آرشیو پنج‌شنبه ۱۱ مهر ۱۳۹۸، شماره ۳۵۴۰
دیپلماسی
۱۵
نگاه بیرون

تقابل عربستان با ایران از نگاه رسانه ها

تغییر لحن ولیعهد سردرگم

دور تازه تقابل عربستان سعودی با ایران از ماجرای حمله به تاسیسات نفتی آرامکو آغاز شد. این استدلال که «این حمله از یمنی ها برنمی آید» از استدلال های آمریکا، عربستان و اروپا برای اتهام زنی به ایران بود؛ اما به نظر می رسد اخبار حمله زمینی اخیر حوثی ها به خاک عربستان نمایشی دوباره از آسیب پذیری عربستان سعودی و ضعف نظامی اش، حتی در مقابل همان حوثی هاست و این اتفاق هم زمان با ادامه نشانه ها از ناامیدی عربستان از رویکردهای تقابلی و حرکتش به سمت کنارآمدن با ایران رخ می دهد. رابرت فیسک، تحلیلگر شناخته شده حوزه غرب آسیا در ایندیپندنت، نگاه تندی به رفتار سعودی دارد و تی آرتی نیز در نوشته ای به بررسی این تغییر لحن می پردازد. بریده هایی از این دو نوشته را در ادامه می خوانید.

ایندیپندنت: عربستان سعودی به سوی آشوب می رود

تصاویر ویدئویی حوثی ها از کشته شدن یا تسلیم شدن سربازان سعودی و متحدانشان، درون شهر مرزی سعودی به نام نجران، نمایشگر ضربه ای ویرانگر به پادشاهی ای است که مدام تهدید به جنگ علیه ایران می کند. اگر [این کشور] نمی تواند از نیروهای مسلح خودش درون قلمرو سعودی حفاظت کند، هدردادن وقت در تهدید ایران با اقدام نظامی به خاطر ویرانی شدید دو هفته پیش تسلیحات نفتی در عبقیق و خوریس چه معنی دارد؟

آیا قرار است حالا از سربازان آمریکایی خواسته شود به عنوان سربازان مزدور برای این پادشاهی عجیب کار کنند؟ مشخص است که سربازان خود عربستان سعودی با بسیاری از هواپیماهای جنگنده، موشک و کمک های آمریکایی و بریتانیایی، به همان اندازه که قبلا بودند، ناامیدکننده اند. یادتان هست چطور نتوانستند در مقابل صدام از خودشان دفاع کنند؟ همان زمان حمله به کویت در سال 1990 که گروهی از ارتش های بین المللی را وارد کردند تا از آنها «حفاظت» کنند.

حالا انگار [ترامپ] باید از یک پادشاهی بی رحم دفاع کند که ایران را بابت حملاتش(حملات حوثی ها؟) علیه تاسیسات نفتی عمده سعودی به جنگ تهدید می کند؛ اما با چه؟ ایران را بمباران کند و بعد از آنها بخواهد به کشتی های آمریکایی یا به سربازان ایالات متحده در عربستان سعودی شلیک متقابلی نداشته باشند؟ قرار است [خطر] ایران را جدی بگیریم اما آیا وقتی رقیب اصلی اش، یک پادشاهی که از «بریدن سر مار» (ایران) حرف می زند، این طور مثل احمق ها رفتار می کند، می شود چنین کرد؟

تی آرتی: تغییر ادبیات ولیعهد سعودی درباره ایران

دوسال پیش، حاکم جوان و بی تجربه سعودی مطمئن بود که می تواند در خاورمیانه «از شر ایران راحت شود» اما حالا به سمت گفت وگو تغییر مسیر داده است. برای ولیعهد جاه طلبی که اعضای مهم خانواده سلطنتی سعودی را بازداشت کرد و جنگی پرهزینه در یمن به راه انداخت، این تغییری رادیکال است که از گفت وگو با ایران حرف بزند.

یکی، دو سال پیش، همین «ام بی اس» [محمد بن سلمان] که از ترامپ جان تازه ای گرفته بود، در واکنش به دامنه فعالیت گسترده ایران در خاورمیانه حرف های تهدیدآمیز و پرطمطراقی می زد و امکان هرگونه گفت وگو با ایران را رد می کرد. از آن زمان، بسیاری مسائل از کشتن خاشقجی تا جنگ ناکام یمن، در این پادشاهی و در خاورمیانه رخ داده اند که برای ریاض و ولیعهد جوانش هزینه داشته اند؛ این او را مجبور کرده است با تهران کنار بیاید. پیش ترها در سال 2017، ام بی اس ایده بردن نبرد پادشاهی به درون قلمروهای ایرانی را پیش کشیده بود اما امروز به نظر می رسد برعکس آن اتفاق افتاده است.کارشناسان دلایل مختلفی برای تغییر لحن ام بی اس درباره ایران یافته اند که یکی از آنها فقدان حمایت ایالات متحده از جنگ محتمل با ایران است. دلیل دیگری که باعث شده سعودی ها اشتهایی برای جنگ با ایران نداشته باشند، ممکن است بی تجربگی این پادشاهی باشد. ایران کادری از سربازان با انگیزه های بالا و سپاه پاسداران در کنار نایبان شیعه در سراسر منطقه دارد. از طرف دیگر، سعودی ها ارتشی بی تجربه دارند که بیشتر به سربازان خارجی و آمریکایی تکیه دارند تا از کشورشان دفاع کنند و برایشان بجنگند؛ افرادی که با ظرفیت نظامی عربستان سعودی آشنا هستند، اغلب یکی از جوک های بسیار مشهور در خاورمیانه را پیش می کشند: «عربستان تا آخرین پاکستانی خواهد جنگید».ترکیب ظرفیت نظامی عربستان سعودی، بی میلی ایالات متحده به شروع جنگی دیگر و دغدغه های اقتصادی مانند درگیرشدن آرامکوی سعودی، در هفته های اخیر ولیعهد سعودی را به عقب نشینی از ادبیات تندش درباره ایران واداشته است.