فهرست مطالب

پژوهش ملل - پیاپی 41 (اردیبهشت 1398)
  • پیاپی 41 (اردیبهشت 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/03/05
  • تعداد عناوین: 7
|
  • سامان حیدری، محمدرسول شیخی زاده صفحات 7-24
    هدف این پژوهش بررسی و تحلیل اهداف بنیادین و راهبردی ج. ا. ایران در یمن، بطورخاص بعد از تجاوز عربستان سعودی به این کشور است. ظن غالب و مسلط در بین کشورهای غربی و عربی این است که اهداف منطقه ای ج. ا. ایران در تحولات موسوم به بیداری اسلامی در خاورمیانه، بطورخاص در یمن را از منظر تهاجمی و کاهش نفوذ خودشان تفسیر می کنند. اما نگارندگان مقاله حاضر بر این اعتقاد هستند که حضور راهبردی ج. ا. ایران در یمن از نوع دفاع فعال استراتژیک از منافع ملی کشور می باشد. لذا برای اثبات فرضیه از دو مولفه رئالیسم و ژئوپلتیک برای تبیین حضور راهبردی ج. ا. ایران در یمن بهره خواهیم گرفت، باتوجه به تهدیدات فزاینده و تشدید مستمر این تهدیدات در منطقه که به نوعی اهداف بنیادین و استراتژیک ایران را هدف قرار داده اند، حضور در یمن را در راستای حفظ متحدین منطقه ای، کد ژئوپلتیک و اعماق استراتژیک کشور می دانند. یافته های تحقیق حاکی از این می باشد که حضور ج. ا. ایران در یمن در راستای حفظ نفوذ منطقه ای و کنترل بر تنگه باب المندب در راستای حفظ جریان مستمر صادرات انرژی است. رویکرد این پژوهش از نوع توصیفی و تحلیلی، رویکرد جمع آوری داده ها نیز کتابخانه ای است.
    کلیدواژگان: ایران، یمن، رئالیسم، ژئوپلتیک، راهبرد
  • مهدی پادروند، لیلا زنگنه، محسن عزتی صفحات 25-42
    مسئله استقلال کردستان همواره بعنوان یکی از نقاط مورد اختلاف در عراق و  منطقه بوده است. پیوند این منطقه با کردهای ایران، ترکیه و سوریه باعث شده است تا این موضوع جنبه بین المللی پیدا کند و برای تعیین سرنوشت آن تنها نظر بازیگران محلی و ملی کفایت نکند. این پژوهش با هدف کالبدشکافی و بررسی رویکرد سیاست خارجی ایران و ترکیه به همه پرسی استقلال اقلیم کردستان با روش کتابخانه ای انجام شده است. بنابراین سوال اصلی تحقیق بدینگونه مطرح می شود که، باتوجه به تحولات و مسائل سیاسی- امنیتی در عراق، ایران و ترکیه به رغم وجود اختلاف نظرهای موجود بین آنها نسبت به برگزاری همه پرسی و همه پرسی استقلال اقلیم کردستان چه رویکردی را برای دستگاه سیاست خارجی خود اتخاذ کردند؟ یافته های پژوهش بیان می دارد، طی سال های اخیر راهبرد اصلی ایران و ترکیه در کنار اختلافات متعدد در قبال بحران های اخیر خاورمیانه، در مورد عراق دارای مولفه های چندی بوده است، که یکی از مهمترین آنها تاکید و تلاش برای «حفظ تمامیت ارضی» و مخالفت با تجزیه این کشور است؛ بنحویکه برای رسیدن به این مهم دو کشور برای کسب منافع ملی خود ائتلافی ایجاد کرده اند. چراکه دو کشور مذکور دارای جمعیت قابل توجهی از کردها هستند که با ایجاد یک دولت کردی در عراق باعث ایجاد یک الگوی موفق در منطقه می شود و کردهای دو کشور را تحت تاثیر قرار می دهد. مزید بر این مسئله، احزاب کردی در داخل دو کشور نیز با استقلال اقلیم کردستان ممکن است از شدت عمل بیشتری در مناطق مرزی برخوردار شوند و امنیت دو کشور ترکیه و ایران را با مشکلات جدی مواجه کنند.
    کلیدواژگان: سیاست خارجی ایران، همه پرسی اقلیم کردستان، موازنه تهدید، ائتلاف
  • فاطمه متوسلی صفحات 43-62
    آنچه در سقیفه بنی ساعده به گاه وفات حضرت محمد (ص) رخ داد، محتوای مناظرات حاضرین، بر خواسته از تفاوت در جنبه های مختلف زندگی اعراب و تنوع زیستی قومیت های گونا گون با آمیزه ای از طرز تفکر های سیاسی و مذهبی متاثر از عصبیت های قومی و نژادی دوران جاهلیت بود که سرانجام منجر به جدایی میان مسلمانان در طول تاریخ و بروز و ظهور مکاتب و نحله های مختلف مذهبی، فکری و فرهنگی شد (محمد جعفری،1392: 28-26). نظر به اهمیت مساله جانشینی حضرت محمد و بازتاب آن در اندیشه های مسلمانان، و به تبع اسلام شناسان و خاورشناسان، پژوهش پیش رو قصد دارد به مدد امکانات کتابخانه ای و مراجعه به منابع کهن تاریخی، ضمن شرح اجمالی و مجدد رویدادهایی که منجر به پذیرش خلافت ابوبکر شد، چگونگی بیعت، همچنین ذکر علت عدم حضور تعداد زیادی از بزرگان مهاجر و بنی هاشم در جلسه تصمیم گیری برای تعیین جانشین پیامبر، ادله مستشرقان متاثر از دیدگاه اهل سنت مبنی بر مشروعیت خلافت ابوبکر را، با رویکردی سیاسی-اجتماعی و با بهره گیری از نظریات مشروعیت مطرح شده توسط اندیشمندان غربی به ویژه ماکس وبر به آزمون بگذارد. از این رو مساله پژوهش این است که چگونه دلایل مطرح مبنی بر مشروعیت خلافت ابوبکر می تواند با مولفه های مشروعیت ارائه شده توسط نظریه پردازان غربی مطابقت داشته باشد.
    کلیدواژگان: اجتماع سقیفه، خلافت ابوبکر، مشروعیت، مشروعیت خلافت ابوبکر، خاورشناسان
  • مسعود بیرانوند، مریم اجاقی صفحات 63-74
    جرم انگاری و برخورد کیفری توسط دولت با مجرمین، برجسته ترین شکل برخورد با جرم و مجرم می باشد، به همین علت نخستین کاربردهای سیاست جنایی در معنایی معادل حقوق کیفری یا سیستم کیفری که مبتنی بر جرم، مجازات و قانون می باشد، تعیین شده است. از جمله مواردی که سیاست کیفری پیش بینی شده در مورد آن قابل بررسی است، قاچاق داروهای تقلبی است و سوالی که قابل طرح می باشد این است که؛ سیاست کیفری ایران در قبال قاچاق داروهای تقلبی چگونه است؟ و آیا سیاست کیفری مزبور پاسخگوی ضمانت اجرا، کاهش و پیشگیری از جرائم قاچاق دارو می باشد؟ از مهمترین راه های مقابله با این جرائم منجمله قاچاق داروهای تقلبی؛ پیشگیری از وقوع آنها به اشکال متفاوت است که می توان این روش ها را به شکل پیشگیری های کیفری (سرکوبی و اجرای مجازات) و پیشگیری های غیرکیفری (پیشگیری های اجتماعی و پیشگیری های وضعی) دسته بندی نمود. جرم قاچاق به دلیل قدمت زیاد و عواید بسیار زیاد ناشی از آن، در اعماق جوامع ریشه دوانیده و بیش از آنکه مجازات ها راه درمان باشد، برای ریشه کن کردن این جرم نیاز به برنامه های قوی، حساب شده و هدفمند برای پیشگیری می باشد. برای پیشگیری از قاچاق کالا بطورکلی و قاچاق داروهای تقلبی بطوراخص، می توان روش هایی از جمله؛ طرح مالیات بر ارزش افزوده در جلوگیری از مفاسد اقتصادی و قاچاق کالا، اعمال هدفمند، برنامه ریزی شده و محدود نرخ حقوق و عوارض گمرکی، بازنگری در سیاست ایجاد بازارچه های مرزی بعنوان مفری برای قاچاق کالاهای تجاری و تجدیدنظر در سیاست ایجاد اشتغال و درآمد مناطق مرزی را مورد توجه قرار داد.
    کلیدواژگان: داروی تقلبی، قاچاق دارو، مجازات، پیشگیری کیفری و غیرکیفری
  • هانیه رستگار صفحات 75-92
    انقلاب اسلامی ایران بعنوان یکی از انقلاب های بزرگ جهان دارای ایدئولوژی منحصر به فردی است که با فراگیر شدن آن، چالش برای ایدئولوژی نظام حاکم فراهم نموده این ایدئولوژی هم از نخبگان و جریان های اسلامی دیگر کشورها تاثیر پذیرفته است و هم متقابلا تاثیر گذاشته است. از این رو پژوهش حاضر که درصدد «بررسی تاثیر نخبگان مسلمان سوری و مصری بر ایدئولوژی انقلاب اسلامی » است پس از بسط فضای مفهومی موضوع تحقیق، به بررسی وضعیت انقلاب اسلامی و ویژگی های آن خواهد پرداخت. مطابق با مستندات موضوعی ارائه شده در این پژوهش، روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات در این مقاله، کتابخانه ای می باشد. یافته های این مطالعه، حاکی از آن است که، اولا؛ نخبگان مسلمان مصری با طرح حکومت اسلامی، مبارزه با استعمار و احیای اسلام اصیل بعنوان تنها راه خروج از بحران های موجود در جهان اسلام، بر ایدئولوژی انقلاب اسلامی تاثیرگذار بوده اند. ثانیا؛ عقل گرای، حکومت قانون، آزادی و مشروطه سه ویژگی متمایز کننده ایدئولوگ های انقلاب اسلامی از نخبگان مصری می باشد و ثالثا، در بررسی میان تاثیر نخبگان مصری بر ایدئولوژی انقلاب اسلامی بایستی گفت که تاثیر نخبگان مصری بر ایدئولوژی انقلاب اسلامی به مراتب بیشتر از تاثیر نخبگان دیگر کشورهای مسلمان بوده است.
    کلیدواژگان: انقلاب اسلامی، ایدئولوژی، نخبگان، مصر
  • سعید نباتی، محمد مهدی بادامی، منیره کاظمی صیام صفحات 93-109
    محیط زیست یک واحد متکثر متغیر است که تداوم زیست مادی انسان، وابستگی تام و تمام با بقای آن دارد. این مجموعه، به سبب ارتباط اش با حیات انسان بعنوان نقطه کانونی مباحث مرتبط با هدایت، از جایگاه و اهمیت ویژه ای در اندیشه اسلامی برخوردار است. صدها آیه و روایت در باب این نعمت الهی در منابع اسلامی وجود دارد که می توان براساس آنها، یک سیستم جامع، منضبط و دارای ضمانت اجرا ایجاد نمود. در اسلام محیط زیست مسخر انسان است اما اینگونه نیست که او در بهره مندی از آن آزادی بی قید و شرط داشته باشد. اسلام، محیط زیست را امانت الهی قلمداد می کند و ضمن جایز شمردن بهره وری از منابع موجود در آن، تعدی و تجاوز به عناصر تشکیل دهنده این مجموعه را به هیچوجه جایز نمی داند. از این رو در این پژوهش سعی بر آن است براساس اندیشه اسلامی بتوان راه کارهایی در راستای حفاظت از محیط زیست بعنوان حقی از حقوق انسانی ارائه نمود. در نهایت برمبنای اندیشه های اسلامی و اخلاقی در معیارهای فردی همچون: پرهیز از ضرر برمبنای قاعده لاضرر و اجتماعی همانند امر به معروف و نهی از منکر و قانونگذاری بتوان از محیط زیست انسانی حفاظت نمود.
    کلیدواژگان: اسلام، محیط زیست، انسان، تسخیر، حفاظت محیط زیست
  • مجتبی کاظمی، الهام کاظمی صفحات 111-127
    سیاست جهانی در بدو ورود به هزاره سوم توجه بیشتری به ابعاد و مولفه های اجتماعی دارد. در همین راستا، اسناد بالادستی جمهوری اسلامی ایران نظیر سند چشم انداز 1404 و برنامه های توسعه پنج ساله توجه بیشتری به مفاهیم توسعه اجتماعی و بهبود جایگاه آن داشته اند. هدف تحقیق حاضر «شناخت جایگاه توسعه اجتماعی در برنامه چهارم و پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران» است. این پژوهش از نوع توصیفی و تحلیل محتوا است. جامعه آماری تحقیق متن سند برنامه چهارم و پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی سیاسی جمهوری اسلامی ایران ارائه شده در 31 استان کشور می باشد. واحد مشاهده، ماده ها، تبصره ها و بندهای برنامه ها است که مضامین آنها مورد استنباط قرار می گیرد. در این پژوهش فرم های تحلیل محتوای در هفت مقوله است که از داده های مرتبط در متن برنامه ها شامل هفت طبقه اصلی و 44 زیرطبقه به شرح عدالت اقتصادی (4مولفه)، عدالت اجتماعی (4مولفه)، سرمایه اجتماعی (5 مولفه)، رفاه اجتماعی (19مولفه)، پایداری (3مولفه)، اخلاق توسعه اجتماعی (4مولفه)، امنیت اجتماعی (5 مولفه) استخراج شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که تعداد مولفه های توسعه اجتماعی در برنامه پنجم به میزان 8 درصد نسبت به برنامه چهارم کاهش یافته است. بنابراین براساس یافته ها می توان بیان نمود در برنامه چهارم توجه بیشتری به مولفه های توسعه اجتماعی نسبت به برنامه پنجم شده است. بنابراین ابعاد و مولفه های سلامت و ثبات خانواده، وضعیت جوانان، باسوادی جمعیت عمومی، ارتقای سلامت روانی، پیشگیری از اعتیاد، سرمایه اجتماعی در برنامه های پنج گانه توسعه کشور با مقتضیات و نیازها، آسیب ها و ضرورت های جامعه ایران انطباق کافی نداشته است.
    کلیدواژگان: توسعه اجتماعی، برنامه های چهارم و پنجم توسعه، ایران
|
  • Saman Heidari, Mohammad R. Sheikhizadeh Pages 7-24
    The purpose of this study is to examine and analyze the fundamental and strategic objectives of the Islamic Republic of Iran in Yemen, in particular after the invasion of Saudi Arabia. The dominant suspicion among the Western and Arab countries is that they interpret the regional goals of the Islamic Republic of Iran in the so-called Islamic awakening in the Middle East - specifically in Yemen – from an aggressive point of view and they deem reducing their influence as Iran’s purpose. However, the authors of the present paper believe that the strategic presence of the Islamic Republic of Iran in Yemen is a strategic active defense of the country's national interests. Therefore, to prove the hypothesis, we will use two components of realism and geopolitics to explain the strategic presence of the Islamic Republic of Iran in Yemen. Considering the growing threats and the continued intensification of these threats in the region that somehow targeted Iran's fundamental and strategic goals, they see the presence in Yemen as a mean to maintain regional alliances, geopolitical code and the strategic depth of the country. The research findings indicate that the presence of the Islamic Republic of Iran in Yemen is in order to maintain regional influence and control over the Strait of Bab al-Mandab in order to maintain the continuous flow of energy exports. The approach of this research is descriptive and analytical, and library research is used as the data collection method.
    Keywords: Iran, Yemen, Realism, Geopolitics, Strategy
  • Mahdi Padarvand, Zahra Zanganeh, Mohsen Ezzati Pages 25-42
    The issue of Kurdistan independence has always been one of the most disputed points in Iraq and the region. The link between the Iraqi Kurdistan and the Kurds of Iran, Turkey and Syria has caused this issue to become an international issue, and as a result, the opinions of the local and national actors is inadequate to determine the region’s fate. This study aimed at analyzing the Iranian-Turkish foreign policy approach to the referendum on the independence of the Kurdistan region, and the research was done by a library method. Therefore, the main question of the research is that, given the political-security developments and problems in Iraq, Iran and Turkey, in spite of the differences between them regarding the holding of the referendum on the independence of the Kurdistan region, what approach did these countries adopt for their foreign policy instrument? The findings of the research show that in recent years, the main strategy of Iran and Turkey, along with numerous disagreements over the recent Middle East crisis, has had several components about Iraq, one of the most important of which is the emphasis and efforts to "Preserving territorial integrity" and oppose the breakdown of the country, so that to achieve this goal, the two countries have created a coalition for national interests. The two countries have a significant number of Kurds, and creating a Kurdish state in Iraq, constitutes a successful model in the region and affects the Kurds in the two countries. In addition, with the independence of the Kurdish region in Iraq, Kurdish parties inside the Iran and Turkey may become more aggressive in the border areas and create serious problems for the security of both Turkey and Iran.
    Keywords: Iran's Foreign Policy, Referendum on the Independence of the Kurdistan Region, Threat Balance, Coalition
  • Fatemeh Motevasseli Pages 43-62
    What happened in Saqifah Bani Sa'idah during the death of Prophet Muhammad (PBUH), according to the content of the debates of the audience, was driven from the differences in the various aspects of the of the Arabs  lives and the diversity of the lives of the various ethnic groups, with a mix of the political and religious thinking influenced by ethnic and racial prejudices of the Jahiliyyah  (ignorance) era that ultimately led to a separation between Muslims throughout their history and the emergence of various creeds of thought, religion and culture. Considering the importance of the question of succession of Prophet Muhammad and its reflection on the thoughts of Muslims and subsequently the thoughts of Islamologists and Orientalists, while summarizing and reviewing the events that led to the acceptance of the caliphate of Abu Bakr, the present study intends to use the library facilities and the reference to ancient historical sources to examine the way of allegiance, as well as the reasons for the absence of a large number of Muhajirun (The Emigrants) and Bani Hashem elders in the decision-making meeting to appoint a successor to the Prophet, and the arguments of orientalists influenced by Sunni viewpoint on the legitimacy of the caliphate of Abu Bakr, and this examination is done With a socio-political approach and using the legitimate views posed by Western thinkers, especially Max Weber. Hence, the research question is that how the mentioned reasons for the legitimacy of the caliphate of Abu Bakr could be compatible with the components of legitimacy provided by Western theorists.
    Keywords: Saqifah Bani Sa'idah Meeting, Abu Bakr's Caliphate, Legitimacy, Legitimacy of the Abu Bakr’s Caliphate, Orientalists
  • Masoud Beiranvand, Maryam Ojaghi Pages 63-74
    The Criminalization and criminal treatment of the criminals by the government, are the most prominent form of dealing with the crimes and the criminals. For this reason, the first applications of the criminal policy have been determined in a sense equivalent to criminal law or criminal justice system based on crime, punishment and law. One of the cases in which the anticipated criminal policies could be examined, is the smuggling of counterfeit drugs, and some question will arise, including “What is Iran's criminal policy for the smuggling of counterfeit drugs?” And is the said criminal policy responsible for ensuring the implementation, reduction and prevention of drug smuggling crimes? One of the most important ways of dealing with these crimes, including smuggling of counterfeit drugs, is to prevent them occurring in different ways, which can be categorized as criminal preventions (repression and execution of punishment) and non-criminal prevention (social prevention and situational prevention). The crime of smuggling has been deeply rooted in the depths of the societies due to its great background and significant revenues, and to eradicate this crime, there is a need for robust, deliberate and targeted plans for prevention, which can be more effective than the punishments. Specifically, in order to prevent smuggling of goods in general and smuggling counterfeit drugs in particular, some methods can be considered, including: the VAT plan in preventing economic corruption and smuggling of goods; targeted, planned and limited imposition of the rates of customs duties; revision of the Border Markets Policy as a refuge for smuggling of the goods; and revision of the policy of creating employment and income in the border areas.
    Keywords: Counterfeit Drugs, Drug Smuggling, Punishment, Criminal, non-Criminal Prevention
  • Hanieh Rastegar Pages 75-92
    The Islamic Revolution of Iran, as one of the great revolutions in the world, has a unique ideology, and the increasing prevalence of this ideology has created a challenge to the ideology of the ruling system. This ideology has both been influenced by the elites and the Islamic movements of other countries and has mutually affected them. Therefore, the present study, which seeks to "investigate the influence of the Syrian and Egyptian Muslim elites on the ideology of the Islamic Revolution", after expanding the conceptual space of the subject, will examine the status of the Islamic revolution and its characteristics. According to the thematic documentation presented in this study, the research method is descriptive-analytical and the data collection method in this paper is a library data collection. The findings of this study indicate that, firstly, the Egyptian Muslim elites, by proposing the Islamic State, the struggle against colonialism, and the revival of genuine Islam as the only way out of the crises in the Islamic world, have influenced the ideology of the Islamic Revolution. Secondly, rationalism, the rule of law, and freedom and constitutionalism are the three distinctive features that distinguish the ideologues of the Islamic revolution from the Egyptian elites. Third, in examining the influence of the Egyptian elites on the ideology of the Islamic Revolution, it should be noted that the influence of the Egyptian elites on the ideology of the Islamic Revolution was far more than the influence of the other elites of Muslim countries.
    Keywords: Islamic Revolution, Ideology, Elites, Egypt
  • Saeed Nabati, Mohammad M. Badami, Monireh K. Sayam Pages 93-109
    The environment is a multiplicative and variable unit, and the continuance of the human material life is entirely dependent on its survival. Due to its connection with human life as the focal point of discussions related to guidance, the environment is of particular importance and position in Islamic thought. There are hundreds of verses and narrations about this divine blessing in Islamic sources that can be used to create a comprehensive, disciplined and enforceable system. In Islam, the environment is in the conquest of human, but it is not such that he has unconditional freedom to exploit it. Islam regards the environment as a divine treasure, and, while allowing the use of its resources, it never allows the invasion and aggression to the elements forming it. Hence, this research attempts to find ways for protecting the environment as a human right based on Islamic thought. Ultimately, one can protect the environment according to Islamic and ethical thoughts regarding individual criteria such as the rule of “prohibition of detriment”, and social criteria such as “enjoining good and forbidding wrong” and legislation.
    Keywords: Islam, Human, Conquest, Environmental Protection
  • Mojtaba Kazemi, Elham Kazemi Pages 111-127
    At the beginning of the third millennium, global politics has a greater focus on social dimensions and components. In the same vein, the upstream documents of the Islamic Republic of Iran, such as the 1404 Prospectus Document and the Five-Year Development Plans, have paid more attention to the concepts of social development and the improvement of its position. The purpose of this study is “to identify the position of social development in the fourth and fifth development plans of the Islamic Republic of Iran". This research is of descriptive and content analysis type. The statistical population of the study is the text of the fourth and fifth plans of economic, social, and cultural-political development of the Islamic Republic of Iran presented in 31 provinces of the country. The unit of observation is the articles, sections, and clauses of the plans, whose contents are inferred. In this research, content analysis forms are categorized into seven categories that are extracted from the relevant data in the context of the plans, including seven main categories and 44 sub categories: economic justice (4components), social justice (4components), social capital (5components), social welfare (19components), sustainability (3components), social development ethics (4components), and social security (5components). The findings of the research show that the number of social development components in the fifth plan has decreased by 8% compared to the fourth plan. Therefore, based on the findings, it can be stated that in the fourth plan, more attention has been paid to the components of social development than the fifth plan. Therefore, the dimensions and components of family health and stability, youth status, literacy of the general population, promotion of mental health, prevention of addiction, and social capital in the five development plans of the country have not been adequately adapted to the needs, requirements, vulnerabilities and necessities of Iranian society.
    Keywords: Social Development, 4th, 5th Development Plans, Iran