فهرست مطالب

پژوهش های کاربردی زراعی - پیاپی 100 (پاییز 1392)
  • پیاپی 100 (پاییز 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/08/25
  • تعداد عناوین: 20
|
  • کاظم قاسمی گلعذانی*، افسانه چادردوزجدی، طاهره موسی بیگی صفحه 2
    برای بررسی اثر جیبرلین و سایکوسل روی گندم بهاره، آزمایشی به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در سال 1387 در گلخانه دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز اجرا شد. بذرهای گندم در بهار در گلدان هایی به حجم 9 لیتر کاشته شدند. زمانی که گیاهان در مرحله دو برگی قرار داشتند، تنک شدند و شش بوته در هر گلدان حفظ گردید. در مرحله آغاز طویل شدن ساقه گلدان های شاهد جدا گردیده و تیمارهای جیبرلین و سایکوسل اعمال شد. اثر تیمارهای مختلف بر صفات مهم گیاهی شامل ارتفاع بوته، طول میانگره، قطر ساقه، تعداد برگ در بوته، تعداد گره در ساقه اصلی و تعداد پنجه در بوته طی 6 هفته نمونه برداری متوالی، اندازه گیری شد. با افزایش تعداد روزها بعد از کاشت، ارتفاع بوته، طول میانگره، قطر ساقه، تعداد برگ در بوته، تعداد گره در ساقه اصلی و تعداد پنجه در بوته افزایش یافت. بیشترین تعداد برگ در بوته در 70 روز بعد از کاشت حاصل شد، ولی بیشترین مقادیر سایر صفات در 77 روز بعد از کاشت مشاهده گردید. بیشترین ارتفاع بوته و طول میانگره در گیاهان تیمار شده با جیبرلین ثبت گردید، اما بیشترین قطر ساقه و تعداد پنجه در بوته نیز در گیاهان تیمار شده با سایکوسل مشاهده شد. بنابراین، کاربرد سایکوسل در مرحله طویل شدن ساقه می تواند باعث کاهش ارتفاع بوته و افزایش پنجه در بوته شده که برای ممانعت از خوابیدگی و بهبود عملکرد دانه در گندم بهاره اساسی است.
    کلیدواژگان: جیبرلین، سایکوسل، گلخانه، گندم بهاره
  • جوادطباطباییان*، عبدالمهدی بخشنده، محمدحسین قرینه، خلیل عالمی سعی، د امیر حسین خوش گفتارمنش صفحه 8
    محدودیت منابع آب و تنش رطوبتی در مراحل پایانی رشد اهمیت استفاده از محلول پاشی سولفات روی را در مر حله رویشی آشکار می سازد. لذا به منظور بررسی اثر تنش رطوبتی و محلول پاشی سولفات روی و اثرمتقابل آن ها بر روی عملکرد دانه و کارآئی مصرف آب، تحقیقی به صورت آزمایش اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 89 1388 در ایستگاه پژوهشی کبوترآباد اصفهان انجام شد. در این آزمایش تیمارهای تنش رطوبتی در سه سطح آبیاری کامل تا انتهای فصل رشد، قطع آبیاری از مرحله 50 درصد گلدهی و قطع آبیاری در مرحله 50 درصد دانه بندی در کرتهای اصلی و تیمارهای کاربرد محلولپاشی سولفات روی در سه سطح (0، 5/2 و 5 میلی گرم در لیتر) در ابتدای مرحله ساقه رفتن و ارقام گندم شامل مهدوی، شیراز و پیشتاز در کرتهای فرعی قرار گرفتند. نتایج آزمایش نشان داد که اختلاف بین تیمارهای تنش رطوبتی در عملکرد دانه و شاخص برداشت در سطح 5 درصد و در ماده خشک کل، وزن هزار دانه و کارائی مصرف آب در سطح 1 درصد معنی دار بود. همچنین افزایش سولفات روی به میزان 5/2 میلی گرم در لیتر در مرحله قطع آبیاری در 50 درصد دانه بندی باعث افزایش عملکرد دانه به میزان 12 درصد شد. پاسخ عملکرد دانه به تغذیه برگی سولفات روی در رقم پیشتاز نسبت به ارقام شیراز و مهدوی بیشتر بود. عملکرد دانه در شرایط قطع آبیاری در مرحله گلدهی نسبت به شاهد 13 درصد کاهش یافت، ولی دو دور آبیاری (468 متر مکعب در هکتار) کمتر انجام شد و راندمان مصرف آب 60 درصد افزایش یافت. با توجه به نتایج حاصله، کاربرد عنصر روی در غلظت 5/2 میلی گرم در لیتر در کاهش تنش رطوبتی و بکارگیری رقم پیشتاز در تنش رطوبتی توصیه می شود.
    کلیدواژگان: سولفات روی، خشکی، ارقام، عملکرد دانه، گندم
  • لیلا آهنگر*، غلامعلی رنجبر، محمد نوروزی صفحه 19
    مطالعه ساختار ژنتیکی صفات مختلف از قبیل قابلیت ترکیب پذیری، اثرات ژن و اجزاء واریانس فنوتیپی یکی از هدفهای مهم اصلاحگرانمی باشد. به منظور مطالعه ساختار ژنتیکی صفات کیفی پنج ژنوتیپ برنج به نام های دمسیاه مشهد، ندا، بینام، دشت و IR62871-175-1-10 در قالب یک طرح نیمه دیالل تلاقی داده شدند. سپس 15 ژنوتیپ حاصل برای ارزیابی سه صفت کیفی آمیلوز، غلظت ژل و درجه حرارت ژلاتینه شدن در سه تکرار در موسسه تحقیقات برنج کشور-آمل ارزیابی شدند. تجزیه قابلیت ترکیب پذیری به روش دوم گریفینگ حاکی از اهمیت هر دو اثر افزایشی و غیرافزایشی در کنترل صفات مورد مطالعه بود. معنی دار بودن نسبت برای صفات آمیلوز و غلظت ژل حاکی از برتری اثرات افزایشی در کنترل این صفات می باشد که با مقادیر بالای وراثت پذیری منطبق می باشد. لذا استفاده از انتخاب انفرادی برای بهبود صفات مذکور می تواند بسیار موثر باشد. در میان ژنوتیپ ها، IR62871-175-1-10، دمسیاه مشهد و بینام بهترین ترکیب شونده عمومی و تلاقی های ندا × بینام و ندا × IR62871-175-1-10 بهترین دورگ برای هر سه صفت کیفی مورد مطالعه بودند. تجزیه ژنتیکی به روش هیمن حاکی از آن بود که میانگین درجه غالبیت برای تمامی صفت بجزء غلظت ژل، فوق غالبیت را نشان داده است. برآورد نسبت توزیع ژن ها در والدین حاکی از توزیع نامتقارن ژن ها در والدین بود. غیر معنی دار بودن جزء E نشان دهنده حداقل تاثیر محیط بر روی صفات می باشد که با مقادیر پایین ضریب تغییرات منطبق می باشد.
    کلیدواژگان: برنج، تلاقی دیالل، اثرات ژن، قابلیت ترکیب پذیری
  • رسول اسدی، فرزاد حسن پور، سیدمحمود طباطبایی، نادر کوهی چله کران صفحه 28
    کاهش مصرف آب دردوره های خشک سالی از طریق کم آبیاری امکان پذیر است. کم آبیاری روشی مطرح در مدیریت آبیاری برای صرفه جویی در مقدار مصرفی آب آبیاری بدون وارد کردن خسارت شدید به گیاه می باشد. در سال 1389 به منظور بررسی تاثیر کم آبیاری بر اجزاء عملکرد و کارایی مصرف آب پنبه با استفاده از سیستم آبیاری قطره ای، آزمایشی به صورت کرت های خرد شده و در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی ارزوئیه (وابسته به مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان) اجرا گردید. در این آزمایش آب مصرفی در سه سطح (100= 1I، 80= 2I و 60= 3I درصد نیاز آبی) و سیستم آبیاری به دو روش [آبیاری قطره ای سطحی (1S) و آبیاری قطره ای زیر سطحی (2S)] به ترتیب به عنوان عامل های اصلی و فرعی در نظر گرفته شدند. شش تیمار مورد مطالعه، از لحاظ میزان عملکرد محصول، کارایی مصرف آب و اجزاء عملکرد ارزیابی گردیدند. کم آبیاری به مقدار 80 درصد نیاز آبی زیرسطحی در مقایسه با آبیاری به میزان 100 درصد نیاز آبی زیرسطحی، سبب افزایش کارایی مصرف آب به میزان 9/4 درصد و صرفه جویی 1500 مترمکعب آب (20 درصد آب مصرفی) در هکتار گردید؛ اما کاهش های 12 درصدی عملکرد محصول، 11 درصدی تعداد غوزه در بوته و 5/2 درصدی وزن غوزه را نیز به دنبال داشت. از طرفی کم آبیاری به مقدار 60 درصد نیاز آبی زیرسطحی در مقایسه با آبیاری به میزان 100 درصد نیاز آبی زیرسطحی نیز باعث صرفه جویی حدود 3200 مترمکعب آب (40 درصد آب مصرفی) در هکتار گردید؛ ولی نقصان های 38 درصدی عملکرد محصول، 37 درصدی تعداد غوزه در بوته، 24 درصدی وزن غوزه و عدم افزایش کارایی مصرف آب را نشان داد. به نظر می رسد استفاده از روش کم آبیاری در کشت پنبه به میزان 80 درصد نیاز آبی زیرسطحی در منطقه ارزوئیه استان کرمان می تواند راه کاری مناسب برای صرفه جویی در مصرف آب و افزایش کارایی آن در دوره های خشک سالی باشد.
    کلیدواژگان: کم آبیاری، آبیاری قطره ای، اجزای عملکرد، کارایی مصرف آب، پنبه، کرمان
  • یعقوب حبیب زاده*، محمدرضا زردشتی، علیرضا پیرزاد، جلال جلیلیان صفحه 38
    برای بررسی تاثیر قارچ های میکوریزا در کاهش تنش کم آبی آزمایشی روی لاین NM92 ماش در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. در این آزمایش تنش کم آبی در چهار سطح، آبیاری پس از 50، 100، 150 و 200 میلی متر تبخیر از تشتک کلاس A به عنوان فاکتور اصلی و تیمار تلقیح بذر ماش با دو گونه میکوریزا شامل، Glomusintraradices و یک تیمار بدون تلقیح میکوریزا به عنوان فاکتور فرعی مورد بررسی قرار گرفتند. بر اساس نتایج این بررسی، کاربرد هر دو گونه میکوریزا موجب افزایش معنی دار (در سطح احتمال 5 درصد) عملکرد دانه شد به طوری که تیمار تلقیح شده با میکوریزای G. intraradices (55/1537 کیلوگرم در هکتار) و G. mosseae (30/1506 کیلوگرم در هکتار) بیشترین عملکرد دانه را داشتند. تیمار بدون تلقیح با میکوریزا پایین ترین عملکرد دانه (85/1301 کیلوگرم در هکتار) را تولید نمود. اثر متقابل تنش کم آبی و میکوریزا نشان داد که در تلقیح میکوریزای G. intraradices به دلیل قدرت همزیستی بیشتر (درصد کلونیزاسیون بالا) در مقایسه با G. mosseae، با افزایش تنش کم آبی تعداد غلاف و دانه در بوته افزایش یافت. بیشترین (50/1678 کیلوگرم در هکتار) و کمترین (16/1154 کیلوگرم در هکتار) عملکرد دانه به ترتیب در آبیاری پس از 50 و 200 میلی متر تبخیر از تشتک بدست آمد و صفات ارتفاع بوته، فاصله زیاد پایین ترین غلاف از سطح زمین با افزایش تنش کم آبی کاهش ولی وزن هزاردانه افزایش یافت. دو گونه میکوریزا (G. intraradices و G. mosseae) نسبت به تیمار بدون تلقیح میکوریزا با کاهش شدت خسارت تنش از طریق افزایش تعداد غلاف و دانه در بوته، طول غلاف و شاخص برداشت باعث افزایش عملکرد دانه ماش در شرایط تنش کم آبی و عدم تنش شدند.
    کلیدواژگان: اجزای عملکرد، تنش کم آبی، عملکرد دانه، کلونیزاسیون، ماش، میکوریزا
  • جلیل اصغری میدانی، اسماعیل کریمی* صفحه 48
    انتخاب نوع وسیله خاکورزی در شرایط دیم به عواملی نظیر نوع و مقدار علفهای هرز، ساختمان و بافت خاک، نوع تناوب زراعی، طول دوره آیش، پتانسیل فرسایش اراضی، شرایط رطوبتی و زمان اجرای عملیات خاکورزی بستگی دارد. لذا به منظور تعیین روش مناسب خاکورزی و تهیه بستر بذر پس از برداشت گلرنگ، بر روی عملکرد گندم، این بررسی با 6 تیمار و در 3 تکرار بر اساس طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی از سال 1382 به مدت 4 سال سال زراعی در منطقه سردسیر (مراغه) با تیمارهای مختلف اجرا شد. داده های آزمایشی، نشان داد که در بین تیمارهای آزمایشی در شرایط مورد مطالعه تیمار گاوآهن قلمی + گاوآهن دوار عمودی (سیکلوتیلر (پاورهارو)) + کاشت با خطی کار به عنوان برترین تیمار بوده و نتایج نشان داد که از نظر درصد رطوبت وزنی خاک اختلاف معنیدار در بین تیمارها در هرسه عمق خاک (15 0 سانتیمتر، 30 15 سانتیمتر و 45 30 سانتیمتر) در سطح احتمال 1 درصد وجود داشت، که این مقدار در تیمار برتر به ترتیب برابر با 24/26، 93/28 و 41/30 درصد بود. از نظر جرم مخصوص ظاهری خاک نیز در بین تیمارها در هر سه عمق خاک در سطح احتمال 1 درصد اختلاف معنیدار وجود داشت. عملکرد کاه و کلش، عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیکی گندم و اجزا عملکرد آن شامل فاکتورهایی نظیر تعداد پنجه بارور در بوته، ارتفاع بوته، طول سنبله، تعداد دانه در سنبله، وزن هزار دانه در بین تیمارها اختلاف معنی دار داشته و بیشترین مقدار آن به تیمار مذکور تعلق داشت.
    کلیدواژگان: خاکورزی، جرم مخصوص ظاهری خاک، عملکرد، تناوب گلرنگ گندم دیم
  • غلامرضا رحیمی درآباد*، مرتضی برمکی، رئوف سیدشریفی صفحه 60
    به منظور بررسی مراحل فنولوژیک و شاخص های رقابتی در کشت مخلوط سیب زمینی و گلرنگ، آزمایشی در سال زراعی 1388 با استفاده از آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 3 تکرار در مزرعه پژوهشی دانشگاه محقق اردبیلی اجرا گردید. تیمارهای مورد بررسی شامل کشت خالص سیب زمینی در تراکم ثابت 6 بوته در متر مربع، کشت خالص گلرنگ با تراکم های 6، 12 و 18 بوته در متر مربع و کشت مخلوط سیب زمینی (در تراکم 6 بوته در متر مربع) با گلرنگ در تراکم های 6، 12، 18 بوته در مترمربع بودند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد در کلیه صفات مرتبط با مراحل فنولوژی گیاهان به جز مرحله سبز شدن، تفاوت آماری معنی داری وجود داشت. شاخص غالبیت در مورد سیب زمینی در کلیه تیمارهای کشت مخلوط بزرگتر از صفر و در مورد گلرنگ کمتر از صفر به دست آمد که نشان دهنده برتری رقابتی سیب زمینی نسبت به گلرنگ بود. ضریب ازدحام نسبی نیز در کلیه تیمارها در مورد سیب زمینی بزرگتر از یک و در مورد گلرنگ کمتر از یک به دست آمد.
    کلیدواژگان: مراحل فنولوژیک، رقابت، ضریب ازدحام نسبی، غالبیت
  • یعقوب حبیب زاده*، علیرضا پیر زاد، زردشتی، جلال جلیلیان، علیرضا عیوضی، حیدر طایفه رضایی صفحه 68
    در راستای بررسی تاثیر قارچ های میکوریزا و رژیم های مختلف آبیاری بر کارآیی مصرف آب و سود منطقه ای، آزمایشی در دو سال زراعی 89 1388 با استفاده از ژنوتیپ NM92 ماش در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه به صورت کرت های خردشده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. رژیم آبیاری در چهار سطح: 50، 100، 150 و 200 میلی متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A به عنوان عامل اصلی و تیمار میکوریزا در سه سطح: Glomusmosseae، Glomusintraradices و بدون میکوریزا (شاهد) به عنوان عامل فرعی مورد بررسی قرار گرفت. تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثر تلقیح با میکوریزا و تنش آبی بر صفت های کلونیزاسیون ریشه، عملکرد دانه، نیتروژن و فسفر برگ، کارآیی مصرف آب، سود خالص و سود منطقه ای بسیار معنی دار بود. هم چنین اثر متقابل عاملهای تنش آبی و میکوریزا بر صفت درصد کلونیزاسیون نیز بسیار معنی داری گردید. با افزایش تنش آبی، درصد کلونیزاسیون در گونه G. intraradices. نسبت به G. mosseae بیش تر بود. بیشینه و کمینه عملکرد دانه در محدوده اعمال تنش آبی (آبیاری پس از 50 و 200 میلی متر تبخیر از تشتک) به ترتیب معادل 51/1833 و 56/1139 کیلوگرم در هکتار و در تیمارهای میکوریزا، G. intraradices و بدون میکوریزا به ترتیب 72/1612 و 92/1307 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. هر چند تنش آبی عملکرد دانه را تنزل داد؛ ولی میکوریزا شدت اثر آن را کاهش داد؛ و اثر دو گونه میکوریزا بر صفت عملکرد دانه ماش در یک گروه قرار گرفت. میکوریزا از طریق افزایش درصد نیتروژن، فسفر برگ و کارآیی مصرف آب باعث ارتقاء عملکرد دانه در شرایط عادی و شرایط تنش آبی شد. با افزایش آب مصرفی، کارآیی مصرف آب نیز کاهش یافت؛ به طوری که بیشینه (60/0 کیلوگرم بر مترمکعب) و کمینه (32/0 کیلوگرم بر مترمکعب) این صفت به ترتیب در آبیاری پس از 200 و 50 میلی متر تبخیر از تشتک، به دست آمد. در بین میکوریزاها، G. intraradices بالاترین (49/0 کیلوگرم بر مترمکعب) کارآیی مصرف آب را نشان داد. با کاهش آب مصرفی، سود خالص در واحد سطح کاهش، ولی سود منطقه ای به دلیل استفاده از آب صرفه جویی شده افزایش یافت. بنابراین جهت افزایش عملکرد دانه استفاده از گونه G. intraradices به عنوان کود بیولوژیک توصیه می شود.
    کلیدواژگان: تنش آبی، سود، عملکرد دانه، فسفر، کارآیی مصرف آب، ماش، میکوریزا
  • مهدی اسفندیاری*، جواد شهرکی، علیرضا کرباسی صفحه 76
    برنج یکی از محصولات مهم زراعی شهرستان مرودشت استان فارس به شمار می آید. سهم این شهرستان از کل تولید برنج استان، حدود 60 درصد است. از آنجا که افزایش بازده عوامل تولید از طریق بهبود کارایی، یکی از مهمترین مباحث مطرح در اقتصاد کشاورزی هر کشور میباشد، هدف از انجام این پژوهش مقایسه کارایی فنی کشاورزان و تعیین عوامل تاثیرگذار بر عدم کارایی آنان با در نظر گرفتن ریسک تولید میباشد. برای این منظور، با استفاده از روش دو، از میان روستاهای برنجکار بخش کامفیروز شهرستان مرودشت، 16 روستا انتخاب و از طریق، مورد نیاز از 144 بهره بردار در سال زراعی 89 1388 جمع آوری شده است.
    برای رسیدن به اهداف طرح با استفاده از تا بع متعالی لگاریتمی1 (ترانسلوگ)، به برآورد همزمان تابع تولید مرزی تصادفی و عدم کارایی فنی پرداخته شده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که متوسط کارایی فنی بهره برداران این محصول 83 درصد میباشد. اختلاف کارایی فنی بهترین زارع و سایر کشاورزان نشان می دهد که پتانسیل افزایش تولید در حدود 16 درصد، امکان پذیر میباشد. از عوامل تاثیرگذار بر عدم کارایی سن، سطح تحصیلات، تجربه ی کشاورز، اندازه قطعات، مالکیت زمین و عضویت در تعاونی تولید میباشد. همچنین نتایج تخمین ریسک تولید نهایی نهاده ها، نشان داد فقط کودهای شیمیایی مصرفی دارای تاثیر معنی داری بر تغییرات تولید هستند. کود نیترات نهادهای ریسک فزاینده است در حالی که کود فسفات نهادهای ریسک کاهنده است.
    کلیدواژگان: برنج، تابع تولید متعالی لگاریتمی، تابع مرزی تصادفی، ریسک تولید، شهرستان مرودشت، کارایی فنی
  • رضاقلی میرفخرایی، مجید محمدی، علیرضا عباسی صفحه 88
    در فصل بهار همزمان با شروع رشد گندم، تحمل گیاه به دماهای پایین کاهش پیدا می کند و هر یک از مراحل رشد آن ممکن است با سرمای بهاره مواجه گردد و در نتیجه برخی از قسمت های گیاه با توجه به مرحله نمو گندم صدمه ببیند. هدف از این مطالعه بررسی تنش سرمای بهاره بر صفات فیزیولوژیک رنگیزه های گیاهی(کلروفیل کل، a، bو کارتنوئید) و خسارت به غشاء سیتوپلاسمی بر روی مرحله زایشی گندم در شرایط کنترل شده بود. به این منظور 20 رقم گندم نان همراه با چهار تیمار سرمایی (8+ (شاهد)، 2+، 0 و 2 درجه سلسیوس) در آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی به اجرا در آمد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر متقابل رقم در سرما در کلیه صفات در سطح 5 درصد معنی دار می باشد. مقایسه میانگین اثر متقابل صفات نشان داد، ارقام متحمل به سرما دارای تراوش سلولی کمتر و غلظت رنگیزه های گیاهی بالاتری در سطوح مختلف تنش سرما می باشند. از بین 20 رقم گندم، ارقام پیشتاز و آذر2 به عنوان متحمل ترین و رقم بک کراس روشن به عنوان حساس ترین رقم، شناخته شدند. به طور کلی نتایج آزمایش نشان داد که تنش سرمای بهاره واکنش های متفاوتی را در بین ارقام موجب شده است و از این نظر تنوع ژنتیکی کافی بین ژنوتیپ ها وجود دارد.
    کلیدواژگان: تنش سرمای بهاره، گندم، پایداری غشای سیتوپلاسمی، رنگیزه های گیاهی
  • سعید سعیدپور صفحه 97
    برنج یکی از گونه های نسبتا حساس به تنش شوری است که از نظر تحمل یا حساسیت به تنش شوری، تنوع ژنتیکی زیادی در مخزن ژنتیکی انواع زراعی آن نیز دیده می شود. به منظور بررسی تغییرات غلظت قندها و پروتئین های محلول در محیط آبکشت، آزمایشی در سال86 – 1385 در شرایط گلخانه ای در پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران انجام شد. تیمار شوری در دو سطح محلول عادی یوشیدا و یا حاوی 100 میلی مولار کلرید سدیم (m-1EC=12dS.) در مرحله شش برگی به مدت یک هفته اعمال شد، و نمونه گیری طی این مدت در فواصل زمانی (صفر، 4، 12، 24، 48،96 و 168 ساعت) پس از اعمال تیمار، از پهنک برگ شششم غلاف به عمل آمد وغلظت قندها و پروتئین ها پس از استخراج توسط دستگاه اسپکتروفوتومتر اندازه گیری شدند. در این آزمایش غلظت قندهای محلول در رقم خارجی متحمل به شوری (IR651) طی دوره اعمال تنش به شکل بسیار معنی داری افزایش پیدا کرد، حال آنکه در سایر ارقام ایرانی و رقم حساس به شوری (IR29) غلظت قندها تحت تیمار تنش عدم تغییر و یا کاهش را نشان داد. از طرفی تغییر معنی داری در غلظت پروتئین های محلول در هیچ یک از ارقام تحت تیمار تنشی مشاهده نشد هر چند که در رقم متحمل به شوری به خلاف سایر ارقام غلظت پروتئین ها افزایش پیدا کرد. از این رو کاهش پتانسیل اسمزی تا 43/1- مگاپاسکال در رقم متحمل را می توان به توان بالای این رقم در سنتز ترکیبات سازگار جهت تنظیم اسمزی به منظور جلوگیری از پسابیدگی نسبت داد.
    کلیدواژگان: برنج، شوری، پتانسیل اسمزی، کربوهیدرات ها، پروتئین ها
  • احمد جعفری*، مهرداد محلوجی، علی آخوندی صفحه 107
    به منظور بررسی امکان کشت انتظاری در مناطق سردسیر استان اصفهان، 18 لاین و رقم جو آبی به مدت دو سال زراعی، در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در چهار تکرار، به روش فوق در ایستگاه تحقیقات کشاورزی رزوه چادگان کشت شدند. کشت در اول آذر ماه در هر دو سال آزمایش بدون آبیاری های خاک آب و پی آب انجام و اولین آبیاری در فروردین ماه سال بعد صورت گرفت. سایر عملیات زراعی طبق معمول انجام شد. نتایج نشان داد که اثرات سال و ژنوتیپ برعملکرد و اجزاء عملکرددانه در سطح احتمال یک در صد و اثر متقابل سال و ژنوتیپ بر زیست توده و وزن هزار دانه در سطح یک در صد و بر عملکرد دانه و سایر اجزای عملکرد در سطح پنج درصد معنی دار بود. لاین13 79 CB در سال اول و دوم آزمایش با عملکرد 3635 و 1584 کیلوگرم در هکتار بالاترین و رقم دشت با 1272 و 520 کیلوگرم در هکتار به ترتیب در سال های اول و دوم پژوهش، پایین ترین مقادیر عملکرد دانه را داشتند. مجموع نتایج دو ساله نشان دهنده برتری عملکرد دانه، لاین های 13 79 CB، 16 80 MB، 5 D، 1 IFN، و ارقام نصرت و ماکویی نسبت به سایر ژنوتیب های مورد آزمایش بود. با توجه به همبستگی مثبت و معنی دار زیست توده گیاهی و عملکرد دانه (99/0=R2) ژنوتیپ هایی که دارای بالاترین مقادیر زیست توده گیاهی بودند بالاترین عملکردهای دانه را نیز تولید نمودند. از میان اجزای عملکرد دانه، تعداد سنبله در واحد سطح با عملکرد دانه بیشترین همبستگی(78/0=R2) را داشت. نتایج این بررسی نشان داد که کشت جو به صورت انتظاری در مناطق سردسیر به عنوان روشی برای گریز از سرماویخ زدگی قابل توصیه بود واکنش ژنوتیپ های گوناگون نسبت به آن متفاوت بود.
    کلیدواژگان: جو، زمان کاشت، کشت انتظاری، مناطق سردسیر
  • امیر قلاوند، احسان جمشیدی*، جهانفر دانشیان صفحه 117
    اساس مدیریت در علف های هرز در نظام های کشاورزی پایدار استفاده از اصول مدیریت تلفیقی می باشد. این امر مستلزم داشتن شناخت دقیق از جنبه های اکوفیزیولوژی رقابت علف های هرز با گیاه زراعی است. به منظور بررسی تاثیر تراکم و تاریخ کاشت آفتابگردان بر جمعیت و زیست توده علف های هرز شایع در مزارع منطقه کرج، آزمایشی در سال 1385 در مزرعه تحقیقاتی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر به صورت کرت های خرد شده با طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در چهار تکرار انجام شد. تاریخ کاشت در چهار سطح(9 و 30 خرداد ماه، 20 تیرماه و 10 مرداد ماه) در کرت های اصلی و تراکم بوته آفتابگردان در چهار سطح(6، 8، 10 و 12 بوته در متر مربع) در کرت های فرعی انتخاب شدند. نتایج آزمایش نشان داد که تاریخ کاشت در مرحله رویشی بر جمعیت و زیست توده تاج خروس و جمعیت پیچک معنی دار نبود در حالی که در مرحله زایشی بر تعداد و زیست توده تاج خروس و پیچک و در سطح احتمال 1 درصد معنی دار بود. عامل تراکم نیز اگر چه بر تعداد و زیست توده تاج خروس در مرحله رویشی معنی دار نبود اما بر جمعیت و زیست توده پیچک معنی دار بوده و در مرحله زایشی تاثیر آن بر هر دو گیاه در سطح احتمال 1 درصد معنی دار بود. اگر چه اثر متقابل تراکم و تاریخ کاشت بر جمعیت و زیست توده تاج خروس و جمعیت پیچک در مرحله رویشی معنی دار نبود، ولی در مرحله زایشی در سطح احتمال 1درصد معنی دار بود. کمترین و بیشترین جمعیت علف های هرز قبل از گل دهی به ترتیب از تاریخ کاشت 9 خرداد با تراکم بوته 12 در متر مربع (25/ 6 گیاه) برای تاج خروس و (14گیاه) برای پیچک و 10 مرداد با تراکم 6 در متر مربع (75/12 گیاه) برای تاج خروس و (25/17 گیاه) برای پیچک بدست آمد.
    کلیدواژگان: کلمات کلیدی: جو، زمان کاشت، کشت انتظاری، مناطق سردسیر
  • اشرف آقاباباپوردهکردی*، سید علی محمد میرمحمدی میبدیی، امیرحسین خوشگفتارمنش، سید جلیل نوربخشیان صفحه 127
    این پژوهش به منطور یافتن لاینهای متحمل به تنش نیتروژن و نیز شناسایی شاخصهای مناسب جهت ارزیابی تحمل به تنش نیتروژن جو در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان به صورت طرح کرتهای خردشده در قالب بلوکهای کامل تصادفی با 3 تکرار اجرا شد. عامل اصلی شامل مصرف نیتروژن در دو سطح عدم تنش (مصرف 50 کیلوگرم در هکتار کود اوره قبل از کاشت + 100 کیلوگرم در هکتار در سه مرحله شروع رشد رویشی، به ساقه رفتن و پرشدن دانه) و تنش(مصرف 50 کیلوگرم در هکتار کود اوره قبل از کاشت) و عامل فرعی شامل 51 لاین جو بود. نتایج نشان داد تنش نیتروژن در جو سبب کاهش معنی دار تعداد روز تا سنبلهدهی، ارتفاع بوته، تعداد سنبله در واحد سطح، عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه و شاخص برداشت میگردد. تفاوت بین لاینها از نظر شاخصهای تحمل، متوسط تولید، حساسیت به تنش، میانگین هندسی تولید و تحمل به تنش معنیدار بود. همبستگی بین شاخصهای تحمل، متوسط تولید، میانگین هندسی تولید و تحمل به تنش با عملکرد دانه در شرایط عادی و تنش نیتروژن معنیدار گردید. در نهایت مشخص شد که شاخص تحمل به تنش و میانگین هندسی تولید مناسبترین شاخص برای شناسایی و معرفی لاینهای متحمل میباشند. بر این اساس لاینهای 40 و 15 به عنوان متحملترین لاینها معرفی گردیدند.
    کلیدواژگان: جو، لاین، تنش نیتروژن، شاخصهای تحمل
  • علیرضا خداشناس*، مرضیه خداشناس، علیرضا کوچکی، پرویز رضوانی مقدم صفحه 140
    گیاهان علاوه بر نقش مستقیمی که در تامین غذا، پوشاک، تولیدات چوبی و دارویی دارند، بهطور غیر مستقیم نیز با حفظ و حمایت از تنوع زیستی در هر منطقه، بسترساز خدمات متعدد ناشی از این تنوع برای بشر هستند. برای شناخت تنوع گونه های گیاهی و بررسی اثر فعالیتهای کشاورزی بوم نظام زراعی اصلی مناطق خشک بر تنوع گیاهان، مطالعهای در سه منطقه متفاوت از نظر میانگین درجه حرارت و بارندگی سالیانه در شهرستانهای شیروان، مشهد و گناباد از استانهای خراسان رضوی و شمالی انجام شد. دو سیستم کشاورزی کمنهاده و پرنهاده گندم و سیستم طبیعی در هر منطقه جهت مطالعه مدنظر قرارگرفتند. مصرف نهاده های کشاورزی ملاک تمایز مزارع در سیستمهای کشاورزی بود؛ بهطوریکه مزارع سیستمهای کمنهاده و پرنهاده در هر منطقه بهترتیب بر اساس کمترین و بیشترین مقدار مصرف نهاده ها انتخاب گردیدند. در مرحله پر شدن دانه های گندم (مرحله 90 زیداکس) در هر منطقه، نمونه برداری با استفاده از کوادرات و با پنج تکرار از سیستمهای مورد مطالعه انجام شده و گیاهان داخل کوادراتها مورد سنجش و ارزیابی قرارگرفتند. بر اساس نتایج، میانگین غنای گونهای گیاهان در اثر فعالیتهای کشاورزی کاهش یافت و این کاهش تحت تاثیر شرایط اقلیمی بود. غنای گونهای کل گیاهان در سیستمهای هر منطقه نیز تحت تاثیر فعالیتهای کشاورزی قرارگرفته، تغییر و نقصان یافت. بررسی گونه های گیاهی نشان داد که گونه های علف هرز مهم مزارع گندم در مناطق مورد مطالعه، در سیستمهای طبیعی این مناطق وجود ندارند. بهطور کلی نتایج نشان داد که فعالیتهای کشاورزی منجر به کاهش تنوع گیاهان گردید؛ و شدت اثر آن در مناطق دارای تنشهای حرارتی و رطوبتی بیشتر بود.
    کلیدواژگان: تنوع گیاهان، علفهای هرز، سیستمهای کشاورزی، گندم
  • احمدبای بوردی*، سیدجلال طباطبایی، علی احمداف صفحه 156
    به منظور بررسی اثرات کاربرد نسبت های مختلف نیتروژن در سطوح مختلف تنش شوری بر میزان فتوسنتز برگ ها و ترکیب اسیدهای چرب دانه کلزا آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در گلخانه مرکز تحقیقات کشاورزی آذربایجانشرقی انجام گرفت. فاکتور اول نسبت های مختلف نیترات به آمونیوم در چهار سطح (0: 100، 25: 75، 50: 50 و 75: 25) و فاکتور دوم تنش شوری در دو سطح صفر و 200 میلیمولار کلرورسدیم بود. بیشترین وزن تر و خشک، سطح برگ، مقدار آب نسبی، میزان فتوسنتز، و میزان پتاسیم در برگ در کاربرد نسبت نیترات به آمونیوم (50: 50) در شرایط عدم تنش شوری به دست آمد. با افزایش شدت تنش شوری، مقادیر پارامترهای وزن تر، وزن خشک، سطح برگ، مقدار نسبی آب، میزان فتوسنتز و میزان پتاسیم برگ به طور معنی داری کاهش یافتند. محتوی اکثر اسیدهای چرب در شرایط تنش شوری به طور معنی داری بیشتر از شرایط کنترل بود. در تیماری که از غلظت بالای آمونیوم استفاده شده بود محتوی اسیدهای چرب بیشتر از شرایط غلظت بالای نیترات بود. بیشترین غلظت اسیدهای چرب در شرایط کاربرد نسبت نیترات به آمونیوم 75: 25 در تیمار تنش شوری مشاهده شد. به نظر میرسد با افزایش سطح تنش شوری، اعمال نسبت نیترات به آمونیوم50: 50 خسارت وارده به گیاهان را کاهش می دهد.
    کلیدواژگان: کلزا، شوری، نیتروژن، اسیدهای چرب، فتوسنتز
  • بهرام میرشکاری* صفحه 166
    به منظور بهینه سازی کارایی زراعی مصرف نیتروژن در گندم با کاربرد توام کودهای زیستی و شیمیایی نیتروژنه آزمایشی با سه فاکتور کود نیتروژنه شامل صفر، 33، 67 و 100 درصد بهینه، کود زیستی نیتراژین در دو سطح تلقیح بذر و بدون تلقیح و ارقام گندم شامل کاسکوژن و آگوستا در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز اجرا شد. نتایج نشان داد که با کاربرد کود اوره تعداد پنجه بارور در هر بوته بیشتر می شود. در بذور تلقیح شده وزن هزاردانه به طور میانگین در دو رقم گندم معادل 8/3 گرم کاهش یافت. رقم کاسکوژن 5/19 درصد عملکرد بیشتری نسبت به آگوستا تولید کرد. کاربرد کود زیستی باعث افزایش 14 و 6 درصدی عملکرد دانه به ترتیب در دو رقم کاسکوژن و آگوستا نسبت به حالت عدم تلقیح بذر گردید. در تیمارهایی که از کود زیستی نیتراژین استفاده شد، در سطوح پایین کود اوره عملکرد دانه هر دو رقم گندم بهبود یافت. افزایش مصرف اوره از سطح 67 درصد به 100درصد مقدار توصیه شده موجب کاهش عملکرد دانه معادل 91 و 70 کیلوگرم در هکتار به ترتیب در ارقام مورد مطالعه شد. در حالت عدم تلقیح بذر با کود زیستی مصرف 100درصد اوره برای هر دو رقم موجب افزایشی به ترتیب 125 و 99 کیلوگرم در هکتار در عملکرد دانه گندم نسبت به سطح قبلی شد. تلقیح بذر با کود زیستی توانست شاخص برداشت گندم را از 37درصد به 8/39درصد افزایش دهد. در شرایط آزمایش در صورت تلقیح بذر گندم با کود زیستی می توان ضمن بهبود عملکرد، در مصرف کود اوره تا 33 درصد مقدار توصیه شده صرفه-جویی کرد و کارایی مصرف نیتروژن را بهبود داد.
    کلیدواژگان: تلقیح بذر، شاخص برداشت، کارآیی زراعی مصرف نیتروژن، عملکرد
  • نسیم چنگایی، خسرو عزیزی، مجید امینی دهقی، محمد یعقوبی خانقاهی*، راحله رهام صفحه 178
    به منظور بررسی تاثیر عمق کاشت، نوع بافت خاک و منشا بذر بر شکست سختی بذر یونجه یک ساله (MedicagoscutellatacvRobinson) تحقیقی با استفاده از کاشت گل دانی بذرهای مذکور در سال 1384 در دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان به اجرا درآمد. این پژوهش به صورت دو آزمایش اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی طراحی گردید. عامل های مورد بررسی در آزمایش اول عبارت بودند از: 1) قرار گرفتن بذر با غلاف در چهار عمق کاشت صفر، 4، 8 و 12 سانتی متر 2) بافت خاک: شنی و سیلتی رسی 3) منشا بذر: خرم آباد و کرج. عامل های آزمایش دوم عبارت بودند از: 1) قرار گرفتن بذر بدون غلاف در چهار عمق کاشت صفر، 2، 4 و 6 سانتی متر 2) بافت خاک: شنی و سیلتی-رسی 3) منشا بذر: خرم آباد و کرج. نتایج آزمایش حاکی از آن بود که بیشینه درصد جوانه زنی در کاشت بذر با غلاف مربوط به عمق 4 و کمینه آن متعلق به عمق 12 سانتی متری خاک بود. در کاشت بذر بدون غلاف، بیشینه جوانه زنی در عمق 2 سانتی متری و کمینه آن در عمق 6 سانتی متری خاک روی داد. منشا بذر نیز بر سختی بذر اثر داشت؛ به طوری که بذر با منشا خرم آباد از درصد جوانه زنی بالاتری برخوردار بود. بافت خاک نیز بر شکست سختی بذر موثر بود؛ به نحوی که این شکست در بافت سبک تر خاک، بیش تر حادث شد.
    کلیدواژگان: یونجه یک ساله (MedicagoscutellatacvRobinson)، سختی بذر، کاشت بذر با غلاف و بدون غلاف
  • شراره جهان نورد*، مهدی تاج بخش، ایرج برنوسی، عبدالله حسن زاده قورت تپه صفحه 186
    به منظور بررسی اثرات تراکم و تاریخهای مختلف کاشت بر روی عملکرد و اجزای عملکرد گیاه کرچک آزمایشی در سال زراعی 87-1386 به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در 3 تکرار در ایستگاه ساعتلوی مرکز تحقیقات استان آذربایجان غربی اجرا شد. فاکتور اول شامل 3 تاریخ کاشت در بهار و فاکتور دوم شامل 3 تراکم مختلف گیاهی بود. تجزیه واریانس داده ها نشان داد که تراکمها و تاریخهای کشت تاثیر معنی داری بر خصوصیات مختلف کرچک دارند. اثر متقابل تاریخ کاشت و تراکم بر عملکرد بیولوژیکی معنیدار بود. نتایج به دست آمده نشان داد بالاترین عملکرد دانه و روغن از تاریخ کشت 15 خرداد و تراکم 25000 بوته در هکتار حاصل گردیدند. با توجه به نتایج این بررسی کاشت کرچک در تاریخ کاشت 15 خرداد و تراکم 25000 بوته قابل توصیه می باشد.
    کلیدواژگان: درصد روغن، کرچک، عملکرد بیولوژیکی، عملکرد روغن
  • مرضیه‬مکرم*، کاظم‬رنگزن، عبدالامیر‬معزی، جمال‬بنی‬نعمه صفحه 195
    امروزه نمونه های بیشماری از خسارات جبران ناپذیر به دلیل بی توجهی و عدم استفاده صحیح از منابع آبی– خاکی، به منابع طبیعی وارد شده است. با توجه به مسائل فوق، شناخت توانمندی های اراضی و اختصاص دادن آن ها به بهترین و سودآور ترین و در عین حال پایدار ترین سامانه بهره برداری از جایگاه و اهمیت ویژه-ای برخوردار است. روش های گوناگونی برای حفاظت و نگهداری از منابع آبی– خاکی وجود دارد که از جمله این روش ها می توان به روش ارزیابی تناسب اراضی اشاره کرد. ارزیابی تناسب اراضی برای تعیین درجه سازگاری اراضی برای کشت محصولات مختلف بکار می رود. هدف از این تحقیق ارزیابی تناسب اراضی با استفاده از سامانه فازی در محیط GIS و مقایسه آن با روش پارامتریک، به منظور کشت گندم در منطقه شاوور در شمال استان خوزستان است. برای ارزیابی تناسب اراضی، ابتدا نقشه های رستری مربوط به پارامتر های موثر در تناسب اراضی (بافت خاک، شیب اصلی، شیب جانبی، سنگ و سنگریزه، شوری، قلیائیت، pH، گچ، کربنات کلسیم، عمق آب زیر زمینی، عمق کروما و عمق خاک) در محیط ArcGIS تهیه شد. سپس نقشه ی فازی برای هر یک از این پارامتر ها تهیه گردید. برای تهیه نقشه نهایی تناسب اراضی به روش فازی، از روش تحلیل سلسله مراتبی برای وزن دهی و تلفیق لایه ها استفاده شد. در روش پارامتریک ابتدا هر یک از پارامتر های موثر در ارزیابی تناسب اراضی درجه بندی شدند. سپس طبقات تناسب اراضی برای هر یک از واحد های خاک تهیه شد. نتایج حاصل از روش فازی نشان داد که 31 درصد از منطقه مورد مطالعه در طبقه مناسب، 29 درصد در طبقه نسبتا مناسب، 19 درصد در طبقه بحرانی و 21 درصد در طبقه نامناسب قرار گرفت در حالی که در روش پارامتریک 26 درصد از منطقه مورد مطالعه در طبقه نسبتا مناسب، 25 درصد در طبقه بحرانی و 46 درصد در طبقه نامناسب قرار گرفت. برای انتخاب روش برتر از ضریب کاپا استفاده شد. نتایج برتری روش فازی را نسبت به روش پارامتریک نشان می دهد.
    کلیدواژگان: تناسب اراضی، سامانه فازی، روش پارامتریک، GIS، روش تحلیل سلسله مراتبی
|
  • K. Ghassemi Golezani, A. Chadordooz, T. Moosabeygi Page 2
    In order to evaluate the effect of gibberellin and cycocel on spring wheat, a factorial experiment based on completely randomized design with three replications was conducted in 2009 in the Greenhouse of the Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Iran. Seeds of wheat were sown in pots with 9 liters volume in spring. Plants at two leaf stage were thinned to six plants per pot. At the stage of stem elongation, control pots were separated and treatments of gibberellin andcycocel were applied on other pots. Effect of different treatments on important traits, including plant height, internode length, stem diameter, leaves per plant, nodes per main stem and tillers per plant were measured during six consecutive weeks. Plant height, internode length, stem diameter, leaves per plant, nodes per main stem and tillers per plant increased with increasing days after sowing. The highest number of leaves per plant were observed at 70 days after sowing, but the highest values of other traits were observed 77 days after sowing. The highest plant height and internode length were recorded for plants treated with gibberellin, but the highest stem diameter and number of tillers per plant were observed in plants treated with cycocel. Thus, application of cycocel at stem elongation stage can reduce plant height and increased tillers per plant which are essential for preventing lodging and improving grain yield in spring wheat.
  • Tabatabaeiyan J.*, Bakhshande A., Gharine M.A., Alemisaeid Kh., Khoshgoftar A.H Page 8
    Limitation of water resources and water stress in different final growth stages appear the importance of zinc sulphate foliar application in the vegetative growth phase.To investigate the effect of water stress and zinc sulphate foliar application and its interaction on grain yield and water use efficiency, a split factorial experiment as a randomized complete block design with three replications in crops was conducted in Isfahan Kabootarabad research station at 2009-10. Water stress treatments in this experiment at three water stress levels (no water stress, water stress at flowering stage and water stress at grain filling stage in the main plots and foliar application treatments were exposed to three zinc levels (0, 2.5, and 5 mg kg-1 as ZnSO4.7H2O) and wheat cultivars including Mahdavi, Shiraz and Pishtaz were leading in the sub plots. The results showed that the difference between water stress treatments on grain yield and harvest index at the 5% probability level and in total dry matter, and grain weight and water use efficiency at the %1 probability level were significant. Increasing zinc sulphate up to 2.5 mg kg-1 in the water stress at grain filling stage increased grain yield up to 12 percent. Grain yield response to leaf feeding zinc sulphate in cultivar Pishtaz to Shiraz and Mahdavi cultivars was higher. According to grain yield in water stress at flowering stage to no water stress decreased 13 percent, but less than two rounds done of irrigation (468m3 ha-1) and water use efficiency significantly 60% increased. According to the results, the use of zinc at 2.5 mg kg-1 concentration in reducing water stress and using Pishtaz cultivar in water stress condition is recommended.
    Keywords: Zinc sulphate, Drought, Cultivar, Grain yield, Wheat
  • Ahangar L.*, Ranjbar Gh., Mohammad Noroozi Page 19
    2012 Accepted:DecCharacterizing genetic architecture of different traits including combining ability, gene action and partitioning of phenotypic variance are considered as the major issues in plant breeding. To study the genetic architecture of rice quality characters, five various rice genotypes namely Neda, Dasht, Domsiah Mashhad, Binam and IR62871-175-1-10 were crossed according to a half-diallel mating design. Genotypes including five parents and their ten F1 hybrids were evaluated in a randomized complete block design with three replications for amylose content (AC), gel consistency (GC) and gelatinization temperature (GT) in Rice Research Institute of Iran-Amol in 2008. Analysis of combining ability using method II Griffing, revealed that both additive and non-additive effects were important for these traits. Significant ratio, ratio, showed predominance effects of additive gene actions for amylose and gel consistency that this result coincided with High value of narrow-sense heritability. Therefore, in such a circumstances, using a individual selection procedures are probably useful for improving these traits. Domsiah Mashhad, IR62871-175-1-10 and Binam genotypes have been defined as superior general combiners. Hybridization between Neda × Binam and Neda × IR62871-175-1-10 produced the best results for these evaluated traits. Hayman analysis method showed over dominance genetic behaviors for all studied traits except for GC, based on values of mean degree of dominance (H1/D) 1/2. Estimation of relative gene distribution showed an asymmetry distribution in parents. Non-significant E component indicated least influence of environment in expression of theses traits and This result is corroborated by coefficient of variation (CV).
    Keywords: Rice, Diallel mating, Gene effect, Combining ability
  • R. Asadi, S. Mahmoud Tabatabaei, N.Koohi, F. Hassan Pour Page 28
    Deficit irrigation is an effective method for alleviation of drought impacts and water usage reducing in drought period. Deficit (or regulated deficit) irrigation is one way to improve efficiency of water usage that crop is exposed to a certain level of water stress during a particular period.Therefore, in order to investigate the effect of deficit irrigation on yield and its attribute and water use efficiency of cotton under the terms of tape irrigation systems, a field experiment was carried out during 2010 growing season at experimental farm of Orzoueyeh Agriculture and Natural Resources Research Center in Kerman province. The treatments were laid out in split plot a Randomized Complete Block Design (RCBD) design with three replications. The treatments were comprised of three levels of irrigation including 100 (control), 80, 60 percent of crop water requirement in main plot and two irrigation systems as sub plot consisted of surface drip irrigation system (S1), subsurface drip irrigation system (S2). The results showed that In comparison with 100 percent of crop water requirement, 80 percent of water requirement caused parsimony of water usage equal 1500 m3 ha-1, and yield, number of bolls per plant and bolls weight decreased 12%, 11% and 2.5% respectively, but WUE was increased 5%. Also 60% of water requirement treatment compared with 100 % of water requirement caused parsimony of water usage equal 3200 m3 ha-1, and yield loss, number of bolls per plant and bolls weight decreased 38%, 37% and 24% respectively. The WUE amount is the same as it. Considering the results obtained in this study in the light of water saving as the main object in deficit irrigation and water use efficiency (WUE) for cotton cultivation in Orzoueyeh, the 80% of crop water requirement is preferred.
    Keywords: Deficit irrigation, drip irrigation, Yield components, Water use efficiency, Cotton, Kerman
  • Y. Habibzadeh*, M. R. Zardoshti, A. Pirzad, J. Jalilian Page 38
    To investigate the effect of mycorrhizal fungi on reduction of water deficit stress in mungbean [Vigna radiate (L.) Wilczk] on NM92, a field experiment was conducted in split plot arrangements based on Randomized Complete Block Design (RCBD) with three replications at the Research field of Urmia university in 2009. The experiment with four irrigation regims (irrigation after 50, 100, 150 and 200 mm evaporation from pan class A) were assigned to main plots and two mycorrhiza species; Glomus mosseae, Glomus intraradices and a non-inoculated treatment were randomized in sub-plots. The results of this study showed that in both mycorrhizae species significantly (P<0.05) increased the grain yield, so Glomus intraradices whit (1537.55 kg/ha) and Glomus mosseae whit (1506.30 kg/ha) had the highest grain yield. Non inoculated treatment had the lowest (1301.85 kg/ha) grain yield. Water deficit stress × mycorrhiza intraction showed that in Glomus intraradices treatment because higher colonization percentage compared with Glomus mosseae with increasing water deficit stress increased pods/plant and seeds/plant. Results showed that the highest (1678.50 kg/ha) and lowest (1154.16 kg/ha) grain yield achieved in irrigation after 50 and 200 mm evaporation from pan, respectively. With increasing water deficit stress decreased plant height and spacing the lowest pod but increased 1000 seed weight. Also, results showed that mycorrhizae species affected seed yeild of mungbean through their effect on pods/plant, seeds/plant, pod length and harvest index under well-watered and water stress conditions.
    Keywords: Colonization, Grain yield, Mungbean, Mycorrhiza, Water deficit stress, Yield component
  • J.Asghari Meidani, E. Karimi* Page 48
    In order to study of proper safflower tillage and seed-bed preparation effect on wheat yield، This experiment carried out to study the effects of different tillage on soil physical properties and wheat yield in RCBD with 6 treatments، 3 replications in safflower–wheat rotation for 4 years in Maragheh. Tillage was done after safflower harvest by related tillage implements. Soil moisture and bulk density measured from 0-15، 15-30 and 30-45 cm depth. All data analyzed by MSTAT-C and means compared by DMRT. The results showed that there was significant difference among treatments (%1). Highest moisture belongs to T4 treatment %26. 24، %28. 93 and %30. 41. And T6 treatment had %20. 68، %22. 28 and %23. 23 the lowest moisture respectively in soil depths. In bulk density there were significant difference (%1) in soil physical and chemical properties، T4 was better treatment. Number of fertile tillers and unfertile tillers in plants، plant height، spike length، grain. spike-1، TKW، stubble yield، grain yield and biological yield were higher in T4 respect to other treatments.
    Keywords: Tillage, Bulk density, Yield, Safflower wheat rotation
  • Gh. Rahimi Darabad *, M. Barmaki, R. Seyed Sharifi Page 60
    In order to study the phenology and competition of potato and safflower intercropping system, present study carried out in 2009 in Ardebil. Afactorial experiment was conducted in Randomized Complete Block Design (RCBD) with seven treatments and three replications. First treated to cultivate potatoes in net density of six plants per square meter fixed was allocated. Three dimensional culture treated potato mixture (with a density of six plants per square meted) and safflower densities of 6, 12, 18 plants per square meter was allocated and the other three trat ment densities of pure cultures of safflower 6, 12, 18, plants formed. The analysisof variance in pheology stages of pure culture and mixed with potatoes sheweed that all treatment were significant differences. Similary, the smaller of these indexes suggest weak competition in safflower as compared to potatoes. Ameuts of relative yield total of potatoes and safflower in all treatments intercropping was smaller than the one.
    Keywords: Phenolog, y Competition, Relative crowding coefficient, Aggresivity
  • Y. Habibzadeh*, J. Jalilian, A. Eivazy, H. Tayeferezai, M. R.Zardoshti, A. Pirzad Page 68
    In order to evaluate the effects of mycorrhizal fungi and different irrigation regimes on water use efficiency (WUE) and zone profit on mungbean NM92, an experiment was conducted under field conditions at two seasons of 2009-10. A split plot experiment was based on Randomized Complete Blocks Design with three replications carried out at research field of Urmia University. Four levels of irrigation (50, 100, 150 and 200 mm evaporation from class A pan) and mycorrhiza species (Glomus mosseae, Glomus intraradices and non-inoculation) were arranged at main and sub plots, respectively. Combined analysis of variance showed that the effect of mycorrhiza and water stress on all traits; root colonization, grain yield, leaf nitrogen and phosphorus, water use efficiency, net profit and zone profit were significant differences (P≤0.01). Also, interaction between water stress and mycorrhiza showed significant differences(P≤0.01) on colonization percentage. With increasing water stress, colonization percentage was the most in G. intraradices compared with G. mosseae. The highest and lowest grain yield obtained from 50 and 200 mm evaporation with 1833.51 and 1139.56 kg/ha. In mycorrhiza treatments,maximum and minimum grain yield obtained in G. intraradices andnon-inoculation with 1612.72 and 1307.92 kg/ha. Although, water stress decreased grain yield, but two species of mycorrhiza strongly reduced its effect. Mycorrhiza with increasing of nitrogen, phosphorus and water use efficiency caused high grain yield under well watered and water stress. With reducing of water consumption decreased WUE; hence maximum (0.60 kg/m3) and minimum (0.32 kg/m3) WUE obtained from 200 and 50 mm evaporation from pan. G. intraradices had the highest (0.49 kg/m3) WUE. With reducing of water consumption decreased net profits, but zone profit increased due to use of water saving. Therefore, for increasing grain yield is recommended the use of G. intraradices as a biological fertilizer.
    Keywords: Grain yield, Mungbean, Mycorrhiza, Phosphorus, Profit, Water stress, WUE
  • M. Esfandiari*, A. Karbasi, J. Shahraki Page 76
    Rice is considered as one of the important crop products in Marvdasht township of Fars province. About 60 percent of rice of provinceis produced in this township. Since the turnover increscent of production factors through efficiency improvement,­was one of the most important issues in each country’s agricultural economics, the main purpose of this study was to measure the level of technical efficiency with regard to production risk of rice producers.A sample of 144 producers in the main rice growing areas of kamfirouz region of Marvdasht Township was selected 16 villages by two stage cluster sampling method. Data were then collected through interviews for farming year of 2009-2010.Technical efficiency of rice producers were estimated using translog stochastic frontier production functions, Also, effects of various social and economical factors were then studied on the level of producers technical efficiencies. Based on the results of this study, it was found that average technical efficiency for rice growers was 83 percent. There is much discrepancies between technical efficiency of the best rice producers with that of the others. Therefore, it is possible to Production increase potential have been 16 percent. The main social-economic factors affecting the technical inefficiency of rice producers have been age of farmer, educational levels, farmer’s experience, size of land units under rice cultivation, owner ship of land, and membership in production cooperative. Consequently, the marginal output risk estimates of the inputs are presented, only Fertilizers consumption have significant effect on the changes production. Nitrate fertilizer was found to be risk-increasing, whereas Phosphoric fertilizer was found to be a risk-reducing input.
    Keywords: Rice, Translog Function, Stochastic Frontier Function, Production risk, Marvdasht Township, Technical efficiency
  • R. Mirfakhraii, M. Mohammadi, A. Abbasi Page 88
    Spring cold stress is a problem for wheat crops at heading and also may be damaged some other parts of this plant. The aim of this study was the investigation of spring cold stress on the physiological traits, plant pigments (total, a and b chlorophyll and Carotenoid) and cell membrane damage at the reproductive stage with the artificial conditions. For this purpose an experiment with 20 varieties of wheat with four treated cold level of stress (8 (control), +2, 0, 2 Celsius) in factorial arrangement in a randomized completely design implemented. Results of variance analysis showed the effects of interaction between cultivars spring cold levels is signification at the 5% level. Comparison between the interaction of all of traits showed the tolerant cultivars have more little cell membrane leakage and more plant pigments at the different levels of artificial Spring cold stress and PISHTAZ and AZAR 2, are the most tolerant cultivars andBECK CROSS.ROSHAN is the most susceptible cultivar. The results showed different reactions between cultivars and therefore these cultivars have considerably genetic diversity.
    Keywords: Wheat, Spring cold stress, Membrane stability, plant pigments
  • S. Saeidpour* Page 97
    Rice (Oryza sativa), a salt-sensitive species, has considerable genetic variation for salt tolerance within the cultivated gene pool. To evaluate salinity effects on osmoprotectants accumulation two rice genotypes (IR29 and IR651, sensitive and tolerant respectively) accompany with two semi-tolerant Iranian rice cultivars, an experiment were carried out on the Agricultural Biotechnology Research Institute of Iran in the growing season of 2006-2007 in a green house. The experiment were grown in normal condition till 6th leaf was fully expanded. Seedlings were exposed to salinity, EC 12 dS m-1 and normal conditions (EC = 1.65 dS m-1, Ushida solution base EC) for one week. Samples were taken 0, 4, 12, 24, 48, 96 and 168 h after starting the treatments. The amount of soluble organics were measured with spectrophotometer after extraction. The concentration of soluble carbohydrates in tolerant cultivars (IR651) increased significantly compared to other cultivars under saline condition. The variation of soluble proteins were not significant in all cultivars in stress treatment, but at the end of experiment protein concentration accumulated in tolerant cultivar whereas decreased in others. So the decrease of osmotic potential till to -1.43 MPa in tolerant cultivar was related to the high ability of this cultivar to synthesis of organic matter like soluble carbohydrates to prevent of dehydration.
    Keywords: Rice, Salinity, Osmotic potential, Carbohydrates, Proteins
  • A.Jafari*, M. Mahlauji, A. Akhondi Page 107
    In order to evaluate possibility of expectant planting of irrigated barley for cold regions of Esfahan province, 18 barley genotypes cultivated in Rozveh Agriculture Research Station and in a CRB design with four replications for two successive years (2005-2007).Inboth years, sowing carried out onNov 23th without irrigation and the first irrigation was done on late March. All other farm practices were done as usual. Results showed that grain yield and yield components significantly affected by year and genotype (P<0.01). And the interaction of year and genotype affected biomass and thousand kernel weight (P<0.01), and grain yield and other yield components (P<0.05), significantly. CB-79-13 barley line produced the highest grain yield in both years, 3635 and 1584 kg/ha, respectively. And Dasht variety produced the lowest the grain yield in both first and second year, 1272 and 520 kg/ha, respectively. Two years average grain yields of CB-79-13, MB-80-16, D5, IFN-1, Nosrat and Makooii barley genotypes were the higher than other genotypes, significantly. According to significant and strong positive correlation (R2=0.99) between biomass and grain yield, the genotypes which produced the highest grain yield, also had the highest biomass. Spikes /m2 had the highest positive significant correlation with grain yield (R2=0.78), compared with other yield components. In accordance to results of this study, to avoid of chilling and freezing damages for barley cultivation in cold regions, expectant planting is recommendable. However, various barley genotypes react differently to this method. Although, this reaction was not related to growth habit of genotypes.
    Keywords: Expectant planting, Barley, Cold regions, Planting time
  • A. Ghalavand, E.Jamshidi*, J.Daneshian Page 117
    Using integrated weed management is a fundamental in order to management of Sustainable agricultural system this is prerequisite to have aprecise knowleage from ecological aspects of competition between weed and crops. In order to evaluate effect planting densities and sowing deat sunflower in population and biomass weed commonly in fild located karaj. a field experiment was conduction as split plot desing in complete block desing with for replication on seed and plant improvement Institute (SPII),Karaj,Iran, during 2006. Main plots consisted of four sowing date (may 30 th Jun 20 th Jul 11 th Jul 31 th) while four planting densities (6, 8, 10, and 12 plants/m2) were chosen and layed out as sub the experiment. The result showed that sowing dateat stage growing was negligible on population Amaranthus, Convolvulus and biomass Amaranthus, while at stage generation was significantly on population and biomass Amaranthus and Convolvulus, although factor planting densities was negligible on population and biomass, but was significantly on population and biomass Convolvulus. Effect planting densities at stage generation was significantly both weeds. Effect interaction planting densities and sowing date was negligible on population and biomass both weeds, but at stage generation was significantly both weeds population and biomass. The first planting date (i.e. 30 May) with 12 plants/m2 and the latest planting date (i.e. 31 July) with 6 plants/m2 produced the lowest society (6.25 no. per m-2) forredroot pigweed, (14 no. per m-2) for note weed and the highest society (12.75 no. per m-2), for red root pigweed, (17.25 no. per m-2) for note weed were respectively.
    Keywords: Expectant planting, Barley, Cold regions, Planting tim
  • A. Aghababapoor Dehkordy*, A.Mirmohamady Meibody, A.Khooshgoftarmanesh, J. Noorbakhshian Page 127
    This split plots experiment was conducted in research farm of Isfahan University of Technology based on randomized complete block design in triplicates to determine the genotypes with high yield and tolerance to nitrogen stress and find the best nitrogen stress indices of different barley lines. Main plot consisted of non stress (using 50 kg/ha N fertilizer before the beginning of vegetative growth, and 100 Kg/ha N fertilizer at primary stage of vegetative growth, stem enlargement and grain filling) and nitrogen stress (using 50 kg/ha N fertilizer before the beginning of vegetative growth) conditions. Sub plots were 51 barley lines. Results showed that nitrogen stress caused a significant reduction in days to heading, plant height, number of spike/m2, biological yield, grain yield and harvest index. Barley lines significantly varied in Tolerance index (Tol), mean productivity (MP), stresssusceptibility index (SSI), geometric mean productivity (GMP) and stress tolerance index(STI). Grain yield had significant positive correlation with Tol, MP, GMP and STI. Among the studied stress tolerance indices, STI and GMP were the better indices to distinguish the mosttolerant lines to nitrogen stress. Based on the result, the 40 and 15 lines were the most tolerant lines to N stress.
    Keywords: Barley, line, Nnitrogen stress, Tolerance indices
  • A.Khodashenas*, M.Khodashenas, A.Koocheki, P.Rezvani Moghadam Page 140
    des the direct effects of plants in providing the food, fibers, wood and medicines, plants conserve and protect the regional biodiversity and therefore play an important role to providing biodiversity goods and services for human being. For assessing the plant diversity and effect of arid zone agricultural practices on plant diversity, a study was conducted in Shirvan, Mashhad and Gonabad. These three regions are related to Razavi and Northern Khorasan provinces and differed in mean annual air temperature and precipitation. In each region, high and low input fields of winter wheat and a natural system for comparison were selected. Use of agricultural inputs was criteria for selection of low and high input fields in each region. In grain filling stage of wheat growth (90 stage of zadoks), sampling of plants were done by use of quadrates in five replicates in each system. Plants in each quadrate were counted and species richness of plants was determined. Results showed that plant diversity changed and declined in agricultural systems, also whole plant species was affected by agricultural practices and decreased. Based on results, important weeds of winter wheat fields were not observed in natural systems. As a whole, agricultural practices result in reduction of plant diversity and this effect was greater in regions that had temperature and humid stresses.
    Keywords: Plant diversity, Weeds, Agricultural systems, Winter wheat
  • A. Bybordi*, S.J.Tabatabaei, A.Ahmadov Page 156
    In order to investigate the effect of different ratios of ammonium: nitrate on the photosynthesis and fatty acid composition in canola leaves (Brassica napus. L) under different salinity stress, an experiment as a factorial experiment based on randomize complete design was conducted at Agricultural Research Center in East Azerbaijan in2008 The first factor was different ratios of nitrogen sources to ammonium: nitrate at four levels as 0/ 100, 25/ 75, 50/50 and 75/ 25 and the second factor was two levels of salinity as 0 and 200 mM NaCl. Results showed that the highest fresh and dry weights, leaf area and relative water content (RWC), photosynthesis rate and potassium concentration in the leaves were obtained at nitrate: ammonium (50/ 50) in non saline condition. With increasing salinity, fresh and dry weights, leaf area, relative water content (RWC), photosynthesis and leaf potassium were significantly reduced. The fatty acid compositions in different treatments were also evaluated. Application of high amounts of ammonium on canola caused more concentration of fatty acids than application of nitrate. The highest ratio of fatty acids was measured under salinity stress when application of nitrate: ammonium was at 25:75 level. It seems that under salinity stress the application of ammonium: nitrate ratio at 50/50 level caused less injury in crop
    Keywords: Canola (Brassica napus L.), Salinity, Nitrogen, Fatty acid, Photosynthesis
  • B. Mirshekari* Page 166
    In order to improvement of nitrogen use efficiency in two winter wheat (Triticum aestivum L.) cultivars using chemical nitrogen and biofertilizer an experiment was conducted with nitrogen rate, biofertilization with nitragin and wheat cultivars. Results showed that with increasing of urea application number of fertile tillers per plant improved. In biofertilized seeds thousand seed weight of wheat cultivars was restricted up to 3.8 g. Kascogen produced 19.5% higher yield than Agusta. Seed biofertilization increased grain yield of wheat by 14% and 6% in Kascogen and Agusta, respectively, compared with control. In those treatments that seeds were sown after biofertilization, yield improved at lower urea rates. Increasing of urea application from 67% to 100% of recommended dose was caused a reduction of 91 and 70 kg ha-1 in yield of studied cultivars, while, in non-biofertilized seeds application of full dose of urea improved yield up to 125 and 99 kg ha-1, respectively in studied cultivars. Biofertilization could increase harvest index of wheat from 37% to 39.8%. In experiment environmental conditionusing seed biofertilization before planting we can improve yield of wheat, reduce urea application up to 33% of recommended dose and improve nitrogen use efficiency.
    Keywords: Agronomic nitrogen use efficiency, Harvest index, Seed biofertilization, Yield
  • Changaei N., .Azizi Kh, .Amini M., .Yaghobi Khanghahi M.*, .Roham R Page 178
    An experiment was conducted to study the effect of planting bed depth, soil texture and source of seed on hardness breaking of alfalfa seed (Medicago scutellata cv Robinson). This experiment was carried out in split-factorial based on Randomized Complete Block Design with four replications at the agricultural collage of Lorestan University in 2005. In first experiment, different planting bed depth (podded seed) as the first factor (zero, 4, 8, 12 centimeter) and soil texture as the second factor (sandy and clay silt) and source of seed as the third factor (Khoramabad and Karaj) were applied. In second experiment, different planting bed depth (without pod seed) as the first factor (zero, 2, 4, 6 centimeter) and soil texture as the second factor (sandy and clay silt) and source of seed as the third factor (Khoramabad and Karaj). The highest and the least germination percentage in podded seed were obtained from 4 and 12 centimeter soil depth, respectively. Also, the highest and the least germination percentage in without pod seed were obtained from 2 and 6 centimeter soil depth, respectively. Hardness of alfalfa seed was affected by the source of seed, so that the highest germination percentage to be gotten by Khoramabad seed source. Hardness of alfalfa seed was affected by soil texture, so that the highest germination percentage was obtained from sandy soil.
    Keywords: Alfalfa (Medicago scutellata cv Robinson), Seed Hardness, podded, without pod seed planting
  • Jahannavard Sh.*, .Tajbakhsh M., .Bernosi I., .Hassanzadeh A Page 186
    In order to evaluate the effects of different sowing dates and plant densities on yield and yield components of castor bean crop, an experiment using a factorial based on randomized complete blocks with three replication was conducted at the research farm of west Azarbaijan Agricultural Research Center during 2007- 08. The first factor included three sowing dates in spring and the second factor included three planting density. Analysis of variance indicated that the effects of different sowing dates and plant densities on diffrent characteristics of castor bean crop were significant. Interaction sowing dates and plant densities was significant on biological yield. Results indicated that the highest grain and oil yield were producedof the last sowing date (5 June) and plant density 25000 plant per hectar. According to these results, last sowing date (5 June) and plant density 25000 plant per hectar are recommended.
    Keywords: Oil percentage, Castor, Biological yield, Oil yield
  • Mokaram M. *, .Moazi A., .Bani Nameh J., Rangzan K Page 195
    Nowadays, infinity examples of irreparable damaging to natural resources have been occurred caused by to lack of attention and improper uses of soil and water. There are many methods which could be used to protectnatural resources against these damages. Land evaluation is one of these methods which are process of assessment of land performance when used for specified purposes. The main purpose of the study is to evaluate land suitability for Wheat using Fuzzy classification in GIS environment and compare the result to parametric methods in Shavur area, Khuzestan province. First, prepare land suitability evaluation raster maps related to effective parameters in land suitability (soil Texture, Wetness, CEC and ESP, Gypsum, CaCO3, Topography, Soil depth and pH values) using ArcGIS. Then Fuzzy maps were prepared. For producing final Fuzzy maps Analytic Hierarchy Process for weights and mixing layers were applied. Climatic requirements, landscape and soil requirements for selected crop was determined based on parametric method. Parametric method results showed 26% of the area as moderately suitable, 25% as marginally suitable and 49% as unsuitable. The Fuzzy results showed 31% of the study area as highly suitable for wheat 29 % as moderately suitable, 19% as marginally suitable and 21% as unsuitable. Based on them, it has been concluded that Fuzzy method allows obtaining results that seems to be corresponded with the current conditions in the area. In parametric framework, that relies on pair wise comparisons. For Wheat using Fuzzy classification. The results are compared to a Crisp classification using the standard FAO framework for land evaluation which, include non-physical parameters as well. In the present study, eight soil parameters, such as soil Texture, Wetness, CEC and ESP, Gypsum, CaCO3, Topography, Soil depth and pH values, are chosen for crop-land suitability analysis. Different Fuzzy membership functions obtained from the literature were employed and the weights for each parameter were calculated according to an Analytic Hierarchy Process that relies on pair wise comparisons. Climatic requirements, landscape and soil requirements for selected crop was determined based on parametric method. Finally classes of land suitability provided for each Land unit. The results with the parametric method showed 26% of the area as moderately suitable, 25% as marginally suitable and 49% as unsuitable. The results with the Fuzzy theory showed 31% of the study area as highly suitable for wheat 29 % as moderately suitable, 19% as marginally suitable and 21% as unsuitable. Based on the results it has been concluded that Fuzzy method allows obtaining results that seems to be corresponded with the current conditions in the area.
    Keywords: Land Suitability, Fuzzy Theory, Parametric Method, GIS, Analytic Hierarchy Process