فهرست مطالب

  • پیاپی 14 (پاییز و زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/12/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • مسعود اخوان کاظمی*، ایوب نیکونهاد صفحات 11-40
    روندپژوهی توسعه سیاسی در تاریخ معاصر ایران نشان می دهد که به رغم همه تلاش ها و فرازونشیب ها درجهت دستیابی به توسعه سیاسی در ادوار مختلف، تا قبل از انقلاب اسلامی شاخصه های توسعه سیاسی در ایران چندان رشد نکرده و گسترش نیافته است. درعوض، پس از پیروزی انقلاب اسلامی، شاخصه های کمی و کیفی توسعه سیاسی از رشد چشمگیری برخوردار شده اند؛ اما چگونه؟ بنابراین، پرسش اساسی پژوهش حاضر این است که عمده ترین پیش ران هایی که سبب ساز تغییر درجهت رشد شاخص های توسعه سیاسی در ایران بعد از انقلاب اسلامی شده و زمینه را برای دستیابی به توسعه سیاسی فراهم کرده اند، کدام اند؟ هدف پژوهش، شناسایی و تبیین پیش ران های اثرگذار بر توسعه سیاسی در ایران بعد از پیروزی انقلاب اسلامی براساس پنل خبرگانی است. روش پژوهش بدین گونه است که تعدادی از استادان و برجستگان دانشگاهی به عنوان جامعه آماری پژوهش انتخاب شده و به پرسش نامه خبرگانی تنظیم شده پاسخ داده و با استفاده از نرم افزار میک مک، یافته ها تحلیل و پیش ران ها اولویت گذاری شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهند که تقویت پیش ران هایی که موجب ارتقای توسعه سیاسی در مقطع مدنظر شده اند، می توانند به روند دستیابی به توسعه سیاسی در آینده سرعت دهند و زمینه تحقق آرمان های مهم انقلاب اسلامی (آزادی، عدالت و استقلال) را نیز فراهم سازند.
    کلیدواژگان: انقلاب اسلامی ایران، توسعه سیاسی، پیش ران های توسعه، قانون اساسی و نخبگان
  • سیدکاظم سیدباقری* صفحات 41-65
    مشارکت سیاسی بدون عنصر آزادی امکان ندارد و جامعه ای که این حق را تجربه کند، درصدی از آزادی سیاسی را به دست آورده است. سوال اصلی این نوشتار بر گرد راهبرد مشارکت سیاسی و نقش آن در تامین آزادی سیاسی از منظر قرآن کریم است که با روش تحلیلی و توصیفی سامان می گیرد. هدف، بررسی جایگاه حق مشارکت سیاسی شهروندان و نسبت آن با آزادی سیاسی از منظر قرآن کریم است. در پاسخ باتوجه به تمهید نظری و اموری مانند رابطه تعاملی حق مشارکت و تکلیف، همزادی مشارکت و آزادی سیاسی و حق مشارکت برابر، می توان مراحل پیوند مشارکت سیاسی و نقش آن در آزادی را در سه مرحله رصد کرد: مشارکت سیاسی در کسب قدرت که همراه با مشارکت مثبت برای تشکیل دولت اسلامی و مشارکت منفی برای رویارویی با نظام ستم است؛ مشارکت سیاسی در تثبیت قدرت که با حقوقی مانند حق تعیین سرنوشت، حق انتخابگری و حق انتخاب شدن همراه است؛ مشارکت سیاسی در نظارت بر قدرت که در بستر آزادی رخ می دهد و با امربه معروف و نهی ازمنکر عملیاتی می شود. نوآوری نوشته ازآن جهت است که تلاش شده است نقش حق مشارکت در آزادی سیاسی در مراحل مختلف از منظر کلام الهی بررسی شود.
    کلیدواژگان: حق، مشارکت سیاسی، آزادی سیاسی و قرآن کریم
  • مرتضی شیرودی، بهنام رشیدی زاده، علی رضا گلشنی* صفحات 67-92
    اندکی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، دشمنان که انقلاب اسلامی را خطری بزرگ برای خود احساس می کردند، کوشیدند با تاسیس و تقویت جریان های تروریستی و حمایت از آنها جهت براندازی جمهوری اسلامی ایران، به مقابله با آن برخیزند. بنابراین، مقاله حاضر در پی پاسخ به این پرسش است که پیامدهای جریان های تروریستی دهه 1360 بر منافع ملی جمهوری اسلامی ایران چیست. گمان نویسندگان آن است که جریان های تروریستی دهه 1360 در رویارویی با اهداف و آرمان های متعالی اسلام ناب محمدی… به رغم تفاوت های فکری و عقیدتی (انحراف، التقاط و الحاد) با یکدیگر، در مرز مشترک همسویی با استکبار جهانی و براندازی و شکست نظام جمهوری اسلامی قرار گرفتند، اما تنها در میدان ترور و تخریب، به دو گونه مرکزی و پیرامونی ظاهر شدند. مقاله در تحلیل بخشی از تاریخ انقلاب از دریچه جدید به منظور تنویر حوادث گذشته، به شیوه توصیفی، تحلیلی و مقایسه ای راه طی کرده است. یافته های این پژوهش حاکی از آن است که جریان های تروریستی دهه 1360 بر منافع ملی در حوزه های مدیریت راهبردی، داخلی نظام اسلامی، سیاست خارجی، اقتصادی، امنیتی، اجتماعی و نیز تحمیل جنگ، تاثیر گذاشته و حرکت انقلاب اسلامی را با کندی مواجه ساخته اند.
    کلیدواژگان: جریان های تروریستی، دهه 1360، پیامد، منافع ملی، جمهوری اسلامی و ایران
  • علی شیرخانی*، جعفر ساسان صفحات 93-120
    گرچه تاکنون مطالعات موردی درباره ثبات سیاسی ایران پس از انقلاب انجام شده، این مقاله به منظور شناساندن عمیق تر انقلاب اسلامی، به مقایسه ثبات و بی ثباتی سیاسی در چهار دهه پس از انقلاب در فرانسه و ایران می پردازد. بنابراین، سوال تحقیق این است که وضعیت ثبات سیاسی در فرانسه پس از انقلاب (1789م / 1167ش) در مقایسه با ایران پس از انقلاب (1357ش) در مدت چهار دهه پس از انقلاب چگونه بوده است. گمان نویسندگان این است که باتوجه به مقایسه شاخص های ثبات سیاسی در دو کشور، ایران پس از انقلاب، نسبت به فرانسه، از ثبات سیاسی بیشتری برخوردار بوده است. برای اثبات فرضیه، تحولات سیاسی در فرانسه و ایران پس از انقلاب، ازجمله تغییر و دگرگونی ساختار سیاسی، تداوم نظام سیاسی و چالش های آن، با روش مقایسه ای مورد واکاوی قرار گرفته و مقاله به این نتیجه ختم شده است که ایران به دلیل وجود رهبری واحد، ایدئولوژی اسلامی و حضور مداوم مردم، در چهار دهه پس از انقلاب، باثبات تر از فرانسه در دوره متناظر بوده است.
    کلیدواژگان: انقلاب، انقلاب فرانسه، انقلاب اسلامی ایران، ثبات سیاسی، ساختار سیاسی
  • اسدالله کردفیروزجائی* صفحات 121-142
    جهاد کبیر به معنای عدم اطاعت از کفار، اصطلاحی است که در قرآن کریم مطرح شده است. ازآنجاکه این نوع جهاد از نوع جهاد هوشمند و نرم افزاری برای دفاع از نظام اسلامی است، پرداختن به آن اهمیت جدی دارد. مسئله در این پژوهش آن است که امکان دارد برخی با تاثیرپذیری از تفکر تجددگرایانه، القا کنند که جهاد کبیر صرفا اصطلاح ژورنالیستی است و هیچ مبنای علمی ندارد. چنین نگرشی می تواند در عرصه سیاسی به خصوص در سیاست خارجی، موجب انفعال شود. بنابراین، این سوال مطرح می شود که جهاد کبیر دارای چه مبانی ای است و در سیاست خارجی چه بازتابی می تواند داشته باشد. گمان بر این است که جهاد کبیر دارای مبانی متقن و منطقی است که تبیین درست آن می تواند در سیاست خارجی بازتاب و انعکاس جدی داشته باشد. این مقاله با نگاه دینی و شیوه تحلیلی به دنبال تبیین مبانی دینی جهاد کبیر و کاربست آن در سیاست خارجی است و به این نتیجه دست یافت که با استفاده از مبانی دینی همچون توحیدمحوری، عزت مداری و وجوب نفی سلطه از دشمن می توان جهاد کبیر را مفهوم شناسی و بازتاب آن را در سیاست خارجی عملیاتی کرد.
    کلیدواژگان: قرآن، جهاد کبیر، سیاست خارجی، اطاعت، کفار و تبری
  • محمدجعفر جوادی ارجمند*، مصطفی قربانی، مهدی محمودی صفحات 143-168
    برقراری موازنه میان بهره برداری از امکانات جهانی شدن برای توسعه، در شرایطی که جهانی شدن پارادایم حاکم بر توسعه است ازیک سو و حفظ ساحت و مواضع انقلابی جمهوری اسلامی ایران در سیاست خارجی، از مشکلات عمده در تحقق توسعه کشور است. ازاین رو، یکی از سوالات در این زمینه آن است که سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران باید از چه الگویی پیروی کند که در عین حفظ هویت اسلامی و انقلابی جمهوری اسلامی، عامل و مسهلی برای بهره برداری از امکانات نظام بین الملل برای توسعه کشور باشد. کلید حل معمای دوگانه توسعه گرایی و انقلابیگری در سیاست خارجی، به میزان نقشی بستگی دارد که برای سیاست خارجی به طور اعم و فرصت های جهانی شدن به طور اخص در توسعه قائل می شویم. مقاله حاضر به شیوه توصیفی و تحلیلی انجام شده و هدف از آن، ارائه مدلی برای حل دوگانه انقلابیگری و توسعه گرایی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران است. نتایج حاصل از آن نشان داد که سیاست خارجی در ماتریس توسعه کشور، شرط لازم نیست، بلکه عمده راه حل برای توسعه، روی آوردن به درون، درون زایی و شکوفایی استعدادها و ظرفیت های داخلی است و در این میان، سیاست خارجی به عنوان کاتالیزور، باید دروازه امکانات خارجی برای تقویت رشد و توسعه ظرفیت های داخلی را فراخ تر کند. در این صورت، تداوم کنش های انقلابی در سیاست خارجی با موانع کمتری روبه رو خواهد بود.
    کلیدواژگان: توسعه گرایی، انقلابیگری، درون زایی، برون نگری و جهانی شدن
|
  • Masoud Akhavan Kazemi *, Ayyoub Nikunahad Pages 11-40
    Trend study of political development in the contemporary history of Iran shows that in spite of all efforts and ups and downs in reaching political development in different periods, criteria of political development did not develop in Iran before the Islamic Revolution. Rather, after the victory of the Islamic Revolution, the quantitative and qualitative criteria of political development enjoyed significant development; but how? Therefore, the main question of the present research is: What are the main drivers which brought about change in the development of the criteria of political development in Iran after the Islamic Revolution and set the ground for achieving political development? The present research aims at identifying and explaining the influential drivers on political development in Iran after the victory of the Islamic Revolution based on experts panel. Regarding the research methodology, some of the university professors and great figure were selected as the statistical population and they answered an already developed questionnaire and the data was analyzed by using Mic Mac software and the drivers were given priority. The findings of the research reveal that strengthening the drivers which bring about political development in the period under question can facilitate the process of achieving political development in the future and set the ground for the realization of the main ideals of the Islamic Revolution (freedom, justice and independence).
    Keywords: the Islamic Revolution of Iran, Political Development, Drivers of Development, The Constitution, Elites
  • Seyyed Kazem Seyyedbagheri * Pages 41-65
    Political participation is not possible without the element of freedom and a society which experiences this right has gained a percentage of political freedom. The main question of the present article is about the strategy of political participation and its role in providing political freedom from the viewpoint of the Holy Quran which is done through using analytic-descriptive method. The aim is investigating the position of the right of political participation and its relationship with political freedom from the viewpoint of the Holy Quran. Regarding theoretical arrangements and issues like the relationship between the right of participation and duty, sameness of political participation and freedom and equal right of participation, the stages of the connection of political participation and its role in freedom can be observed in three stages: political participation in gaining power which is accompanied by positive participation for establishing the Islamic government and negative participation for fighting against the oppressors; political participation in consolidation of power which entails rights like the right to determine one’s destiny, the right to choose and the right to be chosen; political participation in supervision over power which happens on the ground of freedom and is operationalized by enjoining the good and forbidding the evil. The innovation of the present article is that it is tried to investigate the role of the right of participation in political freedom in different stages from the viewpoint of divine words (i.e. the Holy Quran).
    Keywords: Right, political participation, Political Freedom, the Holy Quran
  • Alireza Golshani *, Morteza Shiroudi, Behnam Rashidizadeh Pages 67-92
    Soon after the victory of the Islamic Revolution, enemies which regarded the Islamic Revolution a great danger, tried to fight against it by forming and strengthening terrorist movements and supporting them in order to collapse the Islamic Republic of Iran. Therefore, the present article seeks to answer the following question: What are the consequences of terrorist movements of the 1360s on the national interests of the Islamic Republic of Iran? The authors believe that terrorist movements of the 1360s, in confronting the high goals and ideals of pure Muhammadan Islam in spite of intellectual and doctrinal differences (deviation, eclecticism (iltiqat) and arch- heresy (ilhad)) with each other, were in the common front with global arrogance to collapse and defeat the Islamic Republic; however, they manifested themselves in the field of terror and destruction in two central and peripheral kinds. In analyzing some part of the history of the Revolution from the new perspective in order to clarify the past events, the present article has use descriptive, analytical and comparative method. The findings reveal that terrorist movements of the 1360s influenced national interests in strategic management, domestic management of the Islamic system, foreign policy, economics, security and social fields and also imposing war and have slowed down the progress of the Islamic Revolution.
    Keywords: Terrorist Movements, The 1360s, Consequence, National Interest, Islamic Republic, Iran
  • Ali Shirkhani *, Jafar Sasan Pages 93-120
    Although some studies have been conducted on Iran’s political stability after the Revolution, the present article compares political stability and instability in the four decades after the French Revolution and the Revolution of Iran in order to provide a deeper understanding of the Islamic Revolution. Therefore, the research question is: How was the status of political stability in France after the Revolution (1789 A.D./ 1167 A. SH.) in comparison with Iran after the Revolution (1357 A. SH.) in the four decades after the Revolution? The authors believe that regarding the comparison of the criteria of political stability in the two countries, Iran after the Revolution has enjoyed more political stability than France. In order to prove the hypothesis, political changes in France and Iran after the Revolution, including changes in political structure, continuity of political system and its challenges, were analyzed using comparative method and the results were that as a result of unified leadership, Islamic ideology and continuous presence of the people in the four decades after the Revolution, Iran has been more stable than France in its corresponding period.
    Keywords: Revolution, French revolution, the Islamic Revolution of Iran, Political stability, Political Structure
  • Asadollah Kord Firuzjaei * Pages 121-142
    The Great Jihad, meaning not obeying the infidels, is a term which is mentioned in the Holy Quran. Since this kind of jihad is a smart and software jihad for defending the Islamic system, it is highly important to deal with it. The problem in this research is that it is possible that some people, being influenced by modernist thought, induce that the Great Jihad is merely a journalistic term and does not have any scientific bases. Such an attitude can bring about passivism in political arenas especially foreign policy. Thus, this question is raised: What is the foundation of the Great Jihad and what manifestations can it have in foreign policy? It is assumed that the Great Jihad has firm and logical foundations and correct explanation of them can have important manifestations in foreign policy. Having a religious look and using analytical method, the present article seeks to explain the religious foundations of the Great Jihad and its application in foreign policy and it came into the conclusion that through using religious principles like monotheism-centeredness, dignity-centeredness and the obligation of rejecting the domination of enemies can explain the concept of the Great Jihad and operationalize its manifestations in foreign policy.
    Keywords: the Quran, The Great Jihad, Foreign Policy, obedience, Infidels, Dissociation (tabarri)
  • Mohammad Jafar Javadi Arjmand *, Mostafa Ghorbani, Mahdi Mahmoudi Pages 143-168
    Creating balance between utilizing the facilities of globalization for development, in conditions that globalization is the dominant paradigm on development on one hand and maintaining the revolutionary position and stances of the Islamic Republic of Iran in foreign policy on the other, is one of the main difficulties in the realization of the development of the country. Therefore, one of the questions in this regard is: Which pattern must the foreign policy of the Islamic Republic of Iran follow in order to maintain the Islamic and revolutionary identity of the Islamic Republic and at the same time be a factor and facilitator for utilizing the facilities of the international system in developing the country? The key to solve the dual enigma of developmentalism and being revolutionary in foreign policy depends on the extent of the role which we consider for the foreign policy in general and the opportunities of globalization in particular in development. The present article uses descriptive and analytical method and aims at presenting a model for solving the duality of being revolutionary and developmentalism in the foreign policy of the Islamic Republic of Iran. The results indicated that foreign policy in the matrix of the development of the country is not the necessary condition, rather the main solution for development is inclining towards internal capabilities, endogeneity and trying to create and actualize internal talents and capacities and the foreign policy as a catalyst must widen the doors of foreign facilities for strengthening the growth and development of internal capacities. In this case, the continuity of revolutionary acts in the foreign policy will face fewer barriers.
    Keywords: Developmentalism, Being Revolutionary, Endogeneity, Outward-Looking, Globalization