فهرست مطالب

گیاه پزشکی - سال نهم شماره 1 (1396)
  • سال نهم شماره 1 (1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/10/10
  • تعداد عناوین: 7
|
  • پژوهشی
  • خدیجه بذرافکن*، ناصر زمانی، کامبیز مینایی صفحات 1-13
    کرم گلوگاه انار Ectomyelois ceratoniae (Zeller، 1839) (Lepidoptera، Pyralidae) مهمترین آفت انار در ایران است. روش های کنترل این آفت زمانی موثر خواهد بود که همه کشاورزان برای مشارکت همزمان جهت کنترل آفت اقدام نمایند. هدف تحقیق حاضر تحلیل شرایط مورد نیاز برای مشارکت باغداران در کنترل کرم گلوگاه انار در شهرستان ارسنجان استان فارس بود. جمع آوری داده ها به روش پیمایش انجام شد. جامعه آماری شامل باغداران انار مناطق عمده ی انارکاری شهرستان ارسنجان بود، که تعداد 262 نفر از ایشان با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. روایی صوری پرسشنامه توسط پانل متخصصان به دست آمد و پایایی آن، از طریق مطالعه راهنما تایید شد، ضریب آلفای کرونباخ برای متغیرها در دامنه 61/0 تا 93/0 به دست آمد. یافته ها نشان داد، نهادهای شناختی، نهادهای هنجاری، مشارکت اجتماعی، اعتماد به سایر افراد، مساحت باغ و شایستگی های عمومی باغداران در مجموع می توانند 56 درصد تمایل به مشارکت آنان را تبیین نمایند.
    کلیدواژگان: کرم گلوگاه انار، کنترل آفت، تمایل به مشارکت
  • محمد جواد سبحانی، هادی استوان*، شهرام حسامی صفحات 19-27
    کنه های خانواده Macrochelidae کنه هایی هستند شکارگرو دارای زندگی آزاد که در زیستگاه های مختلفی نظیر مواد آلی در حال پوسیدن از جمله فضولات حیوانات عمومیت دارند. تعداد زیادی از گونه های کنه های این خانواده از تخم ها و لاروهای کوچک دوبالان آفت تغذیه می کنند و روی حشرات بالغ به شکل مسافر (Phoresy) جابجا می شوند. طی سال های 1388- 1389 تحقیقاتی به منظور شناسایی فون کنه های این خانواده در منطقه رامجرد فارس صورت گرفت . کنه های این خانواده از روی مواد مختلف به وسیله قیف برلیز جداسازی و پس از شفاف سازی در لاکتوفنل در محیط هویر از آنها اسلاید میکروسکوپی تهیه شد. در مجموع 11 گونه متعلق به 2 جنس از این کنه ها جمع آوری و شناسایی شدند که در میان آنها 4 گونه برای اولین بار از استان فارس گزارش می شوند و شناسایی سه گونه نیز در دست بررسی است گونه های جدید برای فون کنه های فارس با ستاره مشخص شده اند. اسامی گونه های شناسایی شده به شرح زیر می باشد:1- Glyptholaspis confusa (Foa، 1900); 2- G. sp. 3- Macrocheles merdarius (Berlese، 1889); 4- M. subbadius (Berlese، 1904); 5-M. peniculatus* (Berlese، 1918); 6- M. muscaedomesticae* (Scopoli، 1772); 7- M. glaber* (Muller، 1860); 8- M. perglaber* (Filipponi & Pegazzano، 1962); 9- M. sp.1; 10- M. sp.2; 11- M. sp. 3.
    کلیدواژگان: فون، Macrochelidae، Mesostigmata، رامجرد
  • سید افشین سجادی*، محمدعلی آقاجانی، هدی عاصمی، محمدرضا نجفی صفحات 41-41
    ساق سیاه یکی از مهم ترین بیماری های توتون در دنیا است که می تواند خسارات زیادی را موجب شود. جهت بررسی وضعیت آلودگی به این بیماری در مزارع توتون استان گلستان، تعداد 45 مزرعه توتون در پنج روستا مختلف منطقه گرگان (والش آباد، تقرتپه، جعفرآباد، نوده ملک و قرق) و چهار روستا مختلف منطقه علی آباد (برفتان، پیچک محله، الازمن و فاضل آباد) در سال زراعی 1394، انتخاب و از زمان ظهور علایم بیماری طی بازدیدهای منظم هفتگی، میزان وقوع بیماری روی اندام های هوایی توتون در طول دوره آلودگی در مزارع یادداشت برداری شد. تجزیه ی آماری داده ها با استفاده از نرم افزار استت گرافیکز سنتوریون 16 و رسم نمودارهای پیشرفت بیماری جهت بررسی برازش مدل های اپیدمیولوژیکی با استفاده از نرم افزار هاروارد گرافیکز صورت پذیرفت. با استفاده از دو روش آماری تجزیه تابع تشخیص و رگرسیون لجستیک عوامل تاثیرگذار بر وقوع همه گیری بیماری تعیین گردید. از لحاظ حداکثر وقوع بیماری در مناطق مختلف اختلاف معنی داری وجود نداشت اما در مزارع مختلف یک روستا اختلاف معنی داری در سطح احتمال 1 درصد وجود داشته است. حداکثر میزان آلودگی مزرعه ای با 4/43 درصد در روستای والش آباد بود. روستای جعفر آباد با 64/23 درصد بیشترین آلودگی و روستای نوده ملک با 4/16 درصد کمترین آلودگی را داشته است. نتایج حاصل از این بررسی نشان می دهد که بیماری ساق سیاه توتون در دو منطقه گرگان و علی آباد در استان گلستان با میزان وقوع متفاوت گسترش دارد. بررسی تجزیه های زمانی اپیدمی با استفاده از پنج مدل رشد (نمایی، تک مولکولی، لجستیک، گومپرتز و لوگ-لجستیک) نشان داد مدل گومپرتز، مناسب ترین مدل رشد برای توصیف پیشرفت این بیماری در شرایط استان گلستان می باشد. شرایط آب و هوایی در سال 1394 در مناطق مختلف مشابه بود. جمعیت قارچ و نماتد در خاک، تعداد دفعات سمپاشی در مزرعه و خزانه، مدت آبیاری، تناوب و بافت خاک مهم ترین متغیرها در بروز شدت بیماری در استان گلستان در سال زراعی 1394 بودند.
    کلیدواژگان: Phytophthora nicotianae، وقوع بیماری، سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری، دوره آلودگی
  • شهرام نوروزیه*، فاطمه آزاد دیسفانی صفحات 43-55
    با توجه به کاهش سطح زیر کشت پنبه به دلیل با صرفه نبودن تولید آن، کشت این محصول به کشت پس از محصولات پائیزه (کشت دوم) سوق داده می شود. برای کاهش زمان آماده سازی زمین و همچنین کاهش هزینه تولید، کشت پنبه به صورت بدون خاک ورزی توصیه می گردد. اما این روش مدیریتی سبب گسترش برخی بیماری های گیاهی می شود. بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی با عامل قارچی Verticillium dahliae یکی از مهم ترین عوامل محدود کننده کاشت ارقام پر محصول و حساس به این بیماری می باشد. این تحقیق با هدف بررسی تاثیر روش بدون خاک ورزی در بیماری پژمردگی ورتیسیلیوم پنبه در قالب بلوک های کامل تصادفی در چهار تکرار و با آلودگی طبیعی به قارچ ورتیسیلیوم طی سه سال انجام شد. سطوح فاکتور اصلی شامل تیمارهای خاک ورزی (شخم ودیسک (متداول)، چیزل+دیسک، دیسک و بدون خاک ورزی) و سطوح فرعی شامل سه رقم شیریان، ارمغان وT3 بود. نتایج این تحقیق نشان می دهد که اعمال روش های مختلف خاک ورزی اثر معنی داری بر شاخص بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی نداشت. با توجه به نتایج سه ساله این تحقیق، می توان در کشت بدون خاک ورزی پس از برداشت محصول گندم، رقم T3 پنبه که نسبتا زودرس و متحمل به بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی و با عملکرد خوب است را توصیه نمود.
    کلیدواژگان: بدون خاک ورزی، پنبه، ورتیسیلیوم، چیزل، شیرپان
  • زین العابدین نوروزی، کامران رهنما، حجت الله ربانی نسب *، میثم تقی نسب صفحات 58-67
    برای بررسی امکان کنترل بیولوژیکی Fusarium oxysporum f. sp melonis عامل پژمردگی فوزاریومی خربزه سه گونه Trichoderma و دو سویه باکتری Bacillus sp. در شرایط آزمایشگاه و گلخانه مورد ارزیابی قرار گرفتتند. در آزمون کشت متقابل هم زمان جدایهT. harzianum 6 با قارچ عامل بیماریزا70 درصد و در کشت غیر هم زمان با عامل بیماری زا جدایه T. viride 10 با 59/52 درصد باعث بیشترین بازداری از رشد میسلیوم های عامل بیماری زا گردید. در آزمون ترکیبات فرار ضد قارچی جدایه T. harzianum 6 با 5/31 درصد مانع از رشد میسلیوم های عامل بیماری زا گردید. در کشت متقابل باسیلوس ها با عامل بیماری زا سویه Bacillus sp.62 با 5/30 درصد بیشترین درصد بازداری از رشد میسلیوم عامل بیماری زا در شرایط آزمایشگاه گردید. همچنین در ترکیبات فرار سویه Bacillus sp.15با 37/12 بیشترین درصد بازداری از رشد میسلیوم های عامل بیماریزا گردید. در تست مواد مایع خارج سلولی قابل نفوذ در آگار تمام استرین ها مانع از رشد میسلیوم عامل بیماری زا گردید. اثر سویه Bacillus sp.62و مخلوط هر دو گونه ی T. viride و T. longibrachiatum به ترتیب 93/84 و 53/84 بیشترین تاثیر بر افزایش رشد طولی ساقه گیاه مشاهده گردید اما بیشترین تاثیر بر افزایش وزن قسمت های هوایی مخلوط گونه تریکودرما T. longibrachiatumو باکتریBacillus sp.15مشاهده گردید. بیشترین تاثیر بر افزایش وزن تر ریشه با گونهT. harzianum مشاهده شد. بیشترین تاثیر بر وزن خشک ساقه مخلوط دو گونه تریکودرما T. virideوT. harzianumدیده شد. بیشترین تاثیر بر اقزایش وزن خشک ریشه توسط باکتری Bacillus sp.15و قارچ T. harzianumمشاهده گردید. مقایسه میانگین ها با استفاده آزمون LSD انجام گردید.
    کلیدواژگان: پژمردگی فوزاریومی، کنترل بیولوژیک، خربزه، spp. Trichoderma، spp. Bacillus
  • مرجان دیانت * صفحات 69-83
    دانستن توانایی سبز شدن گونه های علف هرز از اعماق مختلف خاک در راهکارهای مدیریتی علف های هرز به ویژه در سیستم های مختلف خاک ورزی اهمیت زیادی دارد. یک آزمایش گلخانه ای به منظور مطالعه اثر عمق کاشت بر سبز شدن چهار گونه علف هرز گاوپنبه Abutilon theophrasti ، علف خرچنگ Digitaria sanguinalis ، تاتوره Datura stramonium و تاجریزی Solanum nigrum انجام شد. بذرهای هر گونه در گلدان در اعماق 0، 2، 4، 6، 8 و 10 سانتی متر در یک طرح بلوک کامل تصادفی با چهار تکرار کاشته شدند. نتایج نشان داد که عمق کاشت اثر متفاوتی بر توانایی سبز شدن گونه های مختلف داشت اما در همه گونه ها با افزایش عمق کاشت بذر سبز شدن روند کاهشی نشان داد. از بین 4 گونه علف هرز مورد مطالعه تنها علف هرز گاوپنبه دارای رویش 7 درصدی از عمق10سانتی متری بود. بر اساس برآورد پارامترهای برازش داده شده از معادله سه پارامتره سیگموئیدی پارامترX50 (عمق مورد نیاز برای رسیدن به کاهش 50 درصد رویش) در گونه های علف هرز متفاوت بود. این عمق 31/7، 02/4، 44/5 و 40/5 سانتی متر به ترتیب برای گونه های گاوپنبه، علف خرچنگ، تاتوره و تاجریزی بود. شخم عمیق که بتواند بذرهای گونه های مورد مطالعه را تا عمق بیشتر از 6 سانتی متر دفن کند جهت مدیریت این علف های هرز امکان پذیر خواهد بود.
    کلیدواژگان: سبز شدن گیاهچه، علف هرز، عمق کاشت، مدل سیگموئید
  • نیکتا ابراهیمی، ساغر کتابچی*، وحید روشن صفحات 85-106
    امروزه آلودگی محیط زیست و تجمع مواد سمی در آن یکی از مسئله های بسیار خطرناک برای سلامتی بشر و موجودات زنده میباشد. همینطور پدیده مقاوت به آنتی بیوتیک ها و پیدایش سویه های مقاوم یکی از مشکلاتی است که کشاورزان با آن روبرو می باشند. استفاده از ترکیبات طبیعی یکی از راهکارهای موثر برای این مشکلات میباشد. در این تحقیق اثر ضد میکروبی اسانس وعصاره گیاه Satureja bachtiarica به روش انتشار دیسک روی پاتوژن های Pseudomonas syringae pv. Syringae، Rhizobium radiobacter ، Ralstonia solanacearum ، Xanthomonas axonopodis pv. citri، Bacillis subtilis، Pectobacterium cartovorum، Pectobacterium atrosepticum. مورد مطالعه قرار گرفت.همچنین جت محاسبه حداقل غلظت بازدارندگی (MIC) و حداقل غلظت گشندگی (MBC) از روش میکروبراث دایلوشن استفاده گردید. براساس نتایج حاصله بهترین غلظت بازدارندگی و کشندگی اسانس و عصاره این گیاه روی باکتری Bacillus subtillisمیباشد.همچنین ترکیبات شیمیایی اسانس و عصاره این گیاه به ترتیب با روش های GC-MS وHPLC جداسازی گردید. مهمترین ترکیبات شیمیایی اسانس شامل: Carvacrol 53.94، γ- terpinene13،08، Tymole11.16، P-symene 6.54، E- caryophylene2.16، Bornole1.2، Linalool2.49، α- terpnene. و مهمترین ترکیبات شیمیایی عصاره شامل: Carcacrol (461.48mlgr/lit)، Quercetin (75.80mlgr/lit) Eugenol (60.61mlgr/lit) Hesperetin (24.29mlgr/lit)، Hesperedin(13.75mlgr/lit)، Rutin (13.23mlgr/lit)، Catechin (9.721mlgr/lit)، Vanillin(1.01mlgr/lit)، Caffeic acid (0.0812ml gr/lit)، P-coumaric acid(2mlgr/lit)، میباشد. به طور کلی اسانس گیاه Satureja bachtiarica خاصیت آنتی میکروبی مناسبی روی تمامی میکرو ارگانیسم ها دارا میباشد. اگرچه عصاره این گیاه تنها روی پاتوژن هایXanthomonas axonopodis pv. citri، Bacillis subtilis ، Ralstonia solanacearum، Pseudomonas syringae pv.syringae اثر ضد میکروبی نشان داده است.
    کلیدواژگان: مرزه بختیاری، اثر ضد میکروبی، اسانس، عصاره
|
  • Khadijeh Bazrafkan *, Naser Zamani, Kambiz Minaei Pages 1-13
    Carob moth, Ectomyelois ceratoniae (Zeller, 1839) (Lep., Pyralidae), is the most important pest of pomegranate in Iran. Pest control methods are not effective, unless every farmer decides to participate simultaneously. This research aimed to analyze conditions required for growers’ participation in the control of this pest in Arsanjan. The survey was conducted to gather quantitative data. Statistical population included all pomegranate growers located in the main areas of pomegranate production in Arsanjan, among them, 262 people were selected using stratified random sampling method. The face validity of the questionnaire was obtained through a panel of experts, and its reliability was confirmed through a pilot test, Cronbach’s alphas ranged from 0.61 to 0.93. Our findings revealed that cognitive institutions, normative institutions, social participation, trust to other people, garden acreage and generic competencies were able to explain 55 percent of changes in the subjects’ intent to participate in the pest control.
    Keywords: Carob moth, Pest control, Intent to Participate
  • Mohammad Javad Sobhani, Hadi Ostovan *, Shahram Hesami Pages 19-27
    Machrochelid mites are free-living predators common in habitats that are rich in decaying organic material including manure. Several species of macrochelid mites feed on the eggs and small larvae of fly pests and phoretic on the adults. During 2009-2010, the fauna of macrochelid mites in Ramjerd region was studied. The mites were extracted by Berlese funnel and cleared in Lactophenol, then were mounted in Hoyer’s medium on microscopic slides. Totally, 9 species belonging to two genera were collected and identified. Among identified specimens, four species are new records for Fars Province mite fauna that marked by an asterisk. The identification of two species is in the process of action. The species are listed as fallows:1- Glyptholaspis. confusa (Foa, 1900); 2- G. sp. 3- Macrocheles. merdarius (Berlese, 1889); 4- M. subbadius (Berlese, 1904); 5-M. peniculatus* (Berlese, 1918); 6- M. muscaedomesticae* (Scopoli, 1772); 7- M. glaber* (Muller, 1860); 8- M. perglaber* (Filipponi & Pegazzano, 1962); 9- M.. sp.1; 10- M. sp. 2; 11- M. sp.3.
    Keywords: fauna, Macrochelidae, Mesostigmata, Ramjerd region
  • Seyyed Afshin Sajjadi *, Mohammad Ali Aghajani, Hoda Assemi, Mohammad Reza Najafi Pages 41-41
    Phytophthora nicotianae Breda de Haan (=P. parasitica Dasture) is the causal agent of black shank disease and one of the most important pathogen in tobacco fields. In order to study the infection status of this disease in tobacco fields of Golestan province, 45 tobacco fields in five different regions of Gorgaan (Taghartappeh, Jafarabad, Ghorogh, Nodehmalek and Valeshabad) and four different regions of Aliabad (Pichakmahaleh, Baraftan, Fazelabad and Elazman) selected in 2014. The amount of disease was recorded during the infection period from the beginning of symptoms appearance, weekly. Stat Graphics Centurion XVI and Harward Graphics softwares were used to statistical analysis and draw charts of the development of epidemiological models, respectively. The factors influencing the epidemiology of disease were determined using two statistical methods of analysis of discriminant analysis and logistic regression. Based on the highest disease incidence there were no significant differences between regions, but there were significant differences (P
    Keywords: Phytophthora nicotianae, Incidence of disease, Area under progress disease curve, infection period
  • Shahram Nowrouzieh *, Fateme Azad Disfani Pages 43-55
    A cause of economic reasons the cotton surface decreases and cotton planting trend to after autumn productions. To reduce time and cost of production, cotton cultivation without tillage was recommended. However, in this method management of diseases was important. Verticillium wilt caused by Verticillium dahliae, was one of the most important factors limiting crop cultivars and susceptible to the disease. This study carried out to investigate the effect of no tillage method on cotton Verticillium wilt in randomized complete block design with four replications and natural infection of the pathogen (Verticillium dahliae) in three years. The main plot was tillage (moldboard plow瘫, chisel瘫, disk and no tillage) and three cotton cultivars contain Shirpan, Armaghan and T3 considered as a sub plot. The results show that applying different tillage methods did not have significant effect on the index Verticillium wilt. With respect to the results, in no tillage system after wheat harvesting could applied T3 cultivar whose relatively earliness and more tolerant to Verticillium wilt with good performance.
    Keywords: No tillage, Cotton, Verticillium wilt, Chisel, Shirpan
  • Zaynolabedin Nurozei, Kamran Rahnama, Hojjatollah Rabbani Nasab *, Misam Taqinasab Pages 58-67
    Three isolates of Trichoderma spp. and two isolates of bacillus bacterial were evaluated in biological control of Fusarium oxysporum f. sp melonis the laboratory and greenhouse condition. Dual culture, antimicrobial metabolites, and volatile metabolites were in invitro assay. Fungal pathogen colony area was recorded, compared with control and induced inhibition of growth was determined. The experiment displayed the antagonistic ability using dual culture simultaneous and dual culture un-simultaneous assays against fungal pathogen. Results showed that Trichoderma harzianum 6 whit 70% and T. viride10 whit 52.9 highest percentage of growth inhibition. Results of dual culture highest percentage of growth inhibition about 30.5 percent of isolates whit the Bacillus spp62 percent growth inhibit the growth factor. The volatile compounds Bacillus spp15 whit 12.37 percent of the precipitation was prevented from growing. In the treatment Bacillus spp62 and mixed two spice tin treatments at Trichoderma 14g1 respectively 84.93 and 84.95 were showed most effects on length growth of stem but most effects of increased fresh weight from up ground organ of plant, was mixed treatment as spices T. longibrachiatum and bacteria Bacillus spp.15. Most effects on root fresh weight were showed by Trichoderma harzianum. Most effect on stem dry weight T. viridae with T. harzianum. Most effects on increased dry weight were showed by Bacillus spp.15and T. harzianum. Results of the experiment show treatments have significantly different activity pathogen. Test average correspond were meant significant at 1% level by LSD test.
    Keywords: fusarium wilt, biocontrol, melon, Trichoderma spp, Bacillus spp
  • Marjan Diyanat* Pages 69-83
    Knowledge of emergence ability of weed species from different soil depths is important value in weed management strategies especially at different tillage systems. A greenhouse experiment was conducted to study the effect of soil burial depth on seedling emergence of velvetleaf, large crab grass, jimsonweed and black nightshade. Seed portions of the species were buried in pots outdoors, at the depths of 0, 2, 4, 6, 8, and 10 cm, in a Randomized Completely Block Design with four replications on May 2015. Soil depth had different effect on seedling emergence of weeds species but decreasing emergence with increasing soil depth was observed in all species. At 10 cm, only velvetleaf emerged albeit only in limited numbers among weeds species. Based on parameters of sigmoidal regression model, X50 (depth at which the number of emerged seedlings was halved) varied by weed species. These depths were 7.31, 4.02, 5.44 and 5.40 cm for velvetleaf, large crab grass, jimsonweed and black nightshade, respectively. Information gained in this study will contribute to an integrated control program for these weeds. Deep tillage that will bury weed seed below 6 cm or greater is a possible weed management option for farmers.
    Keywords: Burial depth, Seedling emergence, Sigmoidal model, Weed
  • Nikta Ebrahimi, Saghar Ketabchi *, Vahid Rowshan Pages 85-106
    In this study antimicrobial activity of methanolic extract and essential oil of Satureja bachtiarica were evaluated by “disk diffusion method” on Pseudomonas syringae pv. syringae, Rhizobium radiobacter, Ralstonia solanacearum, Xanthomonas axonopodis pv. citri, Bacillis subtilis, Pectobacterium cartovorum and Pectobacterium atrosepticum. The minimum inhibitory concentration (MIC) and minimum bactericidal concentration (MBC) determined by using a serial dilution method. The lowest inhibitory consistency of MIC and MBC values of Satureja bachtiarica essential oil and methanolic extract was observe on Bacillus subtillis. Chemical composition of essential oil and methanolic extract were determined by GC-MS and HPLC respectively. The major components of essential oil were: Carvacrol 53.94, γ- terpinene13.08, Tymole 11.16, P-symene 6.54, E- caryophylene2.16, Bornole1.2, Linalool2.49, α- terpnene. HPLC analysis of methanolic extract showed ten type of compound: Carcacrol (461.48mlgr/lit), Quercetin (75.80mlgr/lit) Eugenol (60.61mlgr/lit) Hesperetin (24.29mlgr/lit), Hesperedin(13.75mlgr/lit), Rutin (13.23mlgr/lit), Catechin (9.721mlgr/lit), Vanillin(1.01mlgr/lit), Caffeic acid (0.0812ml gr/lit), P-coumaric acid (2mlgr/lit), that are present in varying amount.Our result indicated that Satureja bachtiarica essential oil showed high antibacterial activity against all selected bacteria whereas, methanolic extract showed antibacterial activity against Xanthomona saxonopodis pv. citri, Bacillis subtilis, Ralstonia solanacearum, Pseudomonas syringae pv. syringae. In general, essential oil and methanolic extract have strong antimicrobial activity against these pathogens.
    Keywords: Satureja bachtiarica, essential oil, methanolic extract, antibacterial activity