فهرست مطالب

ناتوانی های یادگیری - سال هشتم شماره 2 (پیاپی 29، زمستان 1397)
  • سال هشتم شماره 2 (پیاپی 29، زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/12/01
  • تعداد عناوین: 8
|
  • علی رحمانی، ذبیح پیرانی *، حسن حیدری، حسین داوودی صفحات 7-25
    هدف از پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی توانبخشی شناختی بر حافظه کاری و توجه انتخابی دانش آموزان نارساخوان بود. روش پژوهش حاضرآزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش شامل تمام دانش آموزان نارساخوان مراجعه کننده به مرکز آموزش و توانبخشی مشکلات ویژه یادگیری امید شهر اراک در سال 1396 بود (124=n). 30 دانش آموز به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل آزمون اثر استروپ و پاسات بودند. گروه آزمایش در 12 جلسه تحت آموزش توانبخشی شناختی قرار گرفتند. نتایج با استفاده ازآزمون کوواریانس چندمتغیری تحلیل شدند. نتایج مانکوا نشان داد که توانبخشی شناختی بر حافظه ی کاری و توجه انتخابی دانش آموزان نارساخوان موثر بود(05/0>p).لذاتوجه به مسائل توانبخشی شناختی کودکان مذکور می تواند در تسریع یادگیری آن ها اثرگذار باشد.
    کلیدواژگان: توانبخشی شناختی، حافظه ی کاری، توجه انتخابی، دانش آموزان، نارساخوانی
  • سمیه ساداتی فیروزآبادی *، شهلا عباسی صفحات 26-37
    هدف از این پژوهش بررسی اثربخشی درمان یکپارچگی حسی - حرکتی بر مشکلات خواندن در دانش آموزان با ناتوانی یادگیری است. جامعه آماری مطالعه حاضر شامل کلیه دانش آموزان دارای اختلال یادگیری مراجعه کننده به مراکز مشکلات یادگیری شهر یاسوج در سال تحصیلی 93-94 هستند. نمونه مطالعه شامل 24 نفر از دانش آموزان دارای اختلال یادگیری بودند که به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. در قالب روش آزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل از آزمون خواندن شفیعی و همکاران جهت جمع آوری داده ها استفاده شد. سوال های پژوهش با استفاده از تحلیل واریانس اندازه گیری مکرر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته های پژوهش حاکی از آن بود که مداخله یکپارچگی حسی - حرکتی منجر به بهبود مشکلات خواندن در دانش آموزان با ناتوانی یادگیری شده است.
    کلیدواژگان: یکپارچگی حسی - حرکتی، مشکلات خواندن، ناتوانی یادگیری
  • عباس صادقی *، شینا زینعلی، زهرا فروغی صفحات 38-57
    هدف پژوهش حاضر تاثیر آموزش مهارت های شناختی برکنش های اجرایی و توانایی های شناختی کودکان دارای اختلال یادگیری است. این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی است. جامعه آماری پژوهش، کلیه دانش آموزان دارای اختلال یادگیری پایه سوم ابتدایی در مدارس ابتدایی شهر رشت در سال96-1397 هستند که از میان آنان 30 نفر به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. با توجه به حجم نمونه 15 نفر در گروه آزمایش و 15 نفر در گروه کنترل به صورت تصادفی جایدهی شدند. ابزار پژوهش حاضر استفاده از مقیاس تجدید نظرشده هوشی وکسلر کودکان چهار و آزمون کارت ویسکانسین دانش آموزان بوده است. برنامه آموزش مهارت های شناختی در 14 جلسه 45 دقیقه ای به گروه آزمایش ارائه شد، درحالی که گروه کنترل آموزش خاصی ندیدند. نتایج تحلیل داده ها نشان داد که آموزش مهارت های شناختی بر کنش های اجرایی و توانایی های شناختی کودکان دارای اختلال یادگیری اثربخش بوده است (01/0>p). براساس نتایج این پژوهش با توجه به نقش و اهمیت توانایی های شناختی و آموزش راهبردهای فراشناختی در پیشرفت عملکرد دانش آموزان مبتلا به اختلال یادگیری، لازم است که این آموزش ها در سنین و دوره های تحصیلی مختلف با توجه به سطح هوشی و ذهنی فراگیران آموزش داده شوند.
    کلیدواژگان: آموزش مهارت های شناختی، کنش های اجرایی، توانایی های شناختی، اختلال یادگیری
  • محمد علی پور* ، ثریا چاپاری ایلخچی، سجاد علمردانی صومعه صفحات 58-75
    هدف از این پژوهش، بررسی اثر بخشی روش بازخورد مثبت به خود در درمان مشکل دانش آموزان نارساخوانی بود. پژوهش حاضر با طرح آزمایشی، نمونه ای که شامل 30 نفر از دانش آموزان پایه ی سوم و چهارم نارساخوان که به مراکز اختلالات یادگیری شهر تبریز مراجعه کرده بودند، با روش نمونه گیری تصادفی، انتخاب و پس از جایگزینی تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل مورد مطالعه قرار گرفتند. ابزار جمع آوری اطلاعات شامل آزمون هوش وکسلر، آزمون نما، چک لیست های مشکلات خواندن بود. در فرآیند اجرا، گروه آزمایشی به مدت 8 جلسه طی چهار هفته تحت مداخله درمانی خود تقویتی قرار گرفتند. نتایج حاصل از روش تحلیل کوواریانس حاکی از تاثیر معنادار در نمره بهبود اختلال حذف آواها (001/0p<) با اندازه اثر 98/0 و در نمره بهبود اختلال زنجیره کلمات (001/0p<) با اندازه اثر 95/0 در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل بود.
    کلیدواژگان: اختلال نارساخوانی، روش بازخورد مثبت به خود، عملکرد خواندن
  • فیروز کیومرثی، پرویز شریفی درآمدی *، کامبیز کامکاری صفحات 76-98
    هدف این پژوهش بررسی ویژگی های روان سنجی نسخه دوم مقیاس های سنجش هوش رینولدز در دانش آموزا پیش دبستانی شهرستان اسلامشهر با ناتوانی یادگیری بود. این پژوهش از نوع طرح های روش شناختی و توسعه ای است. نسخه ی دوم مقیاس سنجش هوش رینولدز دارای 8 خرده آزمون (4 خرده آزمون اصلی و 4 خرده آزمون غیر اصلی) است که 5 شاخص هوشبهر و 8 نمره تراز ارائه می کند. پس از ترجمه و تطبیق های لازم و همچنین اجرا در فاز مقدماتی (30 نفر)، تحلیل ها در سطح سوال انجام و سوالات مرتب شدند. سپس نسخه ی آزمایشی (100 نفر) و نسخه ی نهایی (150 نفر) با روش نمونه گیری هدفمند روی دانش آموزان با ناتوانی یادگیری اجرا گردید. تحلیل های روان سنجی در حیطه ی اعتبار (تجانس درونی، دونیمه کردن، ضریب ثبات) و روایی ملاک انجام شد. یافته ها نشان می دهد این ابزار در دانش آموزان پیش دبستان شهرستان اسلامشهر با ناتوانی یادگیری، از مطلوبیت روان سنجی برخوردار است و با توجه به اجرای سریع آن، می توان از آن به عنوان ابزاری قدرتمند و مطمئن برای اهداف غربالگری، شناسایی و پژوهشی استفاده کرد.
    کلیدواژگان: پایایی، روایی، ناتوانی یادگیری، سنجش استثنایی، نسخه ی دوم مقیاس سنجش هوش رینولدز
  • شهاب مرادی *، علی محمد رضایی، سیاوش طالع پسند صفحات 99-124
    سنجش میزان توانایی زبان نوشتاری و نیز تشخیص اختلال در این حوزه از جنبه های همچون پژوهش بر زبان نوشتاری، تشخیص درست و به موقع اختلال در این زمینه، اهمیت دارد. هدف این پژوهش ساخت و اعتباریابی آزمون اختلال زبان نوشتاری برای پایه تحصیلی سوم ابتدایی بود. طرح پژوهش توصیفی بود. جامعه آماری تمامی دانش آموزان پایه سوم ابتدایی شهرستان سمنان در سال تحصیلی 95-1396 بود. نمونه پژوهش 202 دانش آموز دختر و پسر بود که به صورت نمونه گیری خوشه ایانتخاب شدند. برای اجرای پژوهش آزمون طراحی شد، عامل های این آزمون با توجه به آموزش ها و محتوای کتب مربوطه در پایه یکم ابتدایی تعیین شد. نوع سوال ها با توجه به تنوع تکالیف آموزشی در نظر گرفته شد. تعداد سوال ها به نسبت فراوانی هر تکلیف در محتوای های آموزشی تعیین شد. در دو نوبت طرح اجرای مقدماتی (پایلوت) انجام شد. داده ها با نرم افزار SPSS و به روش تحلیل عاملی اکتشافی تحلیل شد. نتایج نشان داد که ابزار طراحی شده نهایی از پنج عامل علامت گذاری، واژگان، نگارش، درک مطلب و املاء اشباع شده است. میزان پایایی بر حسب آلفای کرانباخ برای عامل علامت گذاری 777/0، واژگان 826/0، نگارش ، درک مطلب ، املاء 892/0 و برای کل ابزار 905/0 است. میزان پایایی بازآزمایی 942/0 و میزان همبستگی آن با نمرات ترمی املاء دانش آموزان 724/0 و در سطح (01/0P<) معنادار بود. همچنین این ابزار به طور معناداری بین دو گروه دانش آموزان دارای اختلال زبان نوشتاری و دانش آموزان سالم به طور معناداری تمایز گذاشت (01/0P<). با توجه به نتایج به دست آمده می توان گفت که ابزار ساخته شده برای پایه سوم دارای خصوصیات روان سنجی مناسب جهت کاربرد برای سنجش توانایی زبان نوشتاری، تشخیص اختلال در زبان نوشتاری، بررسی رابطه این زبان نوشتاری و اختلال در این زمینه با متغیرهای دیگر است.
    کلیدواژگان: ابزار سنجش اختلال زبان نوشتاری، اختلال یادگیری، پایه سوم ابتدایی
  • سعید مظلومیان، احمد رستگار، محمدحسن صیف* صفحات 125-142
    پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان تاثیر ارائه آموزش های تخصصی در زمینه اختلالات یادگیری به معلمان بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پایه سوم ابتدایی مبتلا به اختلالات یادگیری دیکته در این درس انجام شد. برای این منظور با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند شانزده نفر از معلمان پایه سوم ابتدایی که سی و یک نفر از دانش آموزان مبتلا به اختلال یادگیری(قبلا شناسایی شده) مربوط به کلاس آن ها بودند انتخاب و در دو گروه آزمایش و گواه(8 نفر آزمایش، 8 نفر گواه) گمارده شدند. سپس افراد گروه آزمایش طی نه جلسه در دوره آموزشی اختلالات یادگیری شرکت کردند. لازم به ذکر است که پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مبتلا به اختلالات یادگیری نیز قبل و بعد از دوره آموزش معلمان اندازه گیری شد. نتایج آزمون تحلیل کوواریانس نشان داد که پیشرفت تحصیلی دیکته دانش آموزان مبتلا به اختلالات یادگیری در درس دیکته که معلمان آن ها عضو گروه آزمایش بودند نسبت به سایر دانش آموزان به صورت معناداری افزایش یافت.
    کلیدواژگان: اختلالات یادگیری، پیشرفت تحصیلی دیکته، اختلال یادگیری دیکته
  • باقر غباری بناب، فاطمه نصرتی *، مژده ملاحسینی، محمدعلی مظاهری صفحات 140-166
    هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر آموزش فهم عدد بر کاهش مشکلات ریاضی دانش آموزان پایه اول ابتدایی شهر تهران بود. جامعه ی این پژوهش شامل تمام دانش آموزان با و بدون مشکلات ریاضی در پایه اول دبستان مستقر در مراکز نگه داری کودکان بدسرپرست استان تهران در سال تحصیلی 92-93 بود. نمونه این پژوهش شامل 16 دانش آموز پسر با مشکل ریاضی بود که به صورت روش گزینشی هدفمند از مراکز نگه داری کودکان بدسرپرست انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی و کنترل گمارده شدند. برنامه آموزشی گروه آزمایشی طی 26 جلسه تدوین شد و این گروه در جلسات دو الی سه نفره به مدت 45 الی 60 دقیقه در طول 8 هفته مورد آموزش قرار گرفتند. برای گروه کنترل نیز جلساتی مطابق با مولفه های مورد آموزش در برنامه آموزشی گروه آزمایشی و مطابق با روش تدریس معلم برگزار شد. برای جمع آوری داده ها از آزمون ایران کی مت، آزمون خلاصه فهم عدد جردن و همکاران و آزمون ریون استفاده شد. برای تحلیل یافته ها از روش تحلیل کواریانس چندمتغیره استفاده شد. نتایج نشان داد که آموزش فهم عدد، مشکلات ریاضی مربوط به فهم عدد دانش آموزان را کاهش می دهد. همچنین نمرات گروه آزمایشی در مولفه های فهم و عملیات از گروه کنترل به طور معناداری بالاتر بود. در نتیجه آموزش فهم عدد موجب بالار فتن نمرات ریاضی دانش آموزان در فهم و عملیات شده است. از جمله کاربردهای عملی این پژوهش استفاده از یافته ها در آموزش معلمان ریاضی در دوره های پیش از خدمت و ضمن خدمت است.
    کلیدواژگان: فهم عدد، آموزش ریاضی، دانش آموزان پایه اول، مداخله
|
  • A Rahmani, Z Pirani *, H Heidari, H Davoodi Pages 7-25
    The purpose of this study was to determine the effectiveness of cognitive rehabilitation on working memory and selective attention of dyslexic students. The research had a quasi-experimental design with a clinical trial with pretest-posttest design and a control group. The research population consisted of all dyslexic students who referred to Arak Educational and Rehabilitation Center of Omid in 2017 (n=124). Through available sampling method, thirty students were selected as the sample of the study and random divided into an experimental and a control group. The research tools were Stroop and Paced Auditory Serial Addition Test. The experimental group was trained in 12 sessions of cognitive rehabilitation. The results were analyzed using multivariate covariance test. Results of MANCOVA showed that cognitive rehabilitation was effective on working memory and the attention of dyslexic patients (p≤0.05). Considering the cognitive rehabilitation problems of these children can be effective in expediting their learning.
    Keywords: cognitive rehabilitation, work memory, selective attention, students, dyslexia
  • S Sadati Firoozabadi *, SH Abaci Pages 26-37
    The aim of the current research is to examine the effectiveness of sensory-motor integration on reading problems in students with learning disabilities. The research population of the current study includes all students referring to Centers of Learning Disorder in Yasouj during the 2014 academic year. The sample of the research consists of 24 students diagnosed to suffer from learning disorder who were divided into two groups, experiment and control, through convenience sampling method. The research had an experimental design with a pretest-posttest design and a control group. Shafii et al.’s Screening Test of Dyslexia Diagnosis (2008) was administered to collect data. The research questions were analyzed through repeated measures ANOVA. The results revealed that sensory-motor integration therapy led to improvements in reading problems of students with learning disabilities.
    Keywords: sensory-motor integration, reading problems, learning disabilities
  • A Sadeghi *, SH Zainali, Z Foroughi Pages 38-57
    The purpose of this study was to evaluate the effect of cognitive skills training on cognitive impairment of children with learning disabilities. This research is a quasi-experimental one. The statistical population of the study includes all students with baseline third grade elementary school learning disorder in primary schools in Rasht, Iran, in 2007-2012 from which 30 were selected by random sampling. Regarding the sample size, 15 subjects were randomly assigned to the experimental group and 15 to the control group. In the current research, the Wisconsin Revised Scale of Children 4 and Student Wisconsin Test were used. The cognitive skills training program was presented to the experimental group in 14 45-minute sessions, while the control group did not receive any special training. The results of data analysis showed that cognitive skills training was effective on performance and cognitive abilities of children with learning disabilities (p
    Keywords: cognitive skills training, executive actions, cognitive abilities, learning disorder
  • M Alipour *, S Chappari Ilkhchi, S Almardani Some'eh Pages 58-75
    The purpose of this study was to compare and determine the effectiveness of self- reinforcing strategy to improve the reading performance of children with Dyslexia. The study followed a quasi-experimental design (pretest/posttest with a control group). Thirty subjects randomly selected from 3rd and 4th grade elementary male and female students with Dyslexia in Tabriz were assigned to an experimental and a control groups. Data collection tools were Wechsler intelligence test, view test, and checklists for reading problems. Experimental group participated in 8 sessions during 4 weeks and were exposed to self-reinforcement therapy intervention. The data were analyzed by Covariance Analysis. The results showed a significant effect in the remission of vocal removal disorder (P>0.001) with effect size of 0.98 and in the improvement of word chain disorder (P>0.001) with effect size of 0.95 in the experimental group compared with the control group.
    Keywords: Dyslexia disorder, Self-reinforcement, Reading performance
  • F Kioumarsi, P Sharifidaramdi *, K Kamkari Pages 76-98
    The purpose of the current study is to investigate the psychometric properties of second edition of Reynolds Intelligence Measures in pre-school students with learning disabilities in Islamshahr city. This research is a methodological and developmental project. The second version of the Reynolds Intelligence Measurement Scale has eight sub-tests (4 main subtest and 4 subsidiary subtests) that presents 5 IQ indicators and 8 levels of scoring. After translating and doing necessary adaption and also performing the piloting phase (n=30), the analysis was done at the level of the question and the questions were sorted out. Then the trial version (n=100) and a final version (n=150) were conducted through purposeful sampling on students with learning disabilities. Psychometric analyzes were performed in the field of validity (internal consistency, split-half, Coefficient of stability) and criterion validity. The findings show that this tool has a psychometric desirability in pre-school students in Islamshahr city with learning disabilities and, given its rapid implementation, it can be used as a powerful and reliable tool for screening, identification and research purposes.
    Keywords: Reliability, Validity, Learning Disability, Exceptional Measurement, Second Edition of Reynolds Intelligence Measurement Scale
  • SH Moradi, A Rezaie *, S Talepasand Pages 99-124
    It is important to measure the ability in the written language as well as the diagnosis of disorders in this area from aspects such as research into written language, correct recognition of timely impairments in this field. The purpose of this study was to develop and validate the written language disorder test for the third elementary school. The research was descriptive. The statistical population was third elementary school in Semnan in 2017. The sample was 202 students who were selected though cluster sampling. To execute the research, a test was designed the factors of which were determined according to the training and content of the relevant books in the second elementary school. The type of questions was considered according to the variety of educational assignments. The number of questions was determined by the frequency of each assignment in educational content. In two stages, the pilot phase was implemented. Data were analyzed through SPSS software using exploratory factor analysis. The results showed that the final designed tool saturated with five factors, namely punctuation, vocabulary, spelling, creation and comprehension. The reliability of the Cronbach alpha for punctuation was 0.783, for vocabulary 0.742, for spelling 0.914, for creation 0.502, for comprehension 0.589 and for the total tool 0.903. The reliability of the retest was 0.942 and its correlation with the semantic spelling scores of the students was 0.724, and was significant at (P
    Keywords: Written language disorder, learning disorder, third elementary school
  • S Mazloumian, A Rastegar, M.H Seif * Pages 125-142
    This study was conducted with the aim of investigating the effect of providing specialized training for learning disabilities to teachers on dictation achievement of students with learning disabilities in third grade elementary school. For this purpose, using purposive sampling, 16 third grade elementary school teachers were chosen. Thirty one students with learning disorder (previously identified) were from their classes. They were then assigned to two experimental and control groups (8 teachers in each group). The experimental group participated in nine sessions of the learning disabilities training course. It should be noted that the dictation achievement of students with learning disabilities was measured before and after the teachers’ training course. ANCOVA results showed that the dictation achievement of students with learning disabilities whose teachers were in the experimental group was significantly better than other students.
    Keywords: learning disabilities, dictation achievement, dictation learning disorder
  • B Ghobari bonab, F Nosrati *, M Molla Hoseini, M.A Mazaheri Pages 140-166
    The purpose of the present study was investigating the effect of teaching number sense on decreasing mathematics difficulties of first grade students in Tehran. The population of this study included all students with and without math problems in the first grade of primary school located in the children's care centers of Tehran province in the academic year of 2008-2009. The sample consisted of 16 male students with mathematics difficulties who were selected from child care centers through targeted selection and randomly assigned to two groups, experimental and control. The experimental group was thought in 2 or 3 groups for 26 sessions for 45 minutes to 1 hour during 8 weeks and for control group, some sessions were conducted in accordance with components thought for experimental group but through traditional methods. Data was gathered using Key Math Test, The Number Sense Brief Test and Ravin Test and the data were analyzed using covariance analysis (ANOVA) and multivariate covariance analysis (MANCOVA). The results showed that teaching number sense decreases mathematics difficulties. Furthermore, the experimental group's grades in the understanding and operation components were significantly higher than the control group. As a result, understanding the number has increased the student's mathematical scores in understanding and operation. Fostering math teachers at pre-service and in-service courses is one of the examples for functional application of this study.
    Keywords: Number sense, Teaching mathematics, Mathematics difficulties, first grade students, Intervention