فهرست مطالب

مطالعات معماری ایران - سال چهارم شماره 7 (بهار و تابستان 1394)
  • سال چهارم شماره 7 (بهار و تابستان 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/06/22
  • تعداد عناوین: 9
|
  • محسن افشاری*، شهرام پوردیهیمی صفحه 5
    توالی فعالیت ها در محیط زندگی افراد دارای جنبه های عینی و آشکاری است که وابسته به وجوه ذهنی و معناداری در نظام فرهنگی و روش زندگی آن هاست. توالی فعالیت ها با دو صورت «فضایی و زمانی»، روش تفکیک یا تجمیع فعالیت ها در مسکن فرهنگ های مختلف است که منشا شکل گیری و توسعه قرارگاه های رفتاری می شود. چارچوب نظری این پژوهش تحت دیدگاه های فرهنگی، به بررسی «فعالیت ها، بازه زمانی و فضایی فعالیت و توالی زمانی و فضایی فعالیت ها» و معانی حاکم بر آن در محیط مسکن می پردازد که بدین منظور، یک مطالعه موردی در محیط مسکونی «ایل قشقایی» صورت گرفت. در این مطالعه، از روش تحقیق کیفی با تکنیک های مختلف گردآوری اطلاعات همچون عکس برداری از محیط و فعالیت ها، ترسیم نقشه های محیط مسکن، ترسیم دیاگرام توالی قرارگاه های رفتاری و مصاحبه نیمه ساختاریافته نردبانی استفاده شد. پس از کدگذاری محتوای اطلاعات گردآوری شده، یافته های تحلیلی در دو بخش «توالی فضایی» و «توالی زمانی» فعالیت ها دسته بندی شد و تحت مدل ابزار غایت، پیامدها و معانی حاکم بر توالی فعالیت ها در قالب گزاره های «خصوصیت، پیامد، معنی» تشریح گردید. نتایج تحقیق نشان می دهد که توالی فعالیت ها در مسکن «ایل قشقایی» تحت تاثیر معانی «حفظ جایگاه اجتماعی» و «رعایت محرمیت افراد و فعالیت ها» قرار دارد. پیامدهای دیگر معانی همچون «مطلوبیت محیطی رویداد فعالیت قرارگاه ها» شرایط رویداد عادت واره های روش زندگی را در مسکن مهیا می کنند. نتایج این پژوهش علاوه بر ارائه یک چارچوب نظری برای مطالعه رابطه انسان محیط و ارائه ویژگی های توالی فعالیت ها، بر معنادار بودن توالی فضایی و زمانی فعالیت ها در مسکن تاکید دارد.
    کلیدواژگان: مسکن، فعالیت، توالی زمانی و فضایی، قرارگاه رفتاری، معنی
  • نعیمه رضایی*، پیروز حناچی صفحه 19
    محله عودلاجان به عنوان یکی از پنج محله تشکیل دهنده شهر تهران در دوره صفوی، یک میراث تاریخی ارزشمند به شمار می رود. در دوره قاجار، طبقات مختلف اجتماعی، به ویژه طبقه اعیان و دولت مردان در این محله سکونت داشته اند. از دهه 1340، به دنبال ترک محله توسط ساکنان قدیمی و ورود گروه های مهاجر و طبقات کم درآمد، فرایند فرسودگی این محله تاریخی در تمام ابعاد کالبدی و اجتماعی و اقتصادی آغاز شد. بازار نیز به عنوان یک عنصر قوی اقتصادی و سیاسی، در محله نفوذ کرد و آن را تحت سلطه خود درآورد. از حدود چهل سال پیش تا کنون، طرح های متعددی برای باززنده سازی این محله تهیه شده، اما تاکنون هیچ یک از آن ها اجرا نشده اند. هدف این پژوهش، شناخت موانع باززنده سازی این محله است. روش توصیفی تحلیلی برای این پژوهش استفاده شده و داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با شهروندان و ساکنان و کاربران محله عودلاجان و نیز از طریق مشاهده و همچنین بررسی اطلاعات ثانویه (گزارش های موجود، آمارها، کتب، مقالات و...) گردآوری شده اند. نتایج پژوهش نشان می دهد که موانع موجود بر سر راه باززنده سازی محله عودلاجان، بیش از آنکه اقتصادی و تکنیکی و سیاسی باشد، فرهنگی و اجتماعی است که عبارت است از بی علاقگی ساکنان و شهروندان نسبت به بافت ها و بناهای قدیمی. به عبارت دیگر، وضعیت کنونی عودلاجان نتیجه طرز تفکر و نوع نگاه جامعه به تاریخ و میراث است. فرایند مدرنیزاسیون که از اواخر دوره قاجار در ایران آغاز شده، همراه با طرد سنت و تاریخ بوده که یکی از نتایج آن، بی علاقگی جامعه به میراث و میل دائمی به نو شدن است. در چنین وضعیتی، اجرای طرح های باززنده سازی محلات تاریخی دشوار است. بنابراین پیش از هر اقدامی برای حفظ و باززنده سازی محله های تاریخی، آموزش و آگاهی دادن به جامعه درخصوص ارزش های تاریخی، سنت و میراث ضروری است.
    کلیدواژگان: محله عودلاجان، میراث شهری، باززنده سازی، سنت، مدرنیته
  • سید حسن تقوایی*، منصوره طاهباز، سمانه متقی پیشه صفحه 35
    همگام با الگوبرداری از شیوه های مدرن و رویکردهای جدید ساخت وساز در حوزه های معماری و معماری منظر، تجارب سنتی موجود بر پایه بهره گرفتن از انرژی های طبیعت، تقریبا به فراموشی سپرده شده است. در این باره، هنر باغ سازی ایران، ارزش ها و دستاوردهای ارزشمندی دارد که نیازمند مطالعه و بازشناسی است. شهر شیراز به واسطه جغرافیای خاص خود، به تنهایی دارای تعداد زیادی از باغ هایی با شهرت جهانی نظیر باغ ارم، باغ تخت، باغ جهان نما و باغ دلگشاست. هدف اصلی این مقاله بررسی ویژگی های ساختاری و به ویژه نقش سایه در بهبود شرایط آسایش اقلیمی باغ ها به عنوان بخش مهمی از فضاهای باز و سبز شهرها و منظر شهری است. در این باره، از دیدگاه معماری منظر با تکیه بر دو نمونه بارز باغ ایرانی همچون جهان نما و دلگشا، برای اولین بار پژوهشی کمی کیفی برای سنجش وضعیت گرمایی خرداقلیم باغ در مقایسه با اقلیم محلی و فضای شهری پیرامون، در اوج گرمای تابستان و اوج سرمای زمستان صورت گرفت. در چارچوب روش کار نیز از جدیدترین شاخص ارزیابی وضعیت گرمایی فضای باز با عنوان شاخص جهانی اقلیم گرمایی (UTCI) برای ارزیابی داده های برداشت شده در روزهای چهار و پنج بهمن ماه 1391 و نه و سیزده مرداد 1392 استفاده شده است. داده های میدانی نیز بر روی شبکه ای ازپیش تعیین شده در سطح باغ، توسط دستگاه های هواشناسی سیار که قادر به برداشت آمار دما، رطوبت، باد، فشار هوا و دمای تابشی است، گردآوری شده است. نتایج نهایی حاصل از مقایسه آمار استخراج شده از ایستگاه های هواشناسی و داده های برداشت شده، نشان داد که ویژگی های ساختاری و کالبدی نمونه های مطالعاتی تا چه میزان، وضعیت اقلیم خرد را نسبت به اقلیم محلی، اقلیم کوتاه مدت و اقلیم بلندمدت شهر تعدیل کرده است. بنابراین، تعیین نقش و توان باغ ایرانی در بهبود کیفیت اقلیم خرد و اقلیم محلی در کنار بررسی نقش مجموعه عناصر شکل دهنده این باغ ها در بهبود شرایط آسایش اقلیمی درون، مهم ترین محصول پژوهش تلقی شده است.
    کلیدواژگان: باغ ایرانی، معماری منظر، آسایش اقلیمی، اقلیم خرد، اقلیم محلی، شاخص جهانی اقلیم گرمایی (UTCI)
  • نیره خان محمدی* صفحه 57
    پوشش گیاهی، بخش مهمی از موجودیت یک باغ تاریخی است؛ به گونه ای که با حذف آن از کالبد باغ، دیگر نام «باغ» را به یک اثر تاریخی نمی توان اطلاق کرد. ازآنجایی که پوشش گیاهی باغ عنصری است زوال پذیر و جایگزینی و مرمت آن به مانند آثار معماری، به سهولت امکان پذیر نیست، لزوم مستندسازی آنان به عنوان عنصر تاریخی زنده باغ، در کنار مستندسازی بناها و معماری باغ، اهمیت وی‍ژه دارد. در این میان، درختان به ویژه درختان کهنسال که تاریخ غرس آن ها چه بسا با احداث باغ مقارن باشد، به عنوان گیاهان دائمی باغ، جایگاه مهم تری دارند. لذا هدف کلی این پژوهش، ارائه روشی برای جمع آوری و تنظیم اطلاعات مربوط به پوشش گیاهی یک باغ تاریخی، در قالب یک طرح مستندنگاری است تا ضمن معرفی هر درخت به صورت مجزا، بتوان مدیریت پوشش گیاهی باغ را در مقیاسی خردتر و برای هر درخت ارائه کرد. برای مستندنگاری همه درختان، به منظور ثبت وضعیت گیاه در یک مقطع زمانی خاص، به عنوان اولین گام، لازم است نقشه دقیقی از پوشش گیاهی باغ، توسط برداشت های میدانی تهیه شود. در گام بعدی، لازم است قالبی به منظور ثبت اطلاعات و مستندات جمع آوری شده در نظر گرفته شود. اطلاعاتی نظیر نام علمی درختان، سن، ارتفاع و قطر آن ها و خصوصیات ظاهری آنان در این قالب درج می شود. بخشی از اطلاعات نیز به صورت گرافیکی (عکس و ترسیمات شماتیک) درج می گردد تا ضمن تکمیل هرچه بیشتر مستندات، بتوان آن ها را برای برنامه ریزی دقیق تر مورد بهره برداری قرار دارد. روش مورد استفاده در این فرایند، بررسی های کتابخانه ای، برداشت های میدانی و بهره گیری از تجربیات افراد ذی اطلاع در این خصوص است که در نهایت، منجر به پیشنهاد تکنیکی برای مستندنگاری گیاهان یک باغ تاریخی و به کار بردن آن برای مستندسازی پوشش گیاهی باغ فین کاشان می شود.
    کلیدواژگان: باغ ایرانی، پوشش گیاهی، مستندنگاری، باغ فین
  • حمیدرضا جیحانی* صفحه 73
    شکل یا طرح باغ موضوعی است که برخی از مهم ترین ویژگی های فضایی باغ را در بر دارد. علاوه بر آثار باقی مانده یا مدارک تصویری و متون تاریخی، شعر فارسی نیز منبعی برای شناخت باغ محسوب می شود و تصویری از آن فراروی ما قرار می دهد. تصویر یادشده که ممکن است حاصل مشاهده توصیفگر یا حتی تصویر ذهنی او درباره فضایی خاص باشد، اهمیت دارد و ما را با موضوعی آشنا می کند که اطلاعات دیگری از آن در دست نداریم یا اطلاعات ما را تکمیل می کند. این مقاله متن داستانی منظومی را از نیمه نخست سده پنجم مطالعه می کند؛ زمانی که فخرالدین اسعد گرگانی داستانی قدیمی تر را روایت کرده است. داستان یادشده، مثنوی ویس و رامین است که تاثیری گسترده بر داستان های منظوم پس از خود داشته و احتمالا اصل آن به دوره اشکانی بازمی گردد. مقاله در پی آشکار کردن تصویری از باغ و سرای شاه موبد است که شاعر در حین داستان گویی خود و شرح روابط میان شخصیت ها، آن را به طور ضمنی وصف کرده است. در این مطالعه، شعر شاعر ازجمله آن ها که مربوط به شرح فضای یادشده اند یا غیر آن، تفسیر می شوند تا خصوصیات فضایی سرای شاه موبد روشن شود. در تفسیر یادشده، درون مایه دراماتیک و صحنه های داستان در مرکز توجه قرار دارند و هدف، یافتن ویژگی های معماری صحنه هایی است که شاعر در ارتباط با سرای شاه موبد شرح می دهد. بنا بر شرح شاعر، «سرای شاه موبد» از باغ و کاخ و شبستانی تشکیل شده است و مجاور گوشکی است که مشرف به میدان است و کل مجموعه در دز یا کندز مرو قرار دارد. سرای موبد دربردارنده دو باغ است که یکی همچون حیاط اندرونی در میان عمارت شبستان بوده و دیگری دارای دیوار و حصار بوده و در مقابل کاخ اصلی است. کاخ به هر دو راه دارد و از طریق ایوان با فضای هر دو باغ گلستان و بوستان ارتباط می یابد.
    کلیدواژگان: منظومه ویس و رامین، فخرالدین اسعد گرگانی، شعر فارسی، شکل باغ، اجزا و عناصر باغ، معماری ایرانی
  • مسعود ناری قمی* صفحه 93
    در دهه اخیر، نگارش آثار تفسیری تاریخی درخصوص معماری معاصر ایران و دوران مدرنیزاسیون، رشد چشمگیری کرده است. عدم تفکیک چارچوب های متفاوت استدلال و تحلیل، توسل به گونه های ناهمخوان تحلیل و توجه نکردن به معیارهای استناد در پارادایم های مختلف تحقیق، موانعی را در برابر علمی بودن این پژوهش ها و اعتبار آن ها ایجاد کرده است. تبیین ساختاری این معضل، هدف این نوشتار است. در این مقاله، ابتدا رویکردها و مبانی فکری در این نوشتارها، از منظر پارادایم های سه گانه تحقیق و دو عرصه درون نهادی و برون نهادی معماری با رویکرد استدلال منطقی بررسی می شوند. این بررسی به صورت تطبیقی با تاریخ نگاری دوره مدرنیسم معماری و تاریخ نگاری معماری عام معاصر در غرب انجام گرفته و فضاهای غفلت شده و عرصه های تحقیقی وسیعی که در این زمینه باقی مانده است، معرفی می گردد. پس از این مقایسه در دو دسته تاریخ نگاری نخبه گرا و عام گرا، این نکته بیان می شود که رویکرد نوین پژوهش تفسیری تاریخی درباره دوران معاصر، چگونه از گرایش به تحلیل تاریخی معماری عامه در دوران نزدیک، به رغم وجود شواهد استنادی، غفلت کرده است. سپس یکی از نمونه های گرایش نخبه گرا «معماری دوره پهلوی اول» مصطفی کیانی در کانون بحث قرار داده می شود. این تحقیق، در تاریخ نگاری کلی معماری ایران نیز با ارائه پژوهشی جامعه محور و نه طبیعی گرا یا باستان شناسانه که شیوه رایج این گونه بررسی ها در ایران است، مسیری متفاوت را پیش روی پژوهش های تفسیری تاریخی در ایران باز نموده است. بررسی نقادانه ای که در اینجا ارائه شده، در راستای بهسازی نگاه تحلیلی به معماری تاریخی ایران، به تحلیل ویژگی های شکلی و محتوایی آن می پردازد. در انتها راهکاری برای بهبود پژوهش تفسیری تاریخی در این حوزه ارائه شده است.
    کلیدواژگان: راهبرد تفسیری تاریخی، معماری معاصر ایران، پارادایم های پژوهش، دوره پهلوی اول
  • ویژگی های محیطی موثر در افزایش کیفیت زندگی ساکنان خانه های سالمندان / نمونه موردی: خانه های سالمندان ناحیه شمیرانات در استان تهران
    اسماعیل ضرغامی، علی شرقی، میلاد الفت* صفحه 111
    هدف از این پژوهش، یافتن عوامل موثر در افزایش میزان کیفیت زندگی سالمندان و طراحی نوع مسکن مناسب برای سالمندان مقیم خانه های سالمندان است. در این تحقیق، عوامل موثر در افزایش کیفیت محیطی سالمندان ساکن خانه های سالمندان بخش های خصوصی شمیرانات در شهر تهران، با کمک گرفتن از ابزار پرسشنامه و مصاحبه و مشاهدات میدانی، شناسایی و دسته بندی گردیده و عوامل مورد نیاز در طراحی مسکن مناسب برای زندگی آنان شناسایی شده است. سپس به تجزیه و تحلیل اطلاعات دریافتی مبادرت شده و برنامه ریزی های نوینی برای طراحی مسکن سالمندان با رویکرد افزایش کیفیت زندگی در ساکنان ارائه شده است. روش تحقیق به کار گرفته شده در این تحقیق، تحلیل عاملی اکتشافی است که با وارد کردن اطلاعات در نرم افزار SPSS21 به تجزیه اطلاعات مبادرت شده است. نتایج تحقیق حاکی از آن اند که از میان عوامل پنج گانه شناسایی شده مرتبط با رضایتمندی ساکنان از محیط (آموزش پذیری، تجمع پذیری، سهولت دسترسی، قابلیت پیاده روی و ورزش، همانندی سرای سالمندان به خانه)، قابلیت پیاده روی و ورزش، بیشترین تاثیر را در افزایش رضایت و کیفیت زندگی سالمندان دارد.
    کلیدواژگان: طراحی برای سالمندان، افزایش کیفیت زندگی، خانه سالمندان، تهران، شمیرانات
  • جعفر طاهری* صفحه 127
    مناسبات معماری با علوم دقیقه (ریاضیات و تکنولوژی) در دوره اسلامی، به دلیل گستره وسیع این علوم و مطالعات میان رشته ای محدود دو قلمرو، آشکارا تبیین نشده است. از سویی، شناخت این مناسبات تنها با بررسی آثار معماری و بدون درنظرگرفتن میراث علمی دانشمندان آن دوران به دست نخواهد آمد. هدف مقاله حاضر، بررسی بخشی از این مناسبات، با استناد به متون ریاضیات و دانش نامه های علوم در سده های دوم تا یازدهم هجری است. پژوهش حاضر تعاملات علوم دقیقه با معماری و صنایع وابسته را ذیل دو محور طبقه بندی علوم و کاربرد ریاضیات در شکل گیری معماری، براساس روش تفسیر تاریخی بررسی می کند. یافته های این پژوهش نشان می دهد که معماری به رغم پیوند عمیق با علوم دقیقه در مرحله طراحی و ساخت، به دلیل تفاوت در ماهیت و اهداف آن دو، در شمار این علوم قرار نمی گیرد. هرچند اصناف معماران و بنایان ارتباط مستقیمی با میراث علمی و فنی ریاضی دانان نداشته اند، از شواهد تاریخی چنین برمی آید که این میراث به واسطه معماران شبه ریاضی دان و پیشرو، به زبان مسائل عملی معماری ترجمه و توسعه می یافت.
    کلیدواژگان: علوم ریاضی، طبقه بندی علوم، متون ریاضیات، معماری، دوره اسلامی
  • مریم حیدرخانی* صفحه 151
    مدارک تصویری ازجمله مهم ترین مدارک در مطالعه تاریخ و به خصوص تاریخ معماری است. مدارک تصویری انواع مختلفی دارد که نقاشی نوعی مهم در میان آن هاست که ظرفیت های آن چندان شناخته شده نیست و کمتر در تحقیقات معماری مورد استفاده قرار گرفته است. این مقاله به شناخت این ظرفیت ها و نکات لازم در استفاده از آن ها می پردازد. این نکات از مرور جامع ادبیات این موضوع، شناخت پیشینه و منابع نقاشی ایرانی و تامل بر وجوه مختلف آن استخراج شده است. در نهایت، این مقاله مشخص می کند جایگاه انواع نگاره در مطالعه تاریخ معماری چیست و چگونه می توان آن ها را دست مایه تحقیق در معماری ایرانی قرار داد.
    کلیدواژگان: نقاشی ایرانی، نگاره، مدارک تصویری، تاریخ معماری ایران، منابع مطالعه تاریخ معماری
|
  • Mohsen Afshari*, Shahram Pourdeihimi Page 5
    Sequence of activities has evident and objective aspects in the people living environment that depend on subjective and meaningful aspects in their culture and lifestyle. The sequence of activities with two forms of «spatial and temporal»، are ways of separation or aggregation of activities in different cultures dwelling، which lie at the origin of the formation of behaviour settings. The theoretical framework of this study، based on cultural viewpoints، surveys the «activities، spatial and temporal distances and sequences of activities» and their meanings in dwelling environment. For the purposes of this survey، a case study was done in a residential environment of «Qashqai tribe». In this study، a qualitative research method with data gathering techniques such as taking pictures from the environment and activities، drawing residential units’ maps، behaviour settings diagrams and laddering semi-structured interviews was used. After coding the content of gathered information، analytical findings classified in two parts of «spatial sequence» and «temporal sequence» of activities، and by the Means-End model، consequences and meanings of the sequence of activities was presented in the form of «Feature-Consequence-Meaning» propositions. The results show that the sequence of activities in «Qashqai» dwelling is under influence of “preserving social status «and» observing the privacy of individuals and activities «meanings. Other consequences of meanings like» desirability of human activity settings«prepare lifestyle habitus event conditions in dwelling. In addition to providing a theoretical framework for the study of the human-environment relationship and the presentation of activity sequence properties، the results emphasize the meaningfulness of spatial and temporal sequences of activities in dwellings.
    Keywords: dwelling, activity, temporal, spatial sequence, behavioral setting, meaning
  • Naimeh Rezaei*, Pirouz Hanachee Page 19
    As one of the five neighborhoods comprising the former Tehran at seventeenth century، Oudlajan has a precious heritage. In the Qajar era (1795-1925)، Oudlajan had the largest population of Tehran and different social classes، including noble families lived there. However، due to subsequent expansion of Tehran as well as formation of new neighborhoods in the 1960s، the process of population movement began in Oudlajan neighborhood. Original inhabitants of Oudlajan moved to new neighborhoods and dedicated their place to low-income classes particularly immigrants and workers. Bazaar، as a strong economic and political parameter، dominated the neighborhood. As a result، a significant proportion of residential buildings converted to bazaar-related spaces such as business units، workshops and warehouses and the neighborhood largely lost its residential function. So this neighborhood began to decline in all urban، economic and social fields. Since 1970s، several plans have been proposed to revitalize this neighborhood، but none of them has actually been implemented. The aim of this research in to recognize the obstacles of revitalization of Oudlajan. Descriptive analytical method has been used for thus research. The data have been collected through semi-structured interviews with citizens، residents and users of Odlajan neighborhood and through observation and review of secondary data (existing reports، statistics، books، articles، etc.). The results of this study show a lack of interest in heritage and historic spaces and a desire for modernization. It can be concluded that the obstacles of rehabilitation of neighborhoods Odlajan more than economic، technical and political، are cultural and social. In other words، the representation of heritage in this neighborhood is strongly influenced by the thoughts and ideological trends. The desire to “change”، which has long existed in Iran، was accompanied by the rejection of tradition and history، destroying everything that is known as old. For the revitalization an historic neighborhood، it is essential to establish a link between heritage and its social environment. Encouraging the participation of local communities in the development and implementation of projects for historic districts is an effective tool for success. But it first requires training، information and awareness. This awareness is a long-term process that requires interdepartmental cooperation to sensitize society towards the urban heritage.
    Keywords: Oudlajan neighborhood, urban heritage, revitalizationm tradition, modernity
  • Seyed Hassan Taghvaei*, Mansoureh Tahbaz, Samaneh Mottaghi Pishe Page 35
    Since the advent of modern methods and new constructional approaches in architecture and landscape architecture، traditional architecture techniques which were based on utilizing natural energies have been completely set aside. In this case، the art of Iranian gardening has a great deal of valuable achievements and experiences which need to be reconsidered. Owing to its special geographic situation، the city of Shiraz includes a number of globally well-known gardens such as Eram، Jahannama، and Delgosha garden. As long as Persian gardens are considered as important parts of open and green spaces and urban landscapes in cities، the main purpose of this paper is the study of their structural features along with the role they play in improving environmental quality and comfort conditions. From this point of view in Landscape architecture، a quantitative-qualitative study was performed for the first time based on two distinct samples of Persian garden، Jahannama and Delgosha، to evaluate the thermal conditions of the garden''s microclimate compared with the local climate and surrounding urban environment in extreme summer heat as well as intense winter cold. In this research، the latest assessment index of the open space thermal condition named the universal thermal climate index (UTCI) has been employed to evaluate the obtained data on January 24th and 25th of 2013 and July 31th and August 4th of 2014. Field data has been collected by mobile weather forecast facilities capable of recording temperature، humidity، wind، air pressure، and radiation temperature on the pre-set grid in both gardens. Final results obtained by extracting data from meteorological stations and the achieved data indicated that the structural features of the samples can highly mitigate the microclimate condition against local climate as well as short-term and long-term climate of the city. So، the main achievement of the present study is determining the role of Persian garden in improving the quality of microclimate and local climate as well as investigating the role of garden''s components in enhancing thermal comfort conditions inside it.
    Keywords: Persian garden, landscape architecture, thermal comfort, microclimate, local climate, universal thermal climate index (UTCI)
  • Nayere Khan Mohammadi Page 57
    Vegetation is the important part of a historical garden; so that، by destroying it، it''s impossible to call the historical site a «Garden». In Persian gardens، the plants have special importance، since in many references the methods of planting in garden are specifically described. Whereas garden''s vegetation is a mortal element and its replacement and restoration is not easily possible، so documenting them as the live historical elements of the garden is necessary. Therefore، the main goal of this research is presenting a method of collecting and arranging the data of historical garden''s vegetation، as a documenting plan، in which during the introduction of every tree separately، it is possible to manage the plants of garden in micro scale for every tree. The subject of conserving historical gardens، are also emphasized in International Charters. In Florence Charter، known as «Historical Gardens Charter» (approved in December 1982- ICOMOS)، the classes of the plants as the part of architectural composition of the garden is mentioned. The first step for documenting all of the trees، in order to record the condition of plants in a particular time، is to provide a vegetation map of the garden by field surveying. The next step is defining a format for recording the collected data. The information like scientific name of the trees، their age، height and width have to be recorded in this format. Some parts of the information are recorded as graphic data (pictures and schematic drawings) to have more accurate planning for the garden. In this research، Fin Garden has chosen because of its importance in Persian Gardens. The garden vegetation map was taken from relevant resources، and it is corrected due to the whole changes occurred in many years. All of the trees were coded، according to their scientific name and location. It''s necessary to choose a unit format for collecting and compilation the documents of the garden، due to the amount of data. Therefore، the format of documenting the gardens'' trees is prepared by field surveying and using experts'' experiences. For filling in the documenting form، pictures were taken from every tree in different angles، and schematic plan and facade of every tree were drawn. Morphological characteristic of every tree was recorded during field surveying and filling in the form، as well as the location data of the trees. As the final step for easy access and ability to update the information، the collected data was designed in a software format.
    Keywords: Persian garden, vegetation, documenting, Fin garden
  • Hamidreza Jayhani* Page 73
    The architectural setting of gardens، reflected in their layouts، comprises some of the most important characteristics and features of these open spaces. In addition to the remained historic monuments، documents and texts، Persian poems represent a valuable source for garden study which depict garden images in many cases. The images might be either extracted from poet''s direct observation or his/her imagination of a specific place and clear an obscured subject or improve our knowledge about it. The article aims to study a narrative poetic text dates back to the first half of the 5th/11th century، when Fakhr al-dīn Asʿad Gurgānī narrates an ancient story. The text is Vīs u Rāmīn، probably a Parthian narration which has widely influenced on Persian poetic romance. The article tries to reveal an image of the Sarāy-i Shah Mūbad as well as its gardens which have been implicitly described when the poet explain the relation between characters. In this study، the text is interpreted to clarify the spatial features of Sarāy-i Shah Mūbad. This interpretation will focus on dramatic theme and also its story line to find the mise-en-scène of the scenes of narration; the mise-en-scène that specifies the architectural setting of the place. Based on the poet’s description، Sarāy-i Shah Mūbad includes a garden، a palace and a harem and it is next to a Gūshk which overlooks a square and the whole complex is inside the fort of Marv. Sarā includes two open spaces or gardens; Būstān، an interior court inside the harem and Gulistān، a garden in front of the palace which has been surrounded by an enclosure. The palace opened to both and connected to them by its loggias.
    Keywords: Vis u Ramin_Fakhr al din Asʿad Gurgani_layout of garden_Persian garden
  • Masoud Nari Ghomi* Page 93
    It has been in recent decade that we saw a considerable growth in number of published historical works about contemporary architecture of Iran and its modernization era. But paying far little attention to paradigmatic frameworks of analyze and incompatible approaches for the rational enquiry along without criticality to paradigmatic criteria، have been brought some scientific conflicts to their authenticity what this article is about. Here، theoretical basis of these studies is considered through three research paradigms as well as two architectural paradigms called inner-disciplinary and outer-disciplinary through rational debate. Via compatible study with works of historians of modern architecture and architectural history as a whole، some vast neglected areas of research in this subject are introduced. This comparison is arranged in two categories of elitism history and generic one and it is argued that historical research of near present has not pay enough attention to generic historical analysis while there has been a rich body of documents and evidences. Then one of the examples of elitists’ historical studies of contemporary architecture of Iran is put under criticism: “Architecture of Pahlavi the First” (by MostafaKiani). This study is distinguishable from its counterparts by its approach toward social- oriented research and by its dropping of naturalistic paradigm that is common in such works in Iran. The criticism presented here is aimed to enhancement of historical-analytical approaches toward past Iranian architecture and includes enquiry of its content as well as form. Finally some advices for improvement of historical research in the field of architecture of near present of Iran are given.
    Keywords: historical research, contemporary architecture of Iran, research paradigms, first Pahlavi period
  • Esmaeil Zarghami, Ali Sharghi, Milad Olfat* Page 111
    The life style in Iran has always been a traditional one، in which the elderly are seen as white beard. But with change of lifestyle in the modern era، this role is being destroyed and lost so that being elderly is no longer seen as a valid period of life. This has caused reduced life expectancy among the elderly، especially those living in the nursing homes. As a result، we observe the lack of attention to their emotional needs، which has led to increased rate of deaths caused by diseases as well as increased cost and crisis for the social system. Therefore، it is suggested that by further research and design of appropriate settlements، which meet both the physical needs as well as the sense of usefulness among the elderly، we may reach to the possibility of reviving the position of aged people in Iran from a different point of view and find the approach to the appropriate concept of settlement. The purpose of this study was to identify influential factors on increasing the life quality of the elderly as well as to design suitable type of housing for them. In this research، in order to identify influential factors on increasing the life quality of aged people in nursing homes of private sector of Shemiranat area in Tehran city، we have used questionnaires، interviews and field observations. Then، the collected data were analyzed and new plans were proposed to design housing for the elderly with the approach of increasing life quality among its residents. The research method used in this study is exploratory factor analysis. To analyze data، SPSS21 was used. The results showed that among the five identified factors relating to the satisfaction of residents of environment، i. e. learn ability، sociality، convenience، the ability to walk and physical exercise، similarity of nursing home to the previous home of the elderly، the factor of the ability to walk and exercise had the greatest impact on satisfaction and life expectancy among the elderly.
    Keywords: design for the elderly, increasing the quality of life, nursing home, Tehran, Shemiranat
  • Jafar Taheri* Page 127
    Relations of architecture to exact sciences (mathematics and technology) in medieval Islam have not been investigated properly due to vast extent of these sciences and limited multidisciplinary studies in both fields. Furthermore، the recognition of these relations will not be achieved completely without taking into account the intellectual legacy of scientists of the mentioned era. The purpose of this paper investigates part of these relations with reference to mathematical texts and scientific encyclopedias from the 8th to the 17th century. The present research analyzes interactions of exact sciences with architecture and dependent arts in two categories: classification of sciences and application of mathematics in evolution of architecture based on historical interpretation method. The research findings show that architecture، despite profound linkage to exact sciences in design and construction stages، is not classified as one of the respective sciences due to difference in nature and goals. Although architects and masons did not have any direct relation to scientific and technical legacy of mathematicians; it is inferred from historical evidences that the mentioned legacy was translated and developed into scientific language by means of semi-mathematician and pioneer architects.
    Keywords: mathematical sciences, classification of sciences, mathematical texts, architecture, Islamic era