فهرست مطالب

جامعه شناسی تاریخی - سال یکم شماره 4 (زمستان 1389)
  • سال یکم شماره 4 (زمستان 1389)
  • تاریخ انتشار: 1389/10/11
  • تعداد عناوین: 7
|
  • علی رجبلو، هاله مسعود سینکی، منصوره اعظم آزاده صفحه 1
    این پژوهش میزان پذیرش یا عدم پذیرش هویت جنسیتی رسمی را در میان اقوام بررسی می کند و به این سؤال ها پاسخ می دهد: آیا منابع هویت ساز مادی و غیر مادی در میان سه قوم ترک و کرد و لر با پذیرش هویت جنسیتی رسمی رابطه دارد یا خیر؟ آیا میان این سه قوم در میزان پذیرش یا عدم پذیرش آن تفاوت وجود دارد؟ برای پاسخ به این سؤال ها از روش تجربی استفاده شده است. جامعه آماری تحقیق 377 نفر از دانشجویان پسر و دختر 18-29 سال دوره کارشناسی (سال اول و دوم) از سه قوم کرد و لر و ترک ساکن در خوابگاه های دانشگاه های تهران هستند. روش نمونه گیری سهمیه ای و ابزار جمع آوری اطلاعات پرسش نامه است.
    نتایج یافته ها نشان می دهد میان منابع هویت ساز با میزان پذیرش هویت جنسیتی رسمی رابطه وجود دارد. از میان منابع هویت ساز، پای بندی دینی، جنسیت و کلیشه های جنسیتی قومی بیشترین تغییرات متغیر وابسته را توضیح می دهند و کردها کمترین و لرها بیشترین توافق را با هویت جنسیتی رسمی دارند.
    کلیدواژگان: هویت جنسیتی رسمی، منابع هویت ساز، قوم ترک و کرد و لر، قوانین جنسیتی
  • محمدرضا طالبان، مهدی میرزایی صفحه 33
    رابطه دینداری و رفتار انتخاباتی به عنوان سؤال اصلی این تحقیق، پس از مشاهده نتایج متناقض برخی تحقیقات در این باره مطرح شد. در این تحقیق اثر میزان دینداری بر رفتار انتخاباتی در دو سطح گرایش و مشارکت تحلیل شده است. براساس مروری بر پیشینه نظری و تجربی تحقیق، دو فرضیه مطرح شده که فشرده آن ها بدین شرح است: دینداری قوی به مشارکت بیشتر و رای دادن به اصول گرایان منجر می شود و دینداری ضعیف به مشارکت کمتر و رای دادن به اصلاح طلبان می انجامد. روش تحقیق، پیمایش و ابزار گردآوری داده ها، پرسش نامه است. جمعیت تحقیق، دانشجویان دانشگاه تربیت مدرس است و از میان آن ها 376 نفر به روش نمونه گیری غیرتصادفی به عنوان نمونه آماری تحقیق انتخاب شده اند.
    در تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی همچون میانگین و جدول های توزیع فراوانی و نیز روش های تحلیلی مانند آزمون تی، تحلیل رگرسیون خطی و لجستیک استفاده شده است. نتایج تحقیق هر دو فرضیه را تایید می کند. میزان دینداری اثر معناداری بر رفتار انتخاباتی (گرایش رای دهی و میزان مشارکت افراد در انتخابات) دارد؛ به این صورت که میزان دینداری بیشتر به رای دادن به اصول گرایان و مشارکت بالاتر در انتخابات منجر می شود و دینداری کمتر نیز موجب رای دادن به اصلاح طلبان و مشارکت کمتر در انتخابات می شود.
    کلیدواژگان: میزان دینداری، رفتار انتخاباتی، مشارکت در انتخابات، گرایش رای دهی
  • علی ساعی، مختار ناییجی، محمد رضایی صفحه 69
    امروزه، جاذبه های فرهنگی از عوامل مهم در جذب گردشگر فرهنگی است. به کارگیری ابزارها و عوامل مؤثر در تبلیغات از عواملی که می تواند صنعت گردشگری کشور را توسعه و بهبود دهد. این پژوهش به تبیین و تحلیل تاثیر تبلیغات در جذب گردشگر فرهنگی به کشور ایران می پردازد. مدعای تبیینی نویسندگان در تحقیق این است که صنعت تبلیغات ایران نتوانسته است آن طور که باید و شاید در جذب گردشگر فرهنگی نقش زیادی ایفا کند. سؤال اصلی تحقیق این است: تبلیغات ایران چگونه و به چه اندازه تبیین کننده میزان جذب گردشگر فرهنگی به کشور ایران است؟ روش تحقیق، پیمایش و ابزار گردآوری داده ها، پرسش نامه است. جمعیت آماری پژوهش تمام گردشگرهای فرهنگی است که وارد اصفهان می شوند و حجم نمونه سیصد نفر است. تحلیل به دو صورت توصیفی و تبیینی انجام شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد از نظر گردشگران فرهنگی مهم ترین ابزار تبلیغاتی برای جذب گردشگر فرهنگی به ترتیب عبارت انداز: بازاریابی (3/21 درصد)، اینترنت (7/19 درصد)، کتاب و مقاله از جاذبه های گردشگری فرهنگی (3/15درصد). ضریب همبستگی متغیر تبلیغات با میزان جذب گردشگر فرهنگی به اندازه 47/0 است و میان زن و مرد از لحاظ نگرش آن ها به تبلیغات هیچ تفاوتی وجود ندارد.
    کلیدواژگان: تبلیغات، گردشگری، گردشگر فرهنگی، جذب گردشگر فرهنگی، ایران، اصفهان
  • محمد سالار کسرایی، نسرین وردیزاده صفحه 95
    موضوع این مقاله، تحلیل نگرش گروه های سیاسی درون حاکمیت به نقش مردم در نظام سیاسی است. سؤال تحقیق عبارت است از: فرهنگ سیاسی گروه های سیاسی حاکم چگونه است؟ استدالال نظری تحقیق ناظر بر نظریه های فرهنگ سیاسی است. فرضیه های این مقاله با روش های کمی و کیفی آزمون شدهاند. نتایج تجربی موجود دلالت بر آن دارد نگرش سیاسی گروه های سیاسی از دوره اول انتخابات ریاست جمهوری تا انتخابات دوره نهم از نگرشی تکلیفگرا به نگرش حق گرایانه تغییر یافته اند. این تغییر نگرش از دوره هفتم انتخابات ریاست جمهوری به بعد کاملا محسوس است.
    کلیدواژگان: فرهنگ سیاسی، گروه های سیاسی، نگرش سیاسی، نگرش تکلیف گرا، نگرش حق گرایانه
  • جواد نیستانی، عابد تقوی صفحه 127
    با روی کار آمدن حکومت های نیمه مستقل محلی در سواحل جنوبی دریای خزر، ایالات شمالی ایران صحنه درگیری و مناقشات سیاسی میان فرمانروایان محلی با حاکمان اموی و عباسی شد. تامین امنیت سیاسی منطقه و ایجاد فضایی مساعد برای توسعه اقتصادی موجب شکل گیری پادگان های چند منظوره ای در گستره وسیع جغرافیایی طبرستان شد. این پادگان ها که در متن های تاریخی و جغرافیایی با عنوان مسلحه، ساخلو و زینستان از آن ها یاد شده، در دوره زمامداری والیان خلافت عباسی در طبرستان به دست ابوالعباس طوسی، فرمانده و حاکم طبرستان بنا شد. قلمرو جغرافیایی تحت پوشش آن ها در سه ناحیه جلگه، میان بند و کوهستان از شهر تمیشه در مرز شرقی طبرستان آغاز می شد و در شهر چالوس در غرب این ایالت به پایان می رسید. تعداد پادگان های طبرستان در تاریخ های محلی و متن های جغرافیایی بین 31، 45 و 50 عدد متغیر بوده و از این تعداد 31 پادگان در این مقاله شناسایی شده است. در این پژوهش سعی شده است تا با استفاده از منابع تاریخی و جغرافیایی به شناختی منطقی از علل پراکندگی و عملکردهای چندگانه پادگان ها دست یافته شود.
    کلیدواژگان: اسپهبدان طبرستان، پادگان، عباسیان، پراکندگی مکانی، اسلام
  • کبری روشنفکر، معصومه نعمتی قزوینی صفحه 145
    ادبیات به عنوان یکی از مهم ترین عوامل انتقال فرهنگ هر ملت، به قدر پیچیدگی زندگی و فرهنگ، دارای اجزا و عناصر پیچیده ای است. اگر نقد را ابزاری برای سوق دادن ادبیات به سمت خلاقیت بدانیم، آن گاه جایگاه ضروری و درعین حال حساس آن را در میان جوامع درک خواهیم کرد. نقد به مثابه وجدان بیدار ادبیات، آن را از خود فریبی می رهاند و دریچه های تازه ای را به سوی خلاقیت و تکامل هرچه بیشتر به روی آن می گشاید. ناقدان در این زمینه می توانند به فراخور علاقه و تخصص خود، شیوه های مختلفی را برگزینند. نقد اخلاقی، نقد اجتماعی، نقد روان شناختی، نقد تاریخی، نقد زیبایی شناسانه و نقد تطبیقی از مهم ترین شاخه های نقد ادبی است که ضمن تلفیق با علوم دیگر و استفاده از دستاوردهای آن، وابستگی ادبیات را به علم از یک سو و به فرهنگ جامعه از سوی دیگر اثبات می کند. این پژوهش با نگاهی تحلیلی به نقد اجتماعی توانسته است ضمن تبیین مبانی نقد اجتماعی در ادبیات، از ورای آرای گوناگون و گه گاه متناقض موجود در این زمینه به نوعی همگرایی و همسویی دست یابد. براساس این، با تلقی جامعه به عنوان موضوع تفکر ادیب نه منبع آن، تعریف فردیت هنرمند یا ادیب به تمایز دیدگاه وی از دیگران و نیز پذیرش جنبه های هنری آثار ادبی به عنوان وجه تمایز هنر از علم، بسیاری از چالش های موجود در این زمینه برطرف خواهد شد.
    کلیدواژگان: نظریه های ادبی، نقد ادبی، نقد اجتماعی، جامعه شناسی ادبیات
  • فرهنگ خادمی ندوشن، عبدالحمید رضایی، علیرضا هژبری نوبری، منوچهر فرج زاده صفحه 169
    باستان شناسی با آمیختگی دیگر علوم و استفاده از آن ها به نقش زیست بوم در شکل گیری محوطه های باستانی به طور گسترده ای پرداخته است. هزینه های سنگین کاوش های باستان شناسی موجب شد روش های مختلفی برای شناسایی محوطه هایی که درون خاک مدفون هستند، ا بداع و به کار گرفته شود. در این میان تجزیه چندعنصری خاک های پوشیده بر سطح محوطه های باستانی، که روش آزمایشگاهی بسیار مناسبی است، می تواند داده هایی را برای ما فراهم کند و این داده ها به شناسایی دقیق ساختار محوطه ها و حریم آنان بسیار کمک می کند. دشت شوشتر از مکان هایی است که در اواخر هولوسن قدیم در 7هزار سال پیش به دست کوچندگان فصلی اشغال شد. روند استقرار جمعیت طی دوره هولوسن، تابعی از تحولات اکولوژیکی گذشته دشت بوده و عوامل محیطی ازجمله مورفولوژی تغییرات اقلیمی، فرسایش، تغییر مسیر رودخانه ها بر الگوهای استقراری پیش از تاریخی آن تاثیر گذار بوده است. در این مقاله نتایج آزمایشگاهی نمونه هایی از خاک های باستانی و اکوسیستمی دشت شوشتر تحلیل شده است؛ این نمونه ها با روش آزمایش طیف سنجی تجزیه چند عنصری XRF و تعیین سال یابی مطلق به روش AMS آزمایش شده است. هدف این تحلیل، بازسازی محیط دیرین و تحولات زیست محیطی- فرهنگی دشت شوشتر طی دوره هولوسن و تعیین موقعیت مکان های باستانی در چشم انداز های گذ شته است.
    کلیدواژگان: طیف سنجی، رسوب، هولوسن، شوشتر، خوزستان، باستان شناسی
|
  • Ali Rajabloo, Haleh Masoud Sinaki, Mansoureh Azamazadeh Page 1
    This research is going to examine the amount of adaptation or non - adaptation of formal gender identity among the different ethnics and to analysis this, it wants to answer these questions that ''Do material and nonmaterial resources of identity relate with adaptation of formal gender identity or not''? And is there any difference between the ethnics of Turks, loves and Kords in the amount of adaptation or non- adaptation of formal gender identity? Experiential method was used for answering these questions. Statistical population of the project is 377 girl and boy students aged 18-29 years. The were in the in Bachelor's degree from among the three ethnics of Kurd/Lor/Turk residing in the dormitories of Tehran universities. The Sampling method was quota and questionnaires have were tools of information gathering. The results of analysis indicated that there is a relation between the identity resources and the amount of adaptation of formal gender the identity. Among identity resources, religiosity, ethnic gender stereotype and gender explained the most changes of dependant variable. Kurds had the least and Lors had the most adaptation of formal gender identity.
  • M. R. Taleban, M. Mirzaei Page 33
    The quality of relation between religiosity and electoral behavior as the research main question derives observation of the paradoxical result of some researches about the relation of these two variables. For deeper understanding of the relation between these two variables, the scale of religiosity, and electoral behavior in two levels of voting attitude and voting participation were analyzed. According to the review of the theoretical and experimental literature, two hypotheses were proposed as fallows: increasing in the scale of the religiosity leads to higher voting participation and voting to Osulgarayan, and decreasing in the scale of religiosity leads to lower voting participation and voting to Eslahtalaban. The research method was survey with questionair and three observational questions. The statistical population of the current research was Tarbait Modares University students. Through nonprobability sampling, 376 students were purposefully selected as sample size. Some descriptive statistics and analytical techniques were used (mean, frequency distribution cross tables, T test, linear and logistic regression). According to the findings, the scale of religiosity has a significant effect on electoral behavior (voting attitude and voting participation), such that increasing in the scale of religiosity leads to voting toosulgarayan and increasing in the voting participation, while decreasing in the scale of religiosity leads to voting to Eslahtalaban and decreasing in the voting participation.
  • A. Saei, M. Naeiji, M. Rezaei Page 69
    Cultural attraction is one of the most important factors in tourist attraction nowadays. The present study is to investigate the role of advertisement on cultural tourist attraction to Iran. Our claim in this study is that the advertisement industry in Iran has not been able to play an effective role in attracting cultural tourists. The main question of this study is that: what is the effect of Iran advertisements on cultural tourist attraction? The method of investigation was survey and the scale for gathering data was questionaire. The sample population compriseed 300 cultural tourists who entered the city of Isfahan. The data analyses were conducted both descriptively and analytically. The founding indicated that the most important tools for advertisement are: marketing (21/3), internet (19/7), books and articles (15/3). The correlation between advertiament variable and cultural tourist attraction was 0/47. Also there was no significant difference between males and females attitudes about advertisement.
  • M. S. Kasraie, N. Vardizadeh Page 95
    The subject of this paper is analyzing the attitudes of political groups within the government, towards the role of people in the political system. Research question is: "How is political culture of the ruling political groups"? Theoretical argument of this paper is related to the political cultures theories. Assumptions of this article were tested through qualitative and quantitative techniques. Experimental results indicated that the attitude of political groups from the first period of presidential elections to the nineth period of the election has changed from task-oriented attitude to right-oriented attitude. After the seventh presidential election, this attitude change was quite tangible.
  • J. Neyestani, A. Taghavi Page 127
    By the establishment of local semi-independent governments in the southern shores of the Caspian Sea, Iranian north provinces were cover of conflicts between the local governors with Omayyad and Abbasids Caliphates. Supplying political security in Tabaristan and creating suitable conditions for economic development led to formation of multiple garrisons in the vast geography of the region. These buildings, by the historical and geographical sources, have been nominated as Maslah-i-, Sakhlou and Zeynistan. The Garrisons in Abbasids period. Were built by Abol-Abbas-i- Tousi. The geographical coverage of these garisons included in Plain, jungles and Mountainous areas. Starting from Tammish-i- city in the east of Tabaristan to the Chalous city in the west. The quantity of garrisons has differed between 31, 45 to 50 numbers. In this research, we recognized 31 garrisons. Also we tried determine the distribution of garrisons according to historical and geographical sources.
  • K. Roshanfekr, M. Nemati Ghazvini Page 145
    Literature is one of the most important factors of cultural transferring for every nation and has elements and components as complex as life and culture. If we consider criticism as a tool of leading literature to creativity, then we will perceive its crucial situation among the societies because the alive conscience of literature releases it from self deception. Critics select different procedures in the frame of their proficiency and interest in this way. Moral criticism, social criticism, psychological criticism, historical criticism, aesthetic criticism and comparative criticism are of the most important branches of literary criticism that besides merging with other sciences, they prove the dependency of literature on science from one hand and on the culture of society on the other. This research, using an analytical approach to social criticism, aims to reach a kind of convergence beyond the different and sometimes contradictory ideas in this field, while explicating the foundations of social criticism in literature. Therefore, to assume the society as the subject of a writer's thoughts instead of his/her source of thought, defining the individuality of an artist or a writer (which helps to distinguish his/her point of view and accepting the artistic aspect of literary works as the distinction between science and art) removes a lot of challenges in this field.
  • F. K. Nadooshan, A. H. Rezae, A. R. Hejabri Noubari, M. Farajzadeh Page 169
    Archaeology with the help of other sciences in this era has been applied to solve the ancient environment and settlement of ancient sites. On the other hand, the high expenditure of interdisciplinary research for solving the environmental archaeology research takes less attention in the field of archaeological science. Meanwhile, chemical analysis, which gives information about the depth of soil in archaeological sites, needs suitable laboratory methods that, can provide much helpfal data to recognize the archaeological layers. These data also helped us to find the exact place of archaeological settlement in the Shusthar plain. Archaeological dating showed that the Shushtar plain was occupied in last phase of Holocene seven thousands before by the seasonally migrating people. In this article, the use of XRF chemical spectroscopy with AMS dating guided us to construct the ancient environment and environment development in the Shushtar plain in the Holocene period?