فهرست مطالب

توسعه تکنولوژی صنعتی - پیاپی 8 (پاییز 1384)
  • پیاپی 8 (پاییز 1384)
  • تاریخ انتشار: 1384/09/20
  • تعداد عناوین: 6
|
  • مرتضی صادق عمل نیک صفحه 5
    قسمت اول این نوشتار که قبلا ارائه شد (فصلنامه شماره هفتم) به بررسی وضعیت گذشته و شناخت عناصر تکنولوژی اختصاص داشت و در آن تکنولوژی از منظر اسلامی، عوامل موثر در عقب ماندگی علمی و تکنولوژی در جوامع اسلامی، ضرورت اصلاح مسیر حرکت با استفاده از شناخت قوانین علمی و بازگشت به خویشتن اسلامی خویش مورد بحث و بررسی قرار گرفت. همچنین به تعاریف مختلف علم و تکنولوژی، مدیریت انتقال و توسعه تکنولوژی، انواع و اجزاء مختلف تکنولوژی، سیکل عمر تکنولوژی پرداخته و نقاط ضعف و قوت، زیرساخت ها و اقدامات موردنیاز جهت رشد و توسعه تکنولوژی مشخص گردید. در این قسمت، طراحی استراتژیک توسعه دانش و تکنولوژی مورد بحث واقع شده و مدلی جهت برنامه ریزی های استراتژیک در چارچوب ارزش ها و باورهای اسلامی ارائه می گردد. پس از بررسی محیطی و محاطی توسعه دانش و تکنولوژی و تجزیه و تحلیل آن در چارچوب نظام ارزشی، اهداف، راهبردها و سیاستگذاری ها تدوین و اجرا می شود. بنابراین طرح استراتژیک توسعه دانش و تکنولوژی مستلزم اجرای پنج مرحله است:• مشخص کردن نظام ارزشی و باورهای اسلامی با توجه به قرآن کریم، نهضت پیامبر اسلام (ص) و امامان شیعه و تجربیات تاریخی؛• بررسی و تجزیه و تحلیل دانش و فناوری در داخل و خارج از کشور؛• تعیین اهداف، راهبردها و سیاستگذاری ها در چارچوب نظام ارزش ها و باورهای اسلامی• اجرای راهبردها و سیاستگذاری های تدوین شده؛• نظارت و کنترل بر اجرای دقیق توسعه دانش و تکنولوژی.
    کلیدواژگان: مدیریت تکنولوژی، ارزش ها، اهداف، استراتژی، سیاستگذاری، برنامه ریزی، نظارت و کنترل
  • خسرو قبادی صفحه 29
    در این مقاله توسعه به مفهوم عام آن از توسعه اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و تکنولوژی به کار می رود. عمدتا از نظر اندیشمندان ایرانی دو مفروض در توسعه به مفهوم عام قابل مشاهده است:توسعه خاص (مثلا توسعه تکنولوژی) تنها در پی توسعه عام تحقیق می پذیرد.
    میان ابعاد مختلف توسعه، نه تنها ارتباط بلکه، هارمونی وجود دارد.
    در یک نگاه کلی می توان دیدگاه های مختلف درباره توسعه در ایران را به سه دسته تقسیم کرد.
    1- دیدگاه مبانی گرایانه: در این دیدگاه مبانی فکری و فرهنگی توسعه در برابر مظاهر آن اصالت دارد و میان مبانی و مظاهر توسعه رابطه زایشی و توالدی وجود دارد.
    2- دیدگاه فرآورده گرایانه: در آن محصول و توسعه اولا مثبت تلقی شده و ثانیا آن فرآورده را با ملاحظاتی عمدتا اراده گرایانه می توان و باید اخذ، اقتباس، گسترش و تعمیق داد.
    3- دیدگاه تفکیک گرایانه: تنها به فراورده توسعه نمی اندیشد و از آن سو، میان مبانی و مظاهر آن نیز قائل به رابطه توالدی نیست. بلکه یا مبنا و مقصد توسعه را از یکدیگر و توسعه اقتصادی را از توسعه سیاسی تفکیک می کنند و یا توسعه را از جنس علم و علم را نیز مولفه ممتازی در مدرنیسم تلقی می کنند.
    کلیدواژگان: توسعه، تجدد (مدرنیسم)، مبانی، فرآورده
  • حجت الاسلام و المسلمین سید مهدی میرباقری صفحه 38
    این مقاله به سه رویکرد مختلف نسبت به توسعه تکنولوژی پرداخته و در پی آن است که ارتباط میان توسعه، توسعه تکنولوژی و اعتقادات مذهبی را ازدیدگاه های مختلف مورد بررسی قرار دهد.
    دیدگاه اول، عقلانیت مستقل بشر را برای توسعه، کافی دانسته و دین را مانعی در راه آن می داند و دیدگاه دوم دین را امری قدسی و متعالی دانسته و حضور دین در عرصه های اجتماعی را امر مقبولی نمی داند. لذا هر دو دیدگاه، نقشی را برای دین در توسعه و متعاقب آن در توسعه تکنولوژی قائل نیستند. در این مقاله هر دو دیدگاه از جهات مختلف مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.
    دیدگاه سوم بر این باور است که بین دین و تکنولوژی نه جدایی هست و نه مخالفت و اعتقاد دارد که به راحتی نمی توان میان توسعه مدرن و مذهب را آشتی داد. این دیدگاه معتقد است که باید به توسعه ای دست یافت که پایدار، هماهنگ، همه جانبه و متکی بر بنیان مذهب باشد.
    در این نوشتار از نظر فلسفه تاریخ و تکامل تاریخی، ظهور سه دیدگاه مورد بررسی قرار گرفته و حاکمیت دین بر شئونات توسعه نتیجه گیری شده است. در ارائه همین مبحث، توسعه عقلانیت مبتنی بر مذهب را به مثابه ضرورتی برای توسعه دانسته و بر توسعه تکاملی مبتنی بر ایمان تاکید می نماید. در پایان، نظر هر یک از دیدگاه های سه گانه را درباره توسعه تکنولوژی بطور اخص برشمرده و با تقسیم تکنولوژی به سه سطح، دست یابی به ابزار تولید علم را به عنوان عمیق ترین لایه تکنولوژی، ضروری می داند.
    کلیدواژگان: فلسفه تاریخ، توسعه دین، تمدن و فرهنگ
  • مصطفی تقوی صفحه 43
    این مقاله به معرفی رشته نوپایی به نام فلسفه تکنولوژی می پردازد. چیستی تکنولوژی، دانش شناسی دانش تکنولوژیکی، تعامل تکنولوژی و جامعه و بالاخره اخلاق و تکنولوژی چهار باب عمده در این رشته هستند که به ایجاز معرفی شده اند. در هر یک از بحث های طرح شده، به برخی از پیامدهای استراتژیک و سیاستی رشته فلسفه تکنولوژی نیز اشاره شده است.
    کلیدواژگان: فلسفه تکنولوژی، دانش شناسی، جامعه، اخلاق
  • مهندس امیرهوشنگ کریمیان صفحه 53
    در حال حاضر علیرغم آن که توجه و اهمیت به موضوع استراتژی تکنولوژی روز به روز رو به افزایش است، لیکن به قاعده مند سازی و فرموله کردن آن بیش از موضوعات مرتبط با اجرا و پیاده سازی آن توجه می شود. هدف از ارائه این مقاله توجه به مشکلات اجرایی استراتژی تکنولوژی و توجه به این امر خطیر است که چگونه می توان از موانع و مشکلات پیاده سازی آن اجتناب نموده و یا آنها را کاهش داد.
    در طی سده اخیر نگرش های متعدد و چندگانه ای در مورد روش های تدوین استراژی تکنولوژی و مدل های فرموله سازی آن وجود داشته و به طور سنتی نیز تمرکز ویژه ای بر چگونگی قاعده مندسازی آن گردیده است. بعدها چنین تشخیص داده شد که موضوع اجرا و پیاده سازی استراتژی تکنولوژی و رفع مشکلات ناشی از آن، نیازمند توجه بیشتری نسبت به بحث فرموله کردن استراتژی تکنولوژی می باشد. این امر متضمن این واقعیت بود که برای داشتن تاثیری مثبت بر عملکرد هر شرکت، علاوه بر لزوم قاعده مندسازی استراتژی، پیاده سازی و اجرای درست استراتژی تدوین شده نیز ضروری است. بنابراین با توجه به اهمیت و حساسیت این موضوع، در این مقاله به تعیین و شناسایی موانع موجود در زمینه پیاده سازی استراتژی تکنولوژی و نیز یافتن راه حل های ممکن برای رفع این مشکلات مبادرت گردیده است.
    در این مقاله نخست، مشکلات پیاده سازی استراتژی تکنولوژی، از منظر موانع عمومی و کلی پیاده سازی استراتژی، صرف نظر از اندازه بنگاه، حوزه کسب و کار و ساختار سازمانی آن مورد بررسی قرار می گیرد. پس از آن مشکلات پیاده سازی که صرفا خاص استراتژی تکنولوژی می باشند، معرفی گردیده و در نهایت نیز روش ها و ساختارهای سازمانی که به دوری جستن و احتراز از موانع بهره برداری و اجرای استراتژی تکنولوژی کمک می نماید، بیان می گردند.
    کلیدواژگان: استراتژی تکنولوژی، بنگاه، سیستم هوشمند و ارتباطات، پیاده سازی استراتژی تکنولوژی
  • مهدی فاتح راد صفحه 70
    توسعه مبتنی بر دانایی و حکمت، آخرین دستاورد جامعه جهانی در مسیر خروج از توسعه نیافتگی و ارتقای سطح توسعه در سطح ملی، منطقه ای و جهانی است که این امر، مورد توجه سیاستگذاران و برنامه ریزان کلان کشور در قالب چشم انداز 20 ساله و برنامه چهارم توسعه کشور قرار گرفته است. این نوع از توسعه با الویت بخشی به نهاده های دانشی (ضمنی و صریح) توسعه و اقتصاد حاصل از آن، برهم افزایی نهاده های دانشی و غیردانشی تاکید می ورزد. نکته اساسی در طراحی و اجرای این توسعه، توجه به مبانی ارزشی مستحکم و مشترک جامعه بشری براساس نظریه خودسازماندهی و از طریق یکپارچه سازی علم، فناوری و اخلاق است.
    همچنین برای تحقق این نوع از توسعه، کشورهای پیشرو، دانشگاه کارآفرین را مغز اصلی و بازوی توانمند می دانند. این دانشگاه حاصل تحولات چند صد ساله در دانشگاه و ترکیب نقش های آموزشی، پژوهشی بنیادی، پژوهشی کاربردی و توسعه فناوری جهت تحقق مستمر نوآوری تکنولوژیک، کارکرد موثر و کارای نظام ملی (جهانی) نوآوری است که خلق و توسعه دائم معرفت ارزش مدار، ثروت و رفاه عادلانه و اشتغال پایدار و ارتقای سطح فیزیکی و روانی محیط کار، زیست و زندگی را در پی دارد. برای تحقق و ارتقای فرایندی و کارکردی دانشگاه کارآفرین، مهمترین نقش اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی، ارتباط موثر صنعت، دانشگاه و دولت است. با واگذاری بسیاری از نقش های دولت به صنعت و دانشگاه، این دو رکن، مهم ترین نهادهای تشکیل و توسعه دانشگاه کارآفرین، نظام ملی نوآوری و نهایتا توسعه مبتنی بر دانایی هستند. امید است این سمینار که حاصل ترکیبی از تحقیقات دانشگاهی، رساله دکترا و تجربیات علمی-صنعتی است بتواند گام کوچکی در جهت تبیین زیرساخت های تحقق چشم انداز بیست ساله کشور بردارد.
    کلیدواژگان: توسعه، توسعه پایدار، توسعه مبتنی بر دانایی، نظام ملی نوآوری، دانشگاه کارآفرین، خودسازماندهی، ارتباط پویای صنعت و دانشگاه
|
  • M. Sadeghamalnik Page 5
    The first part of this article already presented (in quarterly no. 7)، was devoted to the study of the past state of technology and the recognition of its elements، there، the technology from Islamic point of view، the effective factors of scientific and technology retardation in Islamic societies، the necessity of reforming the motion path by using the knowledge of scientific rules and returning to our Islamic self، were discussed. Also، different definitions of science and technology، technology transfer and development management، different types and components of technology، technology life cycle were studied، and the strong and weak points، infrastructures and the necessary steps needed for technology growth and development، were specified. In this part، the strategic designing of knowledge and technology development discussed، and a pattern is represented for strategic planning within the framework of Islamic values and believes. The objective، strategies، and policy makings are compiled and performed after environmental and contained study of knowledge and technology development and its analysis within the system of values. Therefore، the strategic plan of knowledge and technology requires the performance of the five steps below: • Specifying the system of Islamic values and believes considering Holy Quran، prophet''s and Shiite Imams'' movement، and historical experiences. • The study and analysis of knowledge and technology inside and outside of the country• Determining the objectives، strategies، and policy makings within the framework of Islamic system of values and believes. • Performing the compiled strategies and policy makings. • Supervising and controlling the exact performance of knowledge and technology development.
    Keywords: Technology Management, Values, Objectives, Strategy, Policy Making. Planning, Supervising, Control
  • K. Ghobadi Page 29
    In this article، the general concept of development، in a broad sense economic، political، cultural، and technology development، is used. From Iranian thinkers'' points of views، two assumptions can be generally observed in this respect: Specific development is merely realized after its general concept (technology development، for example) There are not only connections but harmony among different aspects of development. Different stand points about development in Iran can be divided into three groups، at a general glance: 1. Foundation- Oriented view: In this، thinking and cultural bases of development are valid compared with their manifestation، and there is a generative connection between the bases and manifestations of the development. 2. Production- Oriented this view: Firstly، the product can and development is interpreted positively in view and secondly that product and should be obtained، adapted، extended and deepened mainly by decision- oriented considerations. 3. Separation- Oriented view: This view neither thinks merely of development product nor considers generative connection between bases and their manifestations. But it separates the base and the aim of development from each other، and economic from political development; or it considers the development from science nature، and science in modernism as a privileged component too.
    Keywords: Development, modernism, bases, product
  • S. M. Mirbagheri Page 38
    Having proceeded to the three different approaches of technology development in this article، the connection among development، technology development and religious believes are studied from different points of views: The first view underlines human independent rationality، and assumes the religion as a development hindrance. The religious، in the second view، is taken as a divine command and transcendent approach whose presence in social arenas is not desirable. Both of these views، therefore، do not consider any role for religion in development and subsequently in technology development. They are scrutinized in every respect in the article. It is believed، in the third view، that neither separation nor disagreement is there between religion and technology، and the reconciliation of them is not an easy task. In this view، a sustainable، balanced، multilateral and religion-based development should be obtained. In this article، the appearance of these views is studied from point of philosophy of history and historical evolution، concluding the religion authority over the development dignities. In continuation of the subject، the development of nationality based on religion is taken as a necessity for development، and underlines the evolutional development based on faith. At the end، each of the three stands points about the technology development is presented specifically، and by dividing the technology three levels، the access to the tools of science production is considered necessary، as the deepest layer of technology.
    Keywords: Philosophy of history, religion development, civilization, culture
  • M. Taghavi Page 43
    This article proceeds to the introduction of a new field named the philosophy of technology. The four main chapters of this field which are technology essence، knowledge recognition of technological knowledge، technology and society interaction، and finally ethics and technology، have been introduced in brief. Also some of the strategic and political consequences of this field are mentioned in the proposed subjects individually.
    Keywords: Philosophy of Technology, knowledge recognition, society, ethics
  • A. H. Karimian Page 53
    Though، the attention and importance attached to the subject of technology strategy is increasing day by day، but more attention is paid to its methodization and formulation rather than its execution and implementation. Paying attention to the execution problems of technology strategy and to the crucial matter of the possible ways of preventing on reducing the hindrances and the problems of technology strategy and to the crucial matter of the possible ways of preventing on reducing the hindrances and the problems of implementation is the aim of this article. About the compilation methods of technology strategy and its formulation patterns، there have been different views in recent decade and traditionally a special concentration over the manner of methodization has been made too، later it was found.
  • M. Fatehrad Page 70
    The last achievement of the word community on the way of releasing from underdevelopment and upgrading the development at the national، regional and world level، is the development based on knowledge and wisdom; it has attracted the attention of the country policy makers and planners at huge level in the form of the twenty- year perspective and the fourth development plan. By giving priority to the (implicit and explicit) academic institutions of development and the economy resulted from، this kind of development underlines the synergy of academic and nonacademic institutions. Paying attention to the strong and common value bases of human community based on the self organizing theory and through the integration of science، technology and ethics، is the main point in designing and performing this development. Also، the developed countries look on the entrepreneur university as the main core and strong hand in realizing this kind of development. This university is the outcome of a few hundred years of university changes، and also of the combination of education، fundamental research، applied research، and technology development effects in order to realize the continuous technologic innovation، the effective performance، and the efficiency of national (world) innovation system. Wealth، fair welfare، sustainable employment، and upgrading the physical and psychological level of work setting، environment، and life environment are brought about by continuous creation and development of value-based knowledge. To realize and upgrade the entrepreneur university processingly and performingly، the most important social، cultural and economic role is the effective connection among industry، university and the government. By transferring most of the state roles to industry and university، these two would be the most important institutions in establishing and developing the entrepreneur university، the national innovation system، and finally the knowledge- based development. It is hoped this article which is the combination of a university research، PhD dissertation and scientific industrial experiences would be useful as a step towards the realization of the twenty-year country perspective.
    Keywords: Development, Sustainable Development, Knowledge, based Development, National Innovation System, Entrepreneur University, Self Organized, Pioneering Connection of Industry, University