فهرست مطالب

پژوهش در سلامت روانشناختی - سال بیست و یکم شماره 3 (پاییز 1402)

فصلنامه پژوهش در سلامت روانشناختی
سال بیست و یکم شماره 3 (پاییز 1402)

  • تاریخ انتشار: 1402/09/10
  • تعداد عناوین: 7
|
  • صدیقه احمدی، علی سلمانی، آیسان شارعی* صفحات 1-15

    نوجوانی، دوره ای مهم برای رشد مغز به شمار می رود و خودآزاری در این دوران با پیامدهای بلندمدتی از جمله آسیب شناسی روانی مداوم و اختلالات رفتاری در آینده همراه است. پژوهش حاضر با هدف رابطه استفاده آسیب زا از تلفن همراه  با مشکلات رفتاری- هیجانی در نوجوانان خودآزار: با میانجی گری خود کنترلی انجام گرفت. روش پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش همبستگی از نوع مدل معادلات ساختاری بود. کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه دوره دوم شهر اردبیل با سابقه خود آزاری  در سال تحصیلی 1403-1402 جامعه آماری پژوهش حاضر را تشکیل دادند. تعداد 280 نفر از این افراد به شیوه نمونه گیری هدفمند انتخاب و در پژوهش حاضر شرکت کردند. برای جمع آوری داده ها از سیاهه مشکلات رفتاری کودکان آچنباخ  (2001)، پرسشنامه خودکنترلی تانجی، بامیستر و بون (2004) و پرسشنامه اعتیاد به تلفن همراه کوهی (2009) استفاده شد. داده های به دست آمده با استفاده از آزمون های همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه و تحلیل مسیر با استفاده از نرم افزارهای SPSS23 و لیزرل 8/lisrel8 تجزیه وتحلیل شد.  نتایج به دست آمده نشان داد که مدل ساختاری استفاده آسیب زا از تلفن همراه  با مشکلات رفتاری - هیجانی در نوجوانان  خودآزار: با میانجی گری خود کنترلی از برازش مناسبی برخوردار است. این نتایج نشان داد که استفاده آسیب زا از تلفن همراه  اثر مستقیم و هم اثر غیرمستقیمی با میانجی گری خودکنترلی بر مشکلات رفتاری - هیجانی نوجوانان خود آزار داشت.نتایج این مطالعه نشان داد که استفاده آسیب زا از تلفن همراه  در نمونه ای از نوجوانان خودآزار می تواند هم به طور مستقیم و هم با میانجی گری خودکنترلی در مشکلات رفتاری - هیجانی نوجوانان نقش داشته باشد.

    کلیدواژگان: تلفن های هوشمند آسیب زننده، برونی سازی مشکلات، خودکنترلی، نوجوانان خودآزار، خودآزاری
  • حسین قلی نژاد، محسن رسولی* صفحات 16-30

    ازدواج از مهم ترین سنت های اجتماعی است و از آغاز تاریخ بشریت مورد تاکید گذشتگان بوده است که نیازهای ایمنی و عاطفی افراد جامع را حفظ می کند و موجب بقای نسل می شود. ازاین رو روابط زناشویی سالم برای سلامت جسمی و روانی اعضای خانواده ضروری می باشد. رابطه جنسی بخش لاینفک ازدواج و هر رابطه عاشقانه ای است. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش تعدیل کنندگی تنظیم هیجان در رابطه استرس شغلی و تعارض کار-خانواده با رضایت جنسی زنان پرستار می باشد. روش پژوهش حاضر از نوع همبستگی و توصیفی می باشد. جامعه آماری پژوهش شامل پرستاران زن و متاهل شهرستان های بابل، ساری و قائم شهر می باشد که به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. ابزارهای مورداستفاده در این پژوهش شامل شاخص رضایت جنسی، پرسشنامه فشار روانی شغلی، پرسشنامه تعارض کار-خانواده و پرسشنامه راهبردهای تنظیم هیجان بود. داده های به دست آمده با نرم افزار spss و آزمون همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. یافته های به دست آمده از این پژوهش حاکی از آن است که بین استرس شغلی، تعارض کار-خانواده و خرده مقیاس سرکوبی با رضایت جنسی رابطه منفی و معنادار و بین خرده مقیاس ارزیابی مجدد با رضایت جنسی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین متغیر تنظیم هیجان در رابطه استرس شغلی و تعارض کار-خانواده با رضایت جنسی زنان پرستار نقش تعدیل کنندگی ندارد

    کلیدواژگان: تنظیم هیجان، استرس شغلی، تعارض کار-خانواده، رضایت جنسی
  • ساناز دهقان مروستی*، علی جعفری صفحات 31-46

    هدف از انجام این پژوهش، بررسی نقش میانجی گری سازگاری زناشویی در رابطه ی بین عشق به همسر و کیفیت زندگی زناشویی معلمان دچار فرسودگی شغلی بود. تحقیق بر حسب هدف، کاربردی وروش پژوهش، توصیفی ازنوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش حاضر، شامل کلیه معلمان زن و مرد متاهل شاغل درشهر یزد (تقریبا 5500 نفر) بود. روش نمونه گیری، تصادفی خوشه ای چندمرحله ای بود. ازمیان 45 مدرسه ناحیه 1، 320 معلم به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزارپژوهش، پرسشنامه ی عشق استرنبرگ (1987)، کیفیت زندگی زناشویی باسبی و همکاران (1995) و مقیاس سازگاری همسران اسپانیر و کرولی (1986) بود. برای تحلیل داده ها ازروش تحلیل مسیر و نرم افزار لیزرل استفاده شد. یافته ها نشان داد، بین متغیر عشق به همسر و سازگاری همسران رابطه ی مستقیم ومعنی دار وجود دارد. بین متغیر سازگاری همسران و کیفیت زندگی زناشویی رابطه مستقیم ومعنی دار  وجود دارد. متغیر عشق به همسر با کیفیت زندگی زناشویی رابطه ی مستقیم ومعنی دار  ندارد.

    کلیدواژگان: سازگاری زناشویی، عشق به همسر، کیفیت زندگی زناشویی، فرسودگی شغلی، معلمان
  • امید روح افزا*، آرزو اصغری صفحات 47-59

    این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی رفتار درمانی دیالکتیک و تحلیل رفتار متقابل بر واکنش پذیری بین فردی، خودمهارگری و نظم جویی شناختی هیجان نوجوانان پرخاشگر انجام شد. طرح پژوهش نیمه آزمایشی به شیوه پیش آزمون_پس آزمون با دو گروه آزمایش و یک گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش کلیه دانش آموزان پرخاشگر مدارس پسرانه دوره متوسطه دوم شهر گرگان در سال تحصیلی 1402-1401 بودند که با استفاده از شیوه خوشه ای، 45 دانش آموز به عنوان نمونه انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه 15 نفری (آزمایش 1 رفتاردرمانی دیالکتیک، آزمایش 2 تحلیل رفتار متقابل و گروه گواه) جایگزین شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه های واکنش پذیری بین فردی دیویس (1983)، خودمهارگری تانجی (2004)، نظم جویی شناختی هیجان گرانفسکی و کرایج (2001) و پرخاشگر باس پری (1992) بود. داده های پژوهش با آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره و نرم افزار SPSS نسخه 22 تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که رفتار درمانی دیالکتیک و تحلیل رفتار متقابل بر واکنش پذیری بین فردی، خودمهارگری و نظم جویی شناختی هیجان نوجوانان پرخاشگر اثربخش است. همچنین میزان تاثیر گروه رفتاردرمانی دیالکتیک بیشتر از گروه تحلیل رفتار متقابل بوده است. بر اساس یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت که رفتار درمانی دیالکتیک با شناسایی الگوهای معیوب قبلی افکار و احساسات، افزایش تحمل ناکامی، پذیرش و اعتباربخشی هیجانات منجر به بهبود  واکنش پذیری بین فردی، خودمهارگری و نظم جویی شناختی هیجان نوجوانان پرخاشگر می شود.

    کلیدواژگان: رفتار درمانی دیالکتیک، تحلیل رفتار متقابل، واکنش پذیری بین فردی، خودمهارگری، نظم جویی شناختی هیجان، پرخاشگری
  • الهه صفائیان، زهره خسروی*، اعظم فرح بیجاری، شقایق زهرائی صفحات 60-75

    اختلال شخصیت خودشیفته همواره با اختلال پایدار در عملکرد بین فردی همراه است، با این وجود مطالعات محدودی به ماهیت پدیدارشناختی روابط بین فردی در این افراد پرداخته است. از آنجایی که اختلال شخصیت خودشیفته آسیب پذیر پس از گذشت چند دهه هنوز جایی در طبقه ندی تشخیصی اختلالات روانی ندارد، پرداختن به ماهیت روابط بین فردی در این افراد می تواند به درک بهتر این اختلال کمک کرده و فرآیند تشخیص و درمان را تسهیل کند. مطالعه حاضر تحلیل کیفی روایت های 6 شرکت کننده مبتلا به اختلال شخصیت خودشیفته آسیب پذیر است که در یک مصاحبه نیمه ساختاریافته شرکت کرده و روابط خود با دیگران را آن گونه که تجربه و درک می کنند، توصیف کردند. متن پیاده شده مصاحبه ها طبق اصول تحلیل پدیدارشناسانه تفسیری تحلیل و یازده مقوله اصلی "فقدان جامعه پذیری/ روابط بین فردی شکننده/ انفعال بین فردی/ سانسور خود به دلیل ترس از قضاوت دیگران/ خودپنداره منفی/ تایید و توجه طلبی/ نوسان بین خشم به خود و خشم به دیگری/ مکانیزم های دفاعی/ شخصیت قدرت طلب/ تعریف صمیمیت و حساسیت بین فردی" استخراج شد. به طور کلی، یافته های پژوهش حاضر بیان کننده آن است که علی رغم اینکه افراد خودشیفته آسیب پذیر برای ارضای نیازهای خودشیفته وار به شدت به روابط اجتماعی نیاز دارند، اما مکانیزم های دفاعی ایشان آنها را از روابط اجتماعی منع می کند. بنابراین داشتن یا نداشتن روابط اجتماعی برای این افراد همواره نقطه ای تعارض برانگیز است.

    کلیدواژگان: اختلال شخصیت خودشیفته آسیب پذیر، پدیدارشناسی، روابط بین فردی
  • سلیمه قارونی فردی، زهره تاج آبادی، آزاده ابویی* صفحات 76-90

    هدف از این پژوهش، پیش بینی سبک زندگی بیماران ام اس بر اساس شاخص های شفقت به خود و تنظیم هیجانی و بررسی نقش میانجیگری باور به دنیای عادلانه بود . شرکت کنندگان شامل 321 نفر از بیماران مبتلا در شهرستان یزد بودند که به شیوه ای در دسترس و به صورت آنلاین یا حضوری پرسشنامه های پژوهش را تکمیل نمودند.ابزارها، پرسشنامه های سبک زندگی والکر، شفقت به خود نف، تنظیم هیجانی گراس و جان و باور به دنیای عادلانه دالبرت و داگاس بودند. نتایج با نرم افزار اسمارت پی ال اس و با روش کمترین مربعات جزئی تحلیل شدند. طبق نتایج ، پایایی، کیفیت و قدرت پیش بینی کنندگی مدل ساختاری برازش شده مورد تایید قرار گرفت(قدرت پیش بینی کنندگی سبک زندگی=0.41، باور به دنیای عادلانه=0.17 و شفقت به خود=0.20) و  طبق یافته ها ، اثرات کل سازه های شفقت به خود، تنظیم هیجانی و باور به دنیای عادلانه در مبتلایان به ام اس، بر سبک زندگی به ترتیب 53 درصد، 59 درصد و 30 درصد به دست آمد و نقش میانجی گری باور به دنیای عادلانه نیز تایید گردید.

    کلیدواژگان: سبک زندگی، تنظیم هیجان، شفقت به خود، باور به دنیای عادلانه، بیماری ام اس
  • مریم زارعی، سید عبدالمجید بحرینیان*، قاسم آهی، احمد منصوری صفحات 91-105

    پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی و طرحواره درمانی بر نشخوار ذهنی و اضطراب اجتماعی زنان دارای نشانه های وسواس فکری عملی انجام شد. روش پژوهش حاضر نوع نیمه آزمایشی، همراه با پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی زنان دارای وسواس فکری عملی مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر مشهد در سال 1402 بودند که براساس ملاک های ورود و خروج 48 نفر با روش نمونه گیری هدفمند-در دسترس به عنوان نمونه انتخاب و به صورت تصادفی به دو گروه ازمایش و یک گروه کنترل گمارده شدند. آزمودنی ها با استفاده از پرسشنامه های نشخوار ذهنی هوکسما و مارو (1991) و اضطراب اجتماعی ولز (1994) در مراحل پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری مورد ارزیابی قرار گرفتند.نتایج آزمون تحلیل واریانس - مختلط نشان داد که تفاوت معناداری بین گروه های مداخله با کنترل در نشخوار ذهنی و اضطراب اجتماعی زنان دارای نشانه های وسواس فکری عملی وجود دارد  و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی و طرحواره درمانی  منجر به کاهش نشخوار ذهنی و اضطراب اجتماعی شده است. همچنین طرحواره درمانی موثرتر از شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی در نشخوار ذهنی است. بنابراین نتیجه گرفته می شود که می توان در برنامه درمانی مراکز مشاوره از شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی و طرحواره درمانی در جهت کاهش نشخوار ذهنی و اضطراب اجتماعی زنان دارای نشانه های وسواس فکری عملی استفاده نمود.

    کلیدواژگان: شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی، طرحواره درمانی، نشخوار ذهنی، اضطراب اجتماعی، زنان، وسواس فکری عملی
|
  • Sedigeh Ahmadi, Ali Salmani, Aysan Sharei* Pages 1-15

    Adolescence is an important period for brain development, and self-harm during this period is associated with long-term consequences, including persistent psychopathology and behavioral disorders in the future.  The present study was conducted with the aim of the relationship between the harmful use of mobile phones and emotional-behavioral problems in self-harming teenagers: with the mediation of self-contro. The method of the present research was applied in terms of its purpose and structural equation model in terms of correlation method. All secondary school students of the second period of Ardabil city with a history of self-harm in the academic year of 2023-2024 formed the statistical population of the present study. 280 of these people were selected and participated in the present study through purposive sampling. Achenbach's (2001) list of children's behavioral problems, Tanji, Baumeister and Boone's (2004) self-control questionnaire and Kuhei's (2009) mobile phone addiction questionnaire were used to collect data. The obtained data were analyzed using Pearson correlation tests and multiple regression analysis and path analysis using SPSS23 and Lisrel 8/lisrel 8 software. The obtained results showed that the structural model of using harmful smartphones and externalizing problems with the mediating role of self-control has a good fit. These results showed that externalizing problems had a direct and indirect effect with the mediation of self-control on externalizing problems. (P<0.001). The results of this study showed that externalizing problems in a sample of self-harming teenagers can play a role both directly and through the mediation of self-control in the use of harmful smartphones by teenagers.

    Keywords: Harmful smartphones, externalizing problems, self-control, adolescent, self-injury, NSSI
  • HOSSEIN Gholinejad, Mohsen Rasouli* Pages 16-30

    The purpose of the present study is to investigate the moderating role of emotion regulation in the relationship between occupational stress and work-family conflict and sexual satisfaction of female nurses. The present research method is correlational and descriptive. The statistical population of the research includes female and married nurses from Babol, Sari and Ghaemshahr cities, who were selected by random sampling. The tools used in this research included the sexual satisfaction index, occupational stress questionnaire, work-family conflict questionnaire and emotion regulation strategies questionnaire. The obtained data were analyzed with spss software and Pearson correlation test and multiple regression analysis. The results of the first hypothesis showed that there is a negative and significant relationship between occupational stress and sexual satisfaction of nurse Renan

    Keywords: emotion regulation, job stress, work-family conflict, sexual satisfaction
  • Sanaz Dehghan Marvasti*, Ali Jafari Pages 31-46

    The purpose of this research was to investigate the mediating role of marital adjustment in the relationship between love for spouse and the quality of married life of teachers. The research was descriptive in terms of purpose, application, and correlation type. The statistical population of the present study included all male and female teachers working in Yazd city (approximately 5500 people). The sampling method was multi-stage cluster random. Among 45 schools of district 1, 320 teachers were selected as research samples. His research tools were Sternberg's Love Questionnaire (1987), Busby et al.'s Quality of Marital Life (1995) and Spouse Compatibility Scale of Spanier and Crowley (1986). Path analysis method and Lisrel software were used for data analysis. The findings showed that there is a direct and meaningful relationship between the variable of love for spouse and compatibility of spouses (r=0.731). There is a direct and significant relationship (r=0.89) between the spouses' compatibility variable and the quality of married life. The variable of love for spouse does not have a direct and significant relationship with the quality of married life (r=0.07).

    Keywords: marital adjustment, love for spouse, quality of married life, job burnout, teachers
  • Omid Rouhafza*, Arezou Asghari Pages 47-59

    This research was conducted with the aim of comparing the effectiveness of dialectical behavior therapy and mutual behavior analysis on interpersonal reactivity, self-control, and cognitive discipline of aggressive teenagers. The research design was semi-experimental in the pre-test-post-test manner with two experimental groups and one control group. The statistical population was the aggressive students of second secondary school for boys in Gorgan city in the academic year 2022-2023, using the cluster method, 45 students were randomly selected in three groups of 15 (dialectical behavior therapy experiment 1, interaction behavior analysis experiment 2 and the control group) were replaced. The research tools were the interpersonal reactivity questionnaires of Davis (1983), Tanji's self-control (2004), Granofsky and Kraij's (2001) emotion regulation, and Bass Perry's aggression (1992). Research data were analyzed by multivariate analysis of covariance and SPSS version 22 software. The findings showed that the effectiveness of the dialectical behavior therapy group was more than the mutual behavior analysis group. Based on the findings of the research, it can be concluded that dialectical behavior therapy by identifying the previous defective patterns of thoughts and feelings, accepting and validating emotions leads to the improvement of interpersonal reactivity, self-control and cognitive regulation of aggressive teenagers' emotions.

    Keywords: dialectical behavior therapy, mutual behavior analysis, interpersonal reactivity, self-control, emotion regulation, aggression
  • Elahe Safaeian, Zohreh Khosravi*, Azam Farah Bijari, Shaghayegh Zahraei Pages 60-75

    Narcissistic personality disorder is always associated with a permanent disorder in interpersonal functioning, however, limited studies have addressed the phenomenological nature of interpersonal relationships in these people. Since vulnerable narcissistic personality disorder still does not have a place in the diagnostic classification of mental disorders after several decades, addressing the nature of interpersonal relationships in these people can help to better understand this disorder and to facilitate the process of diagnosis and treatment. The present study is a qualitative analysis of the narratives of 6 vulnerable narcissistic participants who participated in a semi-structured interview and described their relationships with others as they experience them. The implemented text of the interviews was analyzed according to the principles of interpretive phenomenological analysis and 11 main themes:"lack of sociability/fragile interpersonal relationships/interpersonal passivity/self-censorship due to fear of others' judgment/negative self-concept/approval and attention-seeking/fluctuation between anger towards self and others/defense mechanisms/power-seeking personality/definition of intimacy and interpersonal sensitivity" were extracted. In general, the findings of the current research show that despite the fact that these people need social relationships to satisfy their narcissistic needs,but their defense mechanisms prevent them from social relationships. Therefore, having or not having relationships is always a point of conflict for these people.

    Keywords: Interpersonal Relationships, Phenomenology, Vulnerable Narcissism
  • Salime Gharooni, Zohre Tajabadi, Azade Abooei* Pages 76-90

    The purpose of this research was to predict the lifestyle of MS patients based on the indicators of self-compassion and emotional regulation and to investigate the mediating role of belief in a just world. The participants included 321 patients in Yazd city who completed the research questionnaires online or in person in an accessible manner.
    The questionnaires were Walker's Lifestyle , Neff's Self-Compassion, Gross and John's Emotional Regulation, and Dalbert and Dagas' Belief in a Just World.
     The results were analyzed with Smart pls software and partial least squares method. According to the results, the reliability, quality and predictive power of the fit structural model were confirmed (predictive power of lifestyle =0.41, belief in a just world= 0.17, and self-compassion = 0.20) and according to the findings, the effects of the total constructs of self-compassion, emotional regulation and belief in a just world in MS patients on lifestyle were 53%, 59% and 30%, respectively, and the mediating role of belief in a just world was also confirmed.

    Keywords: Life style, Self compassion, Emotion regulation, Belief in a just world, Multiple Sclerosis
  • Maryam Zareei, Abdolmajid Bahrainian*, Qasem Ahi, Ahmad Mansouri Pages 91-105

    The present study was conducted with the aim of comparing the effectiveness of cognitive therapy based on mindfulness and schema therapy on mental rumination and social anxiety of women with practical obsessive-compulsive symptoms. The current research method was semi-experimental with pre-test, post-test and follow-up. The statistical population of the research included all women with obsessive-compulsive disorder who referred to the counseling centers of Mashhad in 1402, based on the entry and exit criteria, 48 people were selected as a sample using the purposeful-available sampling method and randomly divided into two experimental groups. and a control group were assigned. Subjects were evaluated using Hoeksma and Maro (1991) rumination questionnaires and Wells' (1994) social anxiety questionnaires in the pre-test, post-test and follow-up stages. The results of mixed analysis of variance showed that the difference Significance between intervention groups with control in mental rumination and social anxiety of women with obsessive compulsive symptoms, the presence of medication, cognitive therapy based on mindfulness and schema therapy has led to the reduction of mental rumination and social anxiety. Also, schema therapy is more effective than cognitive therapy based on mindfulness in mental rumination.

    Keywords: cognitive therapy based on mindfulness, schema therapy, mental rumination, social anxiety, women, practical obsession.