آرشیو سه‌شنبه ۲۵‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۳۸۱۷
صفحه آخر
۱۲
گزارش

فرزندآوری با محرک بورس قرمزپوش ؟

با روی کارآمدن یک مجلس اصولگرا بار دیگر مسئله فرزندآوری و تشویق به زادوولد در دستور کار یکی از قوای سه گانه کشور قرار گرفت. نمایندگان اکثرا تازه راه یافته به مجلس که همین چند روز پیش صدمین روز فعالیت خود را در خانه ملت پشت سر گذاشته بودند، در ادامه طرح های جدیدی که صحن آورده اند و از طرح های تشویقی فرزندآوری هم رونمایی کرده اند. ابتدا این سیدعلی موسوی، نماینده ملکان بود که از طرح اعطای سهام به فرزند سوم خانواده ها خبر داد.

 سیدعلی موسوی می گوید: «در طرحی که اخیرا برای تشویق افزایش جمعیت و زادو ولد تدوین کردیم، قرار است برای فرزند سوم و چهارم به بعد سهامی از شرکت های معتبر دولتی از جمله پالایشگاه و پتروشیمی ها به عنوان «سهام آیندگان» تخصیص داده شود». چند روز بعد از این هم نماینده ملکان در تشریح بیشتر طرح تشویقی زادآوری مجلس از تشکیل بنیاد ملی افزایش جمعیت خبر داد و گفت: «بخش اول این طرح، مربوط به بحث بنیاد ملی افزایش جمعیت است که دلیل اصلی ما برای این مسئله ایجاد نظم و تمرکز بیشتر در اجرای طرح است، چون بیشتر طرح هایی که تاکنون درباره افزایش نرخ جمعیت مطرح و به همه وزارتخانه ها، دستگاه ها و نهادهای مربوطه ابلاغ شده، نیازمند یک سکانداری واحد و مشخص بوده است؛ بنابراین ما پیشنهاد ایجاد بنیاد ملی افزایش جمعیت را مطرح کردیم. به گفته وی، این تمرکزگرایی باعث می شود که بنیاد ملی افزایش جمعیت سکانداری بحث افزایش نرخ رشد جمعیت را عهده دار شود. البته ما در طرح پیش بینی کردیم که این بنیاد زیر نظر دولت و مشخصا زیر نظر مستقیم رئیس جمهوری فعال باشد و شخص رئیس جمهوری، ریاست این بنیاد را انتخاب کند. اعتقاد ما این است که این بنیاد باید یک نهاد قوی و قدرتمند برای اداره بحث افزایش جمعیت باشد». اما اینکه چنین طرح هایی تا چه میزان می تواند منجر به تشویق به زادوولد شود، همچنان سوالی است که طراحان طرح برایش پاسخی ندارند؛ چراکه شاید مهم ترین مسئله در شرایط کنونی ایران برای تشویق به فرزندآوری مسئله اقتصادی و امنیت اقتصادی خانواده هاست. چیزی که نمایندگان مجلس هم سعی کردند با مطرح کردن طرح ارائه سهام خانواده ها را با آن تشویق کنند اما غافل از اینکه مهم تر از این کاتالیزورهای اقتصادی ایجاد حسن اعتماد در میان شهروندان ایرانی است. چیزی که موجب شود آنها با اعتماد به دولت ها و مجلس ها گام بردارند. همان طور که می دانیم سال 1384 و در زمان قدرت داشتن یک دولت و مجلس اصولگرا قانون تسهیل ازدواج جوانان تصویب شد تا با تشویق جوانان به ازدواج در نهایت چالش کاهش نرخ زادو ولد را هم ترمیم کنند. حتی در همان سال ها محمود احمدی نژاد که استاد طرح هایی پر سروصدا بود، مقرر کرده بود برای همه فرزندان زیر 18 سال خانواده های ایرانی یک میلیون تومان پس انداز در نظر گرفته شود تا خانواده ها به این بهانه به فرزندآوری تشویق شوند. طرحی که پنج ماه بیشتر دوام نیاورد و بعد از دستور کار خارج شد. نتیجه چنین طرحی نه یک آزمون و خطا در حوزه طرح های تشویقی فرزندآوری که یک سلب اعتماد عمومی بود. حالا و بعد از آن طرح و همچنین سخنرانی های فراوان و بدون خروجی ملموس، نمایندگان مجلس می خواهند با تکیه بر بورس و بازار سرمایه از پس نرخ پایین زادوولد در کشور برآیند. غافل از اینکه بازار بورس خودش یک بازار پرریسک است و در شرایط پرالتهاب اقتصاد ایران اصلا یک محرک خوب برای تشویق به فرزندآوری نیست. 

اتفاقا هم زمانی بیان این طرح و روزهای قرمزپوش بودن بورس ایران هم موجب شد تا احتمال کارآمدنبودن این طرح بیشتر از قبل پررنگ شود. همچنین شاید این تلنگری برای نمایندگان مجلس باشد که بدانند با چنین طرح هایی تنها خاکروبه ها را زیر فرش می کنند و کار مهم و اصلی برای ایجاد شوق و انگیزه در شهروندان برای زادآوری حداقل در شرایط فعلی، وضعیت اقتصادی پایدار و باثبات است. در واقع هرکدام از این طرح ها در یک شرایط اقتصادی ناپایدار چیزی جز سلب اعتماد را برای شهروندان در پی ندارد. شهلا پورکاظمی، جمعیت شناسی است که این روزها در نقد این طرح مجلس به خبرگزاری ایسنا گفته: «در سیاست گذاری ها تنها مباحث اقتصادی مطرح نیست، بلکه بحث اعتمادسازی، ثبات اقتصادی و امنیت اقتصادی نیز مطرح است. همچنین ثبات اقتصادی بسیار گسترده است و فقط به معنای قرار دادن پول در اختیار مردم نیست. اعتمادسازی هم در جوامع هنگامی ایجاد می شود که عملکرد دولت برای مردم شفاف باشد و دولت به وعده های خود عمل کند، در غیر این صورت اعتماد مردم کاهش می یابد».