آرشیو شنبه ۱۸ آبان ۱۳۹۸، شماره ۵۵۱۹
زندگی: دانش
۱۵

ساخت اکوشهرهای جدید، بسترهای تازه ای برای اسکان جمعیت رو به رشد جهان فراهم می کند

مسکونی سازی در جنگل ، اقیانوس و زیرزمین

یاسمین مشرف

با افزایش جمعیت جهان، فضا برای اسکان جمعیت انسانی در سیاره زمین کمتر و کمتر می شود. طبق اعلام سازمان ملل، جمعیت جهان تا سال 1429/ 2050 به بیش از 9میلیارد نفر خواهد رسید و بخش عمده این جمعیت، ساکن شهرها خواهند بود. این در حالی است که نیمی از مناطق شهری مورد نیاز برای اسکان این جمعیت هنوز ساخته نشده است. از سوی دیگر با توجه به جمعیت فعلی جهان، در سیاره ما از لحاظ زیستی فقط 7/1 هکتار جهانی (gha)سطح حاصلخیز به ازای هر یک نفر وجود دارد. اما اکنون، در کشوری مثل انگلستان هر فرد 9/7هکتار ظرفیت زیستی یا ردپای بیولوژیک را به خود اختصاص داده. این یعنی استفاده از ظرفیت زیستی زمین بیشتر از میزانی است که می تواند به هر فرد تعلق بگیرد. با توجه به شرایط موجود، تعداد فزاینده ای از کشورها برای دستیابی به توسعه پایدار شهری، در حال برنامه ریزی برای ساخت شهرهای جدید با استفاده از فناوری های نوین هستند تا فضا و امکانات مورد نیاز را برای میزبانی از ساکنان خود فراهم کنند. در ادامه با سه نمونه از راهکارهای نوآورانه ای آشنا می شوید که جهان را آماده پذیرش جمعیت بیشتری می سازند.

 انتقال جمعیت به اقیانوس ها

شرکت اوسینیکس (Oceanix) مستقر در هنگ کنگ، 12 سال است که روی مفهوم شهرهای شناور کار می کند. اوایل سال جاری میلادی، اوسینیکس در همکاری با گروه معماری بین المللی بیارکه اینگلس (BIG)  و مرکز مهندسی اقیانوس موسسه فناوری ماساچوست، ایده شهر شناور ده هزار نفری را ارائه کرد. از این ایده به عنوان بخشی از برنامه جدید شهری سازمان ملل متحد یاد می شود. مارک کولینز چن، مدیر اجرایی شرکت اوسینکس می گوید رقم ده هزار نفر صرفا یک برآورد است و نحوه عملکرد شهر، تعیین کننده تعداد ساکنان آن خواهد بود. شهر شناور از سکوهای شناور تقریبا مثلثی تشکیل شده که هرکدام حدود

دو هکتار مساحت دارند و می توانند 300 نفر را در خود اسکان دهند. هر سکو، یا محله، انرژی تجدیدپذیر خود را با استفاده از امواج و نور خورشید تولید خواهدکرد.

در کنار انرژی تجدیدپذیر، این شهر غذاهای گیاهی خود را پرورش می دهد و تمام پساب ها را تصفیه کرده و دوباره از آنها استفاده می کند. چن می گوید برای تغذیه با گوشت و محصولات دامی به مساحت سطحی بیشتر و آب شیرین نیاز خواهد بود که از نظر اقتصادی امکان پذیر نیست. سکوها با بیوراک (ماده ای که در حال حاضر برای ایجاد صخره های مصنوعی در سراسر جهان استفاده می شود) به بستر دریا متصل می شوند. یک جریان الکتریکی با ولتاژ کم از یک قاب فولادی عبور کرده و با الکترولیز آب دریا در اطراف خود باعث می شود ذرات باردار (یون ها) روی سطح فولادی جمع شوند و روی آن را با یک ماده سنگی که به اندازه بتون مستحکم است، بپوشانند. چن می گوید با افزایش جمعیت جهانی ما باید رد پای اکولوژیک هر فرد را کاهش دهیم. او بر این باور است که شرکت اوسینکس رد پای اکولوژیک را به 5/0 هکتار جهانی به ازای هر فرد خواهد رساند. هرچند تحقق چنین چیزی درحال حاضر بعید به نظر می رسد اما اوسینکس اطمینان دارد در آینده نزدیک این طرح عملی خواهد شد. هنوز محل استقرار نمونه اولیه شهر شناور دقیقا مشخص نیست، اما اوسینکس مدعی است این نمونه را در طول دو سال و نیم آینده تکمیل خواهد کرد.

ساخت شهر هوشمند جنگلی

کشور مالزی که با افزایش انفجاری جمعیت مواجه است، خود را برای انتقال جمعیت به یک شهر هوشمند جنگلی و غول پیکر در دهانه تنگه ای که ایالت جوهور این کشور را از سنگاپور جدا می سازد، آماده می کند. این شهر جدید که از آن به عنوان «جنگل شهر» یاد می شود، در چهار جزیره مصنوعی در حال ساخت است.

چهار جزیره مصنوعی با سامانه حمل ونقل زیرزمینی به هم متصل شده و با قطار پرسرعت به کلانشهرهای دیگر وصل می شود. به گفته استفان بوئری، معمار ایتالیایی عاشق درختان و ارائه کننده این طرح، طبیعت زنده و معماری در ساخت این جنگل شهر درهم تنیده شده است. تمام ساختمان ها در این شهر به شکلی طراحی شده که پشت بام سبز و بالکن های سبز داشته باشند. شهر شامل خانه هایی با نمای پوشش گیاهی، ساختمان های اداری، پارک ها و پیاده روهای معلق، هتل ها، مدارس و مراکز خرید خواهد بود.

پروژه صد میلیارد دلاری ساخت جنگل شهر در زمینی به مساحت 1370 هکتار اجرا می شود و قرار است در 700 هزار خانه از ساکنانش استقبال کند. در ساخت این شهر از اکوسامانه جنگل های بارانی با سامانه گردش هوشمند سبز برای استفاده دوباره از منابع و کنترل آنها استفاده شده است. بازیافت پنهان در زیر زمین و تولید انرژی از منابع تجدیدپذیر از دیگر ویژگی های شهر است. ساکنان این جنگل شهر به اولین کتابخانه دیجیتال مبتنی بر فناوری رایانش ابری در مالزی دسترسی خواهند داشت.

به گفته بوئری، به منظور اطمینان از امنیت ساکنان شهر، جدیدترین سامانه های امنیتی هوشمند شامل درهای هوشمند و آسانسورهایی که از تشخیص اثر انگشت و چهره و حصارکشی نامرئی الکترونیک استفاده می کنند، به کار گرفته خواهند شد. یکی از ویژگی های این مجمع الجزایر مصنوعی این است که آپارتمان های آن با قیمت پنج برابر کمتر از آپارتمان های زمین های خشک ارائه می شود. گفته می شود روند گرم شدن هوا در سال های آینده دیگر شهرهای بزرگ جهان را هم به سمت ساخت شهرهای جنگلی خواهد کشاند.

 شهرهایی در عمق 20 تا 50 متری زمین

برای سنگاپور- سومین کشور با تراکم زیاد جمعیت جهان و خانه تقریبا شش میلیون نفر- پاسخ مشکل اسکان جمعیت، حرکت به سمت پایین بوده است. تغییرات آب و هوایی و بالا آمدن سطح آب دریاها به این معناست که استحصال زمین از دریاها دیگر نمی تواند گزینه پایداری برای سنگاپور باشد. درعوض، این کشور به دنبال ایجاد شهری زیرزمینی است. اوایل سال جاری میلادی، سازمان بازآفرینی شهری سنگاپور پیش نویس طرح جامع خود را منتشر و مشخص کرد در 15 سال آینده این کشور به چه شکلی درخواهد آمد. تاکنون معادل 7/10 میلیون پوند برای تحقیق و توسعه فناوری زیرزمینی در این کشور سرمایه گذاری شده است. قوانین مالکیت خانه ها هم تغییر یافته و مردم فقط تا زیرزمین، مالک خانه هایشان هستند تا به این ترتیب، فضای زیر خانه ها برای توسعه شهر آزاد باشد. اما مقامات سنگاپور می گویند در مرحله اول مردم در زیرزمین زندگی نمی کنند؛ بلکه شهر زیرزمینی با انتقال انبارها، آب و برق، تاسیسات صنعتی و حمل ونقل به زیر زمین شروع به کار خواهد کرد تا فضای آزاد بیشتری برای استفاده های مسکونی و تجاری در شهرهای روی زمین ایجاد شود.

در حال حاضر، سنگاپور از فضاهای زیرزمینی با عمق 20 متر برای سامانه های حمل ونقل و سرمایش استفاده می کند. ایجاد یک سامانه تونل فاضلاب در عمق 20 تا 50 متری زمین نیز پیش بینی شده است. سین تین فو، مدیر انستیتوی مطالعات املاک و مستغلات در دانشگاه ملی سنگاپور می گوید برای فضاهای عمیق تر از صد متر، می توان کارکردهای سنگین تری از قبیل ذخیره مهمات و مواد پتروشیمی در نظر گرفت. یکی از پیشرفت های مهم برنامه ریزی شده، غارهای سنگی جورونگ است که می تواند حدود 5/1 میلیون متر مکعب نفت خام و نفت را در خود نگه دارد.

تا سال 1403/ 2024، در فرودگاه چانگی سنگاپور یک مرکز تبادل مسافر چهارمنظوره، شامل سه ایستگاه قطار و یک ایستگاه اتوبوس در زیر زمین ایجاد خواهد شد. تاسیس این مرکز به سنگاپور کمک می کند تا سال 1409/ 2030 به کمک ریل های زیرزمینی، شبکه قطارهای خود را دو برابر کند. همچنین انتقال مراکز حمل ونقل به زیر زمین به مردم سنگاپور کمک خواهد کرد از آب و هوای کشورشان که بر اثر تغییرات آب و هوایی دستخوش افزایش گرما، رطوبت و بارش است فرار کنند. اکنون مهندسان و مسوولان ساخت وساز این کشور با استفاده از روش اسکن لیزری در حال ساخت یک مدل زمین شناختی سه بعدی هستند. این مدل با یک پایگاه داده مرکزی تطبیق داده می شود تا امکان نقشه برداری و برنامه ریزی در فضای زیرزمینی فراهم شود.

دکتر کوین کوران، کارشناس امنیت سایبری در دانشگاه اولستر، می گوید فناوری در توسعه این نوع شهر بسیار مهم است. به عنوان مثال، کیفیت هوا عامل مهمی خواهد بود که نیاز به نظارت مداوم دارد، زیرا هوا در زیرزمین به آسانی هوای روی سطح زمین جریان پیدا نمی کند. کوران می گوید دستگاه های دارای حسگر در حال حاضر به نظارت بر اثرات زیست محیطی شهرهای سراسر جهان، گردآوری جزئیات مربوط به فاضلاب ها، کیفیت هوا و زباله ها کمک می کنند.

شهرهای زیرزمینی ممکن است به فناوری هایی مانند سطل های زباله هوشمند که در صورت نیاز به تخلیه آژیر می زنند و نورپردازی هوشمند که فقط درصورت ایجاد ترافیک یا نزدیک شدن عابران پیاده عمل می کنند، مجهز باشند. گرچه تا سال 1409/2030 احتمالا بخش زیادی از سنگاپور به زیر زمین منتقل می شود، اما برای این که مردم این کشور در زیر زمین زندگی کنند به مدت زمان بیشتری نیاز است. او می گوید، استفاده از فضاهای زیر زمین برای زندگی و اهداف تجاری هنوز برنامه ریزی نشده است، اما درصورت نیاز به زمین های بیشتر، امکان آن در آینده بررسی خواهد شد.

Sciencefocus، Divercity Mag، pnewswir