بررسی ژنتیکی عملکرد دانه و اجزای عملکرد در ژنوتیپ های گندم نان به روش دی آلل

چکیده:
به منظور برآورد اجزای واریانس ژنتیکی و همچنین تعیین نوع عمل ژن ها، آزمایشی به صورت دی آلل با استفاده از تلاقی های حاصل از 12 والد در گندم نان اجرا گردید. تعداد 66 هیبرید F2 حاصل از تلاقی دی آلل یک طرفه به همراه والدین آن ها در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در ایستگاه تحقیقات کشاورزی آذربایجان غربی در منطقه ساعتلو در سه تکرار و در سال 1392 اجرا گردید. بین والدین و تلاقی های F2 در صفات مورد مطالعه اختلاف معنی دار وجود داشت. معنی دار بودن میانگین مربعات والدین در برابر تلاقی ها، حاکی از وجود هتروزیس معنی دار برای صفات بود. با توجه به معنی دار بودن میانگین مربعات قابلیت ترکیب پذیری عمومی (GCA) و قابلیت ترکیب پذیری خصوصی (SCA) در صفات ارتفاع بوته، تعداد سنبلچه در سنبله، شاخص برداشت و عملکرد بیولوژیک، هر دو اثر افزایشی و غیر افزایشی ژن ها در کنترل ژنتیکی این صفات نقش داشتند. بیشترین میزان وراثت پذیری متعلق به ارتفاع بوته با 7/83% و کمترین میزان وراثت پذیری با 2/54% در صفت شاخص برداشت بود. وراثت پذیری خصوصی از 1/16 برای تعداد دانه در سنبله تا 2/54% برای ارتفاع بوته متغیر بود. دو والد قیرمزی گول-1 و قیمت لی-17/2 بالاترین رتبه ها را در اکثر صفات اجزای عملکرد دارا بوده و از بیشترین قابلیت ترکیب پذیری عمومی (GCA) برخوردار بودند. فراوانی آلل های غالب و مغلوب در صفات مورد مطالعه در تعادل نبوده و در اغلب صفات، آلل های غالب بیش از مغلوب بودند. با توجه به بررسی گرافیکی تجزیه هیمن- جینکز می توان نتیجه گرفت که برای صفات طول پدانکل، تعداد دانه در سنبله، عملکرد تک بوته و عملکرد بیولوژیک رابطه فوق غالبیت و برای شاخص برداشت غالبیت نسبی بین آلل ها وجود داشت. نتایج تحقیق نشان داد که افزایش صفات عملکرد تک بوته، تعداد دانه در سنبله، تعداد سنبلچه، عملکرد بیولوژیک، ارتفاع بوته و طول پدانکل توسط آلل های مغلوب کنترل می شود. از آنجایی که در کنترل عملکرد، هم اثرات افزایشی و هم غیر افزایشی دخیل می باشند، می توان با انتخاب روش اصلاحی مناسب مثل انتخاب دوره ای، امکان تجمیع ژن های مناسب افزایشی را بالا برد و فرصت بهره برداری از واریانس غالبیت را فراهم نمود.
نوع مقاله:
مقاله پژوهشی/اصیل
زبان:
فارسی
صفحات:
165 -186
لینک کوتاه:
magiran.com/p1820255 
برخی از خدمات از جمله دانلود متن مقالات تنها به مشترکان مگیران ارایه می‌گردد. شما می‌توانید به یکی از روش‌های زیر مشترک شوید:
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 400,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!
توجه!
  • دسترسی به متن مقالات این پایگاه در قالب ارایه خدمات کتابخانه دیجیتال و با دریافت حق عضویت صورت می‌گیرد و مگیران بهایی برای هر مقاله تعیین نکرده و وجهی بابت آن دریافت نمی‌کند.
  • حق عضویت دریافتی صرف حمایت از نشریات عضو و نگهداری، تکمیل و توسعه مگیران می‌شود.
  • پرداخت حق اشتراک و دانلود مقالات اجازه بازنشر آن در سایر رسانه‌های چاپی و دیجیتال را به کاربر نمی‌دهد.