آرشیو چهار‌شنبه ۱ تیر ۱۴۰۱، شماره ۶۲۴۳
ایران
۱۴
گزارش

تورهای غیرمجاز، آفت گردشگری

فاطمه مرادزاده

همین چند روز پیش بود که اعضای 120 نفره یک تور گردشگری غیرمجاز در جنگل های شهرستان نکا بازداشت شدند. در چرایی بازداشت این گروه گفته شد که مرتکب اعمال مجرمانه شده اند.

رئیس کل دادگستری مازندران در توضیح این اعمال مجرمانه گفته که آنها در جنگل پی رجه اقدام به نصب بنرهای شیطان پرستی و اعمال مجرمانه مانند شرب خمر، رقص مختلط و کشف حجاب کرده و توسط پلیس امنیت اخلاقی دستگیر شده اند و برایشان پرونده قضایی تشکیل شده است. 

از ماجرای این گروه که بگذریم، سال هاست اجرای تورهای گردشگری غیرمجاز و هنجارشکنی که ارزش های عرفی، اخلاقی و فرهنگی جامعه محلی و بومی مناطق هدف گردشگری را رعایت نمی کنند باعث دلخوری این جوامع و نگرانی شدید آنها از تغییر سبک زندگی فرزندان شان شده است. 

گرچه پس از دستگیری تور هنجارشکن جنگل پی رجه، حجت الاسلام اکبری، رئیس کل دادگستری مازندران تاکید کرده ساماندهی تورهای گردشگری داخلی یا ورودی به استان مازندران، در دستور کار معاونت پیشگیری از وقوع جرم استان قرار دارد و با تورهای هنجارشکن برخورد جدی می شود و از سویی ایزدی، سرپرست اداره کل میراث فرهنگی مازندران هم گفته برگزاری این تور هیچ ارتباطی با تاسیسات گردشگری استان ندارد اما به نظر می رسد موضوع برخورد با تورهای غیرمجاز و غیرقانونی و هنجارشکن که چند سال است به شدت از سوی کارشناسان اجتماعی و گردشگری توصیه می شود، چندان ازسوی مسوولان مربوط جدی گرفته و رصد نمی شود.  

 از کجا سبز شدند؟

شاید این پرسش از ذهن تان بگذرد اصلا این تورهای غیرمجاز از چه وقت و چگونه سروکله شان پیدا شد؟ از این موضوع که همواره در هر کسب و کاری (مثل همین گردشگری)، روش ها و عناصر نامعتبر و سودجو هم ورود می کنند و خود را جای اصل، جا می زنند که بگذریم، عامل دیگری که می توان به ورود تورهای غیرمجاز و هنجارشکن به عرصه گردشگری ربطش داد شاید مشکلات اقتصادی و هزینه های بالای سفر و همچنین فشردگی و بالا بودن حجم کارها باشد که باعث شده مردم طی چند سال اخیر قید سفرهای طولانی مدت و دور و دراز را بزنند و به حضور در تورهای کوتاه مدت آخر هفته برای استراحت و رفع خستگی و پناه بردن به دامن طبیعت تمایل نشان دهند. از دیگر سو و از آنجا که هرجا بازار خوبی پیدا شود، پای سودجویان و سوداگران هم باز می شود، عده ای به صورت غیرقانونی و بدون آن که از وزارت میراث فرهنگی مجوزی دریافت کنند، اقدام به تبلیغ و برگزاری تورهای کوتاه مدت آخر هفته ای کردند که هیچ نظارتی روی آنها نمی شود. این تورها برای جلب بیشتر مسافران از ترفندهایی مثل نرخ هایی پایین تر از تورهای مجاز و اجرای برنامه های شاد و هنجارشکنی کردند که در اکثر موارد ناهمسو با فرهنگ جوامع محلی و حتی مخرب محیط زیست است. 

صاحبان این تورها توانستند از این طریق مشتریان زیادی را به سوی خود بکشانند مشتریانی که معمولا از پیامدهای تلخ این تورهای بی مجوز که نه راهنمای رسمی باتجربه دارند و نه مسافران را بیمه می کنند، بی اطلاعند. 

 به شدت آسیب زا

آن طور که کارشناسان حوزه گردشگری می گویند و تجربه سال های اخیر نشان داده، این گونه تورها نه تنها پیامدهای احتمالی ناگواری برای مسافران تور به دنبال دارد که آثار مخرب متعددی هم برای بخش های دیگر از جمله جوامع محلی و صنعت گردشگری به وجود می آورد؛ آثاری که قبادی، کارشناس گردشگری درباره آنها می گوید: در تورهای غیرمجاز، رفتار ناشایست بعضی از افراد که می تواند تاثیرات منفی بر جوانان و افراد مجرد و حتی متاهل بگذارد، سبب می شود خانواده ها از تورهای مسافرتی مجاز هم استقبال نکنند. این مساله می تواند سدی بلند در برابر توسعه گردشگری کشور باشد. همین که خانواده ها از تورهای یک روزه یا چندروزه داخلی استقبال نمی کنند، خود مشکل بسیار بزرگی برای گردشگری کشور است و این مساله که تورهای غیرمجاز زمین بازی عده ای برای رفتارهای هنجارشکن شده خود فضای بدتری را علیه گردشگری و صنعت توریسم برپا خواهد کرد.

 آفت به صنعت گردشگری

محسن شریعتی، مدرس دانشگاه در حوزه گردشگری هم معتقد است، برگزاری تورهای غیرمجاز، آسیب جدی به صنعت گردشگری وارد می کند: تورهای غیرمجاز در واقع بر مبنای سرگرمی و نگاه غیرحرفه ای اقدام به برگزاری تور می کنند و در بیشتر موارد به دلیل رعایت نکردن استانداردها و قوانین و موازین شرعی و عرفی، دید جامعه را به تورهای گردشگری و سفرهای گروهی دچار خدشه می کنند. این تورها ممکن است با اقامت در یک اقامتگاه بومگردی در روستا و ایجاد نگرش منفی بین اهالی، موجب گردشگرگریزی اهالی روستا و از لحاظ فرهنگی ایجاد دید منفی از سوی خانواده ها و مسوولان حاکمیتی نسبت به تورهای گردشگری شود.