تناظر میان مراتب معراج نماز و نمود این تناظر در نگاره های معراج با تاکید بر نقش مایه محراب

پیام:
چکیده:
محراب از بن مایه های تصویری در نگارگری معراج می باشد که علاوه بر غنای زیبایی شناسی، حاوی دلالت های صریح و ضمنی بسیاری است. این مقاله ضمن ارائه تناظری ماهوی میان مراتب معراج و مراحل نماز بازتاب این تناظر را در نگاره های معراج تبیین نموده و در سایه پیوند نماز با معراج رسول اکرم(ص)، به نقش محراب و نقوش وابسته به آن در معراج نگاره ها می پردازد. بدین منظور چهار نگاره انتخاب شده که جایگاه محراب در آن ها حائز اهمیت و قابل تامل است: نگاره "آزمون سه جام" از معراج نامه ایلخانی، نگاره "معراج" از نسخه بوستان سعدی، نگاره های "نماز با پیامبران" و "نماز با مسلمانان" از معراج نامه تیموری. روش تحقیق این مقاله توصیفی-تحلیلی است، ضمن آنکه نمونه ها به روش اسنادی و کتابخانه ای جمع آوری و با رویکرد پدیدارشناسی تاویلی با توجه به سه نظام نمادین (کلامی، کنشی و تصویری) بررسی شده اند. ضرورت و اهمیت تحقیق که از نقطه نظر تاریخی در راستای درک نگاه هنرمند مسلمان قرون میانه به معراج و از منظر تاویل گرایانه و نمادشناسانه، متوجه مبانی فکری و نظری تصویرپردازی معراج و رمزگشایی از زوایای پنهان نگاره ها می باشد، غیر قابل انکار است. بدین ترتیب با تحلیل نگاره ها طبق این تناسبات و بر اساس نتایج پژوهش، نقش محوری نماز در نگاره های معراج روشن شده و انتخاب و چیدمان عناصر تصاویر بر اساس ارائه شئون مختلف معراج تبیین می شود. ضمن آنکه پیوند معنایی نقش مایه محراب با نماز و مفاهیم انتزاعی نور، زمان و مکان، و در نتیجه استفاده هنرمند نگارگر از نقوشی نظیر قندیل و آتشدان دستیابی به این نتیجه را میسر ساخته است.
نوع مقاله:
مقاله پژوهشی/اصیل
زبان:
فارسی
صفحات:
21 -38
لینک کوتاه:
magiran.com/p1494317 
برخی از خدمات از جمله دانلود متن مقالات تنها به مشترکان مگیران ارایه می‌گردد. شما می‌توانید به یکی از روش‌های زیر مشترک شوید:
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 400,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
پرداخت با کارتهای اعتباری بین المللی از طریق PayPal امکانپذیر است.
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!
توجه!
  • دسترسی به متن مقالات این پایگاه در قالب ارایه خدمات کتابخانه دیجیتال و با دریافت حق عضویت صورت می‌گیرد و مگیران بهایی برای هر مقاله تعیین نکرده و وجهی بابت آن دریافت نمی‌کند.
  • حق عضویت دریافتی صرف حمایت از نشریات عضو و نگهداری، تکمیل و توسعه مگیران می‌شود.
  • پرداخت حق اشتراک و دانلود مقالات اجازه بازنشر آن در سایر رسانه‌های چاپی و دیجیتال را به کاربر نمی‌دهد.