فهرست مطالب

  • پیاپی 42 (زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/12/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • مصطفی صفدری رنجبر*، حسین رحمان سرشت، منوچهر منطقی، سید سروش قاضی نوری صفحات 1-23
    هر نظام نوآوری بخشی متشکل از پایه دانشی و فناوری ها، نهادها و سیاست ها و ساختار بازار خاص خود است. به علاوه، این مولفه ها با الگوی خاصی در طول زمان تکامل می یابند و به هم تکاملی با یکدیگر می پردازند. مطالعه نحوه تکامل و هم تکاملی نظام های نوآوری بخشی به ویژه در کشورهای در حال توسعه می تواند دلالت های ارزشمندی را برای سیاست گذاری و مدیریت به دنبال داشته باشد. این پژوهش با بهره گیری از رویکردی کیفی و راهبرد مطالعه موردی به واکاوی تکامل و هم تکاملی در نظام نوآوری بخشی صنعت توربین های گازی در ایران پرداخته است. یافته ها بیانگر آن است که وجود بازار و تقاضای چشمگیر داخلی در بخش های مختلف صنعتی کشورهای در حال توسعه نظیر ایران می تواند به عنوان یک فرصت مناسب برای حرکت بنگاه ها داخلی به سمت اکتساب قابلیت های فناورانه محسوب شود مشروط به آنکه سیاست گذاران از فرصت ایجادشده نهایت بهره را برده و از طریق طراحی و به اجرا درآوردن سیاست های هوشمندانه در زمینه خریدهای دولتی، سرمایه گذاری در حوزه های تحقیقاتی، توسعه زیرساخت ها و همچنین تسهیل همکاری با شرکت های خارجی برای هدایت جریان دانشی به داخل کشور، زمینه مناسب انباشت و تکامل قابلیت های فناورانه را فراهم آورند.
    کلیدواژگان: تکامل، هم تکاملی، نظام نوآوری بخشی، صنعت توربین های گازی، ایران
  • ابراهیم سوزنچی کاشانی*، حسین ارجینی، مهدی مقیدنیا صفحات 25-47
    شواهد متعددی از تشدید نیاز صنایع دفاعی برای حرکت به سمت نوآوری باز وجود دارد که افزایش پراکندگی دانش و کاهش بودجه نظامی از مهم ترین آنهاست. صنایع دفاعی کشورمان نیز برای پاسخ به این چالش های نوآوری باید بتوانند به الزامات نوآوری باز پاسخ دهند اما در حال حاضر الگو های نوآوری باز برای بخش دفاعی توسعه نیافته و بنابراین مدلی برای کمک به آنها در طی این مسیر وجود ندارد. هدف این تحقیق ارائه چارچوبی برای سنجش میزان باز بودن نوآوری در صنایع دفاعی است تا جایگاه این صنایع در نوآوری باز را مشخص و به آنها کمک کند که میزان رشد حرکت خود به سمت نوآوری باز را تصویر کنند. نتیجه این تحقیق چارچوبی سه بعدی شامل "عمق همکاری نوآورانه"، "گستره همکاری نوآورانه" و "عمق دانشی" است که می توان از آن برای اندازه گیری میزان باز بودن نوآوری بخش دفاعی در سطح پروژه استفاده نمود. این چارچوب در وهله اول از طریق مطالعه پیشینه و سپس اصلاح آن با توجه به نظرات خبرگان بخش دفاعی توسعه یافته است و می تواند الگویی را برای اندازه گیری میزان باز بودن پروژه های دفاعی ترسیم نماید. مندرجات و یافته های آن در انتها مورد بحث قرار گرفته اند.
    کلیدواژگان: نوآوری، نوآوری باز، نوآوری دفاعی، سنجش نوآوری باز
  • محمدتقی خوبرو*، سید مهدی الوانی، محمدحسین رحمتی، غلامرضا جندقی صفحات 49-71
    صنایع دفاعی یکی از بخش های مولد و پیشرو کشور در عرصه علم و فناوری و محصولات پیشرفته هستند که می توانند هم زمان و به صورت دومنظوره درگیر تولید محصولات و فناوری های دفاعی و غیردفاعی شوند. در برنامه ششم توسعه نیز به استفاده از ظرفیت های مازاد صنایع دفاعی برای بخش غیردفاعی تاکید شده اما پرسش اصلی این است که برای تحقق اثربخش این هدف چه جهت گیری باید اتخاذ گردد؟ پاسخ، انتخاب خط مشی یکپارچگی صنایع دفاعی و غیردفاعی کشور است که از آن به دومنظوره سازی صنعت دفاعی تعبیر می شود. برای بکارگیری این ظرفیت کشور باید در نگاهی جامع بتواند در ایجاد و نهادینه کردن ارزش های سازنده آن به صورتی علمی و عملی موثر باشد و حتی در آینده رهنمودهایی برای اجرای خط مشی دومنظوره سازی و ارزیابی پیامدهای آن نیز ارائه کند. اما اگر نسخه این خط مشی ها بر سیاق ملاحظات نظری و عملی دوراندیشانه و علمی تعبیه نشده باشد کماکان دردهای ملی دوا نخواهد شد و حتی به آنها افزوده هم خواهد شد. در راستای شناسایی این مسیر در این پژوهش ابتدا بر اساس مطالعه مستندات مکتوب و مصاحبه با خبرگان دانشگاهی و صنعتی با شناسایی الزامات و اقتضائات دومنظوره سازی صنعت دفاعی ایران، اقدام به طراحی مدلی تحلیلی/فرآیندی به عنوان راهنمای عملی خط مشی گذاران این عرصه شده است. بوم نگاری خط مشی اشاره به گردآوری اجزاء و عناصری دارد که تشکیل دهنده رفتار برخی زیر مجموعه ها/فرآیندهای فضای زیستی صنعت دفاعی هستند. یافته ها نشان از توجه به سه مجموعه عنصر محوری شامل پیشران ها، زمینه سازها و راهبردها و شش بعد سازمان دهنده و همچنین 28 مولفه پایه موثر بر جهت گیری به سمت یکپارچگی صنایع دفاعی و غیردفاعی دارد.
    کلیدواژگان: خط مشی گذاری صنعتی، صنعت دفاعی، دومنظوره سازی صنعت دفاعی
  • سید ایمان میرعمادی*، یدلله سبوحی، حسین خواجه پور صفحات 73-98
    تحولات اقتصادی، اجتماعی و فناورانه و تاثیر آنها بر مسائل زیست محیطی از موضوعات مهم دو دهه اخیر محسوب می شود. برقراری ارتباط بین رویکرد تاریخی توسعه فناوری و فرآیندهای نوآوری باعث ایجاد یک نگرش عمیق به مسئله تغییرات فناوری و نوآوری خواهد شد. از طرف دیگر با توجه به مسائل گوناگون اجتماعی و زیست محیطی، نوآوری فناورانه و توسعه نظام نوآوری انرژی یک ضرورت برای توسعه اقتصادی کشورها به شمار می آید. مقاله حاضر تلاش کرده با بررسی سیر تکامل فرآیندهای نوآوری، چارچوبی جامع و یکپارچه برای تحلیل نظام نوآوری انرژی و محیط زیست پیشنهاد دهد. همچنین با راهبرد مطالعه موردی توصیفی، ضرورت نگاه مبتنی بر رهیافت تاریخی به شرایط امروز بخش انرژی کشور با هدف سیاست گذاری موثر و جهت گیری مناسب نظام نوآوری انرژی و محیط زیست نشان داده شده و بر مبنای تحلیل تاریخی بخش انرژی و درس های گرفته شده از سیاست های افزایش بهره وری آن در کشور، طرح بازار بهینه سازی انرژی و محیط زیست، ارائه گردیده است. انتظار می رود طرح بازار بهینه سازی انرژی و محیط زیست بتواند نقش موثری در ارتقاء کارایی بخش انرژی کشور ایفاء نماید. به هم پیوستگی، یکپارچگی و جامعیت چارچوب پیشنهادی از جمله دستاوردهای علمی این پژوهش است که می تواند برای سیاست گذاری و برنامه ریزی در این حوزه مورد استفاده قرار گیرد. سیاست های حمایتی و راهکارهای پیشنهادی برای بهبود نظام نوآوری انرژی نیز به عنوان دیگر یافته های منتج از چارچوب مفهومی پژوهش است.
    کلیدواژگان: نظام نوآوری انرژی، نوآوری سازگار با محیط زیست، فرآیندهای نوآوری، سیاست گذاری انرژی، رهیافت تاریخی
  • علی رضا چیت سازیان، محسن باقری نصرآبادی* صفحات 99-120

    یکی از منابع ارزش آفرین اقتصادی کشور مراتع گیاهان دارویی است. این مزیت سبب شده که برداشت از این مراتع مورد توجه برداشت کنندگان و دست اندرکاران دولتی قرار گیرد. مشکل سوداگری های برخی برداشت کنندگان و روند رو به اضمحلال مراتع از یک سو و در حاشیه قرار گرفتن اهالی بومی روستاها برای استحصال مراتع باعث شد که «روایت سازوکارهای حکمرانی منابع مشاع در بخش گیاهان دارویی مرتعی» به عنوان مسئله اصلی این مقاله مورد توجه قرار گیرد. برای ارائه روایتی دقیق از سازوکارهای حکمرانی منابع مشاع مرتعی ضمن مرور قوانین و مقررات این حوزه و بررسی اسناد مرتبط، با 20 نفر از دست اندرکاران دولتی و برداشت کنندگان در این بخش نیز مصاحبه شد. مشخص شد که در وضع موجود، حکمرانی منابع مرتعی با محوریت و تمرکز دولتی صورت می گیرد و رویه واگذاری آنها به افراد برای برداشت از طریق طرح مرتع داری، سازوکار مزایده و دریافت بهره مالکانه، پایداری اقتصادی و معیشتی را برای بهره برداران ایجاد نمی کند. درس آموزی از الگوهای موفق در حکمرانی منابع مشاع با تاکید بر مدیریت غیرمتمرکز و مردمی مراتع در کشورهای دنیا، موید آن است که بازتعریف حقوق مالکیت برای برداشت کنندگان بومی و طراحی قواعد کنش جمعی متناسب با بافت فرهنگی و ویژگی های زیست بوم هر منطقه، نقش مهمی در شکل گیری حکمرانی صحیح منابع مشاع دارد. استحصال این منابع از طریق سازوکارهای مردمی و چندمرکزی علاوه بر جلوگیری از مهاجرت روستایی سبب می شود که چرخه کامل بهره گیری از مرتع که شامل احیاء، تولید و نگهداشت آنها است نیز بدون هزینه دولتی و توسط خود مردم صورت گیرد.

    کلیدواژگان: حکمرانی منابع مشاع، سازکار کنش جمعی، حقوق مالکیت، گیاهان دارویی مرتعی، قواعد نهادی
  • مهدی الیاسی*، منوچهر منطقی، جهانیار بامدادصوفی، سید محمد میرباقری صفحات 121-139
    هدف این مقاله این است که با استفاده از تجارب کشورهای دیگر و در نظر گرفتن اقتضائات جمهوری اسلامی ایران، الگوی همپایی در صنعت هوایی ایران با تاکید بر هواپیمای مسافربری ترسیم و راهبردها و اقدامات مورد نیاز در این مسیر شناسایی گردد. این کار با مطالعه تطبیقی و اکتشافی صنعت هوایی کشورهای چین، ژاپن، کانادا و برزیل که بازه زمانی برنامه های توسعه صنعت هوایی آنها به ما نزدیک تر بوده انجام شده است. راهبرد این مطالعه، چندموردی و روش تحقیق آن کیفی بوده که به دنبال روش ها و شیوه های جذب و همپایی فناوری کشورهای متاخر در صنعت هواپیمای مسافربری می باشد. در ابتدای مقاله، وضعیت 24 سال اخیر صنعت هوایی کشورهای مدنظر مورد بررسی قرار گرفت. برای این بررسی، مقالات پربازدید مرتبط با چهار کشور کانادا، برزیل، چین و ژاپن که از متاخرین در این صنعت هستند انتخاب و از هر کدام آنها در همپایی انجام شده، یک شرکت یا برند خاصی از هواپیما - شرکت های بمباردیر از کانادا و امبرائر از برزیل و برندهای C919 و ARJ21 هواپیما از چین و MRJ از ژاپن - ارزیابی و نتایج آن ارائه گردیده است. با بررسی موارد فوق، اقدامات قابلیت ساز کشورهای منتخب شناسایی و از طریق مقایسه تطبیقی با وضعیت ایران، فاصله فناوری کشور در این حوزه شناسایی شد. یافته ها حاکی است که به منظور اکتساب فناوری در کشورهای مورد بررسی بر سه عامل تحقیق و توسعه بومی، تمرکز بر صادرات و نهایتا قابلیت سازی و ایجاد ظرفیت تاکید شده است.
    کلیدواژگان: اکتساب تکنولوژی، محصولات دارای فناوری های پیچیده، افست صنعتی، صنعت ساخت هواپیمای مسافربری
|
  • Mostafa Safdari Ranjbar *, Hosein Rahmanseresht, Manochehr Manteghi, Soroush Ghazinoori Pages 1-23
    Each sectoral system of innovation consists of its particular knowledge base and technology, institutions and policies and market structure. In addition, these components evolve and have co-evolution with each other based on specific patterns. Analyzing evolution and co-evolution sectoral systems of innovation especially in developing countries can lead to rewarding implications for both policy and management. Therefore, this paper aims at investigating the evolution and co-evolution of Iran’s gas turbine sectoral system of innovation by employing a qualitative approach and case study strategy. This research found that, existence of large local demand and market in different industrial sectors can be account as appropriate opportunity for local firms to acquire necessary technological capabilities, if policymakers look at this situation as a good opportunities to design and implement intelligent policies in terms of public procurements, investing in R&D and developing infrastructures and facilitating collaboration with foreign companies in order to accelerate accumulation of technological capabilities in domestic firms.
    Keywords: evolution, Co-evolution, Sectoral system of Innovation, Gas Turbine Industry, Iran
  • Ebrahim Sozanchi Kashani *, Hossein Arjini, Mehdi Moghayad Nia Pages 25-47
    Evidence in defense industry including knowledge dispersion and budget cuts demonstrate increasingly necessity of moving toward open innovation as defense industry in united states of America, England, and many other countries are opening their innovation activities. Our country's defense industry inevitably has to step in this road to confront the rising challenges. But there is no trace of an open innovation model for the defense industry in academic literature. Based on innovation literature and experts’ experiences, the present study was designed to develop a framework to measure innovation openness in the defense industry. This framework can be used to map defense industry innovation projects onto openness spectrum in three dimensions, thus may help us to draw the way to more openness. first, a preliminary framework based on innovation literature was presented to defense industry experts, and their critics and suggestions were captured during interviews. Then using experts’ opinions and by reviewing the literature again, the final framework, accepted by experts and consistent with the literature, was developed. The final result is a three-dimension framework which measures open innovation “depth” and “breadth”, and “knowledge depth” of defense innovation at project or organization level.
    Keywords: Innovation, Open Innovation, Defense Innovation, Measuring Open Innovation
  • Mohamad Taghi Khoobroo *, Seyyed Mehdi Alvani, Mohammad Hussein Rahmati, Gholam Reza Jandaghi Pages 49-71
    In the sixth development plan (c) Iran to use the surplus capacity of the defense industry to non-Defense Department stressed. The main question that it is effective for the realization of this, how should policy be formulated? The defense industry sector, one of the leading productive sectors and in the field of science and technology and the development of advanced products that simultaneously for a dual purpose can be to produce the products and technology of Defense and non-defense employment. Governments always sought to identify and resolve general issues are society; today, the promotion of national production and utilization of internal capacity for it, the orientation is that public policy makers pay more attention implies. But, if the version of this policy are based on theoretical considerations and practical dorandishane siagh and scientifically designed, will continue the national pain medicine. So in this study, for the quality of documentation and studies with interviews with people from the academic and industrial experts knowledgeable, acting as a model to design practical policy makers view the arena, in the form of qualitative content analysis, we have. The results of this research, attention has to the three The pivotal factor, 6 dimensions, 28 components and guidelines for building the dual use defense industry policy.
    Keywords: Public Policy, Industrial policy, Defense Industry, Dual Use defense industry
  • Seyed Iman Miremadi *, Yadollah Saboohi, Hossein Khajehpour Pages 73-98
    Economic, social and technological changes with their impacts on environmental issues have received increasing notice in the years to come. The relationship between the historical approach of the development of technology and innovation processes will create a profound attitude to the issue of technological change and innovation. On the other hand, with respect to the various social and environmental issues, technological innovation and the development of eco-innovation are essential for tackling climate change in the near future. The present study, therefore, has tried to analyze the role of government in the governancing of eco-innoavtion and their supportive policies by carefully examining the evolution of innovation processes, while presenting a comprehensive framework for analyzing the energy and environmental innovation system. Integration, integrity and comprehensiveness of the proposed framework is some of the research advantages that can be considered for policy and planning in this area. Finally, some policy lessons at country level and recommendations for further research are given. As an example, considering the findings out of the critical analysis of the previous energy efficiency policies in a historic manner, the energy efficiency and environment market has been designed.
    Keywords: Eergy innovation system, eco-innovation, integrated analysis, innovation processes, Energy Policy
  • Alireza chitsazian, Mohsen BagheriNsrabadi* Pages 99-120

    One of the most valuable economic sources in the country is the pastures of the medicinal herbs. The problem of the traits of some harvesters and the growing extermination of pasture on the one hand and the marginalization of native villagers for pastures harvesting led to pay attention to "narrative of the mechanisms of governing the resources of the pastures medicinal plants" as the main issue of this article. In order to provide a precise narrative of the governance of “common pool” resources while reviewing the laws and regulations of this area, reviewing relevant documents, and interviews was conducted with 20 civil servants and harvesters in this section. As a result of the research, it became clear that in the current situation, the management of pasture resources is in the hands of the government and the procedure for assigning them to individuals for withdrawal takes place through the mechanism of the auction and receiving the property interest. Learning by successful patterns in governance of common pool resources with an emphasis on decentralized and native management of pastures in the world countries confirms the important role of redefining property rights for native harvesters and designing collective action rules tailored to the cultural context and biological features in Each region. Extraction of these resources by metacentric mechanisms, in addition to preventing rural migration, will lead to a full cycle of exploitation of the pasture, including the restoration, production and maintenance of them, without additional expenditure by native people.

    Keywords: Governance Of Common Pool Resources, Collective Action Mechanism, Property Rights, Pasture Medicinal Plants, Institutional Rules
  • Mahdi Elyasi *, Manochehr Manteghi, Jahanyar Bamdadsoofi, Seyed Mohammad Mirbagheri Pages 121-139
    The main purpose of this paper is to draw on the model of caching up in aviation industry with emphasis on passenger aircraft by using the experiences of late comer countries and considering the capabilities of the Islamic Republic of Iran, to present pattern and identify the strategies and measures needed in this direction. This is done by comparative exploration in aviation industry of countries such as China, Japan, Canada and Brazil, where the timeframe of their aviation development plans is nearer. The method of present study is qualitative and its strategy is multiple case study. In this research we are looking for methods of caching up the technology of the late comer in aviation industry. At first, historical of the aviation industry has been studied with a focus on the last 24 years. In this review, high citation paper even if related to older times, have been considered. we selected the countries such as Canada, Brazil, China and Japan, that are the owner of company such as Bombardier, Embraer in Canada and Brazil respectively, and aircraft models C919 and ARJ21 in China and the MRJ21 in Japan. By reviewing their capabilities actions of the China, Japan, Canada and Brazil obtained and compared with IRAN’S capabilities, Iran’s technology gap has been identified, and based on this, in catching up of technology based on three important factors: i) Indigenous R&D; ii) Export oriented and iii) Capability and capacity making, and the alignment pattern by emphasizing on part manufacturing and industrial offset with emphasizing on privatization and project implementation in six stages, are issued. After reviewing their historical development, the capability actions of the selected countries are obtained and compared with IRAN’S capabilities, and coming in the table 3 to 7. Iran’s technology gap has been identified in this area, and on this basis strategic implications in this area have been identified and present a pattern.
    Keywords: Technology Acquisition, complex Products system, industrial Offset, Passenger Aircraft