آرشیو چهار‌شنبه ۲۵ دی ۱۳۹۸، شماره ۴۵۶۳
صفحه آخر
۱۶
امروز در تاریخ

زادروز مارتین لوتر کینگ

مرتضی میرحسینی

مساله تبعیض نژادی، میراثی بود که امریکایی های قرن نوزدهم برای نسل های بعدی این کشور باقی گذاشتند و حدود یک قرن بعد از لینکلن همچنان حل نشده باقی مانده بود. پیش از آن سیاهان، برده و بخشی از اموال سفیدپوست ها بودند و حقوقی نداشتند که تبعیض در بستر آن معنی و مفهوم پیدا کند. از نیمه های قرن بیستم سفیدپوست ها با واقعیت - برای خودشان عجیب - دیگری هم مواجه شدند؛ اینکه اقلیت سیاهان فقط دنبال حق تحصیل یا استفاده از امکانات عمومی و حتی حق رای نبودند که می خواستند دقیقا از همان شخصیت اجتماعی و احترامی برخوردار باشند که اکثریت سفیدها از آن برخوردار بودند.

این مبارزه سیاهان، در دهه 1960 به پیکار مخالفان جنگ ویتنام پیوند خورد و عملا به ضدیت با سیاست های رسمی دولت ایالات متحده کشید. چهره محوری این میدان کشیشی به نام مارتین لوتر کینگ بود که در آن مقطع به رهبر، سخنگو و نماد مبارزه مدنی در امریکا تبدیل شد. وی پانزدهم ژانویه 1929 در آتلانتا، مرکز ایالت جورجیا متولد شد. پدر و پدربزرگ او هر دو از رهبران مسیحی آن ایالت بودند و خود وی هم با عشق به عیسی (ع) و آموزه های این پیامبر، به تحصیلات دینی روی آورد. به صلح طلبی و پرهیز از خشونت شناخته می شد و به اذعان خودش، شاگردی از شاگردان مکتب گاندی بود. شخصیتی کاریزماتیک و در سخنرانی مهارتی ستودنی داشت و همیشه از مساوات میان همه اعضای جامعه و شان انسانی سیاهان سخن می گفت و البته این مساوات و شان را مطالبه و برای تحقق آن کوشش و مبارزه می کرد. اواخر دهه 1950 به شهرت رسید و سال 1964 جایزه صلح نوبل را دریافت کرد. شهرت او آنقدر زیاد شده بود که برخی دیگر از اعضای ارشد جنبش شاید از حسادت یا شاید هم به درستی می گفتند کینگ موضوع را شخصی کرده است و بیشتر از اهداف جنبش، به خودش فکر می کند. واقعا هم کینگ استاد استفاده از رسانه ها بود. او و دیگر اعضای جنبش مدنی می دانستند که بدون پوشش فراگیر رسانه ای و جلب توجه افکار عمومی و از همه مهم تر برانگیختن احساسات مردم، از تلاش های خودشان نتیجه ای نخواهند گرفت. به قول مارک کورلانسکی: «همانند فروافتادن بی خبر درختی در یک جنگل، اگر تظاهرات یا اعتصابی رخ دهد و این رویداد توسط مطبوعات پوشش داده نشود آیا می توان گفت که اساسا اتفاقی رخ داده است؟» یکی از همفکران کینگ می گفت: «استفاده ماهرانه از رسانه های خبری برای آگاه کردن مردم معادل مدرن قلم است و قلم هنوز برنده تر از شمشیر است.» راز شهرت کینگ در همین موضوع بود. وی بهار 1968 در ممفیس به قتل رسید. چندی بعد همفکران کینگ برای زنده نگه داشتن نام و هدف او، نامه ای خطاب به کنگره امریکا نوشتند و نامگذاری روزی به نام این «مرد بزرگ» را درخواست کردند.

این نامه حدود دو سال دست به دست شد و نزدیک به 6 میلیون نفر آن را امضا کردند. چند سال طول کشید تا درخواست شان به قانون تبدیل شود. اکنون در تقویم امریکایی ها، سومین دوشنبه از ماه ژانویه که معمولا روزی نزدیک به روز تولد مارتین لوتر کینگ است تعطیل رسمی محسوب می شود.