فهرست مطالب

نشریه بوم شناسی منابع آبی
سال چهارم شماره 1 (بهار و تابستان 1399)

  • تاریخ انتشار: 1399/06/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • مرجان مسافر* صفحات 1-10

    طی دهه گذشته کاهش چشمگیری در ذخایر ماهیان به ویژه ماهیانی با ارزش اقتصادی دیده می شود. هدف از این تحقیق ارایه اطلاعات یکپارچه در خصوص بیولوژی ،اکولوژی وپویایی جمعیت گونه شبه شوریده دهان سیاه جهت برداشت پایدار و حفظ تنوع این گونه انجام شد. طبق مطالعات انجام شده، گونه شبه شوریده دهان سیاه با نام علمی Atrobucca nibe (Jordan & Thompson, 1911) در زمره گونه های در معرض خطر انقراض قرار گرفته است، این درحالی است که به تازگی ذخایر جدیدی از این گونه در آب های دریای عمان گزارش شده است از این رو اهمیت حفظ ذخایر این گونه با تاکید بر پایداری اقتصادی، هرچه بیشتر نمایانگر می گردد. دست یابی به این هدف با استناد به اسناد، منابع مربوطه و سایت های مرتبط صورت پذیرفت و تحلیل مسایل علمی گونه شبه شوریده انجام شد ودر انتها پیشنهادات ترویجی جهت نیل به اهداف برداشت پایدار و مدیریت هر چه بهتر این آبزی ارایه شد.

    کلیدواژگان: nibe Atrobucca، بهره برداری، زیست شناسی
  • محسن گذری*، سعید تمدنی جهرمی، سجاد پورمظفر، محمدرضا زاهدی، رامین کریم زاده صفحات 11-18
    رشد شتابان توسعه پرورش میگو باعث ورود قشرهای مختلفی از فعالان بازار به این عرصه تخصصی گردیده است. تمایل به سود بیشتر بدون در نظر گرفتن اصول مدیریت آبزی پروری موجب مستعد شدن آبزی به بیماری گردیده است. در این مطالعه با هدف پایش عوامل بیماریزای باکتریایی در مزارع پرورش میگوی تیاب شمالی اقدام به نمونه برداری و انجام آزمون های میکروبی گردید. نتایج نشان داد در استخر 2 تعداد کل باکتریها در آب ورودی نسبت به خروجی حدود ده برابر بالاتر بود. همچنین باکتریهای ویبریو بترتیب 64/19 و 66/22 درصد از کل باکتریهای موجود درآب ,ورودی و خروجی استخر 1 را تشکیل دادند. در حالیکه در نمونه های آب ورودی و خروجی استخر 2 بترتیب معادل 21/21 و 70/31 درصد از کل باکتریهای را گونه های ویبریو تشکیل دادند. جدایه های ویبریو پاراهمولیتیکوس به ترتیب 45/5 و 05/7 درصد از کل باکتریهای ویبریو موجود در نمونه آب را در بر گرفتند. در حالیکه در استخر 2 بترتیب 5 و 46/8 درصد از جدایه های ویبریو متعلق به ویبریو پاراهمولیتیکوس بود. نتایج این مطالعه بیانگر اختلاف قابل ملاحظه بار میکروبی در آب ورودی و خروجی استخر 2 و حضور بالاتر باکتری بیماریزای فرصت طلب ویبریو پاراهمولیتیکوس در استخر 2 بود. این موضوع می تواند ناشی از وضعیت بهداشتی نامناسب در استخر 2 باشد. تجدید نظر اساسی در فرایند آبگیری، تامین غذای مناسب و غذادهی منظم ، ضد عفونی آب ورودی استخر، تعویض آب برنامه ریزی شده، ذخیره سازی متناسب با ظرفیت استخر به عنوان توصیه های ترویجی پیشنهاد می شود.
    کلیدواژگان: ویبریوزیس، پایش وضعیت بهداشتی، پرورش میگو
  • مهناز ربانی ها* صفحات 19-27
    پدیده تغییر اقلیم و گرمایش زمین، پدیده جهانی است که متاسفانه بوم سازگان های مختلف را درگیر کرده است و از آنجاییکه زیستمندان دریاییاکثرا به دمای محیط وابسته هستند، این تغییر ات می تواند در کلیه ابعاد فیزیکی- شیمیایی منبع آبی و شرایط زیستی و فیزیولوژیک و چرخه زیستی موجودات ساکن دریاها نمایان شود. مقاله حاضر به بررسی مروری - تحلیلی این اثرات در آبهای جهانی و همچنین اثرات ایجاد شده بر ذخایر ماهیان آبهای دریایی ایران در محدوده دریای خزر، خلیج فارس، تنگه هرمز و خلیج عمان اشاره دارد. در همین ارتباط راهکار های پیشنهادی به منظور سازش با شرایط ناشی از پیامد های احتمالی تغییر اقلیم در ایران با تاکید بر روند مدیریت شیلاتی تولید و بهره برداری از آبزیان ارایه شده است که شامل تغییر روش ماهیگیری و توسعه بهره برداری از آبهای عمیق و تقویت روش های ماهیگیری صنعتی نسبت به ماهیگیری سنتی به منظور بهره برداری از ذخایر آبهای دور می باشد ، زیرا با توجه به شرایط پیش بینی می شود که ذخایر عملا از دسترس آبهای ساحلی خارج خواهند شد. در برنامه ریزی آبزی پروری نیز گسترش پرورش قفس دریایی در آبهای باز جهت سازش با شرایط محیطی پیشنهاد می شود.
    کلیدواژگان: تغییر اقلیم، صید، آبزی پروری، مدیریت شیلات، ایران
  • سجاد پورمظفر*، احمدرضا جبله، حسن صفی یاری، حسین رامشی، سعید تمدنی جهرمی، محسن گذری، محمدرضا زاهدی صفحات 28-35
    در محیط های پرورشی به منظور آگاهی از سرنوشت غذایی که به ماهی ها داده می شود، همچنین بررسی میزان رشد و ضریب تبدیل غذایی باید در طول دوره پرورش نسبت به زیست سنجی و کنترل رشد ماهی ها اقدام کرد. برای این منظور ابتدا به صورت تصادفی 20 عدد ماهی قزل آلای رنگین کمان با وزن تقریبی 81/3± 42/31 انتخاب شد. سپس به دو گروه A و B تقسیم شدند. ماهیان گروه A با 5/1% وزن بدن و ماهیان گروه B با 4/2% وزن بدن تغذیه شدند. طول و وزن هریک از ماهی ها اندازه گیری شد. از نمونه ها در اتاقک عکس برداری عکس گرفته شد تا محیط، مساحت، ارتفاع و قطر معادل ماهی ها در دوره زیست سنجی محاسبه گردد. براساس نتایج حاصل از تحقیق حاضر در فاصله بین دو زیست سنجی وزن نهایی، طول متوسط نهایی و ارتفاع نهایی به ترتیب در گروه B 91/4± 26/39 گرم، 7/0± 05/15 سانتی متر و 45/0± 45/3 سانتی متر و در گروه A 59/2± 01/36گرم، 62/0± 77/14سانتی متر و 26/0± 06/3 سانتی متر اندازه-گیری شد؛ که با افزایش درصد غذادهی افزایش داشت. همچنین مساحت نهایی، محیط نهایی و قطر نهایی با افزایش درصد غذادهی نسبت به وزن بدن افزایش یافت (05/0p
    کلیدواژگان: قزل آلای رنگین کمان، Oncorhynchus mykiss، زیست سنجی، پردازش تصویر
  • سیده منصوره منصوری*، محمدرضا زاهدی، عبدالرسول دریایی صفحات 36-43
    استان هرمزگان یکی از مراکز مهم تکثیر و پرورش میگوی پاسفید در ایران شناخته می شود.با توجه به افزایش سطح زیر کشت در استان و بروز بیماری هایی چون لکه سفید نیاز به استفاده از مولدین مناسب جهت تکثیر بیش از پیش احساس می شود. میگوهای پناییده پرورشی به لحاظ ویژگیهای ژنتیکی و بهداشتی، بر اساس نوع سیستم پرورشی و استراتژی امنیت زیستی اعمال شده در مزرعه، انتخاب می شوند. این مقاله تلاش میکند تا روش اجرای SPF، SPR و SPTرا بیان کند و روشی برای ایجاد ذخایر SPF از میگوهایSPT و SPRدر معرض ویروس سندرم لکه سفید ارایه می دهد تا این ذخایر برای پرورش در مکانهای با امنیت زیستی پایین انتخاب و استفاده شوند. این نوع از ذخیره (SPT+ SPFدر برابر ویروس لکه سفید) می تواند جایگزین دیگری باشد برای کشورهاییکه هنوز تحت تاثیر ویروس لکه سفید قرار دارند و قابلیت فنی یا ظرفیت سرمایه گذاری برای تبدیل مزرعه به استخرهای متراکم کوچکی که استراتژیهای جلوگیری از ورود ویروس می تواند آنجا اجرایی شود را ندارند. استان هرمزگان نیز به دلیل استفاده از پهنه های باز و بزرگ در استخرهای پرورشی (عموما 1 تا 2 هکتار) و اشتراک بسیاری از منابع مانند آب ورودی و محل تخلیه پساب ها در مجتمع های بزرگ ، امکان کمی برای کنترل ورود بیماری لکه سفید به مزارع دارد و کنترل و آماده سازی آب ورودی و جلوگیری از ورود ناقلین و حاملین ویروس بسیار مشکل است.
    کلیدواژگان: امنیت زیستی، عاری از عامل بیماریزای خاص، مقاوم در برابر پاتوژن خاص، تحمل پاتوژن خاص، سندرم ویروس لکه سفید
  • جلیل سبک آرا*، مرضیه مکارمی صفحات 44-62
    درطرح توسعه آبزی پروری و افزایش تولید در دریاچه پشت سدقلعه چای در عجب شیر آذربایجان شرقی، بررسی های پلانکتونی بعنوان مطالعات پایه درجهت افزایش تولیدات ماهی دراین دریاچه درنظرگرفته شد. دراین طرح 5 ایستگاه مطالعاتی در محوطه دریاچه سد و ورودی رودخانه درنظر گرفته شد. بررسی ها بصورت فصلی از زمستان سال1389 شروع و بمدت یک سال تا پاییز 1390 ادامه یافت. برای فیتوپلانکتون یک لیتر آب (فیلتر نشده) وجهت نمونه برداری زیوپلانکتونی نیز 30 لیترآب توسط تور شکار زیوپلانکتون 30میکرون، فیلتر شد ، درنهایت نمونه ها را با فرمالین به نسبت 4 درصد فیکس نموده و درآزمایشگاه بعد ازآماده سازی نمونه ها، با میکروسکوپ اینورت شناسایی و شمارش شد ند. درمطالعات فیتوپلانکتونی 27 جنس از 5 شاخه شناسایی شد. بیشترین فراوانی مربوط به شاخه باسیلاریوفیتا بوده که 1/81 درصد تراکم فیتوپلانکتونی را به خود اختصاص داده و جنسهای مهم آن عبارت از Cyclotella ، Nitzschia هستند. درمطالعات زیوپلانکتونی درمجموع 5 شاخه زیوپلانکتونی و23 جنس شناسایی شد جمعیت غالب زیو پلانکتونی دریاچه مخزنی قلعه چای مربوط به شاخه سیلیوفورا(مژه داران) بوده که جنس های مهم آن عبارت از Tintinnopsis و Tintinnidium هستند، در مجموع مژه داران با 1/68 درصد جمعیت زیوپلانکتونی دریاچه بیشترین فراوانی را در این دریاچه دارند. مقایسه مشاهدات پلانکتونی و داده های فیزیکی و شیمیایی آب نشان داده که این سدمخزنی دارای استعداد و گونه های مناسب پلانکتونی جهت تغذیه و پرورش ماهیان و لاروهای آنها بوده ، بنابراین می توان از ذخایر طبیعی این منبع آبی جهت افزایش تولید ماهیان با ارزش شیلاتی استفاده کرد .
    کلیدواژگان: فیتوپلانکتون، زئوپلانکتون، پتانسیل تولید شیلاتی، قلعه چای، استان آذربایجان غربی
  • فاطمه سادات تهامی* صفحات 63-70
    از آنجایی که دریای خزر به دلیل موقعیت استراتژیک خود دارای شرایط خاصی میباشد، بنابراین اتخاذ تصمیمات مدیریتی و پایشی اکوسیستم ها در جهت حفاظت و احیا آنها در مقابل تغییرات جهانی و نیز شناخت کامل از اثرات پرورش ماهی در قفس امری ضروری است. در این مطالعه مجموعا 4 دوره نمونه برداری فیتوپلانکتون در اعماق سطح و عمق انجام شد. نمونه‎برداری فیتوپلانکتون ها با استفاده از دستگاه روتنر در قبل از شروع پرورش، زمان شروع پرورش، اواسط پرورش و پایان دوره پرورش از شمال، شرق، جنوب و غرب قفس از فواصل کنار قفس پرورش ماهی(سایه) (N0)، 200 متری از قفس (N100-200) و 1000 متری از قفس (N1000) نمونه برداری شد. قابل ذکر است که (N100-200) در زمان شروع پرورش در فاصله 100 متری از قفس قرار داشت. نمونه برداری از هریک از ایستگاه ها از سه عمق سطح، لایه میانی و عمق انجام شد. در مجموع در کل نمونه برداری های انجام شده طی چهار دوره، 11 گونه ریزجلبک Chlorophyta شناسایی شد. همچنین تراکم ریزجلبک Chlorophyta مشاهده شده در ایستگاه های مختلف متفاوت بوده است و فاصله 200 متری از محل استقرار قفس بیشترین درصد را داشته است. می توان گفت که تغییرات زمانی بصورت های مختلف از جمله تاثیر بر درجه حرارت هوا، ورودی رودخانه ها، مواد زاید ناشی از تغذیه ماهیان قفس و در نتیجه افزایش مواد مغذی، ایجاد جریان های آبی و در نتیجه تغییرات شوری در ورودی رودخانه ها و کاهش شوری می تواند تاثیرات مهمی را در تغییر جمعیت فیتوپلانکتون های اطراف قفس داشته باشد.
    کلیدواژگان: Oncorhynchus mykiss، ریزجلبک Chlorophyta، پرورش ماهی در قفس، ریز جلبک، دریای خزر
|
  • Marjan Mosafer * Pages 1-10

    Over the past several decades, most of the world’s ecosystems have experienced a sharp decline in the population of commercially valuable fish. The aim of this study was to provide integrated information on the biology, ecology and population of the black- mouthe croaker population for sustainable harvesting and conservation of species diversity. According to studies, of black mouth croaker with scientific name of Atrobucca nibe(Jordan & Thompson, 1911) is one of the endangered species, while new deposits of this species have been reported in the waters of the Oman Sea. Preserving the reserves of this species with an emphasis on economic sustainability is becoming more and more apparent.However, since the identification of these reserves, this goal has not been fully achieved due to the non-continuation of commercial experimental fishing by the National Fisheries Organization. Iran's waters are inconsistent with each other, and numerous investigative and commercial studies of the black-mouthed species must be continued.

    Keywords: Black mouth croaker, Biology, economic fishing
  • Mohsen Gozari *, Saeeid Tamadoni Jahromi, Sajjad Pourmozaffar, Mohammadreza Zahedi, Ramin Karim Zadeh Pages 11-18
    The shrimp production has grown rapidly in the country due to economic reasons. This has increased the investment and entry of different market players into this special field. The desire to make more profit without considering the principles of aquaculture management has made shrimp susceptible to disease. The aim of present study was to monitor pathogenic bacterial agents in shrimp aquaculture farms in the north Tiab. The results showed that total bacterial count in pond 2 inlet water was ten times more than its outlet water. Vibrio isolates made up 19.64 and 22.66 % of existed total bacterial counts. While, in inlet and outlet waters of pond 2 the vibrio isolates were made up 21.21 and 31.71 % of total vibrio count. Vibrio parahaemolyticus isolates were included 5.45% and 7.05 % of total vibrio counts respectively. While, in pond 2 5 and 8.46% of isolated vibrios were belonged to V. parahaemolyticus. The result of this study revealed significant difference of microbial load in inlet and outlet waters in pond 2. This result could be due to poor health status in pond 2. A fundamental revision in the dewatering process, disinfection of inlet water, programmed water exchange, stocking according to pond capacity are proposed as promotional recommendations.
    Keywords: vibriosis, monitoring health status, shrimp aquaculture
  • Mahnaz Rabaniha * Pages 19-27
    The phenomenon of climate change and global warming is a fact that has unfortunately affected various ecosystems, and since marine life is dependent on temperature exactly, this change can occur in all physicochemical dimensions of the water source and biological and physiological marine fauna. The present article refers is a review on these effects in the world as well as the effects on fish stocks in Iranian marine waters in the Caspian Sea, Persian Gulf, Strait of Hormuz and the Gulf of Oman. In this regard, proposed solutions to adapt to the conditions arising from the possible consequences of climate change in Iran with emphasis on the process of fisheries management. Which includes fishing method changed to deep waters exploitation and improves industrial fishing methods than traditional fishing because the reserves will practically be out of reach of coastal waters. In aquaculture planning, the marine cage culture extension will be consider and improve.
    Keywords: Climate change, Fishing, Aquaculture, Fisheries management, Iran
  • Sajjad Pourmozaffar *, Ahmadreza Jabaleh, Hasan Safiyari, Hosein Ramehsi, Saeeid Tamadoni Jahromi, Mohsen Gozari, Mohammadreza Zahedi Pages 28-35
    In breeding environments, in order to know the fate of the fish given to the fish, the biomass and control of fish growth should also be monitored during the breeding period to determine the growth rate and feed conversion ratio (FCR). For this purpose, 20 rainbow trout (31.42±3.81) were randomly selected. They were then divided into groups A and B. Group A fish fed 1.5% body weight and group B fish fed 2.4% body weight. The length and weight of each fish were measured. Samples were taken in the photographic chamber to calculate the environment, area, height and diameter equivalent to fish in the bioassay. Based on the results of the present study, the interval between the two biometric of final weight, final average length and final height were 39.26 ± 4.91 g, 15.05±0.7 cm and 3.45±0.45 cm respectively and in group A 36.01 ±2.59 g, 14.77±0.62 cm and 3.06±0.26 cm, respectively, which had increased with increasing percentage of feeding. Also final area, final environment and final diameter increased with increasing percentage of nutrition relative to body weight (p
    Keywords: Rainbow trout, Oncorhynchus mykiss, Biometrics, image processing
  • Seydeh Mansooreh Mansouri *, Mohammad Reza Zahedi, Abdolrasoul Dariaei Pages 36-43
    Hormozgan province is the one of important centrals of shrimp breeding and culture. As regards of developing of Farms and outbreak of disease like WSSV in Hormozgan we need proprty broodstock.The sanitary and genetic characterization of farmed penaeid shrimp needs to be selected based on the type of culture system and biosecurity strategy applied. This paper attempts to define the concepts specific pathogen free (SPF), specific pathogen resistant (SPR) and specific pathogen tolerant (SPT) and presents the process for development of a combined approach where white-spot syndrome virus (WSSV) SPT/SPR animals were selected to create SPF stocks for use in a low-biosecurity facility. The success of this approach was proven when they were imported and adopted as the only stocks cultured in the Kingdom of Saudi Arabia after the local species were wiped out by WSSV. Record national production has been achieved since their introduction and WSSV has been eradicated even from the wild population. It is suggested that this type of stock (WSSV SPT+SPF) could be an alternative for countries still impacted by WSSV that do not have the technical competence or the investment capacity to transform the industry to small intensive ponds where viral exclusion strategies could be implemented
    Keywords: Biosecurity, specific pathogen free (SPF), specific pathogen resistant (SPT), specific pathogen tolerant (SPT), white-spot syndrome virus (WSSV)
  • Jalil Sabkara *, Marziyeh Makaremi Pages 44-62
    In the plan of developing aquaculture and increasing production in the lake behind Ghalachai dam in Ajab Shir, East Azerbaijan, plankton studies were considered as basic studies to increase fish production in this lake. In this project, 5 study stations were considered in the area of the dam lake and the river entrance. The studies started quarterly from the winter of 2010 and continued for one year until the fall of 2011. For phytoplankton, one liter of water (unfiltered) was filtered for sampling of zooplankton, and 30 liters of water was filtered by a 30-micron zooplankton net. In phytoplankton studies, 27 genera from 5 Phyla were identified. The highest frequency is related to the Bacillariophyta, which has %81.1 of phytoplankton density and its important genera are Cyclotella and Nitzschia. The highest frequency is related to the Phylum Ciliophora, which has %68.1 of zooplankton population in this lake and its important genera are Tintinnopsis and Tintinnidium. Comparison of planktonic observations and physical and chemical data of water, showed that Ghalae chay lake have talents and suitable planktonic species for feeding and rearing their fish. Thus, Natural reserves of this source can be used to increase the value of fishery fish.
    Keywords: Phytoplankton, Zooplakton, Fish production potential, Ghalachai, Western Azerbaijan province
  • Fatemeh Sadat Tahami * Pages 63-70
    In this study, a total of 4 Chlorophyta microalgae sampling periods were conducted at depth and depth. Chlorophyta microalgae sampling performed using Rotner breeding time, mid-breeding time and end of breeding time and one year after breeding time, from north, east, south and west of the cage. Samples were taken from fish shade (N0), 200 m from cage (N100-200) and 1000 m from cage (N1000). It is noteworthy that (N100-200) was at a distance of 100 m from the cage at the beginning of cultivation to 200m. Sampling from each station was done from three depth of surface, middle layer and depth. In total, in all four sampling periods, 11 species of Chlorophyta microalgae microalgae observed. Also, the percentage of Chlorophyta microalgae density was different and 200 meter distance from the cage had the highest percentage of 200 m distance from the cage had the highest percentage of Chlorophyta microalgae density density. It can be said that time variations such as effects on air temperature, river inflow, cage fish waste and consequently increased nutrients, water currents, and consequently salinity changes in river inflow and salinity can have significant effects. Involved in changing the population of Chlorophyta microalgae around the cage.
    Keywords: Oncorhynchus mykiss, Chlorophyta microalgae, fish fsrming in cage, microalgae, Caspian Sea