آرشیو سه‌شنبه ۱۷ دی ۱۳۹۸، شماره ۳۶۱۷
جهان
۷

نظامیان ترکیه وارد لیبی شدند: آتش جنگ در شمال آفریقا

کمتر از یک هفته پس از چراغ سبز پارلمان ترکیه، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور این کشور، از آغاز اعزام واحدهای نظامی ارتش ترکیه به لیبی خبر داد؛ تحولی که می تواند اوضاع کشور آشوب زده لیبی پس از فروپاشی حکومت معمر قذافی در سال 2011 را پیچیده تر از قبل کند.

پیش از اعزام نظامیان ترکیه هم تعدادی از مقام های اطلاعاتی این کشور و بخشی از شبه نظامیان حمایت شده از سوی ترکیه که در سوریه با دولت بشار اسد می جنگند، به لیبی اعزام شدند.

اعزام نظامیان ترکیه به لیبی به درخواست دولت وفاق ملی این کشور انجام می شود که برای کنترل کامل بر لیبی با شبه نظامیان وفادار به ژنرال خلیفه حفتر در جنگ هستند. خلیفه حفتر و حامیانش بخش های بزرگی از شرق، مرکز و غرب لیبی را تحت کنترل خود دارد که از سوی فرانسه، روسیه، عربستان، مصر و امارات متحده عربی حمایت می شود و دولت وفاق ملی به رهبری فائز السراج که از طرف سازمان ملل متحد به رسمیت شناخته شده، طرابلس، پایتخت این کشور و بخش هایی از جنوب و شمال را در اختیار دارد.

رئیس جمهور ترکیه مشخص نکرد که قصد دارد در مجموع چه تعداد سرباز به لیبی اعزام کند. اردوغان در گفت وگو با شبکه «سی ان ان ترک» تصریح کرد که قرار است یک ژنرال بلندپایه ارتش ترکیه نیز به لیبی فرستاده شود و این مقام نظامی با استقرار در «مرکز عملیات ترکیه» در لیبی مسئولیت هماهنگ سازی وظایف نیروهای ترکیه در این کشور را برعهده خواهد داشت.

به گفته اردوغان وظیفه اصلی نظامیان ترکیه در لیبی «هماهنگی و آموزش» است و «در صورتی که لازم باشد، در آینده عملیات نظامی نیز به مسئولیت های نیروهای ترکیه در این کشور افزوده خواهد شد».

هدف رئیس جمهوری ترکیه این است که با اعزام نیروهای اطلاعاتی و نظامیان ارتش این کشور به لیبی از دولت فائز السراج حمایت کند و علاوه بر آن تسلط بیشتری بر میادین نفتی و گازی در بستر دریای مدیترانه و در نزدیکی سواحل لیبی داشته باشد.

در هفته های پایانی سال 2019، ترکیه و لیبی دو توافق نامه بحث برانگیز را به امضا رسانده بودند که از جمله همکاری های نظامی دو کشور را شامل می شد. اعطای مجوز به ترکیه برای انجام عملیات اکتشاف در حریم دریایی لیبی در مدیترانه و بهره برداری از منابع انرژی آن نیز از جمله این توافق ها بود.

اعزام فوری سربازان ارتش ترکیه به لیبی در حالی اجرا می شود که نگرانی ها و هشدارهای متعددی در روزهای اخیر در این باره مطرح شده است. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، درباره عملیات نظامی ترکیه در لیبی هشدار داده و گفته بود که «هر گونه حمایت خارجی از طرف های درگیر در لیبی باعث تشدید نزاع می شود و تلاش ها برای یافتن راه حل صلح آمیز را پیچیده تر می کند».

دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، هم در واکنش به تصمیم ترکیه برای اعزام نیرو به لیبی، در تماس تلفنی با رجب طیب اردوغان با این اقدام مخالفت کرد.

مصر هم اقدام ترکیه را «تهدیدی علیه امنیت ملی» خود دانسته و هشدار داده که «اجازه نخواهیم داد تا تلاش ها برای اعمال کنترل کشوری خارجی بر لیبی در همسایگی ما نتیجه بخش شود».

اسرائیل، یونان و قبرس هم که به تازگی توافقی برای اکتشاف و بهره برداری از منابع انرژی در شرق دریای مدیترانه امضا کرده اند، در بیانیه ای مشترک هشدار داده اند که اعزام نظامیان ترکیه به لیبی «ثبات منطقه را به خطر خواهد انداخت و نیز نقض تحریم های تسلیحاتی لیبی است که سازمان ملل با هدف جلوگیری از تشدید خشونت ها در لیبی اعمال کرده است».

پس از کشته شدن معمر قذافی در سال 2011 و در پی اعتراضات ضدحکومتی در لیبی، این کشور فاقد دولتی بوده که بر تمام خاک این کشور واقع در شمال آفریقا کنترل داشته باشد و از سال 2014 نیز رقابت در شرق و غرب لیبی برای اعمال حاکمیت کامل بر این کشور باعث شده تا لیبی عملا به دو بخش تقسیم شود و با وجود اینکه فائز السراج به عنوان دولت قانونی مورد حمایت سازمان ملل بر پایتخت لیبی کنترل دارد؛ اما مناطق شرقی لیبی که چاه های نفتی این کشور در آن مناطق واقع است، تحت کنترل نظامیان وفادار به خلیفه حفتر  قرار دارد.

در روزهای اخیر و پس از رای مثبت پارلمان ترکیه به اعزام نظامیان این کشور در حمایت از دولت وفاق ملی لیبی، خلیفه حفتر از تمام شبه نظامیان تحت فرمان خود خواست تا برای جنگی بزرگ آمده شوند». ما این چالش را با آغوش باز می پذیریم و اعلام جهاد می کنیم. تمام مردم لیبی برای دفاع از کشور علیه بیگانه باید متحد شوند». ساعاتی پس از این هشدار حفتر، شبه نظامیان تحت فرمان او با حمله به یک آکادمی نظامی در طرابلس، پایتخت لیبی، دست کم 33 نفر را کشتند تا زنگ خطر را برای حضور ترکیه در این کشور و بالا گرفتن آتش درگیری در لیبی به صدا درآورند.