آرشیو یک‌شنبه ۱۹ آبان ۱۳۹۸، شماره ۴۵۰۶
سیاست
۲
بازتاب

سخنگوی هیات نظارت بر رفتار نمایندگان از تفاوت نگاه آملی و رئیسی می گوید

معمای رسمیت

هیات نظارت بر رفتار نمایندگان مجلس شورای اسلامی پس از نامه نهم اردیبهشت ماه 91 علی لاریجانی به محمود احمدی نژاد، رییس جمهوری وقت ایران رسما اعلام وجود کرد؛ هیاتی که آیین نامه آن در جلسه علنی پانزدهم فروردین ماه همان سال با رای اکثریت نمایندگان مجلس شورای اسلامی در 12 ماده تصویب شد تا پارلمان نشینان سازوکاری برای نظارت بر حسن رفتار خود مستقل از قوه قضاییه و سایر دستگاه های نظارتی، اطلاعاتی و امنیتی ایجاد کنند. از آن زمان به بعد نام این هیات بارها و بارها در برهه های زمانی متفاوتی به میان آمد و سبب شد تا جنجال هایی ایجاد و بعضا جنجال هایی فروکش کند.

اما در مدت حدودا 8 ساله فعالیت هیات نظارت بر رفتار نمایندگان مجلس شورای اسلامی یکی از نکات قابل توجه نوع تعامل آنان با قوه قضاییه جمهوری اسلامی است. صادق آملی لاریجانی که از زمان تصویب قانون هیات نظارت بر رفتار نمایندگان تا اسفندماه سال گذشته ریاست قوه قضاییه را عهده دار بود، بارها و بارها با اقدامات خود این هیات و رسمیت آن را به زیر سوال برد تا جایی که نمایندگان متفاوتی فارغ از جناح بندی های سیاسی و تمایلات حزبی آنان از روند اتخاذشده ازسوی قاضی القضات پیشین جمهوری اسلامی انتقاد کنند. محمدجواد جمالی، سخنگوی هیات عالی نظارت بر رفتار نمایندگان از جمله افرادی است که انتقاداتی را نه در لفافه و با زبان بی زبانی به روند صادق آملی لاریجانی وارد کرده است.

او روز گذشته نیز در جریان گفت وگوی بلند خود با فارس توضیحاتی را درباره اقدامات صورت گرفته از سوی هیات عالی نظارت مجلس شورای اسلامی به زبان آورده است. این عضو فراکسیون مستقلین ولایی پارلمان در بخشی از گفته های خود درباره نوع تعامل این نهاد درون پارلمان با قوه قضاییه می گوید: «در رابطه با شکایت هایی که از قوه قضاییه به هیات ما ارسال می شود ما حتما باید به قوه قضاییه جواب دهیم که این صحبت، فعل یا اقدامی که نماینده انجام داده در جهت وظایف نمایندگی بوده است یا خیر، اگر در جهت وظایف نمایندگی نبوده است، اینجا دیگر نباید توقعی از ما باشد که ما خودمان تنبیهی در نظر بگیریم یا مجازات در کار باشد، بلکه وقتی در حیطه وظیفه نمایندگی نبوده، هرچه قانون تعیین کرد و قاضی رای داد همان مجازات تلقی می شود، اما اگر اعلام کنیم این در جهت وظایف نمایندگی بوده، معمولا پیگیری نمی شود؛ البته اینجا یک اختلاف نظر بین مجلس و مدیریت سابق قوه قضاییه وجود داشت که در برخی موارد ریاست وقت قوه قضاییه یعنی آقای آملی لاریجانی به این شکل موضوع را قبول نداشت.»

این نماینده اعتدالگرای قوه مقننه در بخش دیگری از اظهارات خود از تغییر رویکرد قوه قضاییه تحت مدیریت سید ابراهیم رییسی نسبت به هیات نظارت بر رفتار نمایندگان استقبال کرده و یادآور می شود: «اخیرا در هیات نظارت بر رفتار نمایندگان جلسه ای با چندین نفر از مسوولان قوه قضاییه از جمله سخنگوی قوه، معاونت حقوقی این قوه، مشاور ریاست قوه، دادستان تهران و معاونت دادگستری استان تهران که در جلسه حضور داشتند، برگزار شد. آقای اسماعیلی (سخنگوی قوه قضاییه) نقل قولی از آیت الله رییسی بیان کرد. طبق سخنان ایشان آقای رییسی اعلام کرد که «من دنبال تعامل با مجلس هستم و این هیات را به رسمیت می شناسم و حتی اگر نظری مخالف این قانون داشته باشم، اما معتقدم که قانون باید اجرا شود.»

جمالی در ادامه به مساله نوع برخوردهایی که هیات نظارت بر رفتار نمایندگان مجلس شورای اسلامی می تواند با نمایندگان انجام دهد پرداخت و در این زمینه آیین نامه هیات را ناقص ارزیابی کرد. او البته تاکید کرد که این هیات می تواند در زمینه مسائل مالی با شورای نگهبان همراهی هایی داشته باشد. او در همین زمینه می گوید: «مثلا اگر مشکلاتی در رابطه با مسائل مالی یک نماینده داشته باشد، با بررسی ها موارد موجود را به شورای نگهبان نیز می توانیم ارسال کنیم. حال حداکثر قدرت مانورمان همین است. کسی اگر از ما انتقاد کند که شما چرا برخورد محکم تر نکردید، ما او را به قانون نظارت بر رفتار نمایندگان ارجاع می دهیم که بیش از این برای ما قدرت مانوری قائل نشده است. موضوع بعدی این است که برخی می گویند؛ چرا نماینده ای فلان کار را کرده یا دادگاه رفته است، اما همچنان در مجلس حضور دارد که باید گفت؛ اصلا ما قانونی برای اینکه بتوانیم در هیات نظارت بر رفتار نمایندگان مجلس شورای اسلامی کسی را تعلیق کرده یا از مجلس معاف کنیم، وجود ندارد.»

این نماینده مجلس همچنین در ادامه مدعی شد که پاره ای از موارد دولت شکایت خود از نمایندگان مجلس و اظهارات آنان را مستقیما برای این هیات ارسال می کند. او در توضیح این موضوع می گوید: «دولت هم گاهی شکایات خود از نمایندگان را به قوه قضاییه می فرستد و قوه قضاییه برای ما ارسال می کند و گاهی هم حتی وزرا مستقیما از نمایندگان شکایت کردند. مثلا؛ ما در رابطه با وزیر نفت پرونده ای داریم که ایشان خود از یک نماینده شکایت کرده بود که در این شکایت عنوان کرده بود به وی اتهامی وارد شده است. در برخی از موارد هم این گونه نیست. معاون حقوقی ریاست جمهوری مستقیما شکایات از نمایندگان را برای ما می فرستد. یا مثلا؛ شکایت وزیر بهداشت از یکی از نمایندگان هم وجود داشت که شخصا به قوه قضاییه داده بود و نهایتا برای ما ارسال شد.» سخنگوی هیات نظارت بر رفتار نمایندگان نامی از نماینده ای که بیژن نامدار زنگنه در قامت وزیر نفت مستقیما از او طرح شکایت کرده به میان نیاورده است.