آرشیو پنج‌شنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۸، شماره ۹۶۰۸
صفحه آخر
۱۲

«رسالت» در گفت و گو با کارشناسان مورد بررسی قرار داد؛ بی رونقی صنایع دستی و گردشگری در نمایشگاه اکسپو

معصومه شمسینی غیاثوند

«اکسپو 2020»نام یک نمایشگاه جهانی ثبت شده توسط دفتر بین المللی نمایشگاه ها در پاریس است. این رویداد بین المللی پس از مسابقات جام جهانی فوتبال و المپیک سومین رویداد مهم جهان است به گونه ای که اکسپوها را المپیک فرهنگ ملل نامیده اند. تاکنون 60 اکسپو در 24 شهر جهان برگزار شده است که آخرین آن در سال 2015 در میلان ایتالیا بوده است. 

کشور امارات متحده عربی امکان برگزاری این نمایشگاه را برای سال 2020 به دست آورده است و پیش بینی می شود که میزبانی این نمایشگاه 23 میلیارد دلار برای این کشور سود به همراه خواهد داشت. این معادل یک چهارم تولید ناخالص داخلی دبی است این در حالی است که با توجه به شرایط اقتصادی کشور بسیاری از فعالان بخش صنایع دستی تمایلی برای حضور در این نمایشگاه ندارند.

شعار اصلی اکسپو در این دوره «پیوند ذهن ها و خلق آینده» و شعار فرعی آن «فرصت ها، تحرک و پایداری» است. همچنین بالغ بر 190 کشور و سازمان بین المللی اعلام آمادگی کرده اند در اکسپوی 2020 دبی حضور داشته باشند که این امر با توجه به نزدیکی ایران به امارات فرصت مغتنمی برای معرفی ظرفیت ها و بازاریابی حوزه صنایع دستی و گردشگری کشور را به همراه دارد.

بهمن حسین زاده، مدیرعامل شرکت نمایشگاه های بین المللی با اشاره به برنامه ریزی های انجام شده برای حضور ایران در نمایشگاه اکسپو 2020 امارات می گوید: «اکسپو یکی از پر مخاطب ترین رویدادهای جهان است، مذاکرات سازنده ای با طرف اماراتی انجام شده و ایران در یکی از بهترین نقاطی که اکسپوی 2020 برگزار می شود، صاحب غرفه خواهد بود.»

به گفته مدیرعامل شرکت نمایشگاه های بین المللی ایران، «در طراحی غرفه ایران در نمایشگاه اکسپو 2020، سعی شده تمامی جاذبه های تاریخی، فرهنگی، توانمندی ها و جذابیت ایران معرفی شود و مخاطبان این نمایشگاه بتوانند در همان محل ویزای ورود به ایران و بلیت پرواز به ایران را تهیه و به ایران سفر کنند.»

برنامه ریزی جهت تشکیل ستاد داخلی اکسپو 2020

چند ماهی از شکل گیری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی می گذرد و باید دید آیا این وزارتخانه خواهد توانست به مشکلات و چالش های مربوط به صنعت گردشگری و صنایع دستی رسیدگی کند. ولی تیموری که به عنوان معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی منصوب شده است، می گوید: «بی شک با برگزاری این نمایشگاه فرصتی طلایی پیش روی بخش خصوصی و ذی نفعان هر سه حوزه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری برای فروش محصولات، عرضه توانمندی ها و ارتباط با مخاطبان و بازارهای هدف ایجاد می شود.» این در حالی است که به عقیده بسیاری از کارشناسان صنایع دستی و گردشگری دستاوردهای این نمایشگاه بستگی به میزان تلاش مسئولان در وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی دارد. امیرپویان رفیعی شاد، دبیر و عضو هیئت مدیره انجمن صنفی دفاتر سفر هوایی، گردشگری و زیارتی استان تهران در گفت وگو با «رسالت» می گوید: «هرچند که زمان زیادی تا برگزاری نمایشگاه باقی است اما نیاز است با برنامه ریزی دقیق و ارائه طرح در این فاصله زمانی از فرصت باقی مانده نهایت استفاده را برد.»دبیر و عضو هیئت مدیره انجمن صنفی دفاتر سفر هوایی، گردشگری و زیارتی استان تهران می افزاید: «نمایشگاه های از این دست فرصتی برای حضور جهانی و جذب گردشگر است اما اینکه چقدر از این فضا استفاده کنیم به سیاست های وزارت میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی باز می گردد و امیدواریم از این شرایط استفاده شود و امیدوار هستیم که این نمایشگاه در ایران برگزار شود نه اینکه از سرریز گردشگر در سایر کشورها بهره ببریم  این فرصت باید در کشور برای جذب گردشگر فراهم شود.»

وی در رابطه با دستاوردهای این نمایشگاه برای کشور می گوید: «این اتفاق مهمی در بین کشورهای جهان است و به نوعی موجب ورود گردشگران از سایر کشورها به دبی خواهد شد. با توجه به امتیاز همسایگی که با کشور امارات داریم برای ما دستاوردهایی در زمینه گردشگری و صنایع دستی خواهد داشت اگر از این فرصت ها استفاده شود.»

دبیر و عضو هیئت مدیره انجمن صنفی دفاتر سفر هوایی، گردشگری و زیارتی استان تهران با اشاره به ویژگی های این نمایشگاه و موقعیت جغرافیایی آن در منطقه خلیج فارس تاکید کرد: «این نمایشگاه از نظر ساختار فرهنگی و موقعیت جغرافیایی و مخصوصا با صنایع دستی جنوب ایران هم سازگار است و با توجه به تمایلات گردشگران این نمایشگاه برای صنایع دستی کشور ما نیز تاثیرگذار است.»با توجه به اینکه نمایشگاه اکسپو یکی از پر مخاطب ترین رویدادهای جهان است و 25 میلیون بازدیدکننده این نمایشگاه، می توانند مخاطب غرفه ایران قرار گیرند لازم است که برنامه ریزی های هدفمندی از سوی مسئولان در نظر گرفته شود. پویا محمودیان، معاون صنایع دستی و هنرهای سنتی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی معتقد است: «برای بازی های جهانی، اکسپو 2020 و جام جهانی قطر، می توان تولیدات صنایع دستی را عرضه و ارائه کرد. رایزنی هایی با کشورهای مختلف حاشیه خلیج فارس مانند عمان، برای صادرات و عرضه صنایع دستی ایران صورت گرفته است.

اکسپو، به عنوان یک رویداد مهم اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی می تواند محلی برای معرفی ظرفیت ها و دستاوردهای هر صنایع دستی و گردشگری کشور باشد. برگزاری این رویداد در کشوری اسلامی با فاصله مسافتی کوتاه از ایران جملگی فرصتی ممتاز و ویژه برای ایران است این در حالی است که بخش خصوصی تمایل چندانی برای حضور در این نمایشگاه را ندارد.

عدم ثبت نام اعضای اتحادیه صنایع دستی در اکسپو

سید محمد عبدالهی، رئیس اتحادیه فروشندگان صنایع دستی و اشیای قدیمی در گفت وگو با «رسالت» با بیان اینکه تا کنون هیچ کدام از اعضای این اتحادیه برای حضور در نمایشگاه اکسپو2020  ثبت نام نکرده اند، می گوید: «شرکت ایران در این نمایشگاه باید به صورت هدفمند و با برنامه ریزی باشد تا تجربیات آن به کشور منتقل شود در غیر این صورت اگر خروجی نداشته باشد موفقیتی برای بخش صنایع دستی ما به همراه نخواهد داشت.»

وی، تحریم ها و شرایط نامناسب اقتصادی را دلیل عدم حضور اعضای این اتحادیه در نمایشگاه اکسپو 2020 می داند و اظهار داشت: «با توجه به افزایش نرخ ارز بسیاری از اعضای اتحادیه صنایع دستی برای حضور در این نمایشگاه تمایلی ندارند چرا که از جبران هزینه شرکت در این نمایشگاه مطمئن نیستند و ریسک آن را نمی پذیرند.»

عبدالهی، با بیان اینکه در طول سال های اخیر مواد اولیه صنایع دستی از کشورهای خارجی وارد شده است و تحریم ها هزینه ها را افزایش داده است، گفت: «بسیاری از کالاهای اولیه صنایع دستی از نخ ابریشم، لعاب و رنگ ها از خارج وارد می شود و عدم تامین این کالاها در داخل کشور برای هنرمند به معضل اساسی تبدیل شده است که منجر به رکود تولیدات صنایع دستی در داخل کشور شده است.» رئیس اتحادیه فروشندگان صنایع دستی و اشیای قدیمی در پاسخ به این سوال که چرا مواد اولیه صنایع دستی مثل سابق در کشور تولید نمی شود؟ خاطرنشان کرد: «با پیشرفت تکنولوژی برخی از کالاهای تولید صنایع دستی به صورت ماشینی شده است از جمله ابزاری مثل اره مویی دستی به جای آن از اره برقی استفاده می شود چرا که برای افزایش تولیدات صنایع دستی ابزار دستی جوابگو نیست.»این کارشناس صنایع دستی، هرچند استفاده از ابزار ماشینی را عامل ضربه به اصالت صنایع دستی اصیل کشور می داند، اما در رابطه با استفاده از ابزار ماشینی در تولید صنایع دستی کشور می گوید: «سال ها است که هنرمندان صنایع دستی ما به دلیل کمبود مواد اولیه از مواد اولیه وارداتی استفاده می کنند که با توجه به تحریم ها و مشکلات اقتصادی برای تهیه آن با مشکل مواجه شدند. حل این مشکلات و رونق صنایع دستی ما در نمایشگاه اکسپو 2020 دغدغه اصلی ما است که امیدواریم مسئولان در وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری به این مشکلات توجه کنند.»