بررسی خصوصیات رویشی، عملکرد و ترکیبات اسانس دو گونه دارویی، پونه‏سای ایرانی (Nepeta kotschyi var. persica) و پونه‏سای انبوه (N. glomerulosa)

پیام:
چکیده:

دو گونه پونه‏ سای ایرانی Nepeta kotschyi var. persicaو پونه‏سای انبوه N. glomerulosa از گونه ‏های دارویی بومی ایران بوده که حاوی ترکیبات دارویی به ویژه نپتالاکتون می باشند. این مطالعه در راستای اهلی کردن این دوگونه در شرایط مزرعه ‏ای طی سال های 1396 و 1397 در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. صفات مورد بررسی شامل خصوصیات مورفولوژیک، عملکرد محصول و کمیت و ترکیبات اسانس بود. نتایج نشان داد که وزن‏تر و خشک کل در گونه ایرانی (به ترتیب 9954 و 3152 کیلوگرم در هکتار) به طور قابل ملاحظه ای بیش تر از گونه ‏انبوه (به ترتیب 2858 و 990 کیلوگرم در هکتار) بود. درصد و عملکرد اسانس در گونه‏ ایرانی به ترتیب 12/2 درصد و 48/35کیلوگرم در هکتار بود؛ درحالی که این مقادیر در گونه ‏انبوه به ترتیب 1/42 درصد و 7/39 کیلوگرم در هکتار بود. نتایج آنالیز ترکیبات اسانس نشان داد که مجموع ایزومرهای نپتالاکتون در گونه ‏ایرانی بیش تر از گونه ‏انبوه و به ترتیب 94/57و 38/68درصد بود. در مجموع با توجه به عملکرد اندام هوایی و اسانس از یک سو و درصد نپتالاکتون در اسانس از سوی دیگر، برتری گونه‏ ایرانی نسبت به گونه‏ انبوه کاملا چشمگیر بود؛ لذا می توان گونه پونه سای ایرانی را به عنوان یک منبع ارزشمند جهت تامین ترکیب اصلی این گیاه یعنی نپتالاکتون برای صنایع دارویی در شرایط کشت مشابه این مطالعه توصیه نمود.

نوع مقاله:
مقاله پژوهشی/اصیل
زبان:
فارسی
صفحات:
473 -482
لینک کوتاه:
magiran.com/p2028726 
روش‌های دسترسی به متن این مطلب
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 300,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!