اثر تغییر کاربری اراضی بر ویژگی های فیزیکی و شیمیایی خاک (منطقه مطالعاتی: اشتهارد، استان البرز)

پیام:
چکیده:

تغییر ناآگاهانه کاربری اراضی دارای اثرات منفی بر ویژگی های مطلوب فیزیکی و شیمیایی خاک است. لذا در این پژوهش به بررسی اثر تغییر کاربری های مختلف بر ویژگی های فیزیکی و شیمیایی خاک منطقه اشتهارد پرداخته شده است. بدین منظور پس از تعیین کاربری های تک کشتی، چندکشتی، باغی، مرتع، اراضی رهاشده و شوره زار نمونه های خاک هر کاربری در سه تکرار و از دو عمق سطحی (30-0) و تحتانی (60-30) برداشت و 36 نمونه خاک به آزمایشگاه منتقل شد. بافت خاک، جرم مخصوص ظاهری و حقیقی، فسفر، شوری، ماده آلی و پتاسیم در هر نمونه اندازه گیری و مقایسه میانگین داده های به دست آمده با استفاده از آزمون چنددامنه ای دانکن در نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل شد. نقشه های کاربری اراضی در سال های 1379، 1387 و 1394 با استفاده از تصاویر ماهواره ای لندست و روش حداکثر احتمال در نرم افزار ENVI ترسیم شد. نتایج نشان داد که از سال 1379-1394 اراضی تک کشتی 7/9 و چندکشتی 16/7 کیلومترمربع کاهش یافته در صورتی که مرتع 07/2 کیلومترمربع، شوره زار 01/3 کیلومترمربع و اراضی رهاشده 43/6 کیلومترمربع افزایش یافته است. تغییر کاربری موجب افزایش معنی دار پنج درصد جرم مخصوص ظاهری، حقیقی و شن در لایه سطحی شده است. همچنین وزن مخصوص ظاهری با عمق 60/1 درصد افزایش و شن 5/3 درصد کاهش یافته است. بالاترین درصد ذرات سیلت، رس و شن به ترتیب در اراضی رهاشده، مرتع و باغی مشاهده شد. بیش ترین و کمترین میزان تخلخل به ترتیب برای کاربری مرتع 83/45 و اراضی رهاشده 61/34 بود. بیش ترین میزان فسفر و ماده آلی به ترتیب 843/0 و 120/0 مربوط به کاربری مرتع همچنین کمترین میزان آن دو به ترتیب 243/3 و 306/1 مربوط به اراضی رهاشده بود. کاهش پتاسیم و ماده آلی در لایه تحتانی به ترتیب 712/0 و 042/0 درصد بود. طبق نتایج به دست آمده در بازه زمانی 1379-1394 اراضی کشاورزی بسیاری به اراضی رهاشده، مرتع، باغ و شوره زار تبدیل شده و منجر به تغییرات در ویژگی های خاک شده است. کاربری های چندکشتی و مرتع از نظر فاکتور اصلاحی بهتر بوده در نتیجه مطلوب ترین و کاربری رهاشده و شوره زار به علت بیش ترین میزان فاکتور شوری نامطلوب ترین تیمارها شناسایی شدند.

نوع مقاله:
مقاله پژوهشی/اصیل
زبان:
فارسی
صفحات:
208 -220
لینک کوتاه:
magiran.com/p2153807 
برخی از خدمات از جمله دانلود متن مقالات تنها به مشترکان مگیران ارایه می‌گردد. شما می‌توانید به یکی از روش‌های زیر مشترک شوید:
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 400,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
پرداخت با کارتهای اعتباری بین المللی از طریق PayPal امکانپذیر است.
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!
توجه!
  • دسترسی به متن مقالات این پایگاه در قالب ارایه خدمات کتابخانه دیجیتال و با دریافت حق عضویت صورت می‌گیرد و مگیران بهایی برای هر مقاله تعیین نکرده و وجهی بابت آن دریافت نمی‌کند.
  • حق عضویت دریافتی صرف حمایت از نشریات عضو و نگهداری، تکمیل و توسعه مگیران می‌شود.
  • پرداخت حق اشتراک و دانلود مقالات اجازه بازنشر آن در سایر رسانه‌های چاپی و دیجیتال را به کاربر نمی‌دهد.