چیستی، کاربرد و جایگاه قیاس خلف در منطق ارسطو

نویسنده:
پیام:
چکیده:
ارسطو در نگاشته های منطقی خود، ساختار قیاس خلف و کاربرد آن را بیان کرده و آن را با دیگر قیاس ها سنجیده است. وی قیاس خلف را یک فرآیند و روش اثبات مدعا می داند که در آن یک قیاس حملی به کار رفته است و به همین دلیل با واژه قیاس از آن تعبیر می کند. بنابراین، نام گذاری روش خلف به قیاس خلف، از باب اطلاق جزء بر کل است. فارابی واژه قیاس خلف را تنها بر بخش قیاسی روش خلف اطلاق کرده و به قیاس نبودن همه فرآیند خلف توجه کرده است. ابن سینا برداشت متفاوتی از قیاس خلف دارد و آن را یک قیاس مرکب از اقترانی شرطی متصله و استثنایی متصله می داند. ارسطو روش خلف را دارای کاربرد فراوان دانسته و از آن در اثبات ضروب غیر بین قیاس، برگرداندن همه ضروب منتج قیاس، حتی ضرب های جزئی شکل یک، به ضرب های کلی شکل یک، اکتساب حد وسط و نیز اثبات محصورات چهارگانه بهره می گیرد. وی در مقام سنجش قیاس خلف با قیاس عکس و قیاس مستقیم، قیاس خلف را از یک سو برخلاف قیاس عکس که یک قیاس جدلی است، قیاس برهانی می داند و از دیگر سو، گرچه آن را با قیاس مستقیم در اثبات مطلوب مشترک دانسته، به تفاوت آنها در این راستا نیز اشاره می کند. وی همچنین ارتباط قیاس خلف با مغالطه «اخذ ما لیس بعله عله» را یادآور شده و چگونگی پدید آمدن این مغالطه در قیاس خلف و جلوگیری از به دام افتادن در آن را بیان کرده است.
زبان:
فارسی
صفحه:
115
لینک کوتاه:
magiran.com/p1875580 
برخی از خدمات از جمله دانلود متن مقالات تنها به مشترکان مگیران ارایه می‌گردد. شما می‌توانید به یکی از روش‌های زیر مشترک شوید:
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 300,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!
توجه!
  • دسترسی به متن مقالات این پایگاه در قالب ارایه خدمات کتابخانه دیجیتال و با دریافت حق عضویت صورت می‌گیرد و مگیران بهایی برای هر مقاله تعیین نکرده و وجهی بابت آن دریافت نمی‌کند.
  • حق عضویت دریافتی صرف حمایت از نشریات عضو و نگهداری، تکمیل و توسعه مگیران می‌شود.
  • پرداخت حق اشتراک و دانلود مقالات اجازه بازنشر آن در سایر رسانه‌های چاپی و دیجیتال را به کاربر نمی‌دهد.