فهرست مطالب

مطالعات معنوی - پیاپی 4-5 (تابستان و پاییز 1391)
  • پیاپی 4-5 (تابستان و پاییز 1391)
  • 242 صفحه، بهای روی جلد: 40,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1391/06/27
  • تعداد عناوین: 9
|
  • محمدحسین کیانی صفحه 5
  • مهناز فرهمند* صفحه 9
    فرآیند جهانی شدن، عرصه جهان را در ابعاد متعدد در نوردیده است و سبب نزدیکی ملل، دول و جوامع به یکدیگر شده است. این پدیده اگرچه قدمتی طولانی دارد اما به نظر می رسد در دو و سه دهه اخیر با تحولات فراوان در عرصه های مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و مذهبی، بسیار تشدید شده است. یکی از پدیده هایی که در فرایند جهانی شدن بسیار مورد توجه واقع شده رابطه جهانی شدن و معنویت، تغییر و تحولاتی است که در عرصه معنویت گرایی به وقوع پیوسته است. در این راستا، نوشتار حاضر نیز تلاشی است برای بررسی رابطه جهانی شدن و معنویت و یافتن پاسخ مناسب به این پرسش که چرا در دهه های اخیر شاهد معنویت گرایی های فزاینده در عرصه جهانی هستیم و فرایندجهانی شدن چه تاثیری دراحیاء معنویت ها دارد. لذا در ادامه ضمن بررسی رابطه دو پدیده از برخی زوایای مختلف با تکیه بر واقعیت های مسلم، در نهایت به معنویت و تحولات معنویتی در این عرصه خواهیم پرداخت.
    کلیدواژگان: جهانی شدن، معنویت، سرزمین زدایی، نیاز به معنا، فرامدرنیته، فضای مجازی، معنویت تلفیقی
  • بهزاد احمیدیه* صفحه 37
    سنخ شناسی جنبش های نوپدید معنوی در ایران، اهمیت زیادی دارد، زیرا ما را با گستره تعریف جنبش های مزبور آشنا می سازد و به علاوه، می توان بر اساس تفاوت های موجود میان گونه ها به اتخاذ سیاست های مواجهه مناسب با هرگونه، اقدام کرد. در نوشتار حاضر، با تکیه بر مشاهدات و مطالعات میدانی نگارنده و الهام گرفتن از دسته بندی های محققین غربی، یک سنخ شناسی دو سطحی هفت گانه- سه گانه عرضه شده است. این جنبش ها را بر اساس محتوای تعالیم می توان به هفت گروه تقسیم نمود: معنویت کاریزماتیک، معنویت خویشتن، معنویت فراعلم، معنویت هندی-چینی، معنویت بیگانگان، معنویت جادو و معنویت نوکافرکیشی. همچنین به لحاظ نحوه بروز و حضور اجتماعی این جنبش ها، سه دسته قابل شناسایی هستند: گروه مستمعان، گروه مشتریان و گروه فرقه ای.
    کلیدواژگان: جنبش های نوپدید معنوی، معنویت راز، معنویت امر قدسی، گروه مستمعان، گروه مشتریان، گروه فرقه ای
  • محمدحسین کیانی* صفحه 61
    جنبش های نوپدید دینی هرگروه و حرکت اجتماعی - معنوی است که بعد از دهه 1800 میلادی مبتنی بر مولفه های مدرنیته بالاخص اومانیسم، سکولاریسم، عقلانیت ابزاری و غیره، داعیه ایده جدید و آسانی در به سعادت رساندن انسان معاصر را دارند. هر چند که مراد از سعادت در مصادیق گوناگون بسیار پراکنده و بعضا متناقض است. مقاله حاضر کوششی برای تهیه پاسخی ولو اجمالی برای دو مسئله است. اول اینکه، گسترش جنبش های دینی موجب ترویج چه عقایدی در بستر فرهنگ ایرانی می شود؟ در پاسخ به این سوال باید گفت: روح تعالیم جنبش ها حاوی مولفه های است که بعضا در تعارض با فرهنگ معنوی ایرانیان است. در حقیقت، ترویج جنبش های نوپدید دینی در فضای فرهنگی ایرانیان موجب اشاعه باورها و معنویتی ناهمگون می شود. که در این مقاله به پنج مورد از آن نظیر: اومانیسم معنوی، تحریف فرجام گرایی، معنویت اباحه گرایانه، تعبیر زمینی از عشق معنوی، تعبیر مادی از آرامش معنوی می پردازیم.
    و دیگری، چگونه می توان مواجهه مناسب و کارآمدی با گسترش جنبش های نوپدید دینی به دست آورد؟ نگارنده اذعان می دارد که لازمه اتخاذ بهترین «سیاست مواجهه» پیشبردن سیاست با دو رویکرد «راهکار بنیادین» و «راهکارهای موضعی» است. راهکار بنیادین نهفته در تحقق نظریه ای تحت عنوان«ضرورت تبیین دانش جامعه گرای عرفانی ناظر به مسائل روز معنوی» است. محصول این نظریه تهیه قوانینی مبتنی بر نظریه پردازی در حوزه جامعه شناسی عرفانی برای مدیریت و اداره فرهنگ جامعه است و همچنین قوانینی مبتنی بر نظریه پردازی در حوزه عرفان جامعه شناسانه برای ارشاد و هدایت فرهنگ جامعه. وانگهی، راهکارهای موضعی تا قبل از تنظیم نهایی راهکار بنیادین بر اساس ضرورت های پراکنده و گوناگون ارائه می گردد لکن بعد از تنظیم راهکار بنیادین تمامی راهکارهای موضعی از دل آن بیرون خواهد آمد.
    کلیدواژگان: جنبی هاش نوپدید دینی، عرفان اسلامی، تعارض های معنوی فرهنگی، روش موجهه، راهکار بنیادین، راهکارهای موضعی
  • محمدجواد رودگر* صفحه 93
    ریاضت، تمرین تدریجی نفس در مقام تکامل وجودی است تا انسان سالک در سیرمنازل به مقامات معنوی برسد و با نور الهی، زندگی روحانی داشته باشد. ریاضت، تربیت نفس در صراط سلوک الی الله و فی الله است. تا مقام فنای شهودی حاصل شود و سالک به مقام توحید ناب و کامل دست یابد. ریاضت، دوقسم کلی دارد: 1. ریاضت مشروع، معقول و معتدل؛ 2. ریاضت نامشروع، نامعقول و نامعتدل. ریاضت قسم اول که مقبول و ممدوح است در سیر و سلوک اسلامی بر اصل تقوی الهی با همه مراتب آن و مبتنی بر شریعت حقه محمدیه(ص) است که تمام ابعاد و ساحت های حیات انسان را دربرگرفته و او را در هیچ مرحله ی از سلوک رها نکرده است و (مهمل نمی گذارد و با جامعه مداری برای خدا و گره گشائی از کار مردمان سازگار بلکه انها را در مسیر ریاضت کارآمد و کامل قلمداد می کند. اما ریاضت قسم دوم که نامقبول و مذموم است با نیازهای اساسی وجود آدمی از حیث جسمانی و نفسانی و رفتاری در تعارض است و با برون گرایی و زیست اجتماعی در تضاد و با خلوت و خلسه درون گرایی محض یا رهبانیت محض تعریف پذیر برآمده است.
    مقاله حاضر در صدد واکاوی معنایی و تبیین ریاضت درست در عرفان های صادق و ریاضت نادرست در عرفان های کاذب اعم از صوفیانه و سکولار برآمده است.
    کلیدواژگان: ریاضت، سیر و سلوک، شریعت، نفس، عرفان، معنویت
  • حسن معلمی* صفحه 125
    کشف و شهود از ارکان عرفان قلمداد می گردد در حالی که تعارضات بین مکاشفات عرفان اسلامی، وجود عرفان های هندی، بودایی، مسیحی، یهودی و نادرست بودن کثیری از دعاوی در این باب و باطل بودن پاره ای از راه های رسیدن به این امور، ضرورت معیار یا معیارهایی برای تمییز صحیح از خطا را می طلبد که به نظر می رسد عقل قطعی (بدیهی و قریب به بدیهی) و نقل قطعی (قرآن کریم و سنت معصومین: ) معیار قاطع است.
    عرفا در کتب عرفانی «استاد کامل» و «آثار و عوارض» را جهت سنجش کشف و شهود صحیح از غیر صحیح پیشنهاد کرده اند ولی روشن است که این دو نیز باید به ملاک حجت و قطعی که همان عقل و نقل قطعی است سنجیده شوند والا منطقا اعتبار ندارند.
    کلیدواژگان: کشف و شهود رحمانی، القائات شیطانی، معیار، عقل قطعی و نقل قطعی
  • علی آقانوری*، قادر حافظ صفحه 145
    مقاله حاضر به گزارش و بررسی دیدگاه بزرگانعرفان نسبت به شریعت و احکام عملی دین می پردازد. مراداز عرفا در این مقاله بزرگان و افراد برجستهعرفان است. افرادی که رشد و رواج تعالیم اهل حقیقت وامدار آنان بوده است و مورد قبول اهل حقیقت، نیز هستند. بررسی رفتار و گفتار منسوبان وپیروان این راه و رسم و کسانی که ظاهر درویشی را به ارث برده اند تحقیقی جدا می طلبد وطبعا نتایج دیگری نیز درپی خواهدداشت. در این بین مسئله آن است که چه رابطه ایی بین این دو مفهوم وجود دارد آیا لازم ملزوم یکدیگر هستند یا نه. که در پاسخ باید گفت: فرضیه اصلی این نوشته بررابطه تنگاتنگ این دو مفهوم استوار گشته و در پی پاسخ به آن است. بنابراین در بخش اول، سخنان عرفا را درباره شریعت از ابتدای شکل گیریتامرحلهکمالآن،پی گیریمی کنیم و در بخش دوم، از رابطه تنگانتگ عرفان و شریعت سخن خواهیم گفت و در ادامه، دربخش سوم نقطه نظر کسانی که قائل به سقوط تکلیف در مراحل سیر و سلوک هستند بررسی خواهد شد.
    کلیدواژگان: عرفان، شریعت، طریقت، حقیقت
  • هادی ترکمنی* صفحه 171
    از مهمترین مشترکات جنبش های معنوی نوپدید که ره آورد مدرنیته و معنویت گرایی نوین غرب اند شریعت گریزی، رهایی از انجام تکالیف و دستورات الهی در اعمال و رفتار معنوی آنها است.
    شریعت گریزی در عرفان های نوظهور بر پایه باورهایی بنیان نهاده شده که دقت در این مبانی حاکی از ضعف فکری بنیانگذاران این معنویت ها در مبانی خداشناسی، هستی شناسی، جهان شناسی، انسان شناسی و راه و راهنما شناسی است.
    در این مقاله برخی از مبانی شریعت گریزی این فرقه های معنوی مثل انکار خداوند، دین ستیزی، اعتقاد به تناسخ، خلقتی بی هدف، ترویج اباحی گری و بی بندوباری را مورد بررسی و نقد قرار می دهیم، تا پندارهای نادرست آنان کنار زده و نور حقیقت جلوه گر شود. به جهت اینکه پرداختن به همه مکاتب از حد یک مقاله بیرون است، مبانی شریعت گریزی را تنها از منظر سه مکتب فعال و تاثیر گذار در ایران (اکنکار، اوشو و پائولو کوئلیو) بررسی می کنیم.
    کلیدواژگان: جنبش های معنوی نوپدید، معنویت، شریعت گریزی، انکار خدا، دین ستیزی، فرجام گریزی، تناسخ، اباحی گری
|
  • Mahnaze Farahmand* Page 9
    The process of globalization have been encountered some multiple dimensions of the world by making United Nations, governments and communities near to each other. Although this phenomenon has a long history, but it seems that it's developments, is much worse in two or three decades, in various fields of political, economic, social, cultural, and religious. In relation to globalization one of the phenomena that the globalization process has received much attention to, is spirituality, and changes or developments that have occurred in the realm of spirituality. In this context, the present paper is an attempt to examine the relationship between globalization and spirituality and to find an appropriate answer to this question that why the spirituality had increased in recent decades and what are the affects of globalization on spirituality. We are studying the relationship between these two phenomena in many different angles, based on the undisputed facts, and at the end we will talk about changes of spirituality in this filed.
    Keywords: globalization, spirituality, land removing, the need for meaning, post modernity, cyber space, dictated spirituality
  • Behzad Ahmidieh Page 37
    The typology of new religious movements is so important in Iran, because it allows us to understand the causes and scopes of these movements, Moreover, based on the differences between these species we can adopt good policies dealing with them. In this paper, based on the author's observations and other studies of inspiration and categories of Western researchers, two levels of seven - three Typology, are presented. According to the Content, these movements can be divided into seven groups: charismatic spirituality, self spirituality, trance scientific spirituality, Hindi- Chinese Spirituality, alien's spirituality, magic spirituality, and new Paganini spirituality. Also in terms of incidence of movements and their presence to societies, they are detected in three categories: audience groups, customer groups and ethnic groups.
    Keywords: New religious movements, spirituality of mystery, spirituality of sacred thing, audience groups, customer groups, sectarian groups
  • Mohammad, Hossein Kiani * Page 61
    New Religious Movements are some spiritual Movements that are based on modernity components, such as humanism, secularism, instrumental rationality, etc… since the 1800s, claiming new and easy ideas to bring happiness to the modern man. In many instances, however, the meaning of happiness is very sparse and often contradictory.This paper is an attempt to provide even a brief response to the two problems. First, which ideas expand in the context of Iranian culture by the promotion of religious movements? In response to this question should be said that sometimes spiritual teachings and movements contain elements incompatible with the spiritual culture of Iranians. In fact, promotion of new religious movements spread some heterogeneous beliefs in Iranian Culture. In this paper, five of them are talking about, such as: Spiritual Humanism, distorted resurrection, carelessness spirituality, material interpretation of spiritual love, and material interpretation of spiritual peace.And second, how to deal whit appropriately and effectively by the expanding on new Religious Movements? I will admit that adopting the best "encountering politics" require to fallow tow special approaches namely "basic strategy" and "local solutions". Fundamental solution lies in realizing the theory as "the necessity of explaining or observing the mystical communitarian moral knowledge referring to new spiritual issues". This theory is based on the approach of producing some regulations for the management and administration of mystical Sociology, managing and guiding communities. Although, some positional or local solutions have used till final solution, but after the entire fundamental mechanism will come out.
    Keywords: New Religious Movements, Islamic mysticism, spiritual, Cultural conflicts, encountering method, the fundamental solutions, local solutions
  • Mohammad Javad Rudgar * Page 93
    abstinence is a gradual exercise, for about progressive evolution of human being to receiving to the light of God, in a spiritual life. Austerity is a way for self-trained to conducting the path of God and in His way. Wayfarer will achieve to pure and perfect existence with abstinence. Austerity has two general kinds: 1. Legitimate, moderate or reasonable abstinence; 2. Unlawful, unreasonable or immoderate abstinence. The first kind of abstinence which is acceptable and praised every time, is based on the virtue of God and also Mohammed (p) legitimate law, which included all aspects of human life and did not leave him at any stage of Conduct. The legitimate law is community-based and efficient for the people complete themselves in the path of efficient austerity. But the kind of austerity that is unacceptable is alien to the basic physical and sensual needs of human Being; it also conflicts with the social environment and in contrast with privacy and absolute ecstasy or pure frock. The explanation of austerity and identifying legitimate austerity in true Mysticisms, and also identifying Unlawful austerity are explored in this research.
    Keywords: abstinence, Wayfarer behaves Religious law, soul, mysticism, spirituality
  • Hasan Moallemi* Page 125
    Intuition is one of the most fundamental elements in mysticism. But because the lack of an special Criterion, there are several conflicts between Islamic, Hindi, Buddhist, Christian, and Jews mysticism. This issue has made many incorrect and false claims about the nature of some ways to achieve the truth. So, having special criteria is Necessary to distinguish right intuition from wrong intuition. The certain reason (obvious and almost obvious) and final revelation (infallible Quran and Sonnat) are two decisive criterion. Some Mystics have been suggested "full professor" and "side effects" as criterion in their mystical books, but it is clear that these two should also be measured by the certain reason and final revelation. They are not valid without referring to one of these criterions we have mentioned above.
    Keywords: divine intuition, satanic induction, criterion, definitive reason, revelation
  • Ali Aghanoori *, Ghader Hafez Page 145
    This paper reports and studies the view of great mystics concerning to religious law and practice of religion. By the great mystics the author means great Sufis. They owe the people spiritual growth and they propagate religion being adopted by the people actually. Surveying Behavior and speeches of relatives or someone who is not great in this filed, requires a separate research and will have some different results. The problem is that what kind of relation is between these two concepts (Mysticism and Religious law), are they correlated or not? The response is that there is a serious relationship and original hypothesis between them. So the first part of this research, reports the mystics talk about the law from the beginning Religious laws. In the second part, we will discuss the relationship between Mysticism and Religious law and then in the third part of this research, we will talk about some points of view concerning to those who believe that duties are collapse in the spritual journey.
    Keywords: Spirituality, religion, Religious law, religious rule of life, creed, truth
  • Hadi Torkamani * Page 171
    One of The most common feathers of new religious movements which come from the modernity and modern spirituality is freedom from Religious law and commands of God in spiritual practices and behaviors. Leaving religious laws is based on fundamental beliefs which come from the weakness of intellectual foundations of theology, ontology, cosmology, anthropology and sociology. In this paper, the author tries to explain and surveys some Foundations of leaving Religious law in spiritual sects such as the denial of God, escaping from religion, believing to metempsychosis, purposeless creation that we discuss and criticize to set aside. Our purpose is criticizing their false beliefs to manifest the light of truth. In order to address all levels of schools is an article out; we will focus here only three schools which are active and influential in Iran (Eckankar, Osho and Paulo Coelho).
    Keywords: new religious movements, spirituality, leaving Religious law, denial of God, escaping from religion, distorted resurrection, reincarnation, carelessness