فهرست مطالب

پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی - سال بیست و دوم شماره 1 (پیاپی 79، بهار 1395)
  • سال بیست و دوم شماره 1 (پیاپی 79، بهار 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/02/23
  • تعداد عناوین: 6
|
  • محمد اکبری بورنگ، زکیه عادلی پور، فاطمه غلامی بورنگ صفحه 1
    تعلل تحصیلی پدیده ای شایع در میان دانشجویان است و پیشگیری از آن از دغدغه های اصلی متولیان تعلیم و تربیت محسوب می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش پنج عامل بزرگ شخصیت و جهت گیری هدف در تبیین تعلل تحصیلی انجام شد. روش پژوهش توصیفی– همبستگی و جامعه آن کلیه دانشجویان دانشگاه پیام نور بیرجند بودند که 330 نفر از آنها با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. داده ها با استفاده از مقیاس تعلل تحصیلی لی، پرسشنامه پنج عاملی شخصیت (BFI) و مقیاس جهت گیری هدف الیوت و مک گریگور جمع آوری و در دو سطح آمار توصیفی شامل میانگین و انحراف استاندارد و آمار استنباطی شامل ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه به شیوه همزمان و تحلیل واریانس چندمتغیره تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که میان پنج عامل شخصیت و چهار نوع جهت گیری هدف با تعلل تحصیلی روابط معنادار وجود دارد. نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد شخصیت و جهت گیری هدف، تعلل تحصیلی را به صورت معنادار پیش بینی می کنند. همچنین نتایج حاکی از آن بود که جهت گیری هدف 62 درصد و پنج عامل شخصیت 95 درصد از تغییرات تعلل تحصیلی دانشجویان را پیش بینی می کنند. به علاوه، تفاوت معناداری برحسب جنسیت میان متغیرهای مورد بررسی به دست نیامد. به طورکلی، می توان نتیجه گرفت که میان پنج عامل شخصیت و جهت گیری هدف با تعلل تحصیلی رابطه وجود دارد و شخصیت و جهت گیری هدف پیش بین های معناداری برای تعلل تحصیلی هستند.
    کلیدواژگان: پنج عامل شخصیت، جهت گیری هدف، تعلل تحصیلی دانشجویان
  • کیومرث زرافشانی، لیدا شرفی، اکرم بیناییان، افسانه ملک حسینی، مرضیه نوروزی صفحه 19
    در حال حاضر، آموزش عالی کشاورزی کشور با مشکلاتی از قبیل نگهداشت دانشجویان در دانشکده های کشاورزی مواجه است. این وضعیت دشوار موقعی نمود جدی تری به خود می گیرد که میزان انصراف دانشجویان روند افزایشی داشته باشد. در این مطالعه کیفی دلایل انصراف دانشجویان در دانشکده کشاورزی دانشگاه رازی بررسی شده است. نمونه ای هدفمند از 101 دانشجو، که طی سالهای92-1390 از ادامه تحصیل انصراف داده اند، انتخاب شد. برای جمع آوری داده ها از مصاحبه تلفنی استفاده شد. تحلیل محتوای مصاحبه تلفنی نشان داد که دلایل متعددی به انصراف دانشجویان از تحصیل منجر شده است. در مجموع، 11 طبقه به عنوان عوامل موثر در انصراف دانشجویان استخراج شد که عبارت اند از: امید نداشتن به آینده کاری رشته کشاورزی، علاقه مند نبودن به رشته کشاورزی، بازخورد منفی مشاوران در انتخاب رشته کشاورزی، مشکلات اقتصادی خانواده، پایین بودن منزلت اجتماعی رشته کشاورزی، مردانه تلقی شدن رشته کشاورزی، مشکلات خانوادگی، علاقه نداشتن به ادامه تحصیل، مشکلات مربوط به دوره خدمت سربازی، نبود آگاهی درباره رشته کشاورزی و اشتباه کردن در انتخاب رشته. نتایج این مطالعه می تواند دستاوردهایی را برای سیاستگذاران آموزش عالی کشاورزی و به خصوص مسئولان دانشگاه رازی به همراه داشته باشد. آنها می توانند از این نتایج به منظور برنامه ریزی برای ایجاد تصویری مثبت از رشته-های کشاورزی بهره بگیرند و برنامه های موثری را برای دانشجویان سال اول در رشته کشاورزی تدارک ببینند.
    کلیدواژگان: آموزش عالی، انصراف، کشاورزی، نگهداشت
  • عارفه مهدیه، رضا همتی، ابوعلی ودادهیر صفحه 45
    هدف پژوهش حاضر بررسی فرایند جامعه پذیری دانشگاهی دانشجویان دوره دکتری بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و بر اساس روش شناسی نظریه زمینه ای و مصاحبه های نیمه ساخت یافته با 31 نفر از دانشجویان دوره دکتری و 9 نفر از استادان دانشگاه اصفهان صورت گرفت. یافته های پژوهش نشان دهنده ناکارآمدی و ضعف جریان جامعه پذیری دانشگاهی در مقطع دکتری است. این مسئله متاثر از برخی شرایط علی نظیر ضعف نظام آموزشی و پژوهشی، ضعف جامعه پذیری دانشگاهی استادان و بی کیفیتی تعاملات و همکاری های علمی میان دانشجویان است. همچنین ضعف فرهنگ علمی جامعه، مسائل مربوط به ساختار و سیاستهای وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و دانشگاه اصفهان از جمله عوامل زمینه ای موثر بر ناکارآمدی جریان جامعه پذیری دانشگاهی محسوب می شود. نظام انگیزشی و ارزشی دانشجو برای حضور در مقطع دکتری شرط مداخله گری است که جریان جامعه پذیری ناکارآمد علمی را تشدید می کند. دانشجویان بر حسب اتخاذ راهبردهای مواجهه با وضعیت موجود، در سه دسته دانشجویان برنامه دار، منفعل و مشروعیت بخش قرار می گیرند. فرار مغزها، استقلال و خودشکوفایی علمی، قناعت و بهره مندی از شرایط موجود، بی انگیزگی علمی، احساس یاس و بی قدرتی و بداخلاقی و بی هنجاری علمی از جمله پیامدهایی است که هر سه دسته از دانشجویان متناسب با راهبرد اتحاذ شده کم و بیش آن را تجربه می کنند.
    کلیدواژگان: جامعه پذیری دانشگاهی، فرهنگ دانشگاهی، تکثیر مکانیکی علم، نظریه زمینه ای، دانشگاه اصفهان
  • محمد عباس زاده، حسین بنی فاطمه، محمد باقر علیزاده اقدم، علی بوداقی صفحه 75
    در عصر حاضر اخلاق مفهومی کلیدی به شمار می رود. پیشرفت فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی بر تمام حوزه های زندگی بشر تاثیر داشته است و زندگی حرفه ای اخلاقی کنشگران دانشگاهی در میادین علمی از این تحولات مستثنا نیست. افزایش کاربرد اینترنت و فضای سایبر در پژوهشهای آکادمیک توجه اندیشمندان را به مفاهیم نوظهوری چون اخلاق کامپیوتر، اخلاق ترجمه، اخلاق دانش و مهم تر از همه اخلاق پژوهش معطوف کرده است. هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل زمینه ساز پایبندی به اخلاق پژوهش و روش پژوهش کیفی با تاکید بر رویکرد نظریه داده بنیاد بود. مشارکت کنندگان این پژوهش 12 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه تبریز (در سال1393) بودند. در این پژوهش از روش نمونه گیری هدفمند و از استراتژی موردهای بحرانی استفاده شد. داده ها با استفاده از روش مصاحبه با تعیین وقت قبلی و با تاکید بر محرمانه بودن اطلاعات فردی دانشجویان گردآوری شد. سوالات محوری این پژوهش عبارت بودند از: عوامل موثر بر پایبند نبودن به اخلاق پژوهش کدام اند؟ پیامدهای پایبند نبودن به اخلاق پژوهش چیست؟ چه باید کرد(استراتژی ها)؟ در این پژوهش با تاکید بر رویه های نظام مند و تحلیلی تر استرواس و کوربین، داده های مصاحبه در سه مرحله (کدگذاری باز، محوری و گزینشی) تحلیل و اعتبار تحقیق از طریق روش های کسب اطلاعات دقیق موازی، کنترل اعضا و خود بازبینی محقق احراز شد. یافته ها نشان داد که عوامل فردی (کامروایی ارتجالی، نگرش ابزاری به پژوهش و دینداری پژوهشگران) و ساختاری (جامعه پذیری آموزشی ناقص، برخوردار نبودن از رفاه مادی، برخوردار نبودن از رفاه غیر مادی، فشار هنجاری جامعه، یادگیری اجتماعی، کمیت محوری در آموزش عالی، نظارت روشمند ضعیف و نگرش منفی جامعه و جامعه علمی به دانشجو) و مشوق پیروی نکردن از معیارهای اخلاق پژوهش است و دوکسا سروری(عادی شدن) بی هنجاری علمی به عنوان هسته مرکزی مکشوف شد.
    کلیدواژگان: اخلاق پژوهش، نظریه داده بنیاد، دوکسا سروری
  • سعید تمنا، سمیه صمدی صفحه 99
    امروزه، دانشگاه مکانی برای تولید علم، دانش و مهارت آموزی دانشجویانی است که در فرایند توسعه اجتماعی و اقتصادی نقش مهمی ایفا می کنند. لیکن برای تحقق چنین نقشی آگاهی از فرهنگ دانشگاهی و کاربست آن لازم می نماید؛ در این پژوهش بر اساس نظریه سرمایه فرهنگی و اجتماعی بوردیو و دیگران، چگونگی تاثیرپذیری این آگاهی بررسی شده است. روش تحقیق توصیفی پیمایشی بود و از بین 1600 نفر دانشجوی دانشگاه پیام نور اهر نمونه ای به تعداد 310 نفر بر اساس جدول مورگان و به روش نمونه گیری خوشه ایچندمرحله ای انتخاب شدند. ابزار اندازه گیری پرسشنامه محقق ساخته بود. آلفای کرونباخ محاسبه شده برای متغیرها بیانگر پایایی رضایتبخش و هماهنگی از سوالات پرسشنامه بود. برای آزمون فرضیات از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. یافته ها نشان داد بین شاخصهای سرمایه اجتماعی نظیر شبکه روابط اجتماعی، اعتماد اجتماعی، اعتماد نهادی و همیاری و میزان آگاهی دانشجویان از فرهنگ دانشگاهی رابطه مثبت و معنادار وجود دارد. همچنین بین شاخصهای سرمایه فرهنگی نظیر تمایلات و گرایشهای روانی فرد، مصرف کالاها و فرآورده های فرهنگی، مدارک و مدارج تحصیلی با میزان آگاهی دانشجویان از فرهنگ دانشگاهی نیز رابطه مثبت و معنادار وجود دارد. نتایج به دست آمده از تجزیه و تحلیل رگرسیونی نیز حاکی از آن است که متغیرهای شبکه روابط اجتماعی، اعتماد اجتماعی، همیاری و مصرف کالاها و فرآورده های فرهنگی 2/34 درصد از واریانس میزان آگاهی از فرهنگ دانشگاهی را تبیین می کنند.
    کلیدواژگان: سرمایه فرهنگی، سرمایه اجتماعی، آگاهی، دانشجویان، فرهنگ دانشگاهی
  • حسین حیدری، وحید خاشعی صفحه 127
    این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین ویژگی های شغلی و سازگاری شغلی دانش آموختگان تازه وارد به بازار کار انجام شد. نمونه پژوهش شامل 94 نفر از دانش آموختگان دانشگاه های دولتی شهر کرمانشاه بود. داده ها با استفاده از پرسشنامه های استاندارد گردآوری و با استفاده از روش معادلات ساختاری و تحلیل عاملی تاییدی تحلیل شد. یافته ها حاکی از آن است که ویژگی های شغل بر سازگاری شغلی و رضایت شغلی تاثیر مستقیم دارد. رضایت شغلی نیز به صورت واسطه ای بر سازگاری شغلی موثر است. بر اساس یافته های پژوهش برای سازگاری شغلی سه متغیر هویت شغلی، استقلال عمل و بازخورد تایید شد. دستاوردهای این مطالعه اتمام حجت و اخطار بسیار جدی به دانشگاه هاست، چرا که آنها در سرفصلهای تحصیلی دانشجویان برنامه ای برای آینده شغلی آنان در نظر نگرفته اند و هیچ سازکار روشنی که آنها پس از دانش آموختگی بتوانند از دانش فنی خود استفاده کنند، در اختیار آنها قرار نداده اند. این امر موجب ناکام ماندن و بی تاثیر بودن آموزشهای دانشگاهی در حوزه کاربرد خواهد شد. لذا، به برنامه ریزان حوزه آموزش عالی کشور پیشنهاد می شود که در برنامه ریزی های درسی دانشجویان آموزش مهارتی واقعی و نه شعاری را بیفزایند و در کنار آن به دانش آموختگان سازگاری با دنیای بیرون از دانشگاه را پس از دانش آموختگی بیاموزند.
    کلیدواژگان: ویژگیهای شغلی، سازگاری شغلی، دانش آموخته، بازار کار
|
  • Mohammad Akbari Boorang, Zakiye Adelipoor, Fateme Gholami Boorang Page 1
    Academic procrastination is a common phenomenon among college students, and its prevention is the main concern for educational authorities. This study carried out to investigate the role of personality traits and goal orientations in explaining procrastination. The research method was descriptive - correlational and its population was all students at PNU Birjand, 330 of whom were selected by convenience sampling method. The Lee academic Procrastination Scale, the Five Personality Factor Inventory (BFI) and the Elliott and McGregor Achievement questionnaire were used for data gathering. Descriptive statistics including mean, and standard deviation and inferential statistics comprising Pearson correlation, simultaneous regression and stepwide multiple regression were used for data analysis. Results showed that there is a significant relationship between the five personality factor and goal orientation with procrastination. Multiple regression analysis showed that task orientation, openness to experience, neuroticism and mastery approach, and mastery-avoidance orientation significantly predict to procrastination. In addition, the results showed that 96 percent of the procrastination variation is explained by personality traits and goal orientation. In general, it can be concluded that there is a relationship between the five factors of personality and goal orientation with academic procrastination, and personality and goal orientation are significant predictors of academic procrastination.
    Keywords: Five personality factors, Goals orientation, Academic procrastination
  • Kiumars Zarafshani, Lida Sharafi, Akram Binaian, Afsaneh Malekhosseini, Marzieh Norouzi, Hossein Heidari Page 19
    Currently, agricultural higher education is facing retention problems among students in agricultural colleges in the country. This dilemma is more serious when dropout rates show an increasing rate. This qualitative study sought to investigate the reasons behind college dropout in College of Agriculture at Razi University. A purposive sample of 101 students who dropped out of college during 1390-1392 participated in this study. Data was collected using telephone interviews. Content analysis of telephone interviews showed diverse reasons behind student dropout. A total of 11 categories emerged as factors influencing student's dropout: 1) Being hopeless towards agricultural job market in the future, 2) having no interest in agricultural discipline, 3) receiving negative feedback from advisors when choosing major, 4) having family with financial problems, 5) low social acceptance towards agriculture in the society, 6) agriculture being a male dominated discipline, 7) family economic problems, 8) not interested in continuing education, 9) being pre-occupied with military service, 10) not being aware about agriculture as a discipline, and 11) choosing a wrong major. Results of this study can have implications for agricultural higher education policy makers in general and Razi University in particular. They can use the results in planning for creating a positive image of agriculture major and developing effective orientation programs for freshmen entering agricultural disciplines.
    Keywords: Higher education, Dropout, Agriculture, Retention
  • Arefeh Mahdie, Reza Hemmati, Abouali Vedadhir Page 45
    The purpose of present study was to investigate the process of socialization of doctoral students. This research was carried out using qualitative approach, grounded theory and deep and semi-structured interview with 31 doctoral students and 9 faculty members at University of Isfahan. Findings indicated inefficiency and weakness of academic socialization in the doctoral programs. This problem is consequence of some causal conditions such as weakness in instructional and research systems, weakness of facultie's scientific socialization and poor quality of scientific relationships and collaboration among students. Moreover, weakness in scientific culture, problems related to the structure and policies of Ministry of Science, Research and Technology, and University of Isfahan were among contextual factors that contributed to the inefficiency of scientific socialization process. Motivational and value system of students for attending doctoral degree were intermediary factor that intensify inefficiency of scientific socialization process. Students are categories in three classes: students with plan, passive students and legitimizing students. Brain drain, absence of scientific interest, feeling of frustration and powerlessness, and scientific anomie and immorality were consequences that each group of students was more or less experienced.
    Keywords: Academic socialization, Academic culture, Mechanical reproduction, University of Isfahan
  • Mohammad Abbaszadeh, Hossein Banifatemeh, Mohammad Bagher Alizadeh, Aghdam, Ali Boudaghi Page 75
    In the present era, ethics is the key concept. Development of information and communication technologies has effected all areas of human life and actor's ethical and professional life in scientific fields not exempt from these developments. Increased use of the internet and cyberspace has attracted the attention of scientists in academic research into emerging concepts such as computer ethics, translation ethics, knowledge ethics and most important of all research ethics. The purpose of this study was to investigate Predisposing factors for research ethics and method was a qualitative with an emphasis on grounded theory approach. Participants in this study were 12 graduate students at Tabriz University in 2014. In this study, a purposive sampling and the critical cases strategy was used. Data were collected through appointment interview method with emphasis on the information confidentiality of student's information. The central questions in this study were: What are the factors effecting noncompliance to research ethics? What are the consequences of noncompliance to research ethics? What to do? Based on Strauss and Corbin's systematic and analytical procedures, data from interviews were analyzed in three steps: open coding, axial and selective. Research validity obtained through peer debriefing, members control and self-monitoring. Results showed that personal factors (delayed gratification, instrumental attitude toward research and religiosity of researchers) and structural (incomplete educational socialization, lack of material welfare, lack of a non-material welfare, normative pressures of society, social learning, quantitative oriented higher education, poor systematic supervision, the negative attitudes of society and the scientific community toward students) are couragements not to follow the standards of research ethics. Doxa Cracy in the anomy as the central core is discovered.
    Keywords: Research ethics, Grounded Theory, Doxa Cracy.
  • Saeid Tamana, Somaiyeh Samadi Page 99
    A university is a place for the production of science, knowledge, and skill training of students who play an important role in the process of social and economic developmentþý. However, to fulfill this role, the awareness of academic culture and its application is indispensable. In this study, ýbased on Bourdieu's theory of cultural and social capital, the influential manner of this awareness was examined. The research method was a descriptive-survey. Statistical research population was all students at Payam-e-noor University-Ahar Branch (N= 1600). The statistical sample was randomly selected (n= 310) by using Morgan table and multistage cluster sampling method. Survey instrument was a researcher-made ýquestionnaire. Calculated Cronbach's alpha for variables indicated a satisfactory reliability and coordination of questions. All hypotheses were tested by Pearson ýcorrelation. Results indicated that there was a positive and significant correlation between awareness of ýacademic culture and components of social capital such as social network, social trust, organizational ýtrust, and cooperation. Furthermore, there was a positive and significant correlation between cultural capital (e.g. psychic tendency, consumption of cultural goods, and ýacademic degrees and student's awareness of ýacademic culture. The results of the regression analysis, also suggests that variables such as social network, ýsocial trust, cooperation, and consumption of cultural goods have explained 34.2% of variance for ýawareness of academic culture.ý
    Keywords: Social capital, Cultural capital, Awareness, Students, Academic culture
  • Hossen Heidari, Vahid Khashei Page 127
    This study investigated the relationship between job characteristics and job adjustment of new graduates in the labor market. The sample of study consisted of 94 graduates of public universities in the city of Kermanshah. Data were collected through standard questionnaires and analyzed by using Structural Equation Modeling and confirmatory factor analysis. Results indicated that job characteristics had direct effects on job adjustment and satisfaction. Job satisfaction as a mediator was effective on job adjustment. According to research findings in job adjustment, the three variables of job identity, autonomy and feedback were confirmed. In student's curriculum, no programs is considered for their future occupation and universities had not provided clear mechanism that they can use their technical knowledge after graduation. This finding has a serious warning to the universities. This makes the practical use of university education ineffective and disappointed. Therefore, it is recommended to the higher education planners to add teaching real skills to student's curriculum and teach graduates compatibility with the world outside the university.
    Keywords: Job characteristics, Job adjustment, Alumni, Job market