فهرست مطالب

  • سال دوازدهم شماره 4 (زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/12/26
  • تعداد عناوین: 7
|
  • زینب بدخشان *، حسین مهرابی بشرآبادی، حمیدرضا میرزایی خلیل آبادی صفحات 1-14
    بهبود و اصلاح زیرساخت ها، استراتژی پایداری است که با بهبود کیفیت زندگی، عرضه کالا و خدمات و فراهم کردن وسایل رفاهی امکانپذیر می باشد و نقش مهمی در افزایش استاندارد زندگی، رشد و توسعه روستایی ایفا می کند. لذا در مطالعه حاضر، شاخص زیرساخت با چهار معیار حمل و نقل، انرژی، فناوری اطلاعات و خدمات، به ترتیب با 4، 5، 4 و 6 زیرمعیار با استفاده از روش ترکیبی سلسله مراتبی و تاپسیس برآورد شد. شاخص توسعه انسانی به عنوان شاخص توسعه روستایی در نظر گرفته شد. همچنین با مدل داده های تابلویی تاثیر زیرساخت روستاهای 28 استان کشور بر توسعه روستایی در دوره زمانی 1394-1379 بررسی گردید. نتایج مدل اثرات ثابت داده های تابلویی، بیانگر ارتباط مثبت توسعه روستایی با زیرساخت و ارتباط منفی توسعه روستایی با سرمایه گذاری عمرانی می باشد و به دلیل ضعف، بخش کشاورزی نتوانسته همراستای توسعه روستایی حرکت کند که این امر منجر به عدم معنی داری رشد بخش کشاورزی با توسعه روستایی شده است. نتایج روش سلسله مراتبی نشان داد که از 19 زیرمعیار زیرساخت، طول راه های روستایی اولویت بیشتری در توسعه روستایی دارد. لذا برنامه ریزی با توجه به بودجه عمرانی ثابت توصیه می شود، تا شرایط اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در اجرای برنامه ریزی تاثیری نگذارد. در اینصورت ارتقای زیرساخت ها تاثیر بیشتری بر توسعه روستایی کشور خواهد گذاشت.
    کلیدواژگان: توسعه روستایی، توسعه انسانی، زیرساخت، مدل داده های تابلویی
  • مینا صالح نیا *، باباللهحیاتی، مرتضی مولایی صفحات 15-44
    روند نزولی وضعیت زیست محیطی دریاچه ارومیه، منجر به شکل گیری تشکل ها و کارگروه های متعدد با هدف احیای دریاچه گردیده است. موفقیت راهکارهای احیا نیز تا حد زیادی وابسته به میزان پذیرش آن راهکار از سوی ذینفعان و سطح مشارکت آنان خواهد بود. از این رو در مقاله حاضر به مطالعه ترجیحات ساکنین حوضه و بروز ناهمگنی در آن با استفاده از روش رتبه بندی مشروط اقدام شده است. داده ها و اطلاعات مورد نیاز با تکمیل 382 پرسشنامه از شهروندان 13 شهر در سال 1394 به دست آمد و مدل کلاس پنهان چند سطحی تعدیل شده با مقیاس، برای تحلیل داده های رتبه بندی کامل به کار رفت. نتایج مدل به تشخیص چهار کلاس در سطح فردی، دو کلاس در سطح گروهی و دو کلاس مقیاس انجامید که موید این مطلب است که خصوصیات اقتصادی اجتماعی افراد، خصوصیات ژئوفیزیکی محیط پیرامونشان و همچنین وجود عدم قطعیت در پاسخ های آنها، سه عامل تاثیرگذار در مدلسازی ترجیحات می باشند. تمایل به پرداخت های نهایی به دست آمده این مسئله را آشکار می کنند که تعدیل آب و هوا و جلوگیری از وزش بادهای نمکی، مهم ترین ویژگی از نظر ساکنین حوضه تشخیص داده شده است. محاسبه تغییر جبرانی حاصل از سناریوهای مدیریتی دریاچه نیز نشان داد در صورت احیای کامل دریاچه ارومیه، سالانه حدود 222 میلیون ریال تا 5 میلیارد ریال اضافه رفاه، نصیب خانوارهای ساکن حوضه خواهد شد. تثبیت ریزگردها و شن های روان و کاشت گیاهان متناسب با شرایط منطقه از پیشنهادات مطالعه حاضر است.
    کلیدواژگان: تمایل به پرداخت ، دریاچه ارومیه، رتبه بندی کامل، مدلسازی ترجیحات، مدل کلاس پنهان چند سطحی تعدیل شده با مقیاس
  • قادر دشتی *، مینا علی پور، محمد قهرمان زاده صفحات 45-71
    بیمه به عنوان ابزار مدیریت ریسک در بخش کشاورزی راهکاری برای پوشش نوسانات درآمد کشاورزان بوده و از اهمیت زیادی برخوردار است. در این مطالعه با توجه به نوسان قیمت و عملکرد سیب زمینی در استان آذربایجان شرقی طی دوره زمانی 1394-1364، اقدام به محاسبه حق بیمه درآمد این محصول گردید. بدین منظور، مقادیر آتی قیمت و عملکرد محصول با استفاده از روش هموارسازی هالت و وینترز پیش بینی شد. سپس، درآمد پیش بینی شده و تضمینی در سطح پوشش 60%، 75%، 80%، 85%، 90% و 95% برآورد گردید. پس از روندزدایی، توزیع لوگ نرمال برای قیمت و توزیع بتا برای عملکرد، و توزیع های مشترک قیمت و عملکرد محصول از طریق رهیافت تجزیه چولسکی محاسبه شد. در نهایت با استفاده از این توزیع ها و شبیه سازی مونت کارلو، حق بیمه درآمد محصول سیب زمینی در سطح پوشش 60 % برابر با 269/957 هزار ریال ریال تعیین گردید. براساس یافته های تحقیق، حق بیمه عملکرد محصول سیب زمینی در سال زراعی 1395-1394 برابر با 2040 هزار ریال در هکتار می باشد، منفی بودن ضریب همبستگی بین قیمت و عملکرد باعث گردیده حق بیمه درآمد کمتر از حق بیمه عملکرد باشد لذا این محصول دارای شرایط بهتری برای توسعه بیمه درآمد برخوردار می باشد. بنابراین سیاست گذاران می توانند به منظور مقابله با تغییرات قیمت و عملکرد این محصول، بیمه درآمد را توسعه داده و از ریسک درآمد کشاورزان بکاهند.
    کلیدواژگان: بیمه درآمد، توزیع بتا و لوگ نرمال، حق بیمه، سیب زمینی
  • حامد قادرزاده *، مهین کریمی صفحات 73-98
    بروز مشکلات کم آبی در دهه های اخیر بیشتر کشورها را به اتخاذ سیاست های نو در ارتباط با مدیریت تقاضای آب به جای مدیریت عرضه آب سوق داده است. مطالعه ی حاضر تلاش می کند به تحلیل اثرات سهمیه بندی آب آبیاری بر روی الگوی کشت و سود ناخالص در دشت قروه–دهگلان بپردازد. مدل برنامه ریزی ریاضی مثبت (PMP) و رهیافت تابع تولید با کشش جانشینی ثابت (CES) به منظور تحلیل داده ها استفاده شد. داده های مورد نیاز این پژوهش مربوط به سال زراعی 1395-1394، که از طریق مصاحبه و تکمیل پرسشنامه به روش نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده جمع آوری شد. سناریوهای کاهش 10 تا 40 درصدی آب در دسترس تعریف گردید. نتایج نشان داد، کاهش آب در دسترس (تحت سناریوهای 10 تا 40 درصد نسبت به سال پایه) منجر به کاهش سطح زیرکشت محصولات با نیاز آبی بالا مانند یونجه، و سیب زمینی و افزایش سطح زیرکشت محصولات با نیاز آبی پایین همانند گندم و جو و در نتیجه کاهش سطح زیرکشت کل می شود. هم چنین، نتایج حکایت از این دارد، اعمال سیاست، کاهش آب در دسترس، موجب افزایش بهره وری آب ولی در عین حال کاهش سود ناخالص می شود.
    کلیدواژگان: برنامه ریزی ریاضی مثبت، تابع تولید، سهمیه بندی، قروه-دهگلان
  • علیرضا علی پور، سید حبیب الله موسوی *، صادق خلیلیان، سید ابوالقاسم مرتضوی صفحات 99-126
    اهمیت قابل توجه مصرف گندم در سبد تغذیه خانوارهای ایرانی باعث شده است که تامین گندم مورد نیاز کشور با چالش های مختلف از جمله کاهش منابع آبی، افزایش هزینه های دولت و تلاطم های نرخ ارز مواجه شود. بر این اساس، در این مطالعه با طراحی یک مدل تعادل جزئی پویا سعی شد که به این سوال کلیدی پاسخ داده شود که به منظور مقابله با چالش های موجود بر سر راه تامین گندم در کشور در سال های آتی چه باید کرد. از این رو، مولفه های قیمتی و مقداری بازار گندم کشور در رویکردهای قیمت حمایتی و قیمت آزاد برای افق زمانی 1404 مورد شبیه سازی قرار گرفت. نتایج نشان داد که در افق زمانی 1404، کاهش عملکرد و تولید گندم پدیده مورد انتظار خواهد بود. با این وجود، تامین انتظارات قیمتی کشاورزان با افزایش سالیانه قیمت خرید گندم بر اساس نرخ تورم در رویکرد بازار حمایتی منجر به پایداری بیشتر تولید و عرضه این محصول می شود. از طرف دیگر، آزادسازی قیمت گندم و به تبع آن کاهش میزان تقاضای این محصول پایداری بیشتر ذخایر انبار گندم کشور را به همراه خواهد داشت. لذا، در این مطالعه پیشنهاد شد که به منظور مقابله با چالش های تامین گندم در کشور به ویژه کاهش سهم حمایت های دولتی، سیاست گذاری های مختلف جهت افزایش ورود بخش های خصوصی به زنجیره خرید و فروش گندم در دستور کار قرار گیرد. همچنین، پیشنهاد شد که سیاست حداقل سازی واردات گندم با روش های نوین از جمله کاشت فرا سرزمینی به مرور جانشین سیاست جایگزینی واردات این محصول گردد.
    کلیدواژگان: تامین گندم، کاهش منابع آب، سیاست قیمت تضمینی، مدل تعادل جزئی پویا، ایران
  • آرش دوراندیش *، محمد قربانی، محمد مظهری، فهیمه عباسی صفحات 127-148
    امروزه استفاده از ماشین ها و ادوات کشاورزی لازمه توسعه است و لذا تعیین مناسب سطح مکانیزاسیون در فعالیت های مختلف کشاورزی برای دسترسی به اهداف مربوط به تولید، اشتغال، توزیع درآمد و محیط زیست از مصادیق این توجه است. از سوی دیگر، یکی از دغدغه های اصلی در بخش کشاورزی موضوع اشتغال در این بخش می باشد و میزان تاثیرپذیری آن از عوامل اقتصادی در حال تغییر، از جایگاه ویژه ای برخوردار است. هدف از این پژوهش بررسی اثر متقابل مکانیزاسیون و اشتغال در بخش کشاورزی استان خراسان رضوی می باشد. برای این منظور از الگوی سیستم معادلات همزمان پانل دیتا برای 19 شهرستان استان خراسان رضوی و طی سال های 95-1391 استفاده شده است. نتایج تحقیق بیانگر آن است که اشتغال و مکانیزاسیون اثرات متقابل، منفی و معنی دار بر یکدیگر دارند، هر چند که مکانیزاسیون اثرات به مراتب بیشتری را بر اشتغال بر جای می گذارد. هم-چنین تولید، واحدهای خدمات مکانیزه و درآمد ناخالص تاثیر مثبت و معنی دار بر مکانیزاسیون کشاورزی دارد. از طرف دیگر هزینه نهاده های مصرفی (شامل بذر، سموم و کود شیمیایی و حیوانی) و دستمزد اثر منفی و معنی دار و سطح زیرکشت اثر مثبت و معنی دار بر اشتغال دارد. پیشنهاد می شود با تاسیس و گسترش شرکت های خدمات ماشین های کشاورزی، وضعیت مکانیزاسیون را بهبود بخشید. هم چنین، می توانیم با بکارگیری نیروی کار متخصص در این شرکت ها، اشتغال را افزایش دهیم. علاوه بر این، با پرداخت های حمایتی در جهت کاهش هزینه های تولید و افزایش درآمد ناخالص، می توان کشاورزان را به ماندن در روستاها ترغیب نموده، که خود باعث افزایش اشتغال کشاورزی می شود.
    کلیدواژگان: اشتغال، پانل دیتا، خراسان رضوی، سیستم معادلات همزمان، مکانیزاسیون
  • حبیب الله سلامی *، حسن مافی، وحیده انصاری، رضا پیکانی، تکتم محتشمی صفحات 149-173
    v
    کلیدواژگان: الگوی برنامه ریزی ریاضی، ماتریس حسابداری اجتماعی آمیخته، تولید کشاورزی، اشتغال
|
  • Zeinab Badakhshan *, Hossein Mehrabi Boshrabadi, Hamid Reza Mirzaei Khaliladadi Pages 1-14
    Improving and reforming of infrastructures is a stability strategy that can be achieved by improving the quality of life, supplying goods and services, and providing welfare facilities and plays an important role in increasing the standard of living, rural development and growth. Therefore, in the present study, the infrastructure index was calculated using criteria such as transportation, energy, information technology and services with hierarchical and topsis combination model. The Human Development Index was considered as a proxy of rural development. Also, with the panel data model, the impact of infrastructure of villages in 28 provinces of the country on rural development was investigated in the period of 1394-1379. The random effects model results of panel data indicate a positive relationship between rural development with infrastructure and construction investment variables. Because of weakness, the agricultural sector has failed to move along with rural development, therefore, the growth of agricultural sector with rural development is not significant. Hierarchical method results showed that among 19 sub-criteria of infrastructure, rural roads have a higher priority in rural development. Therefore, planning is recommended with regard to fixed construction budget. So that economic, social and political conditions do not affect planning implementation. In this case, the upgrading of infrastructure will have a greater impact on rural development in the country.
    Keywords: Rural Development, Human Development, Infrastructure, Panel Data Model
  • mina salehnia*, babollah hayati, morteza molaei Pages 15-44
    Downward trend of environmental situation of Lake Urmia has led to the formation of multiple organizations and working groups aimed at restoring Lake Urmia. Success of the restoration solutions, to great extent, depends on the acceptance of them by the stakeholders and level of their contribution. Therefore, contingent ranking approach has been utilized in this study to explore the heterogenous preferences of basin residents. The acquired information was collected by 382 questionnaires completed directly by citizens of 13 districts in 2015 and scale-adjusted multilevel latent class model was used for analysing data in the full ranking format. The results identified four lower-level classes, two grand glasses and two scale classes which confirmed that socioeconomic characteristics, geophysical characteristics and also, existence of uncertainty in the responses, are three impressive factor in modelling preferences. Estimating willingness to pays diagnosed climate regulation and prevention from salt storms as the most important attribute for the respondents. Calculating compensating variation indicated that in the case of full restoration of Lake Urmia, over 222 million Rials to 5 billion Rials annually will be added to households welfare. Consolidation of dust and sand drifts and plants adapted to local conditions, are highly recommended.
    Keywords: Willingness to Pay, Lake Urmia, Full Ranking, Modelling Preferences, Scale-Adjusted Multilevel Latent Class Model
  • Ghader Dashti*, Mina Alipour, Mohammad Ghahremanzadeh Pages 45-71
    Insurance as a mean of risk management in agricultural sector is an important factor covering the variance of farm income. Regarding the yields and price variance of potato in East Azerbaijan province during the period of 1985-2015, in this study, we measured the income insurance premium of potato producers. Also, future values of price and yield were predicted using Halt-Winters exponential smoothing method. Then, the predicted and guaranteed income were calculated using the predicted price and yields within the coverage of 0.6, 0.75, 0.80, 0.85, 0.90 and 0.95. After detrending, lognormal and beta distributions were used for the distributions of price and yields, respectively. We also used Chvlsky analysis to calculate the common distributions of price and yield. Finally, using these distributions and Monte Carlo Simulation, we measured the of potato income insurance premium as 957269 Rials within the coverage rate of 0.60. Potato yields insurance premium was about 2040000 Rials in 2015-2016, the negative correlation coefficient between price and yields has been made income insurance premium is less than yield insurance premium, thus this crop holds better qualifications for expanding income insurance. Therefore, it is recommended to policy makers to develop income insurance as an appropriate practical solution to prevent variance in price and yields of the product by establishing training courses in agricultural products insurance (income insurance in particular), and hence reduce the income risk of farmers.
    Keywords: Income insurance, Lognormal, beta distribution, Income insurance Premium, Potato
  • mahin karimi, Hamed Ghaderzadeh* Pages 73-98
    The appearance of water scarcity problems in current decades at most pf countries leads to take new policies regarding water demand management instead of water demand supply. Therefore, the current study attempted to investigate the effects of irrigation water quota on cultivation pattern and gross margin in Qorveh–Dehgolan aquifer. The positive mathematical programming (PMP) and production function with constant elasticity of substitution (CES) was used to analyze data. The necessary data was collected through a stratified random sampling and fill questionnaires for the agricultural year 2015-16. The results showed that, applying the policy of irrigation water quota (under scenarios of 10 to 40 per cent respect to base year) would lead to reduce the level of cropland of products with high water requirement such as alfa-alfa and potato crops and it would lead to increase the level of cropland of products with lower water requirement such as wheat and barley crops and thus reducing the level of cropland as a whole. And again the results showed that, application of the policy cause of increase of water productivity but decrease of gross revenue.
    Keywords: CES, product function, positive mathematical programming, Qorveh–Dehgolan, Quota
  • Alireza Alipour, Seyed Habib Allah Mosavi *, Sadegh Khalilian, SEYED ABOLGHASEM MORTAZAVI Pages 99-126
    The significant importance of wheat consumption in the Iranian food supply basket has caused the country to supply wheat with various challenges, including reducing water resources, increasing government spending and exchange rate turbulence. Accordingly, in this study, by designing a partial dynamic equilibrium model, it was attempted to answer the key question that needs to be addressed in order to cope with the challenges of supplying wheat in the coming years. Therefore, the rice and quantity components of the wheat market of the country were simulated in the approaches of supportive price and free price for the 1404 horizons. The results showed that in the horizon of 1404, reduction of wheat yield and wheat production would be expected. Nevertheless, providing farmer's annual price expectations based on inflation in a supportive approach will lead to more sustainability of production and supply of the product. On the other hand, the liberalization of wheat prices and, consequently, reduced demand for this product will bring more sustainability of the country's wheat stock. Therefore, in this study, it was suggested that in order to cope with the challenges of supplying wheat in the country, in particular the reduction of the share of government support, various policies to increase the entry of private sectors into the chain of purchase and sale of wheat be on the agenda. It was also suggested that the policy of minimizing imports of wheat by new methods, including over-land planting, would replace the import replacement policy of this product.
    Keywords: Supplying Wheat, Water Resources Reduction, Guaranteed Price Policy, Dynamic Partial Equilibrium Model, Iran
  • Arash Dourandish *, Mohammad Ghorbani, mohammad mazhari, Fahimeh Abbasi Pages 127-148
    Nowadays, the use of agricultural machines and implements is necessary for development. Therefore, it is necessary to determine the appropriate level of mechanization in different activities of agriculture in order to achieve production, employment, income distribution and environment goals. On the other hand, one of the main concerns in the agricultural sector is the issue of employment in this sector and its degree of influence on changing economic factors, has a special place. The purpose of this study is to investigate the interaction of mechanization and employment in agricultural sector of Khorasan Razavi province. For this purpose, the model of the system of simultaneous equations of the panel data is used for 19 cities of Khorasan Razavi province during the years of 2012-16. The results of the research show that employment and mechanization have mutual, negative and significant effects on each other, although the mechanization has far more influence on employment. Also, production, mechanized service units and gross income have a positive and significant effect on agricultural mechanization. On the other hand, the cost of inputs (including seeds, pesticides and chemical and animal fertilizers) and the wages have a negative and significant effect on employment and crop area has a positive and significant effect on it. It is recommended to improve the mechanization situation by establishing and developing agricultural machinery services companies. Also we can increase the employment by employing specialist labor in these companies. Moreover, with supportive payments to reduce production costs and increase gross income, farmers can be persuaded to stay in the countryside, which will increase agricultural employment.
    Keywords: Employment, Panel Data, Khorasan Razavi, System of Simultaneous Equations, Mechanization
  • Habibollah Salami *, Hassan Mafi, Vahideh Ansari, Reza Peykani, Toktam Mohtashmi Pages 149-173
    The present study conducted to specify agricultural activities having prioriety in achieving employment growth rate targeted in the sixth National Economic, Social, and Cultural Development Plan in Iran. To this end, a regional mathematical programing model for agricultural sector is integrated with a mixed model of social accouting matrix to connect national employment objective to the regional agricultural production inputs constraint. Using such an integrated model, it is poosible to specify what activities and in what provinces have the prioriety to be expanded and are more helpful in achieving national employment objective. Results indicate that to reach 3.9 percent employment growth rate specified in the sixth national plan, a growth rate of 4.4 percent in agricultural sector is required. The growth rate in farming, horticulture, livestock, and fisheries subsectors are 4.8, 2.3, 6.8, and 4.3 percent, respectively. Results also reveal that wheat with 8.3 percent and rice with 0.1 percent have the highest and lowest priority, respectively, for expansion in the crops sub-sector. In this sub-sector, Khuzestan, Ardebil and Fars provinces have the highest priority for this crop.to be considered. In the horticultural sub-sector, plum product has the highest proriety to be expanded by a growth rates of 3.5% and tea product has the lowest peroriety to be expanded with a growth rate of 0.3 percent. In this sub-sector, the provinces of Fars, Mazandaran and East and West Azarbaijan have the highest priority to be considered for development of horticultural activities. Regarding livestock, poultry and aquaculture products, results show that a more peroriety must be given to the beef production relative to the carp production. Mazandaran, Khuzestan, Gilan, Chaharmahal Bakhtiari and Lorestan are the provinces with the highest priority in the development of aquaculture activities. However, the development of livestock and poultry activities does not differ significantly between provinces of the country.
    Keywords: Mathematical programing Model, Mix Social Accounting Matrix, Agricultural Production, Employment