آرشیو سه‌شنبه ۲۴ دی ۱۳۹۸، شماره ۴۸۰۳
بورس
۹

شاخص سهام 16 هزار واحد دیگر جهید

خیز بورس به ابرکانال 400

دنیای اقتصاد : شاخص کل بورس تهران مطابق انتظارات، روز گذشته با رشد 36/ 4 درصدی علاوه بر جبران ریزش های هفته گذشته، رکورد تاریخی خود را شکست و وارد کانال 392 هزار شد. تداوم تقاضای سرمایه گذاران حقیقی برای ورود مجدد به بازار سهام در تشکیل پرتعداد صف های خرید نمایان بود؛ اما افزایش عرضه با توجه به رشد سریع قیمت ها، ارزش معاملات بالاتر و رقیق تر شدن صفوف خرید را در پی داشت. با توجه به عطش تقاضا برای خرید سهام به نظر می رسد پر شدن فاصله 2 درصدی شاخص کل از ابر کانال 400 هزار واحدی، در روز جاری قابل دسترسی باشد.

شاخص کل بورس تهران در روز گذشته با پرواز 16هزارو388  واحدی (معادل 36/ 4 درصد) به رقم تاریخی 392 هزار و 38 واحد رسید. به این ترتیب با کاهش معنادار ریسک های منطقه ای، ریزش هفته گذشته بورس به طور کامل جبران شد و نماگر اصلی بازار سهام را در فاصله 2 درصدی از ابرکانال 400 هزار واحدی قرار داد. عرضه های پرحجم در نمادهای بزرگ بورسی در یک ساعت نخست معاملات روزانه با تشدید تقاضای مجدد به تشکیل دوباره و قدرتمند صف های خرید در بازار سهام منجر شد که به جو عمومی بازار در فضای مثبت کمک کرد. این در حالی است که افزایش ارزش معاملات روزانه با رشد قیمت ها و کاهش تدریجی ارزش صف های خرید در تالار شیشه ای سیگنال برقراری آرامش نسبی در بازار سهام را صادر می کند. شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران در سومین روز کاری هفته بزرگ ترین رشد مقداری تاریخ خود را به ثبت رساند تا دماسنج اصلی بازار سهام از ابتدای هفته رشد بیش از 38 هزار واحدی (8/ 10 درصدی) را تجربه کند و علاوه بر جبران ریزش های هفته گذشته شاهد سقف شکنی مجدد در نماگر کلان بورس باشیم. بازگشایی نماد فولاد مبارکه در معاملات روز گذشته پس از ثبت افزایش سرمایه 61 درصدی از محل سود انباشته و ثبت رشد 8/ 11 درصدی قیمت پایانی این نماد به عنوان دومین نماد بزرگ بورس تهران تاثیر 2413 واحدی بر شاخص کل داشت که بستر عبور این متغیر کلان از مرز 390 هزار واحدی را فراهم کرد و عبور رشد روزانه دماسنج بازار را از مرز 4 درصد در پی داشت.

روز دوشنبه ارزش معاملات خرد با حذف بلوک و اوراق در بورس تهران عدد 3123 میلیارد تومان را نشان می دهد که سومین رکورد این متغیر در تاریخ بورس تهران به شمار می آید. در پایان جلسه معاملاتی دیروز، از 319 نماد فعال بورسی، 307 نماد قیمت پایانی مثبت داشتند و 11 نماد با قیمت پایانی در محدوده قرمز معاملات روز دوشنبه را به اتمام رساندند. 217 نماد بورسی در وضعیت صف خرید بودند که مجموع ارزش صف های خرید معادل 837 میلیارد تومان را نشان می دهد. این اتفاق درحالی رخ داد که هیچ کدام از نمادهای بورسی فعال در روز گذشته صف فروش را تجربه نکردند که نشان دهنده تمایل زیاد فعالان این بازار به حفظ دارایی های خود به شکل سهام است. اما در حالی که فاصله شاخص کل از ابرکانال 400 هزار واحدی به 2 درصد رسیده است، سوال اینجاست که رالی پرشتاب بازار سهام تا کجا ادامه خواهد داشت و میل به ورود سهام تا چه زمانی اینچنین پرقدرت قیمت ها را به سقف های روزانه می رساند؟

بورس به کدام سو می رود؟

همان طور که اشاره شد، ارزش صف های خرید در پایان معاملات روز گذشته 837 میلیارد تومان بود. این اتفاق در حالی رخ داد که ارزش صف های خرید در روزهای شنبه و یکشنبه به ترتیب 2221 میلیارد تومان و 1272 میلیارد تومان را نشان می دهد. در نقطه مقابل ارزش معاملات خرد روزانه نیز طی روزهای شنبه تا دوشنبه به ترتیب 926 میلیارد تومان، 2466 میلیارد تومان و 3123 میلیارد تومان است. رقیق شدن صف های خرید با افزایش ارزش معاملات خرد روزانه حاکی از کاهش تدریجی عطش تقاضا در بازار سهام با معادلات فعلی ا ست که می تواند رفته رفته فضای غلبه مطلق تقاضا بر عرضه را به تعادل نسبی بکشاند. بر این اساس به نظر می رسد با افزایش قیمت ها در روز جاری و تجربه رشد سریع در فاصله زمانی کوتاه، فعالان بورسی در جبهه فروش فعال تر شوند و شاهد برقراری توازن در عرضه و تقاضا طی روزهای پایانی هفته باشیم. اینکه در این مرحله بورس به کدام سو می رود را باید در محرک های بازار و میزان تاثیرگذاری آنها بر جذابیت سهام جست وجو کرد. امری که می تواند روند حرکت قیمتی در نمادهای مختلف و صنایع گوناگون بورسی را متفاوت تر از روند یکدست صعودی چند روز اخیر کند و برهم زننده نظم فعلی باشد.

بهانه های تداوم رشد

آرامش در فضای غیراقتصادی مهم ترین رکن رشد متوالی قیمت ها در بازار سهام طی روزهای ابتدایی هفته به شمار می رود. انتظار می رود این ریسک در فضای تالار شیشه ای تا حد زیادی برطرف شده باشد و اهالی بورسی در مورد کمرنگ شدن ریسک های خارجی تا حد زیادی اتفاق نظر دارند. کاهش بار روانی متاثر از این قضیه ورود و خروج پول و به اصطلاح شناوری بورس را به تعادل قبلی باز خواهد گرداند که نکته مهم و تاثیرگذار برای جذب نقدینگی های جدید به شمار می رود. از سوی دیگر و در بازار موازی، نرخ دلار در میانه کانال 13 هزار تومانی است. نرخ دلار در سامانه نیما که ملاک تصمیم گیری برای درآمدزایی شرکت ها به شمار می رود نیز طی روزهای اخیر به مرز 12 هزار تومان نزدیک شده است که در مقایسه با میانگین 11هزارو800 تومانی هفته گذشته و 11هزارو550 تومانی یک ماه گذشته روند رو به رشدی را به تصویر می کشد و پتانسیل رشد نرخ محصولات داخلی و صادراتی را به وجود می آورد که نشانه های آن در بورس کالا نیز مشهود است و به عنوان یکی دیگر از محرک های بازار سهام شناخته می شود.

به عنوان سومین محرک می توان به موضوع فاز اول توافق های تجاری میان آمریکا و چین در تاریخ 15 ژانویه (روز چهارشنبه هفته جاری) اشاره کرد. در صورتی که به گفته سران ایالات متحده و چین مرحله اول این توافق با موفقیت به امضا برسد و شروع سریع گام های بعدی کلید بخورد، چشم انداز مثبت کامودیتی ها دور از انتظار نیست که بدون شک اثر معناداری بر سودآوری بخش بزرگی از شرکت های بورسی خواهد داشت. چهارمین عامل به وجودآورنده تکانه های قیمتی در بخش پر مخاطب تالار شیشه ای، بحث تجدید ارزیابی دارایی ها و تسهیل این موضوع است. روز دوشنبه آیین نامه معافیت مالیاتی تجدید ارزیابی دارایی ها ابلاغ شد. بر این اساس معاون اول رئیس جمهور آیین نامه اجرایی افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی دارایی شرکت ها را اصلاح کرد. به موجب این اصلاحیه، پوشش زیان از محل مازاد تجدید ارزیابی، انتقال این مازاد به حساب سود و زیان یا اندوخته یا توزیع آن به هر شکل بین صاحبان سرمایه، به منزله عدم رعایت استانداردهای حسابداری و همچنین تحقق درآمد در آن سال است و مشمول مالیات بر درآمد خواهد بود.

همچنین، در صورتی که اشخاص حقوقی موضوع قانون مالیات های مستقیم ظرف یک سال پس از تجدید ارزیابی (شناسایی و ثبت تجدید ارزیابی در دفاتر قانونی شرکت)، تشریفات قانونی برای انتقال مازاد تجدید ارزیابی دارایی ها به حساب سرمایه و نیز ثبت افزایش سرمایه نزد مرجع ثبت شرکت ها را انجام دهند، مازاد تجدید ارزیابی که به حساب سرمایه منتقل می شود مشمول مالیات بر درآمد نخواهد بود. تاثیر این اصلاحیه بر بخش بزرگی از سهام شرکت های بورسی خواهد بود که در راس آنها سهام گروه خودرویی و بانکی هستند. از طرفی برخی از شرکت های سیمانی و گروه مخابرات نیز درگیر این موضوع خواهند بود که میل به خرید در نمادهای مزبور را طی روزهای گذشته افزایش داده است.

پایان فروش حامیان بازار سهام؟

به نظر می رسد بازار سهام که طی روزهای حاکمیت ترس بر معاملات روزانه با حمایت بازیگران حقوقی در جو منفی شاهد خروج سهامداران خرد از بورس شده بود، این روزها با برطرف شدن ریسک های منطقه ای نظاره گر بازگشت پرقدرت سرمایه های خرد در قالب تقاضاهای پرحجم در صف های خرید است. افزایش ارزش معاملات و کمرنگ شدن صف های خرید حاکی از قرارگیری مجدد سرمایه گذاران حقیقی در قالب سهامداران بورسی است. روز گذشته حقیقی های بازار 886 میلیارد تومان از سهام حقوقی ها را به طور خالص خریداری کردند و به این ترتیب مجموع خالص تغییر مالکیت سهام از سهامداران حقوقی به حقیقی از ابتدای هفته جاری و در مدت زمانی سه روز کاری به 2194 میلیارد تومان رسید. نگاهی به خالص تغییر مالکیت حقیقی به حقوقی در روزهای ریزش بازار، عدد 3743 میلیارد تومان را نشان می دهد و معکوس شدن جریان تغییر مالکیت در روزهای اخیر به نوعی بازپس گیری سهام توسط حقیقی هاست که با توجه به معادلات مطرح شده انتظار تداوم آن وجود دارد.

اگر در نظر بگیریم که حقوقی ها هر چه در هفته گذشته خریدند جنبه حمایتی داشت و احتمالا به قصد خرید و نگهداری سهام وارد بازار نشده بودند، رقم 4800 میلیارد تومانی حمایتی پدیدار می شود. حال اگر همین موضوع درخصوص دو روز نخست در نظر گرفته شود که در قفل سهام در صف خرید طی روزهای نخست هفته جاری فروشندگان حقوقی سهام به دنبال شناسایی سود نبوده و بلکه به دنبال بازگرداندن تعادل به عرضه و تقاضا بودند حدود 1613 میلیارد تومان فروش حقوقی را داشتیم. دیروز نیز فروش حقوقی ها به حدود هزار میلیارد تومان رسیده است و بر این اساس در مجموع حدود 2600 میلیارد تومان فروش به ثبت رسیده است. در چنین شرایطی باید منتظر ماند که آیا حقوقی ها قصد دارند تمام سهامی که در هفته گذشته خریداری کرده اند را طی روزهای آتی به فروش برسانند یا خیر؟

موضوع مشخص این است که حقوقی ها در روزهای اخیر صرفا برای روان سازی جریان معاملات و قفل نشدن صف های خرید و تخصیص سهام به سرمایه گذاران خرد اقدام به عرضه کرده اند و از عرضه های آبشاری خودداری کرده اند.

اما در این بین یک سناریوی دیگر برای روزهای آینده وجود دارد. در این سناریو دیگر عامل حمایتی بازار تنها برای برقراری تعادل عرضه های خود را انجام نمی دهد و می تواند به عنوان یک فروشنده قدرتمند در معاملات روزانه ایفای نقش کند. اگر این مهم رخ دهد و حقیقی ها نتوانند عرضه های سنگین حقوقی ها را جوابگو باشند و به این ترتیب صف های خرید در نمادهای بزرگ به صورت آبشاری عرضه شوند اگرچه انتظار اصلاح قابل توجه سهام در کوتاه مدت دور از انتظار به نظر می رسد اما میل به خرید پرحجم نیز به شدت کاهش خواهد یافت. هرچند اظهارنظر درخصوص بازه های زمانی میان مدت و بلندمدت در فضایی که احتمال های مختلف برای بروز ریسک های جدید وجود دارد کاری منطقی به نظر نمی رسد و بازار به جایی رسیده که هر لحظه ممکن است عامل اقتصادی یا غیراقتصادی نوسان عجیبی را در نماگرهای بازار ایجاد کند. اما همچنان ایده تمرکز بر سهام بنیادی ارزنده در بازار برای سرمایه گذارانی که قصد سرمایه گذاری بلندمدت دارند وجود دارد.