فهرست مطالب

به نژادی نهال و بذر - سال سی و سوم شماره 3 (پاییز 1396)
  • سال سی و سوم شماره 3 (پاییز 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/09/30
  • تعداد عناوین: 7
|
  • زهرا احمدی، علی سلیمانی *، مهدی طاهری، جلال صبا صفحات 283-297
    به منظور تعیین وراثت پذیری عمومی و واریانس ژنتیکی برخی از صفات مهم گل و میوه در بیست رقم زیتون، آزمایشی در قالب اسپیلت پلات در زمان بر پایه طرح کاملا تصادفی با سه تکرار و در دو سال متوالی در ایستگاه تحقیقاتی زیتون طارم استان زنجان انجام شد. در مجموع شانزده صفت کمی مربوط به گل، میوه، هسته و برگ مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس داده های مربوط به صفات نشان داد که ارقام مورد بررسی از نظر اکثر صفات دارای تفاوت معنی داری با یک دیگر بودند. در برخی صفات از نظر مقادیر ضرایب ژنتیکی و فنوتیپی اختلاف چندانی مشاهده نشد که نشان دهنده تاثیرپذیری کم تر این صفات از شرایط محیطی بود. وراثت پذیری عمومی صفات مربوط به میوه حدود دو برابر بیشتر از صفات گل بود. بالاترین و پائین ترین مقادیر وراثت پذیری عموی را به ترتیب صفات وزن تر هسته (05/87 درصد) و درصد تشکیل میوه نهایی (04/7 درصد) داشتند. رابطه همبستگی فنوتیپی و ژنتیکی مثبتی بین درصد روغن میوه با صفت نسبت گوشت به هسته در ارقام مورد مطالعه وجود داشت. با افزایش درصد تشکیل میوه نهایی، اندازه میوه ها (بر اساس وزن تر میوه) کوچک تر و درصد روغن آن ها به دلیل کاهش نسبت گوشت به هسته کم تر شد. در کل تنوع قابل توجهی در بین ارقام از نظر صفات گل و میوه مشاهده شد که امکان گزینش ارقام برتر را با در نظر گرفتن مقادیر همبستگی های ژنتیکی و وراثت پذیری آن ها فراهم می کند.
    کلیدواژگان: زیتون، عملکرد میوه، درصد روغن، همبستگی فنوتیپی، واریانس ژنتیکی، وراثت پذیری
  • صادق طاهری طریق، سیده ساناز رمضانپور *، رجب چوکان، حسن سلطانلو، سعید نواب پور، کامبیز گیلانی صفحات 299-314
    این پژوهش به منظور ارزیابی ترکیب پذیری لاین های ذرت استخراجی از ژرم پلاسم حاره ای و نیمه حاره ای سیمیت (CIMMYT) در تلاقی با تستر های مناطق معتدله انجام شد. به این منظور تعداد سی و شش ترکیب حاصله از تلاقی چهار تستر معتدله ذرت ( MO17از گروه لنکسترشورکراپ، و K18 لاین استخراج شده از MO17، B73 از گروه ریدیللودنت و K47/3 لاین به دست آمده ازB73) با نه لاین استخراجی از ژرم پلاسم ذرت سیمیت در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در چهار منطقه کرج، دزفول، شیراز و کرمانشاه بررسی شدند. نتایج برآورد اثر ژن ها با تجزیه لاین در تستر نشان داد که علاوه بر اثر غالبیت، اثر افزایشی نیز در کنترل عملکرد دانه و دیگر صفات موثر بودند. بر اساس نتایج مقایسه میانگین عملکرد تلاقی ها، هیبریدهای شماره 32، 7 و 9 به ترتیب با میانگین عملکرد 641/8، 430/8 و 382/8 تن در هکتار پر محصول تر از سایر هیبریدها و شاهد بودند. این هیبریدها به ترتیب حاصل تلاقی لاین شماره 5 با تستر K18 و لاین شماره 7 و 9 با تستر MO17 بودند. برآورد ترکیب پذیری عمومی مشخص کرد لاین شماره 5 پتانسیل استفاده مستقیم برای اصلاح عملکرد دانه در برنامه به نژادی ذرت را دارا است. ترکیب پذیری خصوصی عملکرد دانه تلاقی ها نیز بیان کننده ترکیب پذیری خصوصی مثبت و معنی دار تسترMO17 با لاین شماره 4 بود.
    کلیدواژگان: ذرت، عملکرد دانه، ترکیب پذیری خصوصی و عمومی، لاین × تستر
  • اعظم طاهری شهرستانی، حمید عبداللهی *، باقر یخچالی، رحیم مهرابی، امید عینی گندمانی صفحات 315-333
    درخت گلابی (Pyrus communis) مهم ترین میزبان بیماری آتشک است و واکنش ارقام گلابی نسبت به این بیماری تا حد زیادی به پاسخ های میزبان در رابطه با تولید گونه های فعال اکسیژن و به ویژه پراکسیدهیدروژن وابسته است. به منظور درک بهتر این واکنش ، در تحقیق حاضر سطح کمی تولید پراکسیدهیدروژن در ارتباط با نوع واکنش بافت ارقام گلابی در برهمکنش با سویه های شاهد باکتریErwinia amylovora و جهش یافته های hrpN–، hrpW– و dspA/E– در دو شرایط کلروپلاست فعال و غیرفعال در میزبان اندازه گیری شد. مقایسه نتایج شاخص های سرعت پیشرفت نکروز و سرعت و شدت تولید H2O2 در زمان های پس از آلودگی نشان داد که دو پروتئین موثره DspA/E و HrpN بیش ترین و HrpW کم ترین سهم را در بیماری زایی و تولید پراکسیدهیدروژن در میزبان داشتند و HrpN در برهمکنش با کلروپلاست میزبان نقش کلیدی داشت. ارزیابی کمی تاثیر پروتئین های موثره باکتری روی شاخص های تولید پراکسیدهیدروژن نشانگر نقش مکمل پروتئین های موثره DspA/E و HrpN در ایجاد تنش اکسیداتیو در ارقام گلابی بود. به نظر می رسد تنش اکسیداتیو میزبان توسط پروتئین موثره HrpN ایجاد و با نقش تکمیلی DspA/E به سطح مخربی برای بافت های میزبان افزایش می یابد. بر اساس شاخص شدت تولید پراکسیدهیدروژن، توسعه این گونه فعال اکسیژن در میزبان به تنهایی برای ایجاد نکروز کافی نبوده و افزایش شدت به بالاتر از شاخص 3، برای ایجاد نکروز و حساسیت ضروری است.
    کلیدواژگان: گلابی، پراکسیدهیدروژن، رادیکال آزاد اکسیژن، زنجیره انتقال الکترون، مقاومت اکتسابی سیستمیک
  • یوسف ارشد، مهدی زهراوی * صفحات 335-351
    این تحقیق به منظور بررسی تنوع ژنتیکی در 470 نمونه ژنتیکی از کلکسیون گندم نان بانک ژن گیاهی ملی ایران انجام شد. آزمایش در سال زراعی 1392-1391 در قالب طرح آگمنت در کرج انجام شد. صفات زراعی و مورفولوژیکی مطابق با دستور العمل بین المللی ارزیابی شدند. تنوع موجود در ژرم پلاسم مورد مطالعه با استفاده از آماره های توصیفی بررسی شد. بر اساس شاخص شانون، صفت تراکم سنبله دارای بیشترین تنوع (903/0) در بین صفات کیفی بود. وزن دانه پنج سنبله و تعداد دانه در سنبله دارای بیشترین ضریب تغییرات و بیشترین تنوع در بین صفات کمی بودند. وزن دانه پنج سنبله بالاترین ضریب همبستگی مثبت معنی دار با تعداد دانه در سنبله (**69/0r = ) را داشت و با صفات طول سنبله، وزن صد دانه، قطر ساقه، تعداد سنبلچه در سنبله و تعداد گلچه در سنبلچه نیز دارای همبستگی مثبت معنی دار بود. نتایج تجزیه به مولفه های اصلی نشان داد که پنج مولفه اصلی اول 3/68 درصد از تغییرات داده ها را دربر داشتند. با استفاده از تجزیه خوشه ایبه روش K means، نمونه های ژنتیکی در ده گروه قرار گرفتند. گروه اول دارای بیشترین میانگین وزن دانه پنج سنبله، تعداد دانه در سنبله، تعداد گلچه درسنبلچه و تعداد سنبلچه در سنبله بود و از بیشترین فاصله نسبت به سایر گروه ها برخوردار بود. نمونه های ژنتیکی برتر مانند 5617 از ایران (وزن دانه پنج سنبله 55/26 گرم)، 5752 از افغانستان (وزن صد دانه 7/6 گرم) و 6783 از چین (تعداد دانه در سنبله 4/103 عدد) را می توان به عنوان منابع ژنتیکی ارزشمند برای صفات ارزیابی شده در برنامه های به نژادی آینده مورد بهره برداری قرار داد.
    کلیدواژگان: گندم، ژنوتیپ، صفات کمی و کیفی، ضرایب همبستگی، تجزیه خوشه ای
  • معصومه پوراسماعیل *، جلال رستگار، محمد جعفرآقایی صفحات 353-372
    این بررسی روی سیصد ژنوتیپ نخود تیپ کابلی که در کلکسیون هسته بانک ژن گیاهی ملی ایران به عنوان ژنوتیپ های متحمل به خشکی انتهای فصل گروه بندی شده اند انجام شد. ژنوتیپ ها در قالب طرح آگمنت در دو شرایط تیماری شاهد (کشت آبی با اعمال دو آبیاری در مرحله گلدهی و پر شدن غلاف) و تنش (کشت دیم) در دو سال زراعی متوالی (93-1391) در نیشابور کاشته شدند. برآورد شاخص های مقاومت و حساسیت به تنش نشان داد که بین ژنوتیپ ها تنوع قابل ملاحظه ای وجود داشت. ترسیم نمودار چند متغیره بای پلات و بررسی نمونه های واقع در مجاورت بردارهای مربوط به شاخص های تحمل به خشکی نشان داد در سال زراعی 92-1391 ژنوتیپ های 5215، 5375، 6072، 5211، 5856، 6223، 5233، 5989، 5445، 5384و 6193 و در سال زراعی 93-1392 ژنوتیپ های 5724، 5443، 5712، 5905، 5911، 6223، 5458، 5468 و 5856 جزء متحمل ترین ژنوتیپ ها بوده، بیشترین فاصله را از مرکز مختصات داشتند و در مجاورت بردار مربوط به شاخص تحمل تنش قرار گرفتند. ژنوتیپ های بومی در مجموع وضعیت بهتری از نظر تحمل به خشکی در مقایسه با ارقام شاهد متحمل نظیر جم، آرمان وآزاد داشتند. ژنوتیپ های 5375، 5445، 5856 ، 5989 ، 6193 و 6223 ژنوتیپ های متحمل شناسایی شده در هر دو سال بودند. به طور کلی نتایج این بررسی، پایداری بیشتر ژنوتیپ های بومی در شرایط یاد شده را با وجود اختلاف در شدت تنش رخ داده نشان داد.
    کلیدواژگان: نخود تیپ کابلی، کلکسیون هسته، ژنوتیپ های بومی، تحمل به خشکی، شاخص های تحمل
  • سیدامین انجوی امیری، محمدرضا بی همتا *، ساسان قاسمی، محمد مجتبی کامل منش، امین امین افضلی فر صفحات 373-399
    به منظور ارزیابی مقاومت برخی از ژنوتیپ های لوبیا به بیماری ویروسی موزائیک خیار (CMV) آزمایشی در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی شیراز انجام شد. چهل و نه ژنوتیپ مختلف لوبیا از گروه های لوبیا قرمز، لوبیا چیتی و لوبیا سفید در قالب طرح مربع لاتیس با دو تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند. ویروس موردنظر از مزارع لوبیا سبز در شیراز جمع آوزی، خالص سازی و با آزمون الایزا تائید شد. ویروس خالص شده روی گیاهچه های رقم حساس لوبیا تکثیر و به صورت مکانیکی با پودر کاربوراندوم برای آلوده سازی ژنوتیپ ها مورد استفاده قرار گرفت. در این بررسی درصد آلودگی ظاهری، درصد آلودگی واقعی (با آزمون الایزا) و میزان کلروفیل و سطح برگ ژنوتیپ ها اندازه گیری شد. بر اساس نتایج به دست آمده از این تحقیق، ژنوتیپ های لوبیا قرمز کمترین مقاومت را به این بیماری نشان دادند. همبستگی بالائی بین صفات مورد ارزیابی مشاهده شد که حاکی از تاثیر مثبت ویروس بر دستگاه فتوسنتزی و متعاقب آن تاثیر غیرمستقیم بر درصد آلودگی بود. براساس واکنش به ویروس، ژنوتیپ ها به چهار گروه مقاوم، نیمه مقاوم، نیمه حساس و حساس گروه بندی شدند. ژنوتیپ های Dehghan، Cardinal، Ks 41125، Ks 21191، Ks 21414، Ks 31137 و Capsoli به ترتیب بالاترین سطح مقاومت را داشتند.
    کلیدواژگان: لوبیا، آزمون الایزا. لوبیا، ژنوتیپ ها، ویروس موزائیک خیار، آزمون الایزا
  • سیدطه دادرضایی *، کیومرث نظری، فرزاد افشاری، محمد ترابی صفحات 401-425
    از آن جا که اسپورهای قارچ عامل زنگ های غلات به راحتی از طریق جریان های هوایی در سطح منطقه و داخل کشور قابل انتقال هستند، در این پژوهش با مطالعات فنوتیپی و مولکولی در جمعیت عامل بیماری زنگ قهوه ای گندم به بررسی پراکنش پاتوتیپ ها و نژادهای عامل بیماری در مناطق مختلف جغرافیایی و ارتباط آن با مسیر جریان های هوایی کشور پرداخته شد. پاتوتیپ های 86 جدایه با استفاده از 33 لاین تقریبا ایزوژنیک گندم و بر اساس فرمول بیماری زایی/غیربیماری زایی و همچنین نژادهای فیزیولوژیک آن ها با استفاده از بیست لاین تقریبا ایزوژنیک شناسایی شد. برای تعیین ساختار ژنتیکی و بررسی رابطه ژنتیکی جدایه ها از نشانگر AFLPو پرایمر نشاندار شده (FAFLP) استفاده شد. نتایج نشان داد که تقریبا بین اکثر استان ها شباهت فنوتیپی و مولکولی و ارتباط مهاجرتی در جمعیت های زنگ قهوه ای وجود دارد. نتایج تجزیه واریانس مولکولی نیز نشان داد که هر کدام از جمعیت های مورد مطالعه به صورت یک جمعیت مجزا نبوده و جریان ژنی بالایی بین آن ها برقرار است. جدایه های بررسی شده در سه گروه از استان های مجاور بیشترین شباهت یا نزدیکی را با هم داشتند، که سه محور جنوب غرب به سمت شمال غرب، شمال غرب به سمت شمال شرق و شمال شرق به سمت جنوب شرق را شامل می شد. بر اساس اطلاعات هواشناسی، این سه محور هرکدام تحت تاثیر دو تا سه جریان هوایی کشور هستند و احتمالا این مسیرها مهم ترین مسیرهای انتقال اسپور زنگ در کشور هستند. وجود مشابهت های فراوان در بیماری زایی جدایه ها در استان های مجاور و جریانات هوایی بهاره میان آن ها وجود ارتباط انتقال اسپور میان استان ها را تقویت کرد. این مسیر با مسیر حرکت و انتقال اسپورهای زنگ زرد حاوی فاکتور بیماری زایی برای ژن مقاومتYr9 که در دهه 90 اتفاق افتاد مطابقت دارد.
    کلیدواژگان: زنگ قهوه ای گندم، پاتوتیپ ها، مهاجرت اسپور، جریان ژنی، جریانات هوایی
|
  • Z. Ahmadi, A. Soleimani *, M. Taheri, J. Saba Pages 283-297
    To determine broad-sense heritability and genetic variance of some flower and fruit traits of twenty olive cultivars, a split-plot in time experiment based on CRD with three replications was conducted during two years at Tarum Olive Research Station in Zanjan province. Sixteen quantitative traits of flower, fruit, pit and leaf were evaluated. Analysis of variance of the data showed significant differences for most traits among cultivars. Genetic and phenotypic coefficients were nearly equal for about half of the studied traits, showing less influence of environmental conditions on them. Broad-sense heritability of fruit traits was about two times more than these of flower. The maximum and minimum broad-sense heritability were assessed for stone fresh weight (87.05 %) and final fruit set (7.04 %) respectively. The results revealed a positive and significant genetic and phenotypic correlation between oil percent and pulp/stone ratio in olive cultivars. Noticeably, fruit size (based on fruit fresh weight) was decreased by increasing of final fruit set. Hence, fruit oil content was decreased because of its low pulp/stone ratio. In general, a considerable genetic variation was observed among olive cultivars with respect to the studied studied traits. This shows the selection possibility of superior cultivars albeit, with attention to genetic correlation among traits and their heritability.
    Keywords: Olive, fruit yield, oil percentage, phenotypic correlation, Genetic variation, heritability
  • S. Taheri Tarigh, S. S. Ramezapour Ramezapour, *R. Choukan, H. Soltanloo, S. Navabpour, K. Guilani Pages 299-314
    This study aimed to assess the combining ability of maize lines derived from tropical and subtropical CIMMYT germplasm with temperate region tester lines. Thirty six crosses of four well-known temprate maize testers including a line from Lancaster Sure Crop hetrotic group (Mo17), a specific line derived from it (K18), a tester from Reid Yellow Dent hetrotic group (B73) and a particular line originate from it (K47/3) with nine lines originated from CIMMYT germplasm were evaluated using a randomized complete block design with three replications in Karaj, Dezful, Shiraz and Kermanshah for one year. The results of the gene action by line×tester analysis showed the additive and non-additive gene action in the expression of grain yield and other traits. Comparison of means results indicated that hybrids No. 32 had 8.641, No. 7 had 8.430 and No. 9 had 8.382 tha-1 grain yield.These hybrids were resulted from crossing line No. .5 with K18 and lines No. 7 and 9 with MO17 testers. Obtained results from general combining ability studies revealed that lines No. 5 had potential to be used directly for grain yield improvement. Specific combining ability of grain yield crosses showed a positive and significant SCA in case of line No. 4 with MO17 tester as well.
    Keywords: Maize, grain yield, specific, general combining ability, line×tester
  • A. Taheri Shahrestani, H. Abdollahi *, B. Yakhchali, R. Mehrabi, O. Eini Gandomani Pages 315-333
    Pear (Pyrus communis), is the most important host of fire blight disease, and the response of pear cultivars to this disease is highly dependent on the host response related to Reactive Oxygen Species (ROS) generation especially Hydrogen Peroxide (H2O2). In order to have a better understanding of these reactions, quantitative level of H2O2 generation related to tissue response of pear cultivars during interaction with wild type Erwinia amylovora and mutant strains of this bacterium including HrpW–, HrpN– and DspA/E through active and inactive chloroplast was determined in present study. Comparison of results of evaluated indices including necrosis development and severity and percent of H2O2 production in periods of time after inoculation showed that HrpN and DspA/E effector proteins had the highest and HrpW effector protein had the lowest portion in pathogenicity and H2O2 production in host and HrpN had a key role during interaction with host chloroplast. Quantitative evaluation of the bacterial effector proteins on H2O2 generation indicates that HrpN and DspA/E effector proteins hahadve a complementary role in development of oxidative burst in pear cultivars and it seems that oxidative tension of host is caused by HrpN and due to complementary role of DspA/E it reaches to a destructive level for host tissue. Based on severity index of H2O2 Production, just development of this ROS in host is not enough for causing necrosis and increasing of its severity upper than index 3 is essential for necrosis and sensitivity.
    Keywords: Pear, fire blight, hydrogen peroxide (H2O2), Reactive Oxygen Species (ROS), electron transport chain, Systemic Acquired Resistance (SAR)
  • Y. Arshad, M. Zahravi * Pages 335-351
    This research was performed to study the genetic diversity of 470 accessions of bread wheat collection of National Plant Gene Bank of Iran. The experiment was conducted in an augmented design in Karaj, Iran in 2012-2013 cropping season. The agronomic and morphological traits were assessed according to International descriptor and genetic diversity in germplasm was investigated by descriptive statistics. Among the qualitative traits, spike density had the highest variation based on Shannon index (0.903). Grain weight of five spikes and grain number per spike had the highest coefficient of variation and diversity among quantitative traits. Grain weight of five spikes had the highest significant positive coefficient of correlation (r = 0.69**) with number of grains per spike and had also significant positive correlation with spike length, 100grain weight, stem diameter, number of spikelets per spikes and number of flowerlets per spikelets. The results of principal component analysis showed that the first five principals justified 68.3% of total variation. Cluster analysis by K means method placed the accessions in ten groups. The first group had the highest mean of grain weight of five spikes, number of grains per spike, number of flowerlets per spikelet, number of spikelets per spike and had the largest distance to other groups. The superior accessions like 5617 (Iran) with grain weight of five spikes of 26.55g, 5752 (Afghanistan) with 100grain weight of 6.7g, and 6783 (China) with 103.4 grains per spikes, could be utilized as valuable resources for the evaluated traits in future breeding programs.
    Keywords: Wheat, genotype, quantitative, qualitative traits, correlation coefficient, cluster analysis
  • M. Pouresmael *, J. Rastegar, M. Jafaraghaee Pages 353-372
    The present study was carried out on 300 Kabuli type chickpea genotypes clustered as terminal drought tolerant in chickpea core collection of National Plant Gene Bank of Iran. Genotypes were planted in Neyshabur in two separate experiments, one as control treatment (one irrigation at flowering and one at podding stages) and the other as drought treatment (rainfed) for two consecutive cropping seasons (2012-2014) using an augment design. High variation in drought tolerane and susceptibility suggested a high genetic diversity amoung the genotypes. Biplot display of genotypes in two growing seasons showed, that in 2012-13 growing season genotypes 5212, 5375, 6072, 5211, 5856, 6223, 5233, 5989, 5384, 5445, 6193 and in 2013-14 genotypes 5724, 5443, 5712, 5905, 5911, 6223, 5458, 5468 and 5856 were the most tolerant genotypes. Landrace genotypes were generally more tolerant than tolerant check cultivars such as Jam, Arman and Azad. Genotypes 6223, 5856, 5375, 5445, 5989 and 6193 were more tolerant genotypes in two years. These results demonstrated similar behavior of landrace genotypes in two different growing seasons and the stability of these genotypes despite the difference in stress intensity and makes clear the importance of valuable national chickpea genetic resources for development of pre breeding materials.
    Keywords: Kabuli chickpea, core collection, landrace genotypes, drought tolerance, tolerance indices
  • S. A. Anjavi Amiri, M. R. Bihamta *, S. Ghasemi, M. M. Kamelmanesh, A. Afzalifar Pages 373-399
    The present study was carried out on 300 Kabuli type chickpea genotypes clustered as terminal drought tolerant in chickpea core collection of National Plant Gene Bank of Iran. Genotypes were planted in Neyshabur in two separate experiments, one as control treatment (one irrigation at flowering and one at podding stages) and the other as drought treatment (rainfed) for two consecutive cropping seasons (2012-2014) using an augment design. High variation in drought tolerane and susceptibility suggested a high genetic diversity amoung the genotypes. Biplot display of genotypes in two growing seasons showed, that in 2012-13 growing season genotypes 5212, 5375, 6072, 5211, 5856, 6223, 5233, 5989, 5384, 5445, 6193 and in 2013-14 genotypes 5724, 5443, 5712, 5905, 5911, 6223, 5458, 5468 and 5856 were the most tolerant genotypes. Landrace genotypes were generally more tolerant than tolerant check cultivars such as Jam, Arman and Azad. Genotypes 6223, 5856, 5375, 5445, 5989 and 6193 were more tolerant genotypes in two years. These results demonstrated similar behavior of landrace genotypes in two different growing seasons and the stability of these genotypes despite the difference in stress intensity and makes clear the importance of valuable national chickpea genetic resources for development of pre breeding materials.
    Keywords: Kabuli chickpea, core collection, landrace genotypes, drought tolerance, tolerance indices
  • S. T. Dadrezaei *, K. Nazari, F. Afshari, M. Torabi Pages 401-425
    Wheat leaf rust agent is a high virulent and moving pathogen. Spores of the pathogen can easity transmitted by air and spread fast on large areas. In this study, the relationship between pathotypes and races of the pathogen and air currents in different geographical areas of Iran was investigated using leaf rust molecular polymorphism and virulence phenotypic data. Virulence factors and molecular structure of eighty-six isolates of wheat leaf rust were determined. The results of molecular and phenotypic data showed that, there were racial and molecular similarity and population migration among most provinces of wheat growing areas. Molecular variance analysis showed that, there was no relationship between population and geographical distribution of races. It was also found that a gene flow, and massive transfer of spores by air currents are exist. Analysis of molecular variance also indicated that each of population was not a separate population, and gene flow was a main factor between them. Study on leaf rust isolates of neighboring provinces showed similar or very close relations among them in South-West to the North-West, North-West to the North-East and North-East to the South-East directions. Each of these directions are affected by one or two air currents that are probably the most important routes of spore movement in the country. It seems that similarity of pathogen populations in the neighboring provinces could be related to the air currents which impact the movement spores through provinces. This path-way is very similar to transmission path of pathogenic yellow rust spores (Yr9), happened in 1993.
    Keywords: Wheat leaf rust, pathotypes, Spores migretion, Gene flow, Air currents, Puccinia triticina