معرفت نفس طریقی برای رسیدن به معنویت متعالی

نویسنده:
پیام:
چکیده:

این نوشتار با روش عقلی-تحلیلی و مقایسه، به جایگاه معرفت نفس در عرفان اسلامی، برای رسیدن به معنویت متعالی پرداخته است و فی‌الجمله به مواضع خلاف و وفاق آن با عرفان‌های نوظهور  در این مسئله اشاره کرده است. معرفت نفس در همه مکاتب اعم از الهی و بشری و عرفان اسلامی و نوظهور مطرح بوده است. عنصر مشترک میان هر دو دسته، تعمق در نفس و تمرکز در آن است؛ با این تفاوت که معرفت نفس و تعمق در آن، در عرفان اسلامی، طریقی برای رسیدن به معنویت متعالی، یعنی معرفت حق‌تعالی است نه هدف. اما در عرفان‌های نو ظهور، هدف آثار دنیوی آن است؛ اعم از آرامش درونی و سکون آن و غلبه بر اضطراب‌ها و نگرانی‌ها. مقصود آنان از آگاهی محض و بدون واسطه، آگاهی از قابلیت‌ها و توانایی‌های درونی خود تجربه‌کننده است که در پی تعمق در ذات خویش و لافکری و سکون و تمرکز عمیق به دست می‌آید. تفاوت دیگر در راه رسیدن به تمرکز عمیق و تقویت نفس است. در تجربه معنویت خودگرا مناسک و اعمالی که مطرح است، ربطی به دین ندارد. اما در عرفان اسلامی مناسک و اعمالی که باید انجام دهد برآمده از دستورات دینی است که آرامش و سکون و غلبه بر نگرانی‌ها را به صورت قهری در پی می‌آورد؛ اما هدف نیست؛ هدف، رسیدن به معنویت متعالی، یعنی معرفت الهی است که از راه معرفت نفس می‌خواهد به آن برسد. با توجه به آنچه گفتیم هر دو دسته، به لحاظ معرفت نفس و تعمق در آن مشترک هستند؛ اما به لحاظ راه رسیدن به معرفت نفس و  هدف نهایی از آن متفاوت‌اند.

نوع مقاله:
مقاله پژوهشی/اصیل
زبان:
فارسی
صفحات:
125 -147
لینک کوتاه:
magiran.com/p2033635 
برخی از خدمات از جمله دانلود متن مقالات تنها به مشترکان مگیران ارایه می‌گردد. شما می‌توانید به یکی از روش‌های زیر مشترک شوید:
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 300,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!
توجه!
  • دسترسی به متن مقالات این پایگاه در قالب ارایه خدمات کتابخانه دیجیتال و با دریافت حق عضویت صورت می‌گیرد و مگیران بهایی برای هر مقاله تعیین نکرده و وجهی بابت آن دریافت نمی‌کند.
  • حق عضویت دریافتی صرف حمایت از نشریات عضو و نگهداری، تکمیل و توسعه مگیران می‌شود.
  • پرداخت حق اشتراک و دانلود مقالات اجازه بازنشر آن در سایر رسانه‌های چاپی و دیجیتال را به کاربر نمی‌دهد.