فهرست مطالب

مطالعات توسعه اجتماعی - اقتصادی - پیاپی 1 (بهار و تابستان 1402)

نشریه مطالعات توسعه اجتماعی - اقتصادی
پیاپی 1 (بهار و تابستان 1402)

  • تاریخ انتشار: 1402/04/01
  • تعداد عناوین: 14
|
  • خدیجه سفری صفحات 9-10
  • افسانه فیض اللهی، سید یعقوب موسوی* صفحات 11-39

    پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین میزان نوگرایی اجتماعی شهروندان ساکن منطقه 18شهر تهران و میزان تمایل آنان در مشارکت به منظور نوسازی بافت فرسوده شهری است. بنظر می رسد که گرایش ها و ارزش های اجتماعی افراد در ابعاد مختلف مشارکت به منظور نوسازی کالبدی و سرعت بخشیدن به فرآیند نوسازی بافت های فرسوده شهری عاملی تعیین کننده است. برای تببین نوگرایی اجتماعی به عنوان متغیر مستقل از رویکردهای نوگرایانه در حوزه شهرسازی و جامعه شناسی شهری و نیز برای تببین تمایل به مشارکت در نوسازی بافت فرسوده به عنوان متغیر وابسته از نظریه مدل قدرت و نردبان ارنشتاین و طبقه بندی مشارکت جان ترنر استفاده شده است. با استفاده از روش پیمایش، تکنیک پرسشنامه و نمونه گیری تصادفی ساده با حجم جامعه مورد تحقیق تلاش شده است تا ابعاد این رابطه مورد بررسی قرار گیرد. و با استفاده از فرمول کوکران 200 نفر از منطقه 18 شهرداری شهر تهران (محلات شهید رجایی، ولی عصر جنوبی، صادقیه) به عنوان نمونه مورد تحقیق انتخاب شدند در این پژوهش از آزمون همبستگی پیرسون، ازمون تی مستقل و آزمون F استفاده شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که معنی دار بودن رابطه فرضیه اصلی تحقیق مورد تایید قرار گرفت بدین معنی که معلوم می شود بین نوگرایی اجتماعی افراد و میزان مشارکت در نوسازی بافت فرسوده رابطه معنادار وجود دارد بدین معنی که ساکنان تمایل لازم به منظور تغییر و پیشرفت را در حد متوسط دارند و از نوآوری استقبال می کنند و با درنظر گرفتن سهم متغییر مشارکت در نوسازی بافت فرسوده به عنوان متغییر وابسته، نتایج بدست آمده از تحلیل رگرسیون چند متغیره در این تحقیق گویای آن است که میزان تغییرات متغییر وابسته که توسط شاخص های متغییر مستقل موجود در مدل تببین شده است، معادل28.0 درصد می باشد.

    کلیدواژگان: نوگرایی اجتماعی، مشارکت، بافت فرسوده، محله شهری، منطقه 18
  • محمد مولائی قلیچی* صفحات 40-67

    در ایران گسترش سریع فیزیکی شهرها در قالب رشد بدون برنامه و ناموزون یکی از مشکلات اساسی شهرها محسوب شده است که پدیده ای تحت عنوان "پراکنده رویی" از نتایج رشد این گونه می باشد. مدیریت رشد شهری کاربرد ابزارهای هماهنگ برنامه ریزی جهت هدایت شهرها و دستیابی به الگوی مطلوب رشد در جهت مهار پراکنده رویی می باشد. شهر کرج در طی سال های پس از دهه 30 و با رشد و توسعه کشاورزی و صنعت در اطراف تهران دستخوش تحول و دگرگونی های جمعیتی، اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و محیطی جدی شده است. این عدم توازن، رشد بی برنامه و پراکنده را در شهر کرج به دنبال دارد. هدف از پژوهش حاضر بررسی شاخص های موثر بر فرآیند مدیریت رشد شهر کرج می باشد. روش تحقیق از نوع توصیفی تحلیلی بوده است. از میان شاخص های مربوط به مدیریت رشد شهری، 14 شاخص استخراج و با استفاده از روش تحلیل عاملی به 5 عامل تقلیل یافته اند. نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد با توجه به توسعه کالبدی شهر کرج، عوامل گوناگونی در نحوه مدیریت رشد و توسعه دخیل می باشند. به طوری که عامل قوانین و سیاست ها از قبیل منطقه بندی شهری در مدیریت رشد شهر، مهم ترین نقش را در مهار رشد پراکنده داشته است.

    کلیدواژگان: پراکنده رویی، تحلیل عاملی، شهر کرج، مدیریت رشد شهری
  • جواد معدنی*، فتاح شریف زاده، اشرف یاوری صفحات 68-93

    سازمان های امروز برای موفقیت نه تنها باید به محیط بیرونی سازمان بنگرند، بلکه بایستی کارکنان، شهروندان، همه آدمیان و همه طبیعت این کره خاکی را به عنوان اعضای خود بدانند. توجه به مسایل اجتماعی مستلزم ایجاد ساختارهای لازم در سازمان ها و پایه گذاری فرهنگ جامعه دوستی و کلی نگری است. بسیاری از محققان بر اهمیت تعهد سازمانی در جهت افزایش مسیولیت اجتماعی سازمان تاکید نموده اند. به همین منظور، هدف اصلی این تحقیق بررسی نقش تعهد سازمانی کارکنان بر مسیولیت اجتماعی سازمان است. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل کلیه کارکنان اداری سازمان مرکزی حفاظت محیط زیست تهران (200 نفر) می باشند. جهت تعیین حجم نمونه از جدول مورگان استفاده شد که حجم نمونه 132 حاصل گردید و در نهایت، 126 پرسشنامه به دست محقق رسید. با استفاده از نرم افزارهای SPSS و PLS3 آزمون های مورد نظر بر روی داده ها صورت گرفتند. نتایج حاصل نشان می دهد تعهد سازمانی کارکنان تاثیر مثبت و معنی داری بر مسیولیت قانونی، مسیولیت اخلاقی، مسیولیت اقتصادی و مسیولیت ملی دارد و ضرایب مسیر هریک از متغیرها نیز نشان از برازش و تایید اجزای مدل دارند. تعهد سازمانی کارکنان با ضریب مسیر 43/0 بر مسیولیت اجتماعی سازمان تاثیر دارد. با توجه به نتایج فوق در نهایت، تاثیر تعهد سازمانی کارکنان بر مسیولیت اجتماعی مورد پذیرش قرار گرفت.

    کلیدواژگان: تعهد، مسئولیت، مسئولیت اجتماعی، سازمان حفاظت محیط زیست
  • خدیجه سفیری، زهرا محمدی* صفحات 94-122
    پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان تاب آوری افراد در شهر تهران در برابر بحران کرونا انجام شده است. تاب آوری افراد در برابر بحران کرونا به مسیله ای تبدیل شده که می تواند از بروز خسارات جدی اقشار مختلف جلوگیری کند. مدل نظری پژوهش با استفاده از نظریه های تاب آوری کامپفر، سرمایه اجتماعی بوردیو، حمایت اجتماعی ساراسون و انسجام اجتماعی دورکیم (بر اساس تحلیل گیدنز) طراحی شده و پژوهش با استفاده از روش پیمایشی صورت گرفته است. ابزار مورد استفاده جهت سنجش تاب آوری، پرسشنامه پژوهشگر ساخته بوده است که بین 416 نفر از افراد 15 تا 64 سال ساکن در مناطق مختلف شهر تهران به صورت تصادفی ساده توزیع گردیده است.  در تحلیل داده ها مشخص گردید میزان تاب آوری برابر با 25/3 می باشد که از طریق آزمون های آماری مورد سنجش قرار گرفت. طبق نتایج آزمون همبستگی پیرسون، بین تاب آوری افراد و متغیرهای انسجام اجتماعی (r=0/461)، حمایت اجتماعی (r=0/461) و سرمایه اجتماعی (r=0/249) در شهر تهران رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد. نتایج حاصل از آزمون های انجام شده نشان می دهد زنان بیش از مردان تاب آور هستند. به علاوه،  افراد با سن بیشتر و میزان تحصیلات بالاتر و همچنین، ساکنین مناطق شمال تهران از تاب آوری بالاتری برخوردار بوده اند.
    کلیدواژگان: تاب آوری، تاب آوری افراد، بحران کرونا
  • صمد عدلی پور*، جعفر احمدپور پرویزیان صفحات 123-147

    در دهه های اخیر، نظام خانواده در کشورهای در حال توسعه همچون ایران تحت تاثیر فرآیند نوسازی و ورود ارزش های مدرن و برنامه های توسعه دچار تغییر و تحولاتی شده است. از جمله این تغییرات می توان به افزایش طلاق و تغییر نگرش افراد به طلاق اشاره نمود. حال پرسش اصلی این است که بین فرآیند ایده آلیسم توسعه و نگرش به طلاق چه رابطه ای وجود دارد؟ پژوهش حاضر با استفاده از روش پیمایش در بین زنان و مردان متاهل بالای 18 سال شهر تبریز در سال 1397 انجام شده است. حجم نمونه با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای 600 نفر برآورد شده است. یافته های پژوهش بیانگر آن است که بین ایده آلیسم توسعه و مولفه های آن (فردگرایی، عقلانیت، جهان گرایی، مساوات طلبی جنسیتی، بازاندیشی و عرفی شدن باورهای دینی) با نگرش به طلاق همبستگی مستقیمی وجود دارد؛ به طوری که با افزایش میزان ایده آلیسم توسعه، نگرش افراد به طلاق مثبت می شود و از قبح طلاق کاسته می شود. همچنین، از بین مولفه های وارد شده ایده آلیسم توسعه به مدل رگرسیونی، فقط مولفه های بازاندیشی و عرفی شدن باورهای دینی توانسته اند تاثیر معنی داری روی نگرش به طلاق پاسخگویان داشته باشند و 25/0 از تغییرات نگرش به طلاق را تبیین کنند.

    کلیدواژگان: ایده آلیسم توسعه، بازاندیشی، عرفی شدن باورهای دینی، نگرش به طلاق، شهر تبریز
  • محسن نوغانی دخت بهمنی*، مهدی نیک خواه صفحات 148-176

    پژوهش حاضر در قالب روش کیفی و از نوع رویکرد پدیدارشناسی به منظور شناسایی کنش های آموزشی خانواده ها در مواجهه با پیامد های اقتصادی کرونا انجام گردیده است. جامعه آماری این پژوهش خانواده های دانش آموزان پسر متوسطه اول، ساکن در شهرک رباط طرق مشهد تشکیل میدادند. روش نمونه گیری در این تحقیق از نوع نمونه گیری غیر احتمالی و به شیوه هدفمند با حداکثر تنوع یا ناهمگونی از میان جامعه هدف می باشد. فرآیند نمونه گیری تا 10 مورد ادامه یافت و پس از آن محقق شاهد اشباع نظری داده ها بود. جهت تجزیه و تحلیل داده های از روش هفت مرحله ای کلایزی استفاده گردید. جهت بررسی اعتبار داده های تحقیق از چهار معیار کوبا و لینکلن استفاده گردید. یافته های تحقیق نشان می دهد که خانواده ها به طور متفاوت به این پیامد های پاسخ داده اند. کنش های آنها به صورت کلی سه نوع است. عدم سرمایه گذاری در آموزش فرزندان(ترک تحصیل موقت) شامل مقوله های : ویژگی های شخصی والدین، محدودیت های مالی، نبود امکانات می باشد. کاهش سرمایه گذاری در آموزش فرزندان(ادامه تحصیل با سختی و مشقت) که شامل مقوله های کمک اقوام و اطرافیان، بهینه سازی نیروی کار، تغییر در شغل سرپرست، صرفه جویی در هزینه ها می باشد و سرمایه گذاری در آموزش فرزندان بدون مشکل(ادامه تحصیل بدون مشکل) که شامل مقوله های آگاهی و نظارت والدین، تامین مالی و وجود امکانات کافی می باشد.

    کلیدواژگان: تاب آوری، تاب آوری خانواده، کرونا
  • برزو امیرپور، نوشین درخشان*، فردوس محمدی صفحات 177-199
    در سازمان ها جذب منابع انسانی داوطلب که از قابلیت بالایی در توسعه فردی برخوردار هستند،  سهم مهمی در سرمایه های اجتماعی و اقتصادی جامعه دارند. با توجه به این که یکی از منابع اصلی و پیش شرط های  مشارکت های داوطلبانه گرایش به رفتار اجتماعی مطلوب است، پژوهش حاضر با هدف مقایسه نیم رخ گرایش به رفتار اجتماعی مطلوب در بستر توسعه فردی در میان دانش آموزان عضو و غیر عضو هلال احمر اجرا شد. این پژوهش توصیفی-مقطعی از نوع علی مقایسه ای بود. نمونه آماری تشکیل شده بود از 200 نفر از دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر پاوه در سال تحصیلی 400-1399 که با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به پرسشنامه گرایش به رفتار اجتماعی مطلوب (کجباف و همکاران، 1389) پاسخ دادند. داده های پژوهش با استفاده از نرم افزار SPSS-25  و روش آماری واریانس چند متغیری مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان دادند نمره کل گرایش به رفتار اجتماعی مطلوب در دانش آموزان داوطلب برابر با 156 و میانگین مولفه های گرایش به رفتار اجتماعی مطلوب جمعی، گمنام، موقعیت بحرانی، هیجانی، متابعت آمیز و نوع دوستانه به ترتیب برابر با 63/25 ،14/32، 23/19، 25/21، 73/35 و 59/22 بود. در حالی که، این نمرات در دانش آموزان غیر عضو برابر با 119، 83/19، 31/22، 39/15، 19/18، 71/23 و 73/19 حاصل شد. همچنین، نتایج تحلیل واریانس نشان دادند نمرات گرایش به رفتار اجتماعی مطلوب دانش آموزان داوطلب به طوری معنی داری بالاتر از میانگین کل نمرات افراد غیر داوطلب جمعیت هلا ل احمر p<0.05 بود. به طورکلی، نهاد های عمومی غیر دولتی همانند هلال احمر جهت نیل به اهداف بشر دوستانه خود، نه تنها لازم است افراد واجد گرایش به رفتار اجتماعی مطلوب در رفتار یاری رسانی را جذب نمایند، بلکه با فراهم سازی بستر های توسعه انسانی در نگهداشت آنان تلاش کنند.
    کلیدواژگان: توسعه فردی، رفتار جامعه پسند، نوعدوستی، هلال احمر، دانش آموز
  • اکبر طالب پور*، اشکان دارایی کهله دشت صفحات 200-229

    مدیریت در شرایط بحرانی نقش بی بدیلی در برنامه ریزی شهری بر عهده دارد و لازم  است مدیران شهری نسبت به این موضوع واقف باشند تا از وقوع خطرات احتمالی جلوگیری شود. موضوع پژوهش حاضر نقش توسعه ای برنامه ریزی در مدیریت شهری با توجه به شرایط بحران بود. در توسعه پایدار برنامه ریزی شهری نقش مهمی در مدیریت شهری دارد، بر همین اساس نظریه های مرتبط با مدیریت بحران به عنوان مبنای نظری پژوهش قرار گرفته و مدل مفهومی با توجه به این نظریات استخراج گردید. روش پژوهش پیمایش بود، جامعه آماری مدیران  و معاونین مناطق 22 گانه شهرداری شهر تهران بودند که مشتمل بر 22 نفر مدیر ارشد و 45 نفر معاون شهردار بودند و تمام این افراد به عنوان نمونه انتخاب شدند. از پرسش نامه برای جمع آوری داده ها به منظور سنجش متغیرهای مورد بررسی استفاده شد. جهت تعیین روایی از نظرات خبرگان و جهت تعیین پایایی از آلفای کرونباخ استفاده شد که برابر بود با 75/ بود برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون تی استیودنت و رگرسیون چندگانه استفاده شده است. نتایج نشان داد؛ برنامه ریزی شهری بر هماهنگی مدیریت شهری، توان مدیریت شهری برای مقابله با شرایط بحران، برای پاسخگویی و واکنش مناسب، هماهنگی مدیریت شهری، برای بازسازی بعد از بحران موثر است.

    کلیدواژگان: توسعه، طراحی شهری، مدیریت شهری، مدیریت بحران، تحلیل رگرسیون چندگانه
  • محمد ترکاشوند مرادآبادی، فریده شمس قهفرخی*، لیلا زندی ناوگران صفحات 230-263
    یکی از ابعاد امنیت در هر جامعه توان نظامی آن است. جمعیت به صورت بالقوه از دو جهت با دفاع و امنیت در رابطه می باشد؛ حجم و ساختار سنی جمعیت. در مقاله حاضر، با استفاده از داده های سرشماری 1395-1335 کشور به تحلیل تغییر رشد و حجم جمعیت در گذشته تا کنون پرداخته شده و بر اساس روش های جمعیت شناختی به پیش بینی جمعیت بر اساس فروض مختلف تا افق زمانی 1445 پرداخته شده است. نتایج پژوهش نشان داد که ساختار سنی جمعیت کشور از جوانی خارج شده است و در حال گذار به سمت سالخوردگی جمعیت است. پیش بینی جمعیت نشان داد که تحولات آینده باروری نقش تعیین کننده ای در تحولات جمعیتی در آینده کشور خواهد داشت. نکات اصلی در تحولات آینده جمعیت کشور شامل: تعادل در نرخ رشد جمعیت کشور، افزایش تعداد سالمندان در جمعیت، کاهش در نیروی جوان کشور به ویژه در سناریوی باروری پایین، کاهش تعداد سربازان مشمول خدمت سربازی و کاهش تعداد جمعیت دارای توان نظامی در سناریوی باروری پایین می باشند. اگرچه پتانسیل جمعیتی نیروی نظامی و دارای توان دفاعی کشور اندکی کاهش می یابد، ازآنجایی که امروزه توان نظامی کشورها بر اساس مهارت رقم می خورد، پیشنهاد می شود از طریق بالابردن کیفیت نیروی نظامی و با بهره گیری از ظرفیت سواد در آینده، از طریق کیفیت، مسیله کمیت را جبران نمود.
    کلیدواژگان: ساختار سنی جمعیت، تغییرات جمعیت، پیامدهای تغییرات جمعیت، جمعیت و امنیت، آینده ی جمعیت
  • مصطفی حیدری هراتمه* صفحات 264-280

    مردم در کشورهایی که از سوی کشور/کشورهایی مورد خصومت قرار میگیرند، نسبت به آنها احساس ضدهمدردی و حتی عصبانیت میکنند. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف بررسی تعامل قوم گرایی و خصومت اقتصادی در رفتار مصرفکننده در نظر گرفته ش د .در این راس تا نمونه ای 225 تایی از جامعه 550 نفری از دانشجویان رشته اقتصاد، بازرگانی و جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نراق به روش تصادفی ساده انتخاب و پرسشنامه ها توزیع و از تکنیک معادلات ساختاری داده ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد خصومت اقتصادی نسبت به یک کشور خارجی تاثیر مثبتی بر قومگرایی مصرفکننده دارد. قومگرایی با تصویر کلی از کشور، اعتقاد به محصول و پذیرش آن رابطه منفی معنیداری دارد. همچنین، قوم گرایی به عنوان تعدیلگر تعامل منفی خصومت اقتصادی با پذیرش محصول را تشدید میکند. چرا که خصومت اقتصادی نسبت به یک کشور خارجی میتواند احساسات قومگرایی را نیز افزایش دهد، و ترجیح محصولات / خدمات داخلی را برای ابراز "میهن پرستی" بیشتر کند و به تبع آن، باعث دوری احتمالی از عرضه کنندگان محصولات خارجی و عدم پذیرش آن در سبد مصرفی خود شود. بنابراین، اقدامات سیاسی و اقتصادی یک کشور خارجی میتواند بر احساس خصومت و یا قومگرایی مصرفکنندگان تاثیر و رفتار مصرفی مصرف کننده را تحت تاثیر قرار دهد.

    کلیدواژگان: خصومت اقتصادی، قوم گرایی مصرف کننده، پذیرش محصول، میهن پرستی، تصویر کلی
  • سجاد بهمنی*، عبدالرضا نواح صفحات 281-303

    هدف پژوهش حاضر بررسی آگاهی و تجربه زیسته نخبگان و مدیران شهر اهواز از تعریف، مفهوم و ابعاد مدیریت شهری است. برای دست یابی به این هدف 14 نفر از نخبگان و مدیران استان به روش پدیدارشناسی و با تکنیک مصاحبه عمیق مورد مطالعه قرار گرفتند. بنا بر نتایج، پدیدار اجتماعی مدیریت شهری اهواز در تم های مرکزی معنای مدیریت شهری، پاسخگویی و تعامل با مردم، اخلاق حرفه ای، تسهیم دانش، رفتار متعهدانه و وظایف مدیریت شهری سازماندهی شده است. از نظر مشارکت کنندگان در برخی موارد اقدامات صورت گرفته در حوزه مدیریت شهری اهواز بر اصول علم مدیریت استوار نیست و عمق کافی را ندارد. همچنین، قوانین دست و پاگیر گاه موجب کندی غیرضروری فعالیت ها می شود و از سوی دیگر، گاه فقدان جدیت و عدم تاکید بر قانون، چالش های مختلفی را ایجاد می کند. جای خالی نمادهای مرتبط با خرده فرهنگ ها در شهر احساس می شود. به علاوه، تعامل مدیریت شهری با شهروندان در سطح مناسبی قرار ندارد.

    کلیدواژگان: مدیریت شهری، روش پدیدارشناسی، شهر اهواز
  • الهام عرب پور* صفحات 304-335
    هدف از انجام این پژوهش بررسی وضعیت شاخص های زیست محیطی ایران از منظرجامعه شناختی است. در این پژوهش تلاش شده است به مسایل زیست محیطی از منظر جامعه شناختی نگریسته شود و شیوه بروز و ظهور مسایل تحلیل شود. با گسترش تکنولوژی و صنعتی شدن، مسایل زیست محیطی زیادی ناشی از  شکاف بین انسان و طبیعت شکل گرفته است. این مسایل در بستری از زمینه های اجتماعی و فرهنگی بروز می یابند. به عبارت دیگر، مشکلات زیست محیطی به لحاظ منشا و پیامدها، مختص مردم و شرایط اجتماعی و فرهنگی آن هاست و بنابراین مسیله محیط زیست مقوله ای اجتماعی است. به همین منظور با استفاده از داده های داده های موج هفتم (2020-2017) پیمایش ارزش های جهانی و با روش تحلیل ثانویه، و به کمک دو رویکرد انتقادی و بر ساخت گرایی، نگرانی زیست محیطی افراد و ارتباط آن با برخی متغیرها از جمله ارزش های پسامادی، اعتماد به سازمان های زیست محیطی، استفاده از تلویزیون مورد سنجش قرار دادیم. یافته ها حاکی از آن بود که افراد جوانتر، صاحب ارزش های پسامادی و با تحصیلات بیشتر اولویت را به حفاظت از محیط زیست می دهند. در حالی که در مقابل گروهی اولویت را به رشد اقتصادی اختصاص می دهند که سن بیشتر، تحصیلات کمتر و ارزش های مادی گرا دارند.
    کلیدواژگان: برساخت مسائل زیست محیطی، پیمایش ارزش های جهانی، تحلیل ثانویه
  • سید فرید العطاس* صفحات 336-352

    هر بحثی از عدالت یا عدل در زمینه اسلامی، باید با مفاهیم کلیدی تعادل یا میزان (المیزان) و اعتدال یا حد وسط (وسطیه) مرتبط باشد. اعتدال به معنای ایجاد تعادل بین دو حد افراط و تفریط است. برقراری این تعادل، دستاورد عدالت است. به این دلیل که صفت خاصی از عدالت (عدل)، میزان (المیزان) یا تعادل است. قرآن چنین توصیفی از عدالت خداوند بدست می دهد: «و ما ترازو (موازین) عدل را برای روز قیامت قرار می دهیم، آنگاه به هیچ کس در هیچ چیزی ستم نمی شود و اگر چیزی یا عملی هم وزن دانه خردلی باشد آن را هم به حساب می آوریم و کافی است که حسابگر باشیم [انبیاء (21): 47]. بنابراین، نتیجه می شود که عدالت، همان اعتدال است، یعنی دستیابی به اعتدال، دستاورد عدالت است. این مطلب، نه تنها در مورد عدالت خداوند بلکه در مورد عدالت انسان ها نیز صدق می کند. همان طور که ابن خلدون اشاره کرده است، «عدالت، ایجاد تعادل در میان بشریت است. این به عدالت اجتماعی ارتباط دارد. این مقاله، به بررسی ابعاد مختلف اعتدال در جامعه می پردازد که با همدیگر عدالت اجتماعی را تعریف می کنند. توجه و تاکید من بر دوگانه های خاصی، مثل ظاهر-باطن ، سنت-مدرنیته، خصوصی-عمومی، و خودمختاری و مقررات است تا از این رهگذر فهمی امروزین از اعتدال بپرورم، که شروط لازم عدالت اجتماعی را بجا آورد. سپس کارایی این تلقی از عدالت اجتماعی را درباره ی دو مسیله ی معاصر در جهان اسلام، یعنی فرقه گرایی و تخریب میراث، توضیح بدهم. بعد از آن، بحث مختصری در مورد الهیات اجتماعی {سعید} نورسی می آید، که آن را بعنوان چارچوبی برای بیان فهمی امروزین از عدالت اجتماعی، نشان داده ام .

    کلیدواژگان: عدالت، اعتدال، افراط گرایی
|
  • Afsaneh Faiz Allahi, Seyyed Yaghoub Mousavi * Pages 11-39

    This research is to investigate the relationship between the level of social modernization of citizens living in the 18th district of Tehran and their willingness to participate in the renovation of the worn-out urban fabric. It seems that the social tendencies and values ​​of people in different dimensions of participation for the purpose of physical renovation and speeding up the process of renovation of worn-out urban fabrics is a determining factor. To explain social modernization as an independent variable of modernist approaches in the field of urban planning and urban sociology, and also to explain the desire to participate in the renovation of worn-out fabric as a dependent variable, Ornstein's power model and ladder theory and John Turner's participation classification have been used. By using the survey method, questionnaire technique and simple random sampling with the size of the researched population, it has been tried to investigate the dimensions of this relationship. And by using Cochran's formula, 200 people from the 18th district of Tehran municipality (Shahid Rajaee, Vali Asr South, Sadeghieh) were selected as the research sample. In this research, Pearson's correlation test, independent t-test and F-test were used. The findings show that significance of the relationship of the main hypothesis of the research was confirmed, which means that there is a significant relationship between the social modernization of people and the level of participation in the renovation of worn-out fabric, which means that the residents have the desire to change and progress in an average level. they welcome innovation, and considering the variable contribution of participation in the renovation of worn out fabric as a dependent variable, results obtained from multivariate regression analysis in this research show that amount of changes in dependent variable that is explained by independent variable indicators in Tabbin model is equal 28.0 percent.

    Keywords: Social modernization, Participation, dilapidated context, urban neighborhood, district 18
  • Mohamad Molaei Qelichi * Pages 40-67

    The physical development of the city is an essential element in any integrated urban development program. The rapid expansion in the physical form of cities in an unplanned and uneven growth in line with the various causes of irregular migration is considered one of the major problems in Iran's cities, resulting in urban sprawl. Sprawling urban areas with numerous economic and environmental impacts forced urban experts to explore strategies to deal with this phenomenon. Urban growth management is applying planning tools in a coordinated manner to guide the development of cities and towns towards desired patterns of growth. In fact, growth management uses planning tools and financial roles of states for directing urban growth and development. Over the years after the decade '30s, the city of Karaj has undergone massive social, economic, physical, and environmental changes with the growth and development of agriculture and industry around Tehran. The area and size of the city of Karaj have expanded rapidly, and its population has grown exponentially. This imbalance leads to unplanned growth in the city of Karaj. The main objective of this study was to investigate the analysis of effective factors on the process of growth management in Karaj city. The method used in this study is descriptive-analytical. Results show that, according to the physical development of Karaj city, different factors affecting growth management. As a result, the policies and rules factor such as urban zoning in urban growth management is the most influential factor in controlling sprawl growth.

    Keywords: Urban sprawl, Factor Analysis, Karaj city, urban growth management
  • Javad Madani *, Fattah Sharifzadeh, Ahsraf Yavary Pages 68-93

    To be successful today, organizations must not only look at the external environment of the organization, but also the employees, the citizens, all the people and all the nature of this planet as their members. Paying attention to social issues requires creating the necessary structures in organizations and establishing a culture of sociability and holism. Many researchers have emphasized the importance of organizational commitment in increasing corporate social responsibility. Therefore, the main purpose of this study is to investigate the impact of organizational commitment of employees on social responsibility of the organization. The statistical population of the present study includes all administrative staff of the Central Environmental Protection Organization of Tehran, whose number includes 200 people. Morgan table was used to determine the sample size. The sample size was 132 and finally 126 questionnaires were obtained by the researcher. Using Spss and PLS3 software, the desired tests were performed on the data. The results show that organizational commitment has a positive and significant effect on legal responsibility, moral responsibility, economic responsibility and national responsibility. According to the above results, the impact of organizational commitment on social responsibility was finally accepted.

    Keywords: commitment, responsibility, Social responsibility, environmental protection organization
  • Khadijeh Safiri, Zahra Mohammadi * Pages 94-122
    This research was conducted with the aim of investigating the level of resilience of people in Tehran against the Corona crisis. People's resilience against the Corona crisis has become an issue that can prevent serious damages from different strata. In this study, the theoretical research model was designed using the theories of Kaempfer's resilience, Bourdieu's social capital, Sarason's social support, and Durkheim's social cohesion (based on Giddens' analysis) and the research was conducted using a survey method. The tool used to measure resilience is a researcher-made questionnaire that was randomly distributed among 416 people aged 15 to 64 living in different areas of Tehran. In the analysis of the data, it was determined that the level of resilience is equal to 3.25, which was measured through statistical tests. The main result of the research is that in the Pearson correlation test, there is a positive and significant relationship between people's resilience and the variables of social cohesion (r=0.461), social support (r=0.461) and social capital (r=0.249) in Tehran. . Also, the regression analysis showed that among the independent variables, two variables entered the equation. The beta of the social cohesion variable was estimated at 0.32, and the beta of social support was estimated at 0.28. Social capital had a significant relationship with resilience in the Pearson test, but it was not calculated in the regression coefficient analysis due to the low beta value of social capital (0.07) and its insignificant effect in the linear equation of resilience. The results of the conducted tests show that women are more resilient than men, and people with older age and higher education level, as well as residents of the northern areas of Tehran, are more resilient.
    Keywords: resilience, resilience of people, corona crisis
  • Samad Adlipour *, Jafar Ahmadpour Parvizian Pages 123-147

    In recent decades, the family system in developing countries, including Iran, has undergone some changes and transformations due to the influence of the modernization process and the introduction of modern values and development programs. Among these changes, there are high statistics of divorce and the change in people's attitude towards divorce. Now, the main question is that what is the relationship between the process of development idealism and the attitude towards divorce? Using a survey method, the present research was conducted among over 18 year old married men and women in Tabriz city in 2018. The sample of the study includes 600 people who were chosen through the multi-stage cluster sampling method. The findings of the research show that there is a direct correlation between the idealism of development and its components (individualism, rationality, universalism, gender equality, reflexivity and secularization of religious beliefs) with the attitude towards divorce. That is, the increase in the development idealism makes positive the people's attitude towards divorce and the enormity of divorce is paled. Also, among the components of development idealism entered the regression model, only the components of reflexivity and the secularization of religious beliefs were able to significantly impact on the respondents' attitude towards divorce and explain 0.25 of the changes in the attitude towards divorce.

    Keywords: Development Idealism, reflexivity, Secularization of religious beliefs, Attitude to Divorce, Tabriz city
  • Mohsen Noghani Dokht Bahmani *, Mahdi Nik Khah Pages 148-176

    The current research was conducted in the form of a qualitative method and a phenomenological approach in order to identify the educational actions of families in facing the economic consequences of Corona. The statistical population of this research consisted of the families of male students of the first secondary school, living in the town of Rabat Targah, Mashhad. The sampling method in this research is non-probability sampling in a targeted manner with maximum diversity or heterogeneity among the target population. The sampling process continued until 10 cases, and after that the researcher saw the theoretical saturation of the data. To analyze the data, the seven-step Claysey method was used. Four Cuban and Lincoln criteria were used to check the validity of the research data. Research findings show that families have responded differently to these consequences. Their actions are generally of three types. Lack of investment in children's education (temporary school dropout) includes the following categories: parents' personal characteristics, financial limitations, lack of facilities. Reducing investment in children's education (continuing education with difficulty) which includes the categories of helping relatives and friends, optimizing the workforce, changing the supervisor's job, saving costs, and investing in children's education without problems (continued) education without problems) which includes the categories of parental awareness and supervision, financing and the existence of sufficient facilities.

    Keywords: resilience, family resilience, Corona
  • Borzoo Amirpour, Noushin Derakhshan *, Ferdoos Mohammady Pages 177-199
    In organizations, attracting volunteer human resources that have a high potential for individual development, have an important share in the social and economic capital of society. Given that one of the main sources and preconditions of voluntary participation is the tendency to pro-social behaviors. The aim of this study was to compare the profile of tendency to pro-social behaviors in the context of individual development among members and non-members of the Red Crescent. The framework of this research was casual comparative descriptive-cross-sectional research method. The statistical sample of the study consisted of 200 Secondary high school female students in the city of Paveh in the academic year 1399-400 who were selected by available sampling method and answered the questionnaire of Prosocial Tendencies (Kajbaf et al., 2010). The research data were analyzed using SPSS-25 software and multivariate analysis of variance. Results of multivariate analysis of variances indicated that tendency to pro-social behaviors of volunteer students (156.57±27.55. p<0.05) were significantly higher than Non-volunteer members in the Red Crescent Society (119.16±22.28, p<0.05). In general, public non-governmental organizations such as the Red Crescent, in order to achieve their humanitarian goals, not only need to attract people with desirable social qualities in helping behaviors Rather, they should try to maintain them by providing the grounds for individual development.
    Keywords: Individual Development, Prosocial Behavior, Altruism, Red Crescent, Students
  • Akbar Talebpor *, Ashkan Daraii-Kehlehdasht Pages 200-229

    The role of urban planning and design as the main concepts of urban management for managing the urban crisis, means that all organs and organizations that are effective in organizing and elaborating should be under the control of a single management so that they can manage the city in a balanced way & away from inconsistencies and rework, and create a calm and sustainable environment for citizens. In this regard, the purpose of the present research is to determine the role of urban planning and design in urban management taking into account the conditions of the crisis. For this purpose, the managers and deputies of the 22 municipalities of Tehran city as experts who have relevant experience and knowledge about urban management and crisis components have been selected as a sample for collecting field data through a questionnaire.The results that are based on the research assumptions showed coordination of urban management, urban management capability to deal with crisis and responding appropriately, and coordination of urban management for post-crisis reconstruction is effective.

    Keywords: Development, Urban Design, Urban Management, Crisis, Regression Analyses
  • Mohammad Torkashvand Moradabadi, Farideh Shams Ghahfarokhi *, Leila Zandinavgaran Pages 230-263
    One of the dimensions of security in each community is its military power. The population is potentially linked with defense and security in two directions: population size and structure. Despite rapid changes in the determinants of population size and structure in Iran, It is expected that in the future size and structure of the country's population change rapidly. Changes in population growth and volume have been analyzed . According to various assumptions up to the horizon of 2066 population projection was conducted. Results showed that population age structure is moving towards the aging population, Population projection by component method based on three different fertility scenarios showed that future fertility changes will play a decisive role in demographic changes in the future of the country. The main points in the future developments of the country's population are: the balance in the population growth rate, the increase in the number of elderly in the population, decline in young people's force- especially in the low fertility scenario. higher educated population, maintaining high economic levels, reducing the number of Soldiers are eligible for military service and the number of people with military capability is reduced in the low fertility scenario. Although the population potential of the country's military and defense capabilities is slightly reduced , the military force will be more educated. Since the military power of nations today is based on skills, the future status of the military force in Iran despite its reduction in quantity in terms of quality is promising.
    Keywords: Age structure, population change, consequences of population changes, population, security
  • Mostafa Heidari Haratemeh * Pages 264-280

    The people in countries with heavy debts feel sympathy and even anger towards some developed countries.Therefore, the present study aimed to investigate the Impact of Economic Animosity on Consumer Ethnocentrism and Product - Country Images . In this regard, a sample of 327 people from a community of 2200 graduate students in economics and business were selected by simple random sampling method and questionnaires were distributed and structural equation technique was analyzed. results show : a ) Ethnocentrism has a negative effect on the General Image of the country and Product Receptivity. B ) There is a strong and negative relationship between consumer animosity and product Receptivity. c) Economic Animosity towards a foreign country can also increase Ethnocentrism feelings, and increase the preference for domestic products / services to express "patriotism" . D ) Consumer Ethnocentrism has a negative effect on the willingness to buy the products of the country in question. It is an enemy, but it has no effect on judging the product. E) The General Image of the country has a direct effect on product beliefs and an indirect effect on product Receptivity.Therefore, there is no doubt that the political and economic actions of a foreign country can affect consumers 'feelings of hostility or ethnicity and their images of each other, and consumers' choice to buy.

    Keywords: Economic Animosity, Consumer Ethnocentrism, Product Receptivity, Patriotism, General Image
  • Sajad Bahmani *, Abdolraza Navah Pages 281-303

    The purpose of this study is to investigate the knowledge and life experience of elites and managers of Ahvaz city from the definition, concept and dimensions of urban management. To achieve this goal, 14 elites and managers of the province were studied by phenomenological method and in-depth interview technique. According to the results, the social phenomenon of Ahwaz urban management is organized in the central themes of the meaning of urban management, accountability and interaction with people, professional ethics, knowledge sharing, committed behavior and tasks of urban management. According to the participants, in some cases, the actions taken in the field of urban management in Ahvaz are not based on the principles of management science and do not have enough depth. Emphasis on the law poses various challenges. The vacancy of symbols related to subcultures is felt in the city and also the interaction of urban management with citizens is not at a proper level.

    Keywords: Urban Management, Phenomenological Method, Ahvaz city
  • Elham Arabpour * Pages 304-335
    The purpose of this research is to investigate the status of Iran's environmental indicators from a sociological perspective. In this research, an attempt has been made to look at environmental issues from a sociological point of view and to analyze the manner in which issues arise. With the development of technology and industrialization, many environmental issues have arisen due to the gap between man and nature. These issues arise in the context of social and cultural contexts. In other words, in terms of origin and consequences, environmental problems are specific to people and their social and cultural conditions, and therefore environmental issues are social categories. For this purpose, by using the data of the seventh wave (2017-2020) survey of global values ​​and with the secondary analysis method, people's environmental concern and its relationship with some variables such as post-material values, trust in the organization We measured the environmental effects of television use. The findings indicated that younger people, with post-material values ​​and with more education, give priority to environmental protection. On the other hand, a group that is older, less educated and has materialistic values ​​gives priority to economic growth.
    Keywords: Construction of environmental issues, survey of global values, secondary analysis
  • Seyyed Farid Alatas * Pages 336-352

    Any discussion of justice or adâlah in the Islamic context must be related to the key concepts of balance or mîzân and moderation or wasatiyah. To be in a state of moderation means to establish a balance between two extremes. The establishment of that balance is the achievement of justice. This is because a specific attribute of adâlah is mîzân or balance. This is given by the Qur’anic view of God’s justice: “And we shall set up balances (al-muwâzîn) of justice for the day of resurrection, then none will be dealt with unjustly in anything. And if there be the weight of a mustard seed, we will bring it. And sufficient are we to take account.” [Al-Anbiyâ’ (21): 47]. It follows, therefore, that justice is moderation, that is, achieving moderation is the establishment of justice. This applies not only to God’s justice but to that of humans as well. As Ibn Khaldun noted, “justice is a balance set up among mankind.” This is in reference to social justice. This paper examines the different dimensions of moderation in society that would together define social justice. I focus on specific dichotomies such as zahir-batin, tradition-modernity, private-public, and autonomy and regulation in order to develop a contemporary understanding of moderation that satisfies the requirements for social justice. I then illustrate the efficacy of this concept of social justice with reference to two contemporary problems in the Muslim world, that of sectarianism and the destruction of heritage. This is followed by a brief discussion on the social theology of Nursi, which I present as a framework for the articulation of a contemporary understanding of social justice.

    Keywords: Justice, Moderation, Extremism