فهرست مطالب

تحقیقات اطلاع رسانی و کتابخانه های عمومی - پیاپی 87 (زمستان 1395)
  • پیاپی 87 (زمستان 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/12/25
  • تعداد عناوین: 9
|
  • صفحه 511
    این شماره مجله از چندین مقاله تشکیل شده است که هر یک به نوعی به انگیزه و یا عدم آن برمی گردد. مقاله اول در مورد معرفت شناسی است و اینکه اختلاف و گونه گونی بر اساس کلام خدا، مبنای شناخت به حساب می آید. دو مقاله اختصاصا مربوط به عدم کارآیی و فرسودگی شغلی است. مقاله دیگر مرتبط با اعتراض و نارضایتی کارکنان و نیز مقاله ای درباره تنوع فرهنگی که به نیازهای مخاطبان و انتظارات آنان ربط دارد و سرانجام مدل راهبردی برای ارتقاء سطح کیفیت خدمات، هدف آخرین مقاله است.
    کلیدواژگان: انگیزه، عملکرد، مدیریت، کتابخانه عمومی
  • غلامرضا فدایی صفحه 517
    هدف
    هدف این مقاله تبیین مبانی معرفت از دیدگاه قرآن با توجه به ویژگی های مورد نظر در دو دیدگاه اثبات گرائی و پست مدرن است که در مقاله قبل به آن اشاره شد.
    روش
    روش این پژوهش بررسی متون و استفاده از تفکر انتقادی است.
    یافته ها
    با توجه به چالش های اثبات گرایی از جمله تجربه گرایی صرف، عدم توجه به جنسیت، نادیده گرفتن مباحث فرهنگی و تاریخی و عدم توجه به اخلاق و ارزش های آن و نقش پژوهشگر آموزه های روشن قرآن برای کشف و تبیین واقعیت و حقیقت برای رسیدن به معرفت بسیار روشنگر است. این مقاله مدعی است که خدا که خود به بشر دستور کسب معرفت و درک حقیقت داده، راه و روش آن را هم بیان فرموده است.
    اصالت: این بحث در نوع خود بی نظیر است و تاکنون بحث های روشی با استناد به آیات قرآن به این صورت انجام نشده است.
    کلیدواژگان: اثبات گرایی، پست مدرن، قرآن، رو، ش تحقیق، رویکرد تحقیق
  • احمد شعبانی، زهرا اباذری، بهناز پیکامیان، مرتضی محمدی استانی صفحه 539
    هدف
    هدف پژوهش حاضر تعیین میزان کاربربست مولفه های اعلامیه جهانی سازمان یونسکو درباره تنوع فرهنگی در بین کتابداران کتابخانه های عمومی استان اصفهان بود.
    روش
    روش پژوهش حاضر توصیفی- پیمایشی است. جامعه آماری شامل کلیه کارکنان کتابخانه های عمومی تابع اداره کل کتابخانه های عمومی استان اصفهان (544 نفر) بود. به منظور تعیین حجم نمونه از فرمول نمونه گیری کوکران استفاده و تعداد 110 نفر با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای متناسب با حجم انتخاب شد. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه محقق ساخته بر اساس مولفه های اقتباسی از اعلامیه جهانی یونسکو درباره تنوع فرهنگی با طیف لیکرت بود که روایی آن توسط استادان متخصص مورد تایید قرار گرفت و پایایی آن به روش آلفای کرونباخ 97/0 محاسبه گردید که موید پایایی ابزار است.
    یافته ها
    نتایج نشان داد میزان کاربرد مولفه های اعلامیه جهانی سازمان یونسکو درباره تنوع فرهنگی در بین کتابداران کتابخانه های عمومی استان اصفهان کمتر از سطح متوسط است (88/2) و در وضعیت مطلوبی قرار ندارد. از نظر کتابداران، بیشترین کاربرد مربوط به مولفه «پاسداری از تنوع زبانی انسان ها و حمایت از بیان، خلق، تولید و انتشار...» و کمترین، مربوط به «ترویج تنوع فرهنگی در فضای مجازی و...» بود. همچنین در خصوص میزان کاربرد مولفه های تنوع فرهنگی در کتابخانه های عمومی استان اصفهان از نظر ویژگی های جمعیت شناختی جنسیت، سن، و سابقه خدمت تفاوت معناداری مشاهده نشد ولی از نظر متغیر سطح تحصیلات و شهرستان محل خدمت، تفاوت معنادار بود.
    اصالت/ارزش: ارزش مقاله حاضر در نشان دادن این نکته است که از نظر کتابداران، کاربست مولفه های اعلامیه جهانی سازمانی یونسکو در کتابخانه های عمومی محل اشتغال آنها در حد مقبولی نیست و مولفه ای که بیش از بقیه رعایت می شود، پاسداری از و حرمت گذاری به تنوع زبانی افراد است.
    کلیدواژگان: تنوع فرهنگی، کتابخانه های عمومی، کتابداران، منشور جهانی یونسکو، استان اصفهان
  • محمود دهقان نیری، علی محقر، فرناز افخمی صفحه 561
    هدف
    این مقاله با هدف تعیین و مقایسه میزان کارایی کتابخانه های عمومی استان تهران طی سال های 1390 و 1391 انجام شده است.
    روش
    در این مقاله با استفاده از تکنیک تحلیل پوششی داده ها و قضیه مکمل زاید قوی، همچنین با کمک روش تحلیل تمیز به رتبه بندی واحدهای کارا و تعیین کاراترین کتابخانه در سطح استان تهران پرداخته شده است. این ترکیب به منظور ایجاد توانایی در رتبه بندی واحدهای کارا (تحلیل ابرکارایی) اجرا شده است. پژوهش حاضر از نوع تحقیقات کاربردی است و داده های واقعی121 کتابخانه عمومی استان تهران مورد بررسی قرار گرفته است.
    یافته ها
    یافته ها بیانگر این است که در سال1390 از میان121کتابخانه استان تهران تعداد41 کتابخانه معادل34 درصد و نیز در سال1391 تعداد 54 کتابخانه معادل45 درصد کل نمونه مورد بررسی، کارا تلقی شده اند. همچنین براساس نتایج تحلیل تمیز درسال1390کتابخانه عمومی پروین اعتصامی و در سال1391کتابخانه مرکزی(پارک شهر) به عنوان کاراترین کتابخانه استان انتخاب شده اند.
    اصالت/ارزش: ارزش مقاله حاضر در تعیین کتابخانه کارا و همچنین معرفی متغیرهایی است که دارای بیشترین و کمترین تاثیر در میزان کارایی کتابخانه ها هستند. با استفاده از این یافته ها می توان ورودی ها و یا خروجی های تاثیرگذار را تقویت نمود.
    کلیدواژگان: ارزیابی کارایی، تحلیل پوششی داده، قضیه مکمل زاید قوی، تحلیل تمیز
  • سید حبیب الله میرغفوری، زهره کریمی گوغری، اکرم شعبانی صفحه 583
    هدف
    هدف این پژوهش تدوین نقشه استراتژی خدمات کتابخانه های عمومی برای بهبود کیفیت آنها در چهار بعد رضایت کاربران، مالی، رشد و یادگیری و فرایندهای داخلی با استفاده از مدل سازی ساختاری تفسیری است.
    روش
    این پژوهش از نظر نوع هدف توصیفی و از نظر نتیجه کاربردی است و با روش پیمایش تک مقطعی و میدانی انجام شده است. شیوه گردآوری داده ها از طریق پرسشنامه، مصاحبه و مطالعات کتابخانه ای بود. جامعه آماری این پژوهش کتابخانه های عمومی شهر یزد بوده است. از بین کتابخانه های عمومی شهر یزد سه کتابخانه به صورت تصادفی انتخاب و از 7 متخصص کتابداری به عنوان خبره برای پاسخگویی به پرسشنامه استفاده گردید. روایی پرسشنامه پژوهش حاضر توسط خبرگان و استادان دانشگاهی مورد تایید قرار گرفت و پس از تایید، بین خبرگان منتخب توزیع و داده ها جمع آوری شد.
    یافته ها
    مدل ارائه شده در این پژوهش و همچنین سطح بندی انجام شده توسط مدل سازی ساختاری تفسیری نشان می دهد که منابع مالی مورد نیاز برای انجام برنامه ها و اهداف کتابخانه و به کارگیری پرسنل دارای انگیزه بالا با تخصص کتابداری، در پایین ترین سطح قرار دارد و بر دیگر عوامل تاثیرگذار و دارای بیشترین نفوذ است.
    اصالت/ارزش: نتایج حاصل از این پژوهش می تواند اولویت بندی صحیح مسائل کتابخانه ها را، از جمله سامان دهی به بخش اداری و مالی که در اولویت اول طبق این پژوهش است، یادآور شود. همچنین به کارگیری نقشه استراتژی در کتابخانه ها می تواند گامی موثر برای بهبود و ارتقاء سطح کیفیت خدمات کتابخانه های عمومی باشد.
    کلیدواژگان: کتابخانه های عمومی، کیفیت خدمات، نقشه استراتژی، مدلسازی ساختاری تفسیری، MICMAC
  • مریم آذرگون صفحه 603
    هدف
    هدف این پژوهش شناسایی عوامل موثر بر فرسودگی شغلی کتابداران شاغل در نهاد کتابخانه های عمومی کشور است.
    روش
    پژوهش حاضر با جهت گیری کاربردی، از نوع ترکیبی است و با روش پیمایش به دنبال اکتشاف و توصیف می باشد. جامعه آماری کلیه کتابداران شاغل در نهاد کتابخانه های عمومی کشور بودند. داده های پژوهش با روش های کیفی و کمی به دست آمد. برای گردآوری اطلاعات کیفی با 20 کتابدار با سابقه کار حداقل 5 سال مصاحبه شد و بر مبنای اطلاعات استخراج شده، پرسشنامه ای طراحی گردید. سپس از طریق ادارات کل استان ها به روش «نمونه گیری خودساخته» در اختیار کتابداران قرار گرفت و 400 پرسشنامه برای تحلیل نهایی انتخاب شد. پایایی پرسشنامه از طریق آلفای کرونباخ (93/0) محاسبه گردید. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش تحلیل عاملی اکتشافی با روش مولفه های اصلی با چرخش واریماکس استفاده شد و عوامل موثر بر فرسودگی شغلی کتابداران استخراج گردید و مدل مفهومی ارائه شد. در نهایت عوامل استخراج شده اولویت بندی شدند.
    یافته ها
    یافته های حاصل از پژوهش نشان داد 6 عامل بر فرسودگی شغلی کتابداران نهاد کتابخانه های عمومی کشور موثر هستند که به ترتیب اهمیت عبارتند از: عامل اقتصادی، عامل دولتی، عامل سازمانی شغلی، عامل فردی، عامل فرهنگی اجتماعی خانوادگی و عامل مدیریتی و ارتباطی.
    اصالت/ارزش: ارزش این اثر به عوامل استخرج شده موثر بر فرسودگی شغلی از طریق روش ترکیبی است که نهاد کتابخانه های عمومی کشور می تواند با توجه به این عوامل، اقداماتی را به ترتیب اهمیت هر عامل، برای کاهش بار هر عامل در فرسودگی کتابداران انجام دهد.
    کلیدواژگان: فرسودگی شغلی، نهاد کتابخانه های عمومی کشور، کتابداران، کتابخانه عمومی، تحلیل عاملی اکتشافی
  • لیلی سیفی، علی عسگری صفحه 631
    هدف
    هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی وضعیت کیفیت زندگی کاری و فرسودگی شغلی کتابداران کتابخانه های عمومی استان خراسان جنوبی است.
    روش شناسی: این پژوهش از نوع کاربردی است و به روش پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری آن کلیه کتابداران کتابخانه های عمومی استان خراسان جنوبی را زیر پوشش قرار داد که تعداد آنها 110 نفر بودند که بر اساس جدول کرجسی و مورگان 86 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب و پرسشنامه ها بین آنها تعداد توزیع گردید. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه های استاندارد کیفیت زندگی کاری والتون و فرسودگی شغلی مسلش استفاده شد. برای سنجش پایایی پرسشنامه ها از آزمون آلفای کرونباخ استفاده گردید که ضرایب 92/0 برای کیفیت زندگی کاری و 90/0 برای فرسودگی شغلی به دست آمد. روایی پرسشنامه نیز توسط متخصصان مربوطه تایید شد.
    یافته ها
    به طور کلی کیفیت زندگی کاری کتابداران کتابخانه های عمومی میانگین 96/2 اختلاف معناداری با سطح متوسط جامعه (متوسط 3) نداشت. فرسودگی شغلی کتابداران کتابخانه های عمومی با میانگین 24/4 از سطح متوسط جامعه بالاتر بود. همچنین رابطه معنادار معکوس بین کیفیت زندگی کاری و فرسودگی شغلی کتابداران وجود داشت و کیفیت زندگی کاری کتابداران پیش بینی کننده فرسودگی شغلی آنها بود.
    اصالت/ارزش: ارزش مقاله حاضر در تلاش برای بررسی فرسودگی شغلی و کیفیت زندگی کاری کتابداران کتابخانه های عمومی خراسان جنوبی است و اینکه فرسودگی شغلی کتابداران این استان بسیار بیش از حد متوسط، و شاید نگران کننده است.
    کلیدواژگان: کیفیت زندگی کاری، فرسودگی شغلی، کتابداران، کتابخانه های عمومی، استان خراسان جنوبی
  • احسان گرایی، صبا سیامکی صفحه 653
    هدف
    هدف این پژوهش مطالعه عوامل اثرگذار بر رفتارهای اعتراض آمیز مشتریان کتابخانه های عمومی استان لرستان است.
    روش
    پژوهش حاضر به روش پیمایشی و با استفاده از پرسشنامه انجام شد. جامعه پژوهش شامل 27 هزار نفر از اعضای کتابخانه های عمومی استان لرستان است. تجزیه وتحلیل نهایی روی 302 پرسشنامه بازگشتی انجام شد. داده های گردآوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS تحلیل شدند. برای انجام تحلیل استنباطی از آزمون های آماری رگرسیون و همبستگی استفاده شد.
    یافته ها
    یافته های پژوهش نشان داد که اسناد بیرونی (عواملی مثل نقص خدمات) با ضریب 30/0 بیش ترین تاثیر را بر خروج کاربران از دایره اعضای کتابخانه دارد. مولفه اهمیت خدمات از نظر مشتریان کتابخانه های عمومی با ضریب 13/0 دومین عامل اثرگذار بر خروج است. مزایای اجتماعی و احتمال موفقیت به ترتیب با ضرایب 12/0 و 10/0 بیش ترین تاثیر را بر اعتراض شفاهی مستقیم دارند. همچنین احتمال موفقیت با ضریب 31/0 بیش ترین تاثیر را بر اعتراض شفاهی غیرمستقیم دارد.
    اصالت/ارزش: اعتراض بازخورد ارزشمندی است که می تواند به مدیران در شناسایی و حل مشکلات، ارتقاء کیفیت خدمات کتابخانه ها و برآورده ساختن خواسته های کاربران کمک کند. این پژوهش آغازگر راهی برای مطالعه رفتار اعتراض آمیز مشتریان کتابخانه های عمومی کشور است.
    کلیدواژگان: رفتار اعتراض آمیز، کتابخانه های عمومی، مراجعان، لرستان
  • صفحه 681
|
  • Public Libraries, Management, Motivation, Performance Appraisal Page 511
  • Gholamreza Fadaie Page 517
    Purpose
    A comparative study has been developed for the root of epistemology between positivism and Quranic principles.
    Methodology
    critical study and contemplation are the tools for this study
    Findings: The author finds that some most important challenges in positivism such as pure emperism, feminism, cultural and historical dilemma, and ethical points are answered in Quran.
    Originality: The author thinks that such study has not been developed before, especially when they are compared with some principle of Quran .
    Keywords: Methodology. Positivism. Post modernism. Qualitative, quantitative approaches
  • Ahamad Shabani, Mrs Zahra Abazari, Behnaz Peykamian, Morteza Mohammadi Ostani Page 539
    Purpose
    This research aimed to survey the usage of UNESCO cultural diversity declaration among public librarians of Isfahan province in Iran to find their detailed bonds on each of building blocks of the Declaration and give some recommendation to enhance their commitment to it.
    Methodology
    Survey method was used to reach the aims of research. The population of study included all staff at the public libraries of Isfahan (n = 544). Based on Cochran formula for determination of sample size, we selected 110 librarians by random stratified sampling method. The tool for collecting data was researcher-developed Questionnaire based on UNESCO cultural diversity declaration components with the Likert scale, that the face validity of questionnaire was approved by experts and its reliability of it approved by means of measurement of Cronbach's alpha coefficient (0.97).
    Findings: Findings revealed that the mean usage of UNESCO cultural diversity declaration among public librarians of Isfahan province is lower than the average (2.88). “Safeguarding linguistic diversity and giving support to expression in creation, production and dissemination of information” is the most application and “promoting cultural diversity in cyberspace” has the least usage and meaningfulness among public librarians. Also, there was no significant difference in viewpoints of librarians by gender and age about usage of UNESCO cultural diversity, librarians with different academic degree of education had significantly different viewpoints.
    Originality/Value: Showing public librarians’ low level bonds to UNESCO cultural diversity declaration can be mentioned as a value of this research. Albeit, librarians’ commitment to “Safeguarding linguistic diversity and giving support to expression in creation, production and dissemination of information” was a prominent finding.
    Keywords: Cultural diversity, Librarians, Public libraries, UNESCO, Isfahan province, Iran
  • Mahmoud Dehghan, Nayeri, Ali Mohaghar, Farnaz Aafkhami Page 561
    Purpose
    This research aims to determine the performance of the public libraries of Tehran city during the years 1390 and 1391 and compare it on the basis of years.
    Methodology
    By using data envelopment analysis and strong complementary slackness condition combined with discriminant analysis method, Public Libraries of Tehran province in Iran was ranked on the basis of efficiency. This combination has been executed in order to enhance precision of ranking (super efficiency). We studied 121 public libraries of Tehran province in Iran by mentioned method and we chose 4 inputs (number of books, number of librarians, number of chairs, size of infrastructure) and 3 outputs (number of members, number of loans, number of entrance to libraries) per units by means of literature review and consult with library experts.
    Findings: We find that 41 public libraries were efficient in year 2011. Efficient public libraries in year 2012 consisted of 45 units. In year 2011, Parvin Etesami public Library was the most efficient unit and in year 2012, central public library of Tehran (Parke Shahr public library) was the most efficient one.
    Originality/Value: The value of this paper is to determine the most efficient libraries along with introduction of variables with most and less impact on libraries efficiency. Using such finding, influential inputs and outputs can be improved.
    Keywords: Performance evaluation, DEA, strong complementary slackness condition, discriminant analysis
  • Seyed Habibollah Mirghafouri, Zoherh Karimi Gogheri, Mr Seyed Habibollah Mirghafoori Page 583
    Purpose
    The purpose of this study was to develop a strategic plan to improve the quality of public libraries in order to resolve financial barriers and better internal processes using structural modeling of interpretations of the library experts.
    Methodology
    This research conducted using a single cross-sectional survey fieldwork. Methods of data collection include questionnaires, interviews and library studies. We selected 3 public libraries among all public libraries of Yazd city randomly and chose 7 experts by their mastery and proficiency. They filled a researcher-made questionnaire consisted of important factors affecting quality of services in public libraries. Then, we used structural modeling and MICMAC method to find infrastructural, middle and superstructural elements of improvement.
    Findings: The extracted model suggest that “financial resources” and “staffing library experts for library affairs” are the base in order to use and develop plans and objectives of public libraries. These Factors were highly influencing ones that affected other factors.
    Originality/Value: Using the suggested strategic plan can help the managers of public libraries to set priorities of action. Right priority setting also can help improvement of services.
    Keywords: public libraries, service quality, strategy maps, interpretive structural modeling, MICMAC
  • Maryam Azargoon Page 603
    Purpose
    This research aims at the identification of factors affecting Iranian public librarians’ burnout in Iran. Public librarians working in Iran Public Libraries Foundation as a national foundation for public libraries administration are on the target of this study.
    Methodology
    We used mixed method strategy with exploratory orientation. In first phase, I used qualitative approach and interviewed with 20 experts to extract underpinning factors that affect job burnout. On the basis of extracted elements, I constructed a questionnaire for survey truthfulness of elements and degree and level of their importance and interrelations among them. Validity of questions approved with a few number of related university professors. With simple random sampling, I chose 400 public librarians to fill the questionnaire. After data collection phase, reliability of the questionnaire estimated (0.93). For categorization of collected data, I used factor analysis method by means of SPSS with 25 Varimax rotations and after categorization, priority setting and labeling, I recommended a conceptual model.
    Findings: findings showed that six factors affected job burnout of Iranian public librarians: 1. Economic factors 2. Governmental factors 3. Corporate-occupational factors 4. Personal factors 5. Socio-cultural-family factors and 6. Management and communication factors.
    Originality/Value: In this research I tried to take a comprehensive approach to extract factors affecting burnout via a mix method with two phases. Economical factors and its detailed sub factors (job payments and peripheral welfare condition, conditioned library budget, work time difficulty) are the most important variables in job burnout.
    Keywords: Job Burnout, public libraries institutions, exploratory factor analysis
  • Assistant Professor University Of Birjand, Leili.Seifi@Birjand.Ac.Ir Page 631
    Purpose
    The purpose of this research was to evaluate the quality of work life and job burnout among public librarians of South Khorasan Province in Iran.
    Methodology
    we used survey method for this research. The population consisted of all librarians (110 person) working in public libraries in South Khorasan Province. 86 person selected with simple random method as sample. The “Walton” questionnaire of quality of work life and “Maslach” burnout inventory were used for data collection. content validity of questionnaire approved with a few number of experts. albeit, questionnaires used previously by other researchers and validity of questionnaires successfully tested by them. For evaluation of questionnaires reliability, we used Cronbach's alpha. Estimated values were 0.92 for the quality of working life, and 0.90 for the job burnout.
    Findings: Altogether, the quality of work life of public librarians was significantly lower than the desired level (Mestimate= 2.96, desired level=3 ). The job Burnout of public librarians was significantly higher than the desired level (Mestimate = 4.24, desired level=3). There was a meaningful negative relationship between the quality of work life and job burnout and Librarians’ job burnout was predictable from the quality of work life.
    Originality/Value: This research is valuable because of indication of high level job burnout of Iranian public librarians. This level of burnout could be alarming for administration of Iran Public Libraries Foundation.
    Keywords: Quality ofwork life, burnout, librarians, public libraries, South Khorasan Province
  • Ehsan Geraei, Saba Siamaki Page 653
    Purpose
    This research aimed at the investigation of factors influencing complaining behaviors of public libraries customers of Lorestan province in Iran.
    Methodology
    survey method was preferred for this research and we used a questionnaire as a data gathering tool. The study population consisted of 27000 members of public libraries in Lorestan province. 302 members selected by simple random sampling method and the final data analysis were carried out using 302 completed questionnaires. Data were analyzed using SPSS software. In order to perform statistical analysis, Regression and Pearson Correlation tests were used.
    Findings: The results showed that “external attribution” has the largest influence on “exit” with Pearson coefficient 0.30. The second most influential factor was “service importance” with Pearson coefficient 0.13. Two predictor variables (social benefits and likelihood of success) have the highest influence on “direct voice”. Also, “likelihood of success” with a value of 0.31 has the highest influence on “indirect voice”.
    Originality/Value: complaining is a valuable feedback, which can help managers to identify and solve problems, improve the quality of library services and meet the demands of the users. The valuable finding of the research was eventfulness of “external attribution” and “service importance”.
    Keywords: Complaining behaviors, public libraries, customers, Lorestan