فهرست مطالب

  • پیاپی 40 (تابستان 1388)
  • بهای روی جلد: 15,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1388/06/20
  • تعداد عناوین: 8
|
  • حسین نوین صفحه 9
    ماهی‍ت علمی ادبی‍ات، به عنوان تجلی شهودی و روانی آدمی، تاکنون به طور کامل مورد بررسی و تحلیل قرار نگرفته است. اغلب نظریه پردازان ادبی نیز آن را از منظر زیبایی‎شناختی و یا اخلاقی مورد توج‍ه قرار داده، و گاهی نیز آن را در حد التذاذ نفسانی پایین آورده اند. در حالی که میان کارکردهای غریزی ذهن و کارکردهای ادبی و در پی آن میان احساس و اندیشه انسان با جهان هستی رابطه هماهنگ و تنگاتنگی وجود دارد که از طریق تخی‍ل ادبی این شناخت و ارتباط برقرار می گردد. جلوه های بیانی سخن ادبی نیز - مانند نماد، استعاره، تمثیل، رؤیا و داستان و...- همگی صورت های مختلف معرفتی و اندیشه زایی ادبی‍ات به شمار می آیند.
    در این مقاله سعی شده تا ضمن بررسی آراء نظریه پردازان مه‍م ادبی جهان، مؤلفه ها و مشخص‍ه های علمی و اندیشه زایی ادبی‍ات نیز مورد شناسایی و تبیین قرار گیرد.
    کلیدواژگان: اندیشه زایی، رویکردهای معرفتی، جلوه های بیانی، شهود، علمی، ماهی~ت
  • محمد حسن حائری صفحه 23
    سنایی غزنوی از شاعرانی است که با جهان بینی حکیمانه و دیدگاه عارفانه خود درباره خلقت عالم و نقد نظریه های عرضه شده در این مفهوم، گام در عرصه سخنوری نهاده است. بی تردید شناخت جهان بینی وی ما را در دریافت اندیشه های دینی و اجتماعی و درک مفاهیم شاعرانه وی یاری می کند.
    در این نوشته ضمن اشاره به دیدگاه ها و مکتب ها و نحله های فکری و اجتماعی از جمله اندیشه های زردشت، مانی، مزدک، ارسطو (Aristotle)، افلاطون (Plato) و باور های خردورزانه ابن‎سینا، فارابی و ناصرخسرو، به بیان نظریه سنایی پرداخته شده و با توجه به آثار وی، دیدگاه او در این موضوع کاویده شده و با دیگر نظریه ها به سنجش در آمده است.
    کلیدواژگان: سنایی، جهان بینی، عقل، فلسفه، آفرینش
  • منصوره تدینی صفحه 39
    کاظم تینا از اولین متفاوت نویسان ایرانی است که آثار اولیه او در دهه 1320 و آثار مطرح شده او در این مقاله، در دهه های 1340 و 1350، یعنی تقریبا هم زمان با پیدایش اولین طلایه های پسامدرنیسم در جهان، به چاپ رسید. از آن جا که این آثار در زمان خود بسیار نامانوس و با مدرنیسم رایج در آن زمان متفاوت بودند، مورد توجه قرار نگرفتند و اکنون در معرض خمول و نابودی کامل قرار دارند. در بررسی این آثار، برخی از مهم ترین مؤلفه های پسامدرنیستی، به شیوه ای پیش رس و خودجوش قابل مشاهده است. از جمله این مؤلفه ها می توان عنصر غالب محتوایی پسامدرنیسم، یعنی برجسته شدن محتوای وجودشناسانه، همچنین عدم انسجام و فقدان پیرنگ، آشکار کردن شگردهای ادبی، بیان نظریه در متن، اتصال کوتاه، عدم قطعیت، ابهام، تناقض، آشفتگی زمان و مکان، بینامتنیت، شخصیت های شورش گر و یکی شدن شخصیت های داستانی را نام برد که در چند داستان کوتاه از این نویسنده مورد بررسی قرار گرفته اند و حضور آن ها این داستان ها را درحال گذار از مدرنیسم به پسامدرنیسم نشان می دهد.
    کلیدواژگان: کاظم تینا، پسامدرنیسم، وجودشناسی، معرفت شناسی، عدم انسجام متن
  • سید مهدی طباطبایی صفحه 63
    این پژوهش، با بررسی پیوند ادبیات و هنر، درپی یافتن پاسخی برای این پرسش است که دلیل گستردگی این پیوند در شعرهای نظامی، به هنر شعر و شاعری برمی گردد - که قابلیت جای دادن سایر هنرها را در خود دارد- یا اینکه شاعر هنری به مانند نظامی، با آگاهی گسترده از هنرهای گوناگون، این گنجایی را در شعر ایجاد کرده است؟
    ضرورت این تحقیق، نیاز پرداختن به مباحث میان رشته ای و بینامتنی است که امروزه در جامعه ادبی، فراوان احساس می شود و سنجه ما در این بخش، آمیختگی و جریان سازی هنرها در شعر است و به همین دلیل از برخی هنرها که تنها اشاره ای به آن ها شده بود، گذشته ایم.
    آغاز پژوهش، بررسی ادبیات و هنر در مفهوم سنتی و خاص آن است و در ادامه با گریزی به تعریف هنر از دیدگاه نظامی، نمود هنرها در اشعار او برجسته می شود.
    کلیدواژگان: ادبیات، هنر، نظامی گنجوی، موسیقی، نقاشی، معماری، شعر و آواز
  • زهرا علافها صفحه 79
    هجران بن مایه اصلی ادب غنایی است و توصیف لحظه های فراق و وداع؛ تصویرگری اشک و آه حاصل از این جدایی، از جلوه های پرجاذبه ادب فارسی شمرده می شود. به طور کلی در ادب غنایی مضمون هجران به دو بخش وداعیه ها و فراق نامه ها -اعم از کوتاه و بلند- قابل تقسیم بندی است که اغلب به سه شکل عمده در اشعار، نمود پیدا می کند: گله از هجران، ستایش هجران و توصیف دوران محنت بار هجران که هر کدام مصداق های متفاوتی دارند: یار، دیار، خانواده، دوستان و.... در این پژوهش، نمودهای گوناگون سوز هجران در دو بخش وداعیه ها و فراق نامه ها در سبک عراقی و در قالب های مختلف شعری -اعم از قصیده، مثنوی، غزل، قطعه و...- مورد تحلیل موضوعی و محتوایی قرار می گیرند.
    کلیدواژگان: فراق نامه، هجران، وداعیه، وداع، بدرود، ادب غنایی، سبک عراقی
  • سعیده کمائی فرد صفحه 101
    «گونه شناسی» شناخت کاربردهای زبان فارسی است درحوزه های جغرافیایی و دوره های مختلف، و تطبیق آن با متون فارسی. با سنجش مقوله های مختلف زبانی و بیانی هرمتن با متون دیگر می توان به مجموعه ای از همخوانی ها دست یافت،که همین همخوانی ها اساس کار درگونه شناسی است. بنا براصل گونه شناسی، هردست نوشت ویژگیهای زبانی و فرهنگی حوزه خویش را دارد و درصورت آمیزش آنها، ویژگیهای سبکی هرکدام از دست نوشته ها از آن ها گرفته می شود واصالت متن نهایی نیز مخدوش می گردد.
    «شدت رواج واژگانی» نیز عامل دیگری است در تعیین تشابهات و تفاوت های حوز ه های زبانی متون کهن.
    کلیدواژگان: گونه شناسی، حوزه های زبانی، نسخ خطی، شدت رواج واژگانی
  • احمدرضا یلمه ها صفحه 117
    رشیدالدین وطواط یکی از دانشمندان بزرگ قرن ششم هجری و از ادبا و دانشمندان مشهور بلاغت در زبان عربی و فارسی است. تنها تصحیحی که از دیوان این شاعر صورت پذیرفته، تصحیح مرحوم سعید نفیسی است که در آذرماه 1339 هجری در تهران به زیور چاپ آراسته شد. به دلیل متاخر بودن نسخ در دسترس مصحح و عدم دسترسی به نسخه های قدیم تر، بسیاری از ابیات این دیوان، به ویژه ابیات عربی، با تحریفات و تصحیفات ضبط گردیده است. نگارنده این سطور با در دست داشتن قدیم ترین نسخه موجود، مکتوب به سال 699 هجری قمری، ابیات عربی تحریف شده فراوانی از دیوان این شاعر را تصحیح کرده که در این نوشتار برخی از آن ها ارائه گردیده است.
    کلیدواژگان: دیوان، رشید وطواط، قدیم ترین نسخه، ابیات عربی، تحریف و تصحیح
|
  • Hossein Novin Page 9
    The scientific nature of literature as the intuitive embodiment and reflection of the human psyche has not been thoroughly investigated so far. Literary theorists have often studied it from aesthetic Point of view or moral aspects. They have reduced its value to physical joys at times. However, there is a close relationship between instinctive workings of human feeling and thought and the world which is established through literary imagination. The rhetoric of literary works expressed through symbol, metaphor, anecdote, fallacy, and tale are all different forms of knowledge and thought in literature. The present study is an attempt to examine the views of the well-known literary theorists of the world and to identify the scientific and thought-provoking components and features of literature.
  • Mohammad Hasan Haeri Page 23
    Sanaee Gaznavi is a poet whose cosmological views, philosophical and mystical wisdom have made him compose poetry about the creation of universe. It is evident that his cosmology helps us understand his religious, social, and poetic thoughts. This paper has focused on Sanaee’s views and school of thought and reviewed the theological ideas of Zoroast, Mani, Mazdak, Aristotel, Plato, and intellectual vision of Avicenna, Farabi, and Nasserkhosrow. Moreover, the ideology of Sanaee is described and compared with other views and thoughts.
  • Mansoureh Tadayoni Page 39
    Kazim Tina is one of the first writers in Iran whose earliest works were published in 1320 (1941). Those of his works that are addressed in this study were published in decades of 1340, 1350 (1960, 1970) when the first works of postmodernism were just being published in the other parts of the world. At that time in Iran, nobody paid much attention to his works since those works were quite different from modernism and too weird for that time. And now they are going to be forgotten. In this paper, it has been shown that his works include the most important characteristics of postmodernism in a premature and spontaneous way. Some of those characteristics are the significance of ontological theme, incoherence and absence of plot, revelation of novel techniques, short circuit, indeterminacy, ambiguity, contradiction, chaotic setting, intertextuality, rebellious characters, and unification of characters. In this study, these characteristics are examined in some of Tina’s short stories which apparently show the postmodern nature of these works.
  • Seyed Mehdi Tabatabaei Page 63
    This study examines the relationship between art and literature to find a solution to this question that the cause of this extensive relationship in Nezami’s poems lies whether in the poetry art which encompasses all other arts or in an artistic poet such as Nezami with an extensive knowledge of various arts. The purpose of this research is to give an account of intertextual and interfield discussions to fill the gap which has appeared in the literary society. This paper focuses on mixing the effectiveness of art in poetry. Therefore, the researcher has attended to some arts and overlooked the others. It provides a review of the relationship between literature and art in its particular and conventional concept. In addition, regarding the definition of art from Nezami’s point of view, some manifestations of art are highlighted in his poems. Finally, the research results are expressed.
  • Zahra Allafha Page 79
    Separation is the foundation of lyrics. The description of this subject, the valediction moments and the result of such separations which include crying and sighing are the most attractive images in Persian literature. Generally, the concept of separation in lyrics can be divided in two parts: Separation letters (including the long and short ones) and valedictions which usually appear in three forms of complaint, praise, and description of separation. Each of these three forms has different evidences in poems such as sweetheart, hometown, family, and friends. In addition, in some elegies the poets focus on eternal valediction or the heartache of losing someone forever. In this study, the various appearances of separation heartache in lyrics are analyzed in two parts of separation letters and valedictions and further described in different kinds of poems including the couplets, ode, sonnet, and quatrain.
  • Saeedeh Komaee Fard Page 101
    Typology is the knowledge of Persian language use in different geographical and historical fields and the classification of the various Persian texts. The first step includes the study of lexical, structural, and phonetic aspects of Persian texts in various areas. Furthermore, the different linguistic and rhetorical categories of each text are compared with other texts in order to achieve a set of consistencies which construct the basis of typology. This study focuses on the role of typology in identifying the authenticity of the manuscripts. According to the principles of typology, each manuscript enjoys a certain linguistic and cultural feature which in the case of blending, the specification style of the manuscripts is lost and the originality of the final texts is ruined. In addition, lexical frequency is another factor considered in determining the similarities and dissimilarities of the linguistic fields of the archaic texts.
  • Ahmad Reza Yalameha Page 117
    Rashid-al-Din Vatvat is one of the great scholars in the century 6 A.H., a literary man and a reputable savant of eloquence in Persian and Arabic language. The only amendment made to this poetical work is the one carried by late Saeed Nafisi which was published in Azar 1339 A.H. in Tehran. Due to the recency of these manuscripts for the editor and inaccessibility to older manuscripts, many verses of this work mainly the Arabic verses were distorted. This study was carried out according to the archaic manuscripts which were available and written in the year 699 A.H. The researcher has rectified plenty of the distorted Arabic verses of this poet’s work as they are referred to in this study.