آرشیو چهار‌شنبه ۲۸ اسفند ۱۳۹۸، شماره ۳۶۷۳
کتاب
۷
مرور

تولد یک «گزینه اشعار» دیگر بر پیشخوان شعر نشر مروارید

یک زندگینامه خودنوشت شاعرانه

دکتر لیلا کردبچه

از قابل اعتمادترین کتاب های شعری که در سال های اخیر، و در این وانفسای چاپ هر اثری توسط هر ناشری، گاهی به سودای انتفاع ناشر از جیب مولف و گاهی به دلایل دیگر، منتشر می شود، گزینه اشعاری است که انتشارات مروارید از نزدیک به سه دهه پیش با دقت بسیار و البته با حسن سلیقه خاص و شاخص، اقدام به انتشار آنها کرده است و پیشخوان شعر این ناشر را تبدیل به پیشخوانی ممتاز و متمایز در شعر امروز کرده است. این البته جدا از مجموعه شعرهای خوبی است که در بیش از نیم قرن اخیر به وسیله مروارید منتشر شده است.

در این سلسله «گزینه اشعار»، نام های بزرگی از شاعران امروز به چشم می خورد که نشان از دقت و توجه ناشر به جایگاه فرهنگی مولفان دارد و اینکه صرفا به خاطر شهرت باری به هر دلیل هر مولفی، به سراغ او نرفته است، و درست به همین دلیل است که در میان این گزینه ها، به نام هایی می رسیم که گاهی آنها را به مناسبات دیگری چون جامعه شناس، استاد فلسفه و... می شناسیم و مخاطب شعر امروز وقتی با نام آنها بر پیشخوان «شعر» مواجه می شود، حیرت می کند. 

حال، در ادامه روند انتشار این کتاب های ارزشمند، به پنجاه ویکمین شماره این سلسه کتاب ها، و به نام مهدی مظفری ساوجی رسیده ایم که در شعر امروز از چهره های شاخص، مطرح و بسیار محترم است و آثارش بی آنکه خود دغدغه نام داشته باشد، در جوایز معتبری درخشیده اند و در زمینه شعر نیز، دو کتاب او، یعنی «رنگ ها و سایه ها» و «باران، با انگشت های لاغر و غمگین اش» توانسته اند در سال های 1387 و 1397 جایزه کتاب سال شعر ایران را از آن خود کنند. از سویی در زمینه تاریخ ادبیات شفاهی و پژوهش، از فعال ترین، آگاه ترین و بی طرف ترین پژوهشگران است و آثارش، چه به صورت گفت وگو با بزرگان ادب و هنر و چه به صورت شناخت نامه یا پژوهش، از قابل استنادترین منابع به شمار می رود.  از طرف دیگر، او را می توان از دقیق ترین و عمیق ترین پژوهشگران شعر امروز به شمار آورد.

«گزینه اشعار» مهدی مظفری ساوجی کتابی است شامل گزیده ای از هفت مجموعه شعر «آینه های رنگ پریده»، «رنگ ها و سایه ها»، «سایه ام را بر دیوار جا گذاشته ام»، «شب به شیشه می زند»، «بیمارستان»، «باران، با انگشت های لاغر و غمگین اش»، «به: شکوفه سیب» و بیست و سه شعر از تازه های او که هنوز در مجموعه مستقلی منتشر نشده اند، به همراه مقدمه ای که در واقع یک زندگی نامه خودنوشت شاعرانه و بسیار زیبا و خواندنی است که می تواند به خوبی مخاطب را با قلم نثر مولف نیز آشنا کند. البته مخاطب پیش از اشعار منتخب از کتاب های شعر منتشرشده شاعر، به چند شعر با عنوان «نخستین تجربه ها» برمی خورد که در شناخت سیر تکاملی شعر این شاعر بسیار یاری رسان است؛ اشعاری کهن گرا با زبان فخیم خراسانی که علاوه بر اینکه در ترسیم خط سیر دقیق کار شاعر و چگونگی رسیدن او از آن نیمایی ها و غزل های مطنطن و استوار، به سپیدهای کوتاه مضمون محور تصویرگرا، مفید و مهم است، این نکته را نیز یادآور می شود که مهدی مظفری ساوجی که او را به عنوان یک شاعر سپیدسرای تمام عیار می شناسیم، ریشه در شعر سنتی دارد و نخستین قدم های شاعری اش را در آب و خاک شعر کهن فارسی برداشته است.

از محاسن این گزینه اشعار، انتخاب شعرها توسط مولف است، هرچند اگر شعرها توسط شخصی غیر از مولف اثر انتخاب می شد نیز محاسنی دیگر داشت، اما انتخاب شعرها توسط مولف، می تواند مخاطب را نه تنها با خط سیر تحول اندیشه و زبان در شعر او آشنا کند، بلکه می تواند سلیقه وی را آنجا که ناچار از گزینش شعرهای کمتر و چشم پوشی از شعرهای بیشتر است، نشان دهد و در این میان، تعلق خاطر شاعر به برخی مجموعه ها یا برخی شعرهایش، برای مخاطبی که آثار او را با دقت و وسواس پیگیری می کند، بسیار قابل توجه خواهد بود.

این کتاب را امسال انتشارات مروارید در 240 صفحه و در شمارگان 550 نسخه و با قیمت 36000 تومان منتشر کرده است.