فهرست مطالب

قرآن پژوهی حسنا - پیاپی 23 (زمستان 1393)
  • پیاپی 23 (زمستان 1393)
  • بهای روی جلد: 12,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1393/12/19
  • تعداد عناوین: 9
|
  • مجید چهری صفحه 10
    تفسیر تنزیلی یکی از روش های جدید تفسیری است که در چند دهه اخیر مورد توجه گروهی از مفسران قرآن کریم قرار گرفته است. رویکرد به تفسیر تنزیلی نوعی برگشت به روش تفسیر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در تعلیم و تفسیر طبیعی آیات همگام با نزول و مصحف حضرت علی علیه السلام دانسته شده و مفسران این روش معتقدند این روش به دلیل نوع نگاه ترتیب نزولی به قرآن، دستاورد های جدید و مهمی را در بر داشته و گشوده شدن باب های جدید و کاربردی از دانش قرآنی مورد نیاز جامعه انسانی امروز را در پی خواهد داشت. گروهی از مفسران تنزیلی تاکید دارند که با تفسیر همگام با نزول می توان به یافته های مهمی در شناخت سیر تغییر و تحول مخاطبان، جامعه و چگونگی حل بحران های فرهنگی امروزی دست یافت، که این یافته ها می تواند ما را در دستیابی به الگویی کاربردی برای حل چالش های مدیریتی و فرهنگی امروز جامعه اسلامی، یاری رساند. لازم به ذکر است چالش هایی جدی در مسیر اثبات این روش تفسیری و دستیابی به فوائد مد نظر مفسران تنزیلی وجود دارد. از آنجا که این روش تفسیری در برابر روش متداول تفسیر مصحفی با پیشینه بیش از چهارده قرن، قد علم کرده است، مورد مناقشه و تردید جدی بسیاری از دانش پژوهان قرآنی قرار گرفته است. در این پژوهش سعی شده است با چینش مبانی، معرفی و ارزیابی پیشینه، بررسی دلایل مخالفان و موافقان و فوائد و دستاوردهای احتمالی، به چالش های موجود پیش رو و بایسته هایی که مفسران این روش باید به آن توجه داشته باشند، پرداخته شود.
    کلیدواژگان: تفسیر، مصحف علی علیه السلام، ترتیب تنزیلی، تفسیر به ترتیب نزول، تفسیر تنزیلی
  • عباس اسماعیلی زاده، محبوبه غلامی صفحه 37
    با توجه به روایت ها و شان نزول های موجود، آیات فراوانی از قرآن در حق علی علیه السلام فرود آمده اند که ولایت، عصمت و یا برتری آن حضرت را بیان می کنند. از آن میان، آیات «ولایت» «تبلیغ» و «اکمال» (آیات 55، 67 و 3 سوره مائده) از بقیه مشهورترند و در عین حال، از دیرباز مورد ایراد مخالفان بوده اند. امروزه نیز مبتنی بر ایرادات پیشین، برخی ایرادت جدید بیان شده است. این آیه یکی از ادله شیعه، برای اثبات ولایت امام علی علیه السلام است. این دلالت ها به صورت های مختلفی تبیین شده است. یکی از دلالت هایی که کمتر به آن پرداخته شده، عدم توجه به سیاق آیه و تاثیر آن در ظهور و فهم معنای آیه است. در این مقاله فارغ از قبول یا رد اصل سیاق در آیات قرآن که تحقیق جامع تری را می طلبد، پس از تبیین اینکه پیوستگی در نزول، شرط تحقق سیاق معتبر نیست، عدم استقلال نزول آیه با توجه به سیاق درونی خود آیه و آیات پیرامونی آن وارتباط آن با سیاق سوره اثبات می شود. از این روی، در این نوشته برآنیم ضمن بیان بندهای آیه اکمال، تفسیر این آیه را با توجه به سیاق با بیانی نو ارائه کنیم.
    کلیدواژگان: اکمال دین، اتمام نعمت، ولایت، سیاق
  • محدثه ایمانی صفحه 69
    یکی از علل وارد کردن اتهام اعتقاد شیعیان به تحریف قرآن از سوی سایر فرق اسلامی وجود برخی روایات در تقسیم بندی موضوعی قرآن از سوی ائمه معصومین علیهم السلام است. در این قبیل روایات، قرآن به بخش هایی تقسیم می شود که در برخی موارد یک سوم یا یک چهارم قرآن را در منزلت و جایگاه معنوی اهل بیت علیهم السلام و توصیف و سرانجام بد دشمنان ایشان معرفی می کند. این مقاله به بررسی حدیثی از امام علی علیه السلام در این زمینه می پردازد. ایشان می فرمایند: «نزل القرآن ثلاثا، ثلث فینا و فی عدونا وثلث سنن و امثال و ثلث فرائض و احکام». پس از بررسی سندی این روایت و وجود روایات معارض در این زمینه، به نقد آن پرداخته، امکان صدور آن را بعید می شمارد. در پایان به فرض صحت چنین روایتی روش تاویل آن بیان می شود و ثابت می شود امکان پذیرش این روایت بر مبنای قاعده ی تاویل و جری و تطبیق نیز وجود ندارد.
    کلیدواژگان: قرآن، تحریف، جری، تاویل
  • عباس محمودی صفحه 84
    فقه الحدیث از مهم ترین شاخه های علم حدیث است که به فهم و تبیین روایات می پردازد. نگاهی به تاریخ فقه الحدیث نشان می دهد که بحث از فهم و مقصود واقعی کلام معصومان از عصر خود آن بزرگواران مورد توجه بوده است. محدثان برای فهم احادیث معصومان از روش های مختلفی بهره برده اند. شیوه فقه الحدیثی هر شخصی، بیانگر آراء، نگرش و میزان تسلط او بر حدیث و علوم حدیث است.
    شناخت آرای حدیثی علامه طباطبایی به عنوان یکی از مفسران بزرگ قرآن که در تفسیر خود از روایات فراوانی بهره جسته، جهت فهم بهتر المیزان و در نهایت، کلام وحی، ضرورت دارد. هدف این نوشتار، پاسخ به برخی شبهات درباره بی فایده بودن بحث های روایی المیزان و فقط جنبه موید داشتن آنها است.
    درباره مباحث حدیثی المیزان مطالبی بیان شده است؛ اما تا کنون پژوهشی مستقل در شناخت روش فقه الحدیثی علامه در المیزان انجام نشده است. این مقاله ضمن بیان گوشه ای از تلاش های فقه الحدیثی علامه طباطبایی در المیزان در پی روشن ساختن روش ایشان و اثبات شخصیت حدیثی والای اوست.
    کلیدواژگان: پیش نیاز های فهم، سیر فهم حدیث، فهم مفردات، فهم ترکیبات، فقه الحدیث، علوم حدیث
  • سیدعلی سادات فخر صفحه 110
    میبدی تفسیر استادش خواجه عبد الله انصاری را بسط داده و اشارات، حقایق و لطایف آن را توضیح و شرح داده و نامش را کشف الاسرار و عده الابرار نهاده است. زیبایی بیان و نثر روان فارسی آن از امتیازهای این میراث قرن ششمی است. جداسازی ترجمه از تفسیر و اشارات از دیگر امتیازهای آن است. نام گذاری این اثر گرانسنگ به کشف الاسرار بدون دلیل نیست. راززدایی از معانی و مفاهیم اصطلاحات و عبارات قرآنی مدعای اصلی میبدی است. تاویل از مهمترین بحث هایی است که از صدر اسلام تا کنون معرکه آرا می باشد. معانی گوناگونی و موضع گیری های متفاوتی درباره تاویل در این تفسیر آمده و نشان می دهد راز تاویل هنوز سر به مهر باقی مانده است و رازگشایی از آن با اعتقاد به ظاهرگرایی در تفسیر متن، نکوهش تاویل کلامی آیات و گرایش به تفسیر عرفانی پیچیدگی آن را دو چندان کرده و در نتیجه میبدی نتوانسته اسرار تاویل را بازگشایی کند.
    کلیدواژگان: تاویل، تفسیر، کشف الاسرار، میبدی، عرفان
  • عبدالرسول حسینی زاده، زهرا ابراهیمی صفحه 129
    یکی از واژگان پرکاربرد در متون دینی و عرف مردم، واژه «برکت» است. واژه برکت در قرآن نیامده؛ اما استعمال مشتقات این واژه در آیات قرآن به وفور یافت می شود؛ این مقاله به بررسی مشتقات واژه برکت و جمع مونث آن یعنی واژه «برکات»، در قرآن می پردازد. با بررسی آیات، ضمن آشنایی با مفهوم لغوی و همچنین بیان دیدگاه های مفسران درباره معنای این آیات، موارد استعمال و مصادیق این واژه مشخص شده و مراد از برکت مورد نظر قرآن تبیین شده است. همچنین به طور ضمنی راه دستیابی به برکت در هر چیزی و عامل جلوگیری از نزول برکت پیشنهاد شده است.
    کلیدواژگان: برکت، بارک، برکات، بورک، تبارک، مبارک
  • نوروز امینی صفحه 156
    شخصیت شناسی عالمان و محدثان یکی از مباحث مهم حوزه مطالعات حدیثی است. ضرورت آن در پرتو شناخت راویان و مولفان کتب حدیثی و سنجش میزان اطلاعات علم الحدیثی آنها حاصل می شود. این مقاله درصدد معرفی نووی و جایگاه وی در حدیث اهل سنت است. نخست کتابشناسی احوال و آثار نووی و سپس شخصیت علمی وی مورد بررسی قرار گرفته و در پایان، شرح ناتمام او بر صحیح بخاری از نظر سبک نگارشی و نوع اطلاعات موجود در آن بررسی و تحلیل شده است.
    کلیدواژگان: جوامع حدیثی اهل سنت، صحیح بخاری، شروح حدیثی، روایات اهل سنت، نووی، سبک شناسی کتب حدیثی
  • نعیم محمد امجد صفحه 185
|
  • Majid Chehri Page 10
    Commentary in order of descent is one of the new methods to Quran commentary that it has taken into consideration by some of commentators in recent decades. An attitude to the commentary in order of the descent is to focus on Prophet Mohammad (SA)’ commentary method and Imam Ali (AS)’s Sacred book. Commentators believe that this method has a new and an important achievement because of its viewpoint in accordance with commentary in order of descent. As a result, it will include applied Quranic Knowledge for the sake of today’s society. Some of these commentators emphasize that by this kind of commentary, we can reach important findings in recognizing the course of development of audiences and society and in solving cultural problems. By theses findings, we will reach to an applied pattern to solve many management and cultural problems in today’s Islamic society. However, there are serious problems in the course of proving this method and an access to its advantages. Since this new method has been put against the common method with more than 14 century background, it has encountered to controversy and serious doubt by many Quranic scholars. By arranging fundamentals, introducing and accessing its background, analyzing the reasons of pros and cons and advantages and possible achievements, the existence problems and dos which commentators should focus on it, will be discussed in this paper.
    Keywords: commentary, Imam Ali (AS)'s Sacred book, arrangement in order of descent, commentary in order of descent
  • Abbas Esmaili Zade, Mahbube Gholami Page 37
    With respect to traditions and the existence occasion of revelation, so many verses which refer to his guardianship, infallibility or superiority in Quran has been descended relating to Imam Ali (AS). Among them the most well-known verses are guardianship, proselytism, and completion (Maede: 55, 67, 3), but the opponents have criticized them for a long time. Today, based upon previous criticism, some new criticisms have been represented. This verse is one of Shiite reasons to prove the guardianship of Imam Ali (AS). These reasons have been expressed in different forms. One of them which have been discussed less than the other is to focus on the register of the verse and its effect on the descendent and to understand the meaning of the verse. Apart from the acceptance or the rejection of the register in Quranic verses which need a more comprehensive research, by illustrating that the continuous in descent is not the condition of accomplishment of a valid register, the lack of independence of the verse descent with regard to its inner register, its side verses and its relationship to the register of surah will be proved in this paper. Therefore, by referring to the parts of the verse “completion”, the commentary of this verse based on register will be discussed in this paper.
    Keywords: the completion of the religion, the completion of blessing, guardianship, register
  • Mohaddese Imani Page 69
    According to the other Islamic orders, one of reasons in charge of Shiite belief to Quran distortion is some traditions in Quran subjective dividing by Infallibles (AS). Quran has been divided into some parts in accordance with these traditions so that in some cases one third or one forth of Quran is about spiritual status of Infallibles (AS) and a description of bad end of enemies’ life. A Hadith quoted by Imam Ali (AS) will be discussed in this paper. “Quran has been descended as three parts; about us, our enemies, and obligations and customs”, Imam Ali (AS) said. This tradition has been criticized by documentary discussion of the tradition and opponent traditions in this field. As a result, given that the authenticity of the tradition, the method of its interpretation will be showed, and then, will be confirmed that there is not any possibility of the tradition acceptance based on the rule of interpretation, argumentation, and correspondence.
    Keywords: Quran, distortion, argumentation, interpretation
  • Abbas Mahmoudi Page 84
    One of the most important parts of Hadith sciences is Hadith jurisprudence in which traditions are illustrated. History of Hadith jurisprudence indicates that comprehension and real intention of Infallibles (AS)’s speech in their age have been taken into consideration. Different methods to Infallibles (AS) Hadith comprehension have been applied by Hadith scholars. Anyone’s Hadith jurisprudence method implies on his attitude and proficiency on Hadith and Hadith sciences. Knowing Hadith opinions of Allamah Tabatabaei as one of Quran commentators is necessary to better comprehension of Almizan, and then, Divine Speech. He has used many traditions in his commentary. The purpose of this paper is to reply some doubts on being useless Almizan traditional discussions. There is some information about Almizan Hadith matters, but an independent research has not been done in knowing Allamah Hadith jurisprudence method in Almizan so far. Not only Allamah Tabatabaei’s efforts in this field of Hadith jurisprudence in Almizan, but also his method and his great personality characteristics will be discussed in this paper.
    Keywords: comprehension prerequisites, course of Hadith comprehension, single words comprehension, combined words comprehension, Hadith jurisprudence, Hadith sciences
  • Sayyed Ali Sadat Fakhr Page 110
    Meibodi has developed Khaje Abdollah Ansari, his professor’s commentary. Also, he has illustrated its illusions, facts, and subtleties, and then, he has called it “Kashf-al-asrar” and “Eddat-al-Abrar”. The advantages of this 6th -century heritage are expression beauty and Persian fluent prose. Taking apart translation from commentary and illusions are other ones. However, calling it “Kashf-al-asrar” has a reason. Meibodi’s main claim is to decode Quranic meanings, concepts, idioms, and phrases. Interpretation has been the most important matter from the early years of Islam so far. There are various meanings and different stances about interpretation in this commentary, but it implies that interpretation has still undiscovered mysteries. Therefore, its decoding by virtue of formalism in the text commentary, scolding speech interpretation of verses, and an attitude to mystical commentary have been doubled its complexity. As a result, Meibodi couldn’t decode interpretation’s mysteries.
    Keywords: interpretation, commentary, “Kashf, al, asrar”, Meibodi, mysticism
  • Abd Al Rasool Hosseini Zadeh, Zahra Ebrahimi Page 129
    One of the most applicable words in the religious texts and in the public is “blessing”. There is not the word “blessing” in Quran, but its derivations have frequently been observed in Quranic verses. The analysis of “blessing” derivations and its female plural i.e. “blessings” in Quran will be discussed in this paper. By analyzing Quranic verses, and also, finding out its lexical concept, expressing the commentators’ viewpoints on the meaning of these verses, its application cases, its evidences and the intention of “blessing” in Quran viewpoint have been illustrated. Also, an access to “blessing” and the factor related to avoid of “blessing” has been suggested implicitly.
    Keywords: blessing, well down, blessings, God bless you, blessed, full of blessing
  • Nowrooz Amini Page 156
    One of important issues in the field of Hadith studies is to know personality of Islamic religions scholars and scholars of Hadith. For this, it is necessary to know narrators and writers of Hadith books and to measure the level of their information in the field of Hadith science. Novi and his status in Sunni Hadith will be introduced in this paper. Initially, his bibliography and works, and then, his scientific personality will be discussed. At last, his incomplete explanation on “Sahih Bokhari” in terms of writing style and the type of its exited information will be analyzed in this paper.
    Keywords: Sunni Hadith societies, Sahih Bokhari, Hadith explanations, Sunni's traditions, Novi, stylistic of Hadith Books