فهرست مطالب

نظریه های کاربردی اقتصاد - سال چهارم شماره 4 (زمستان 1396)
  • سال چهارم شماره 4 (زمستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1397/01/05
  • تعداد عناوین: 8
|
  • حجت تقی زاده، غلامرضا زمانیان، جواد هراتی صفحات 1-26
    با توجه به شرایط اقتصادی کشورها، بانک مرکزی در تصمیمات مربوط به سیاست های پولی، نه تنها به اطلاعات مربوط به کل اقتصاد تکیه می کند، بلکه به دقت شرایط بخش های مختلف را نیز موردتوجه قرار می دهد. هدف از این مقاله بررسی تاثیر بخش های مختلف اقتصادی از شوک پولی در اقتصاد ایران است. ازاین رو با استفاده از 215 متغیر داده های سری های زمانی، طی دوره 1369:01 تا 1395:04 با استفاده از مدل خود رگرسیون برداری تعمیم یافته عاملی (FAVAR) این ارتباط بررسی شده است. نتایج بیانگر آن است که ارزش افزوده بخش های مختلف تولیدی، در مواجه با شوک پولی رفتارهای متفاوتی از خود نشان می دهند. به طوری که گروه خدمات نسبت به گروه صنایع و معادن و بخش کشاورزی حساسیت بیشتری نسبت به شوک پولی داشته و بخش نفت نسبت به شوک پولی واکنش معناداری از خود نشان نمی دهد. با توجه به تاثیر متفاوت بخش های مختلف اقتصادی، بانک مرکزی و مقامات پولی در هنگام سیاست گذاری پولی باید واکنش همه بخش ها را مدنظر قرار دهد تا برنامه ریزی های دقیق تری در اقتصاد ملی داشته باشد.
    کلیدواژگان: سیاست های پولی، مدل خود رگرسیون برداری تعمیم یافته عاملی، واکنش بخش های مختلف، مکانیزم انتقال پولی
  • صدیقه قلی زاده کناری، علیرضا پورفرج، احمد جعفری صمیمی صفحات 27-60
    از آنجا که دستیابی به تورم پایین و با ثبات در کنار رشد اقتصادی، به عنوان اهداف نهایی بانک های مرکزی و موفقیت در عملکرد اقتصاد کلان محسوب می شود؛ در مقاله حاضر کارایی سیاست پولی در اقتصاد ایران مورد بررسی قرار می گیرد. به عبارت دیگر، هدف این مقاله تعیین قاعده سیاست پولی بهینه و به عبارتی هدف میانی سیاست پولی بهینه جهت تثبیت تولید و تورم است. در این راستا با استفاده از تکنیک برنامه ریزی پویا، تابع زیان سیاست گذار پولی با توجه به قید مکانیزم های انتقال پولی حداقل شده و قاعده سیاست پولی بهینه استخراج می شود. در این مقاله، جهت بررسی تغییرات قاعده بهینه کل دوره زمانی از سال 1373 تا سال 1394 به دو دوره 1383-1373 و 1394-1384 تقسیم شده و تغییر کارایی سیاست گذار پولی در دو دوره بررسی و مقایسه شده است. نتایج حاصل از بهینه یابی و دستیابی به قاعده بهینه پولی در دوره اول و دوم نشان می دهد حساسیت سیاست گذار پولی نسبت به انحراف تورم و شکاف تولید در دوره دوم نسبت به دوره اول افزایش یافته و همچنین در کل دوره مورد بررسی، واکنش نرخ رشد نقدینگی نسبت به شکاف تولید بیشتر از انحراف تورم بوده است. مطابق با نتایج برآورد شده در فاصله سال های 1394-1384، سیاست گذار پولی می تواند با انبساط پولی رشد اقتصادی را در کوتاه مدت افزایش دهد ولی بایستی تورم بالاتر و رشد بلندمدت پایین تر را بپذیرد و یا با انقباض پولی منافعی به شکل کاهش تورم و رشد بلندمدت را در مقابل پرداخت هزینه کاهش رشد اقصادی کوتاه مدت حاصل کند.
    کلیدواژگان: سیاست پولی، برنامه ریزی پویا، قاعده بهینه پولی، ایران
  • جواد خلیل زاده، حسن حیدری، سلیمان فیضی، سحر بشیری صفحات 61-90
    این مطالعه چالش های تامین مالی بنگاه های تولیدی ایران با در نظر گرفتن نقش سیاست های پولی و اعتبارات بخش بانکی در قالب یک مدل تعادل عمومی پویای تصادفی را موردبررسی قرار داده است. برای این منظور از داده های واقعی سرانه فصلی مربوط به دوره 1374 تا 1393 و تعدیل فصلی شده که به کمک فیلترینگ هدریک- پروسکات روند زدایی گردیده اند استفاده و برای استخراج مقادیر پارامترهای مدل نیز از روش کالیبراسیون بهره گیری شده است. در این راستا پس از تصریح مدل و تبیین معادلات هر بخش نسبت به بهینه یابی اقدام و پس از شبیه سازی مدل، به کمک گشتاورهای متغیرها، مدل مورد برازش واقع گردید. نتایج حاصله موید موفقیت نسبی مدل شبیه سازی شده با واقعیت های اقتصاد ایران بود. در ادامه، توابع عکس العمل آنی مربوط به شوک های بهره وری و شوک رشد حجم پول بر روی متغیرها موردبررسی قرار گرفت که نتایج حکایت از آن داشت که شوک مثبت بهره وری و رشد حجم پول به ترتیب از کانال افزایش سرمایه گذاری و کاهش نرخ بهره موجب افزایش تولید گردیده که نتایج حاصله منطبق با انتظارات تئوریک و واقعیات اقتصادی کشور بوده است.
    کلیدواژگان: سیاست پولی، تامین مالی، بخش بانکی، مدل تعادل عمومی پویای تصادفی
  • محسن پورعبادالهان کویچ، فیروز فلاحی، تقی زمزم صفحات 91-118
    در شرایط ا نحصاری، انحصارگر به واسطه قدرت بازاری که دارد، چنانچه مصرف کنندگان تمایل به پرداخت بالایی داشته باشند، می تواند قیمت های محصولات خود را افزایش داده و محصولات با کیفیت پایین را به قیمت های بالا به مشتریان عرضه نماید. لذا دخالت یک تنظیم گر برای حفظ منافع مصرف کنندگان ضروری است. با عنایت به وجود ساختار بازار انحصاری در صنعت مخابرات ایران (حتی بعد از واگذاری به بخش خصوصی)، مطالعه حاضر مدل سقف قیمتی را برای تنظیم شرکت مخابرات ایران پیشنهاد می نماید. در واقع، سعی شده است یک تقسیم بندی برای خدمات شرکت مزبور ارائه و سقف قیمتی بر سبدهای خدماتی آن تعیین گردد تا از قدرت انحصاری آن کاسته و قیمت های خدماتش به قیمت-های منصفانه که هدف تنظیم قیمتی است، سوق داده شود. تحقیق حاضر به دنبال محاسبات عددی نبوده و هدف پیشنهاد مدل است. تنظیم‏گر با جایگذاری داده های مربوطه می تواند از مدل بهره گیرد. با این حال، برای درک بهتر نحوه کاربرد مدل مثالی ارائه شده است.
    کلیدواژگان: تنظیم قیمتی، انحصار طبیعی، رقابت موثر، روش نرخ بازدهی، روش سقف قیمتی، شرکت مخابرات ایران
  • منصور خلیلی عراقی، محبوبه کبیری رنانی، الهام نوبهار صفحات 119-142
    شناسایی زوایای مختلف آن، حائز اهمیت است. با توجه به نقش و اهمیت زیرساخت ها در توزیع درآمد، این پژوهش سعی دارد تا آثار انواع موجودی زیرساخت های اقتصادی (انرژی، آب، فن آوری اطلاعات و ارتباطات) و اجتماعی (بهداشت و درمان و آموزش و پرورش) را بر نابرابری درآمد در استان های ایران طی بازه زمانی 94-1385 مورد بررسی قرار دهد. مطالعه تاثیر موجودی زیرساخت ها بر نابرابری درآمدی استان ها می تواند به اصلاح سیاست های دولت در راستای توزیع عادلانه تر درآمد و رشد همگن مناطق کمک کند. نگارندگان برای تعیین این رابطه از مدل های پانل پویا با بکارگیری تخمین زن های گشتاورهای تعمیم یافته سیستمی استفاده کردند. براساس یافته های تحقیق، افزایش زیرساخت های اجتماعی و اقتصادی، موجب کاهش نابرابری درآمد در جامعه شدند. به این صورت که زیرساخت های بهداشت و درمان، فن آوری اطلاعات و ارتباطات، انرژی و آب به ترتیب بیشترین تاثیر را بر نابرابری درآمد دارند.
    کلیدواژگان: زیرساخت های اقتصادی و اجتماعی، نابرابری، پانل پویا، گشتاورهای سیستمی تعمیم یافته (GMM)
  • داود محمودی نیا، رسول بخشی دستجردی، سمیه جعفری صفحات 143-174
    اجرای سیاست های پولی و مالی قاعده مند و صلاحدیدی بین دولت و بانک مرکزی در طی دهه های اخیر یکی از موضوعات مورد بحث میان اقتصاددانان بوده است. بسیاری از محققین بر این اعتقاد هستند که اجرای سیاست های پولی و مالی بر اساس قاعده می تواند مسیر دستیابی به سطح پایدار متغیرهای اقتصادی را هموار کند. همچنین روش های متفاوتی برای بررسی این موضوع مورد مطالعه قرار گرفته است. نظریه بازی و مدل های تعادل عمومی پویای تصادفی دو روش و ابزار مورد استفاده برای بررسی این نوع تقابلات هستند. از این رو در این مطالعه در چارچوب نظریه بازی ها و در قالب مدل های تعادل عمومی پویای تصادفی، استخراج قاعده بهینه برای سیاست گذار پولی و مالی در اقتصاد ایران بررسی شده است. نتایج این تحقیق نشان داد که ارزش رفاه اجتماعی زمانی که دولت و بانک مرکزی در چارچوب بازی همکارانه با یکدیگر رفتار کنند، نسبت به بازی غیرهمکارانه بیشتر است. از طرف دیگر در بازی همکارانه نسبت به بازی غیرهمکارانه سهم بیشتری از درآمدهای نفتی به عنوان ذخایر خارجی نزد بانک مرکزی نگهداری می شود.
    کلیدواژگان: نظریه بازی، قاعده سیاستی بهینه، بازی همکارانه و غیرهمکارانه، مدل های تعادل عمومی پویای تصادفی، اقتصاد ایران
  • محب الله مطهری، محمدرضا لطفعلی پور، محمدطاهر احمدی شادمهری صفحات 175-198
    نرخ ارز یکی از مهمترین متغیرهای اقتصاد کلان محسوب می شود که بر بسیاری از متغیرهای دیگر اقتصادی تاثیرگذار است. به دلیل اهمیت نرخ ارز، تعیین آن همواره یکی از مهمترین چالش های سیاست ارزی کشور بوده است. هدف از این مقاله بررسی نحوه اثرگذاری نرخ ارز واقعی بر رشد اقتصادی ایران در بازه زمانی 1354-1394 است. بدین منظور با استفاده از روش مارکوف سوئیچینگ و تصریح غیرخطی نرخ ارز واقعی، میزان نرخ ارز آستانه ای محاسبه شده است بطوریکه وقتی نرخ ارز واقعی کمتر از این نرخ است، ارتباط مثبتی بین نرخ ارز واقعی و رشد اقتصادی وجود دارد اما پس از عبور از این آستانه و قرار گرفتن در رژیم بالای نرخ ارز واقعی، بین نرخ ارز واقعی و رشد اقتصادی ارتباطی منفی و معنی دار وجود دارد. این نرخ ارز واقعی آستانه ای حدود 14000 ریال برآورد شده است. سایر عوامل اثرگذار بر رشد اقتصادی عبارتند از رشد سرمایه فیزیکی و وقفه اول رشد اقتصادی.
    کلیدواژگان: نرخ ارز واقعی، رشد اقتصادی، نرخ ارز آستانه ای، روش مارکوف سوئیچینگ
  • داود بهبودی، محمد مهدی برقی اسگویی، رباب محمدی خانقاهی صفحات 199-227
    بخش معدن می تواند از طریق فراهم نمودن موادخام برای تولید، ایجاد اشتغال، ارزش افزوده و درآمدهای مالیاتی رشد و توسعه کشورها را تسریع بخشد. این امر با سیاستگذاری های صحیح در این بخش از طریق شناخت جایگاه آن در اقتصاد و ارزیابی اثرات آن روی سایر بخش های اقتصادی ممکن می باشد. در این راستا مطالعه حاضر با استفاده از مدل تعادل عمومی قابل محاسبه پویا (DCGE) به بررسی اثرات افزایش سرمایه گذاری و بهره وری بخش معدن و صنایع معدنی بر ارزش افزوده و صادرات سایر بخش های اقتصادی کشور ایران پرداخته است. بر اساس نتایج بدست آمده افزایش سرمایه گذاری بخش معدن و صنایع معدنی، ارزش افزوده و صادرات همه بخش های اقتصادی کشور را افزایش داده است. همچنین، چنانچه به همراه افزایش سرمایه گذاری بخش معدن و صنایع معدنی، بهره وری کل عوامل تولید این بخش نیز افزایش یابد، با فرض ثبات سایر عوامل، سبب جذب و جابجایی منابع و عوامل تولید اعم از نیروی کار و سرمایه از سایر بخشها به سوی بخش معدن و صنایع معدنی می شود. از این رو هرچند به لحاظ اثرات انتشاری پسین و پیشین، ارزش افزوده و صادرات سایر بخشها نیز نسبت به سناریو پایه افزایش می یابد ولی میزان رشد ارزش افزوده و صادرات بخش معدن به مراتب بیش از سایر بخش های اقتصادی کشور است. یافته های تحقیق حاکی از آن است که توسعه بخش معدن و صنایع معدنی،کمترین تاثیر را روی بخش کشاورزی و بیش ترین تاثیر را روی بخش انرژی دارد.
    کلیدواژگان: معدن، سرمایه گذاری، بهره وری، تعادل عمومی قابل محاسبه
|
  • Hojat Taghizadeh, Ggholamreza Zamanian, Jjavad Harati Pages 1-26
    According to economic conditions, the central bank in monetary policy decisions considered not only information over the economy but also the situation various economic sectors. The purpose of this article is to examine the impact of various economic sectors of a monetary shock on the economy of Iran. Therefore this connection has been reviewed by using the Factor-Augmented VAR (FAVAR) with 215 data variables, during the period 1990:02 to 2017:01. The results suggest that the added value of different sectors show different responses facing a monetary shock. In a way that So that the service group has a higher sensitivity to monetary shocks than the mining and agricultural sector and the oil sector does not show a significant response to monetary shocks. According to the different impact of different economic sectors, central banks and monetary authorities should consider all sectors reaction when the monetary policy actions, in order to be more precise in planning the national economy.
    Keywords: Monetary Policy, Factor-Augmented VAR, Reaction of various economic sectors, Monetary transmission mechanism
  • Sedigheh Gholizadeh Kenari, Alireza Pourfaraj, Ahmad Jafari Samimi Pages 27-60
    Since achieving low and stable inflation alongside economic growth considered as the ultimate goals of central banks and success in macroeconomic performance, on this paper effectiveness of monetary policy in Iran is investigated. In other words, the aim of this study is to determine optimal monetary policy rule to stabilize output gap and inflation deviation. In this way, using Dynamic Programming, monetary policy maker's loss function with respect to monetary transmission mechanism constraints will be minimized and optimal monetary policy rule is extracted. In this paper, to evaluate optimal rule changes during the 1994-2015, the total time period is divided into two periods 1994-2004 and 2005-2015 and the efficiency monetary policy changes in two periods examined and compared. The results of optimization and achieving optimal monetary rule in the first and second period shows the sensitivity of policy makers to deviations of inflation and output gap in the second period has increased than the first period. And also, the reaction of money supply growth rate to output gap was more severe than inflation deviation in the whole period. According to the estimated results, policy makers could increase economic growth in the short term by monetary expansion but should accept higher inflation and lower long-term growth during 2005-2015. In the other words, policy makers obtain benefits by monetary contraction in the form of lower inflation and long-term economic growth.
    Keywords: Monetary Policy, Dynamic Programming, Optimal monetary rule, Iran
  • Javad Khalilzadeh, Hassan Heidari, Soleiman Feizi, Sahar Bashiri Pages 61-90
    This study has investigated the challenges of financing of Iranian manufacturing institutions, considering the function of monetary policy and banking sector's credits in the form of a DSGE model. For this, the real per-capita of seasonal data of 1995 to 2014 that have been deterending by Hodrick-Prescott Filtering and the calibration method were used to extract the parameters. After modeling and explaining the equations of each section, in relation to optimization and simulation of the model using variable moments were performed. The results obtained confirmed the relative success of the simulated model with the realities of Iran's economy. Afterwards, the functions of the instant reaction to productivity shock and the shock of growth in money volumes were reviewed. The results showed that the positive shock of productivity and the growth of the volume of money increased the production via the channel of increasing investment and lowering interest rates respectively. That the results were consistent with the theoretical expectations and economic realities of Iran.
    Keywords: Monetary Policy, Financing, Banking sector, DSGE model
  • Mohsen Pourebadollahan Covich, Firouz Fallahi, Taghi Zamzam Pages 91-118
    In a monopoly, monopolist because of the market power –if consumers desire to pay- can charge high prices for its products or services, and consequently can supply the low quality productions in high prices. So, the intervention of a regulator to protect the consumers’ interests is necessary. Because of the monopoly structure of the Iranian Telecommunication Industry -even after transferring to private sector- this study offers a price cap regulation plan for regulating the Telecommunication Company of Iran. In fact, presenting a classification for its services, this study determines a price cap for services baskets of Telecommunication Company of Iran, so that diminish its monopoly power and propel its prices to fair prices that are the aim of economic regulation. The aim of this study is no calculation, but proposing a model. Regulator can use the model via substitution of data. However, an example is represented to understand the model.
    Keywords: Price regulation, Natural monopoly, Effective competition, Rate of return, Price cap, Telecommunication Company of Iran
  • Mansour Khalili Araghi, Mahboobeh Kabiri Renani, Elham Nobahar Pages 119-142
    One of the main subjects, all governments are facing is the just distribution of income, and trying to improve it; because of the consequence of unjust distribution of income studying different aspect of it is very important. In this regard, we have studied the effects of different kinds of infrastructure; economic (energy, water, ICT), social (health, education), on the inequality of the Iranian provinces for the period of 2006-2016. We have used the Dynamic Panel Data and GMM models. The results show that enhancement of social and economic infrastructures will reduce the inequalities. According to research findings, the increase in social and economic infrastructures has reduced the income inequality in society. As infrastructure of healthcare, information and communication technology, energy and water have the most impact on income inequality, respectively. Therefore, in order to reduce inequality in deprived areas, the combination and optimal allocation of economic and social infrastructures should be considered.
    Keywords: Economic, Social Infrastructures, Inequalities, Dynamic Panel, GMM
  • Davoud Mahmoudinia, Rasoul Bakhshi Dastjerdi, Somayeh Jafari Pages 143-174
    In the recent decades, implementation of fiscal and monetary policies between the government and the central bank has been one of the interesting topics among economists. Many researchers believe that implementation of fiscal and monetary policies based on the rule and commitment can smooth the access path to a sustainable level of economic variables. Also, different methods have been studied by researcher for this subject. Game theory and Dynamic Stochastic General Equilibrium (DSGE) models are two instruments and methods for considering this issue. Hence, in this current study in framework of Game theory and DSGE Models, optimal rule for monetary and fiscal policy-maker in Iran economy are obtained. The result of this study shows that the value of social welfare is more, when government and central bank behave in framework of cooperative than non-cooperative. On the other hand, in cooperative than non-cooperative case, a larger share of oil revenues as foreign reserves is kept at the central bank.
    Keywords: Game Theory, Cooperative, Non-Cooperative Games, Optimal Policy Rule, Dynamic Stochastic General Equilibrium Model, Iran Economy
  • Moheb Alah Motahari, Mohammad Reza Lotfalipour, Mohammad Taher Ahmadai Shadmehri Pages 175-198
    Exchange rate is one of the most important macroeconomic variables that affects on many other economic variables. Because of importance the exchange rate, determining the exchange rate has been one of the most challenges of exchange policy in Iranian economy. The goal of this article is to investigate real exchange rate how affects on economic growth in Iran during 1975-2015. For do it, by using Markov Switching method and non-linear specification of real exchange rate, threshold value of real exchange rate has been calculated, so that when the real exchange rate is less than the threshold level, there is a significant positive relationship between real exchange rate and economic growth but after this threshold value and staying in high real exchange rate regime, there is a significant negative relationship between real exchange rate and economic growth. The threshold value of real exchange rate estimated about 14000 Rials. In the estimated growth model, other effective factors on economic growth are the growth of physical capital and the first lag of economic growth.
    Keywords: Real exchange rate, Economic growth, Threshold exchange rate, Markov switching method
  • Davood Behbudi, Mohammad Mahdi Barghi Oskooee, Robab Mohammadi Pages 199-227
    The mining sector is able to accelerate the economic growth and development in countries by providing raw materials of production, employment, value added and tax revenues. This is possible by adopting correct policies in this sector and through understanding its importance in the economy and assessing the effects it may have on the other economic sectors. In this regard, this study by using a dynamic computable general equilibrium model and social accounting matrix (SAM), analyzes the effects of an increase in the investment and total factor productivity of the mining sector on the value added and export of economic sectors in Iran. According to the findings, an increase in the mining sector`s investment, positively affects the value added and export of all economic sectors in Iran. In addition if the total factor productivity and the investment of the mining sector increase simultaneously, by assuming the stability of the other conditions, the resources including the labor force and capital will be absorbed and reallocated from other sectors to the mining sector. Although according to the backward and forward spillover effects, the value added and export of the other sectors in comparison to the basic scenario will increase, but the growth of the value added and export of the mining sector will be far more than the other economic sectors of the country. The results also reveal that the development in the mining sector in Iran has the least effect on the agricultural sector and the most effect on the energy sector
    Keywords: Mining, Investment, Productivity, Computable general equilibrium