assigned to high to very high risk areas. In the case of frequency ratio method, this number was 41.7% and Shannon's entropy method was 44.01%. In order to evaluate the zoning accuracy of the mentioned methods, two total quality indicators and accuracy index (experimental probability) were used. The evaluation of the models showed that, in the information value model, the mentioned indices were obtained as 0.34 and 0.95, respectively, which have higher quality and accuracy compared to the frequency ratio and Shannon entropy models.

    Keywords: Concentration andpollution, heavy metals, Enrichment, Ecological risk index, Gelian catchment
  • Naser Seifollahi, Mehrdad Naserpour * Pages 83-98

    Today، the need to pay attention to the role of advertising in choosing a brand of tourism destination، is one of the effective factors in attracting and retaining tourists to the tourism region. The purpose of this study is to investigate the effect of cyberspace advertising on the choice of tourism destination brand، with the mediating role of tourist self-concept، and the original identity of the tourist destination in Ardabil province. The research method is descriptive-correlational in nature، and is classified as applied research in terms of purpose. The statistical population of this research consists of all specialists، experts and university professors in the field of tourism، and is 68 people. The sampling method in the present study is the total census method، and 68 people were selected as the sample size. The data collection tool of this research was a 49-item questionnaire. The collected data were analyzed based on structural equation modeling with SmartPLS software. The results showed that cyberspace advertising، on the destination tourism brand، with a path coefficient of 0.32، cyberspace advertising، on the tourist self-concept، with a path coefficient of 0.77، cyberspace advertising، on the original identity of the tourist destination، with a path coefficient of 0.42، the conformity of the tourist self-concept، on the original identity of the tourist destination، with a coefficient of 0.22، the conformity of the tourist self-concept، on the brand of the tourist destination، with a coefficient of 0.25 and the original identity of the tourist destination، on the brand of the tourist destination، with a coefficient of 0.37 has been effective. Therefore، virtual advertising has influenced the choice of destination brand with the mediating role of self-concept، and the original identity of the tourist destination، and attracting many tourists، requires a sense of tourist self-concept with the destination brand.

    Keywords: Advertising, Cyberspace, Branding, Tourist self-concept, Ardabil
  • Shahram Rezaei, Ahmed Zanganeh *, Mohammad Soleimani, Musa Kamanroudi Pages 99-119

    The most important goal of this article was to identify and explain the effects of developmentstimulating projects with a regeneration approach on the quality of the environment of the central fabric of Tehran, as well as the mechanisms of such effects. The theoretical basis and conceptual framework of this research was based on the approach of regeneration and the approach of sustainable urban environment quality. The methodology structure of this article is based on the quantitative method and specifically the survey method. Harandi neighborhood is a symbol of a central fabric neighborhood that has faced many problems from different aspects of the urban area and various interventions have been made in it, it was chosen for investigations and obtaining more accurate results for this study. The statistical population of the survey included the residents of Harandi neighborhood aged 15 and above, based on Cochran's formula, 378 people were selected as the sample size, but in order to strengthen the results of the survey, this number was increased to 400 people and the questionnaire was distributed. The results of this article showed that despite the implementation of many measures in the central context of Tehran city, not much positive changes have been made in the quality of the living environment and its activities. The results of Pearson's correlation test showed that there is a significant relationship between the quality of implementation of development stimulating projects and the quality of the living environment and activities of residents in the central context. The correlation value between the two also showed. The results of the regression analysis showed that the intervention measures in different areas are effective on the quality of the environment of the neighborhoods of the central city of Tehran, and among them, the variable "quality of physical measures" has the highest influence value with a beta coefficient and the variable " Quality of environmental actions" had the lowest beta coefficient. Also, the quality of the implementation of physical-spatial measures by organizations and institutions is influenced by components such as the quality of decisions, policy making, participation and implementation of measures in the environmental and socio-cultural fields. The quality of environmental measures has been most influenced by the way decisions are made and the quality of the implementation of measures in the social and cultural spheres.

    Keywords: Projects stimulating, Development, Regeneration, Intervention measures, Tehran city