فهرست مطالب

پژوهش در سلامت روانشناختی - سال شانزدهم شماره 3 (پاییز 1401)

فصلنامه پژوهش در سلامت روانشناختی
سال شانزدهم شماره 3 (پاییز 1401)

  • تاریخ انتشار: 1402/02/30
  • تعداد عناوین: 6
|
  • عوامل موثر در فروپاشی رابطه زوجی در ایران در سال 1401: مطالعه کیفی
    مسعود تقدسی، محمدنقی فراهانی*، مرتضی منطقی صفحه 1

    فروپاشی رابطه زوجی، آسیب های زیادی برای هر یک از زوج ها و افراد نزدیک به آن ها دارد؛ بنابراین پژوهش در این زمینه از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف از این پژوهش، شناسایی عوامل موثر در فروپاشی رابطه زوجی رسمی و شرعی، در ایران است. به این منظور، روش پژوهش کیفی استراوس و کوربین، به کار گرفته شد. تعداد 10 متخصص و 12 فرد باتجربه طلاق مورد مصاحبه قرار گرفتند. برای جلوگیری از سوگیری جنسیتی شرکت کنندگان از لحاظ جنسیت کنترل شدند. مصاحبه ها ابتدا با افراد متخصص رابطه زوجی انجام و داده های مستخرج از این مصاحبه ها پس از تجزیه وتحلیل، مصاحبه نیمه ساختاریافته ای را، جهت مصاحبه با افراد منتخب از گروه هدف، شکل داد.  داده های جمع آوری شده، 3 مقوله اصلی، عوامل برون زوجی، درون زوجی و فردی را مشخص کردند. تفاوت های فرهنگی، مذهب، فضای مجازی و رسانه، تعاملات اجتماعی، بسترسازی اجتماعی نامناسب، عوامل اقتصادی، تعامل مخرب بین زوج و خانواده، اثرگذاری منفی خانواده، مداخله نابجا، عدم حمایت از عوامل برون زوجی؛ فقدان مهارت، تعارض نقش ها، مشکلات جنسی، فرزندآوری، تفاوت ها، فقر تعامل، رفتار مخرب بین زوجی، عدم تفاهم، تغییر سبک زوج، شیوه شکل گیری از عوامل بین زوجی و فقدان اعتماد، بی تفاوتی نسبت به تعهدات، فردگرایی، فقدان دانش در مورد زندگی زوجی، بی تفاوتی نسبت به مسایل دیگری، احساس زیان، ازبین رفتن جذابیت ها، تغییر در ارزش های اساسی، اختلالات روانی، شخصیتی و جسمانی، نگرش های مخرب به رابطه زوجی، خصوصیات رفتاری و ویژگی های شخصیتی از عوامل فروپاشی رابطه زوجی هستند. از داده های به دست آمده از این پژوهش می توان در برنامه ریزی ها، آموزش و کمک به ارتقای سلامت فرد، خانواده و جامعه  استفاده کرد.

    کلیدواژگان: فروپاشی رابطه زوجی، طلاق، عوامل موثر در فروپاشی رابطه زوجی، رابطه زوجی
  • مدل یابی روابط ساختاری باورهای وسواسی بر اساس ادراک اجتماعی، ذهنی سازی و همدلی با نقش واسطه ای تنظیم هیجان
    زهرا رمضان نیا*، حسین زارع، سوسن علیزاده فرد صفحه 2

    پژوهش حاضر، یک مطالعه به روش مدل یابی معادلات ساختاری است که با هدف تعیین میزان برازش مدل باورهای وسواسی براساس ادراک اجتماعی، تیوری ذهن یا ذهنی سازی، و همدلی با میانجیگری تنظیم هیجان در یک جمعیت غیربالینی انجام گرفت. نمونه این پژوهش شامل 400 نفر از بزرگسالان 25 تا 55 ساله شهر تهران بود که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس از جمعیت عمومی انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات شامل پرسشنامه باورهای وسواسی OBQ، تکلیف بازشناسی هیجان (ERT)، آزمون ذهن خوانی از طریق تصاویر چشم بارون و کوهن (2001)، پرسشنامه بهره همدلی بارون- کوهن و ویلرایت (2004)، و پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان کرایج و گارنفسکی (2019) بود. طبق نتایج، متغیرهای برونزاد ادراک اجتماعی و همدلی به همراه متغیر میانجی «راهبردهای مثبت تنظیم هیجان و راهبردهای منفی تنظیم هیجان» بر متغیر ملاک یعنی باورهای وسواسی اثر معناداری داشتند. بطوریکه ادراک اجتماعی، همدلی و راهبردهای مثبت تنظیم هیجان به صورت منفی و راهبردهای منفی تنظیم هیجان به صورت مثبت توان پیش بینی باورهای وسواسی را داشتند. بطوریکه ادراک اجتماعی، همدلی و راهبردهای مثبت تنظیم هیجان به صورت منفی و راهبردهای منفی تنظیم هیجان به صورت مثبت توان پیش بینی باورهای وسواسی را داشتند. در بین ضرایب مسیر بین متغیرهای پژوهش، ضرایب متغیر برونزاد ذهنی سازی بر متغیر ملاک (باورهای وسواسی) و راهبردهای منفی تنظیم هیجانی (به عنوان متغیر میانجی)، دارای اثر معنادار نبود. یافته های این پژوهش، تلویحات کاربردی بسیاری هم برای پیشگیری و هم ارایه درمانهای جامع تر و بهتر برای وسواس دارد.

    کلیدواژگان: باورهای وسواسی، شناخت اجتماعی، ادراک اجتماعی، ذهنی سازی، همدلی، تنظیم هیجان
  • فراتحلیل تحقیقات انجام شده در مورد تاثیر فرزند کم توان ذهنی بر سلامت روانی مادران در ایران
    ماندانا والی یوسفی، زهرا شهبازی بادی*، سید سجاد طباطبائی صفحه 3

    هدف از انجام پژوهش حاضر، فراتحلیل تحقیقات انجام شده در مورد تاثیر داشتن فرزند با ناتوانی ذهنی بر سلامت روانی مادران در ایران بود. روش پژوهش فراتحلیل بود. برای جمع آوری اطلاعات از چک لیست فراتحلیل استفاده شد که از مجموعه پژوهش های انجام شده درباره تاثیر داشتن فرزند ناتوان ذهنی بر سلامت روانی والدین در سطح کشور در فاصله سال های 1399-1380، پژوهش هایی که ازلحاظ روش شناختی مورد قبول بود و شرایط ورود به فراتحلیل را داشت، تعداد 11 مقاله به عنوان نمونه انتخاب گردید که حاوی 44 اندازه اثر بود. حجم مجموع نمونه های این تحقیقات 2005 نفر بود. نتایج نشان داد که اندازه اثر داشتن فرزند ناتوان ذهنی بر سلامت روانی مادران در ایران 20/0 بود. هم چنین اندازه اثر داشتن فرزند با ناتوانی ذهنی بر افسردگی مادران 16/0، بر اضطراب مادران 19/0، بر اختلال در عملکرد اجتماعی مادران 18/0، بر نشانه های جسمی مادران 10/0، بر وسواس-اجبار مادران 40/0، پرخاشگری مادران 15/0، ترس مرضی مادران 22/0 و روان پریشی مادران 24/0 به دست آمد. نتیجه پژوهش حاضر حاکی از آن بود که اندازه اثر فرزند ناتوان ذهنی بر سلامت روان والدین در ایران بر اساس معیار تفسیر کوهن در حد کم است. این امر بیانگر اثر احتمالی افزایش دانش و آگاهی و هم چنین سطح تحصیلات والدین در سطح کشور می باشد که توانسته تاثیر داشتن فرزند ناتوان ذهنی بر سلامت روانی مادران را کاهش دهد.

    کلیدواژگان: سلامت روانی، فرزند با ناتوانی ذهنی، فراتحلیل
  • بررسی اثربخشی مداخله گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر عوامل محافظ خانواده، احساس تنهایی عاطفی و اجتماعی و استرس فرزندپروری در مادران کودکان مبتلا به سندرم داون
    یونس یوسفی*، اسرین محمدی، سارا تواضعی، احمد امانی صفحه 4
    مقدمه

    مادران کودکان مبتلا به سندرم داون با چالش های بسیاری مواجه هستند. اضطراب، استرس، افسردگی، نگرش های ناکارآمد، افکار خودآیند و هیجان های منفی و سبک های پاسخ دهی ناکارآمد مانند دوری از موقعیت ها و نداشتن ارتباط با دیگران از جمله مشکلات گزارش شده توسط این مادران است.

    هدف

    هدف این پژوهش بررسی اثربخشی مداخله گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر عوامل محافظ خانواده، احساس تنهایی عاطفی و اجتماعی و استرس فرزندپروری در مادران کودکان مبتلا به سندرم داون بود. 

    روش

    طرح پژوهش حاضر، نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون _ پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. شرکت کنندگان شامل 30 نفر از مادران کودکان مبتلا به سندرم داون در سنندج بود که به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15نفر) و گواه (15نفر) جایگزین شدند. مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد در 8 جلسه به صورت گروهی اجرا شد.

    یافته ها

    نتایج پژوهش نشان داد که مداخله گروهی مبتنی بر  پذیرش و تعهد باعث افزایش نمرات مادران در عوامل محافظ خانواده، کاهش احساس تنهایی عاطفی و اجتماعی و استرس فرزندپروری (در ابعاد آشفتگی والدین و تعامل ناکارآمد والد-کودک) می شود.

    نتیجه گیری

    با توجه به یافته های پژوهش پیشنهاد می شود از مداخله گروهی مبتنی بر  پذیرش و تعهد برای بهبود تعاملات و راهبردهای مبتنی بر ارزش در مادران کودکان مبتلا به سندرم داون استفاده کرد.

    کلیدواژگان: مداخله گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد، عوامل محافظ خانواده، احساس تنهایی عاطفی و اجتماعی، استرس فرزندپروری
  • اثربخشی روان درمانی پویشی کوتاه مدت فشرده بر سبک های دفاعی بیماران مبتلا به درماتیت آتوپیک
    سیده حمیده نقیبی، رضا پورحسین*، مهدی رضا سرافراز، علی صادقی نیا صفحه 5

    سبک های دفاعی یک فاکتور تعیین کننده برای میزان آسیب شناسی روانی است و این در بیماران درماتیت آتوپیک از اهمیتی خاص برخوردار است. هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی روان درمانی پویشی کوتاه مدت فشرده بر سبک های دفاعی بیماران مبتلا به درماتیت آتوپیک بود. پژوهش حاضر یک طرح نیمه آزمایشی از نوع تک آزمودنی است. جامعه آماری این مطالعه شامل مبتلایان به بیماری درماتیت آتوپیک مراجعه کننده به بیمارستان فوق تخصصی پوست رازی تهران در سال 1399 بود که از بین آنها، 5 نفر به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. این افراد تحت 10 جلسه فردی درمان روان پویشی کوتاه مدت فشرده فردی قرار گرفتند. آزمودنی ها در مرحله خط پایه، در طول مداخله و پیگیری پرسشنامه سبک های دفاعی را تکمیل کردند. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از تحلیل دیداری و محاسبه درصد بهبودی استفاده شد. طبق نمرات بیماران در نمودارهای روند تغییرات، همه بیماران بهبود قابل قبولی در سبک های دفاعی نشان دادند. میزان بهبود کلی بیماران در سبک های دفاعی رشد نایافته، رشد یافته و روان رنجور در پایان مداخله به ترتیب 6/37%، 2/49% و 4/40% بود که بیانگر اثربخشی روان درمانی پویشی فشرده کوتاه مدت در کاهش سبک های دفاعی رشد نایافته و روان رنجور و افزایش سبک دفاعی رشد یافته است. روان درمانی پویشی فشرده کوتاه مدت می تواند به عنوان یک مداخله موثر به بهبود سبک های دفاعی بیماران مبتلا به درماتیت آتوپیک کمک کند.

    کلیدواژگان: درماتیت آتوپیک، روان درمانی پویشی فشرده کوتاه مدت، سبک های دفاعی
  • اثربخشی آموزش گروهی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر سر زندگی تحصیلی و سلامت اجتماعی
    جعفر شعبانی، علیرضا قربانی*، صدیقه میر صفحه 6
    هدف

    مقاله با هدف بررسی اثربخشی آموزش گروهی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر سرزندگی تحصیلی و سلامت اجتماعی انجام شده است.

    روش

    تحقیق کمی-کاربردی از نوع آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون با گروه کنترل بوده و جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر مقطع اول متوسطه شهر بندرانزلی است که به صورت تصادفی در دوگروه 20 نفره کنترل و آزمایش جاگماری شدند. برای ابزار جمع آوری داده ها از پرسش نامه های سرزندگی تحصیلی مارتین و مارش (2008)، سلامت اجتماعی کییز و شاپیرو(2004) و همچنین از پروتکل آموزش ذهن آگاهی هم به عنوان متغیر مداخله ای پژوهش استفاده شده است. برای آزمون فرضیه ها از تحلیل کوواریانس تک متغیره با استفاده  از نرم افزار اس پی اس اس بهره گرفته شده است.

    یافته

    تحقیق نشان داد که همانا آموزش ذهن آگاهی بر سرزندگی  تحصیلی و سلامت اجتماعی موثراست.

    نتیجه

    آموزش ذهن آگاهی می تواند موجب ارتقای سلامت اجتماعی و سرزندگی تحصیلی دانش آموزان دختر گردد.

    کلیدواژگان: ذهن آگاهی، سرزندگی تحصیلی، سلامت اجتماعی، دختران دانش آموز
|
  • Effective factors in the collapse of marital relations in Iran in 2022: a qualitative study
    Masood Taghadossi, Mohamad Naghi Farahani*, Morteza Manteghi Page 1

    The collapse of a marital relationship has many damages; research in this field is importance. The purpose is to identify effective factors in the collapse marital relationship in Iran. 10 experts and 12 experienced divorce people were interviewed. The interviews were first conducted with couple relationship specialists and the data extracted from these interviews formed a semi-structured interview to interview selected people. data identified 3 main categories, extra-couple, intra-couple and individual factors. cultural differences, religion, cyber space and media, social interactions, inappropriate social context, economic factors, destructive interaction between couple and family, negative influence of family, misplaced intervention, lack of support from extramarital factors; Lack of skills, conflict of roles, sexual problems, childbearing, differences, poor interaction, destructive behavior between couples, lack of understanding, change of couple's style, the way it is formed from factors between couples and lack of trust, indifference to obligations, individualism, lack of knowledge. indifference to other issues, feeling of loss, loss of attractiveness, change in values, psychological, personality and physical disorders, destructive attitudes towards couple relationship, behavioral characteristics and personality traits are the factors of the collapse of couple relationship. The data obtained can be used to improve the health of the individual, family and society.

    Keywords: Collapse of marital relationship, divorce, effective factors in the collapse of marital relationship, marital relationship
  • Structural Relationships Modeling of Obsessive Beliefs based on Social Perception, Mentalization, and Empathy with the Mediating role of Emotional Regulation
    Zahra Ramezannia*, Hossein Zare, Susan Alizadehfard Page 2

    The aim of present study is determining the fit of the obsessive beliefs model based on social perception, theory of mind or mentalization, and empathy with the mediation of emotional regulation in a non-clinical population. The sample consisted of 400 adults aged 25 to 50 in Tehran selected by using the convenience sampling method. Data collection tools included OBQ Obsessive Beliefs Questionnaire, the Emotion Recognition Task (ERT), Baron and Cohen’s (2001) Reading the Mind in the Eyes Test, Baron-Cohen and Wheelwright's Empathy Quotient Scale (2004), and Kraaij and Garnefski's Cognitive Emotion Regulation Questionnaire (2019). According to the results, the exogenous variables of social perception and empathy along with the mediator variable "positive emotion regulation strategies and negative emotion regulation strategies" had a significant effect on the criterion variable i.e. obsessive beliefs. Thus, social perception, empathy and positive emotion regulation strategies were able to predict obsessive beliefs. Among the path coefficients between research variables, the coefficients of the exogenous variable of mentalization on the criterion variable (obsessive beliefs) and negative emotional regulation strategies (as a mediating variable) had no significant effect. These findings have many practical implications both for prevention and providing more comprehensive and better treatments for obsessions.

    Keywords: Obsessive Beliefs, Social Cognition, Social Perception, Mentalization, Empathy, Emotional Regulation
  • Meta-analysis of research on the effect of mentally retarded children on mothers' mental health in Iran
    Mandana Vali Yousefi, Zahra Shahbazi Badi*, Seyed Sajad Tabatabaei Page 3

    The purpose of this study was to meta-analyze the research on the effect of having a child with a mental disability on the mental health of mothers in Iran. The research method was meta-analysis. A meta-analysis checklist was used to collect data. The collection of researches on the effect of having a mentally retarded child on the mental health of parents in the country between 2001-2011, methodologically acceptable researches that had the conditions to enter the meta-analysis, 11The article was selected as a sample that contained 44 sizes of works. The total sample size of this study was 2005. The results showed that the effect of having a mentally retarded child on maternal mental health in Iran was 0.20. Also, the effect of having a child with mental disability on mothers' depression is 0.16, on mothers' anxiety is 0.19, on mothers' social dysfunction is 0.18, on mothers' physical symptoms is 0.10, on mothers' obsession-compulsion is 0.40, aggression Mothers were 0.15, maternal morbidity was 0.22 and maternal psychosis was 0.24. The results of the present study indicated that the effect of a mentally retarded child on the mental health of parents in Iran is low based on the Cohen interpretation criterion.

    Keywords: mental health, Child with mental disability, Meta-analysis
  • Evaluation of the effectiveness of group intervention based on acceptance and commitment on family protective factors, emotional and social loneliness and parenting stress in mothers of children with Down syndrome
    Youness Yousefi*, Asrin Mohamadi, Sara Tavazoei, Ahmad Amani Page 4
    Introduction

    Down syndrome is a genetic disease that affects parents and impairs the functioning of the family, especially the mother .Mothers of children with Down syndrome face many challenges.

    Aim

    The aim of this study was to evaluate the effectiveness of group intervention based on acceptance and commitment on family protective factors, emotional and social loneliness and parenting stress in mothers of children with Down syndrome.

    Method

    The design of the present study was a quasi-experimental type of pretest-posttest and follow-up with a control group.

    Results

    The results showed that group intervention based on acceptance and commitment increases mothers' scores on family protective factors, reduces feelings of emotional and social loneliness and parenting stress (in the dimensions of parental confusion and dysfunctional parent-child interaction).

    Conclusion

    According to the research findings, it is suggested to use group intervention based on acceptance and commitment to improve value-based interactions and strategies in mothers of children with Down syndrome.

    Keywords: Acceptance, commitment based group intervention, Family protective factors, Emotional, social loneliness, Parenting stress
  • Effectiveness of intensive short-term dynamic psychotherapy on defense mechanisms of patients with atopic dermatitis
    Seyedeh Hamideh Naghibi, Reza Pourhosein*, Mehdi Reza Sarafraz, Ali Sadeghinia Page 5

    Defense mechanisms are a determining factor for the level of psychological pathology, and this is of particular importance in atopic dermatitis patients. The aim of the present study was to determine the effectiveness of intensive short-term dynamic psychotherapy on the defense mechanisms of patients with atopic dermatitis. The present study is a semi-experimental design of single subject type. The statistical population of this study included patients with atopic dermatitis who referred to Razi Hospital in Tehran in 2019, of which 5 people were selected through available sampling. These people underwent 10 individual sessions of intensive short-term psychodynamic therapy. Subjects completed the defense mechanisms questionnaire during the baseline phase, during the intervention, and during follow-up. To analyze the data, visual analysis and calculation of recovery percentage were used. According to the scores of the patients in the charts of changes, all patients showed an acceptable improvement in defense styles. The overall improvement rate of patients in underdeveloped, developed, and neurotic defense styles at the end of the intervention were 37.6%, 49.2%, and 40.4%, respectively, which indicates the effectiveness of short-term intensive dynamic psychotherapy in reducing Underdeveloped and neurotic defensive styles and increased defensive style are developed.

    Keywords: Atopic dermatitis, short-term intensive dynamic psychotherapy, defense mechanisms
  • Effectiveness of cognitive therapy group training based on mindfulness on academic vitality and social health
    Jafar Shabani, Alireza Ghorbani*, Sedighe Mir Page 6
    Purpose

    The aim of this article is to investigate the effectiveness of cognitive therapy group training based on mindfulness on academic vitality and social health.

    Method

    Quantitative-applied research of an experimental type with a pre-test, post-test design with a control group, and the statistical population includes all female students of the first grade of high school in Bandar Anzali city, who were randomly divided into two groups of 20 people, controlled and tested. Martin and Marsh's (2008) academic vitality questionnaires, Keyes and Shapiro's (2004) social health questionnaires, as well as the mindfulness training protocol have been used as the intervention variable of the research for data collection tools. To test the hypotheses, univariate covariance analysis was used using SPSS software.

    Findings

    The research results showed that mindfulness training is effective on academic vitality and social health.

    Conclusion

    Mindfulness training improves the social health and academic vitality of female students.

    Keywords: mindfulness, academic vitality, social health, student girls