فهرست مطالب

پژوهش های منطقه ای - سال ششم شماره 22 (زمستان 1397)
  • سال ششم شماره 22 (زمستان 1397)
  • بهای روی جلد: 200,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1398/03/05
  • تعداد عناوین: 6
|
  • هادی ترکی صفحات 7-33

    با موج تحولات منطقه ای گمان می رفت؛ انقلاب سرنوشت سازی در یمن رقم بخورد که با حمایت غرب و اسرائیل از عربستان این تحولات سرنوشت دیگری پیدا کرد و مانع تحقق انقلاب مردمی در یمن شد. عربستان، یمن را حیاط خلوت خود می داند و اهدافی در این کشور دنبال می کند که در قالب همگرایی بین عربستان و اسرائیل، کشورهای محافظه کار منطقه، آمریکا و غرب شکل می گیرد. حکام سعودی روشی پراگماتیک و همسو با غرب را برای تامین امنیت داخلی خود دنبال می کنند که چیستی و چگونگی این سیاست در واقع طرح سوال اصلی است که اهداف عربستان در منطقه به صورت عام و در یمن به صورت خاص چیست؟ پاسخ این است که سیاست عربستان جلوگیری از نفوذ ایران و محور مقاومت در منطقه به صورت عام و در یمن به صورت خاص است؛ در ورای آن، خواهان افزایش قدرت خود و کاهش نفوذ ایران در منطقه است. مهمترین یافته های پژوهش؛ بنیادگرایی رادیکال و مهار گسترش شیعه گرایی، تحکیم ائتلاف با آمریکا و افزایش قدرت منطقه ای، بازسازی امپراتوری سنی و رهبری قدرت منطقه ای، جلوگیری از گسترش محورمقاومت در منطقه است که این سیاست ها در یمن به دلیل دسترسی به منابع نفتی یمن و جلوگیری از روی کارآمدن دولت مردمی در یمن است.

    کلیدواژگان: عربستان، یمن، محور مقاومت، ایران، اهداف تکفیری
  • سید آصف کاظمی صفحات 35-56

    انقلاب اسلامی ایران از متمایزترین و شاخص ترین انقلاب های جهان است که در قرن بیستم؛ در بهت و حیرت تمامی تحلیل گران، برنامه ریزان و سازمان های جاسوسی و اطلاعاتی دنیای استکبار به وقوع پیوست. از سوی دیگر، یکی از کشورهای که در این اواخر پدیده انقلاب را تجربه نموده است کشور تونس است. سلسله ای تظاهرات گسترده اجتماعی (2010–2011) سرانجام منجر به انقلاب معروف به «یاسمین »در تونس گردید. در نوشتار پیش رو در پی مقایسه زمینه ها، اهداف و دستاوردهای این انقلاب با انقلاب یاسمین تونس هستیم و تلاش خواهیم نمود به این پرسش پاسخ دهیم که انقلاب یاسمین تونس در مقایسه با انقلاب اسلامی ایران چه شباهت ها و تفاوت هایی در زمینه ها، اهداف و دستاوردهایش دارد؟ نتیجه مطالعات و اطلاعات موجود نشان می دهد که انقلاب تونس شباهت ها و اشتراک های فراوانی با انقلاب اسلامی در ایران دارد و در بسیاری از موارد متاثر از آن نیز هست. با وجود شباهت های بسیار بین هر دو انقلاب، تفاوت های آنان نیز فراوان است و قابل مقایسه با شباهت های آن دو نیستند. تفاوت و اختلاف هردو انقلاب در اهداف و دستاودرها چشم گیر و آشکار دیده می شود که مهم ترین آن نبود رهبری واحد و متمرکز، فقدان ایدئولوژی و گرایش های دینی، عدم استقلال  و به ویژه استقلال سیاسی هستند.

    کلیدواژگان: انقلاب اسلامی ایران، امام خمینی، استقلال، انقلاب تونس، فساد، زین العابدین بن عل
  • روح الله طالبی آرانی، نورالدین اکبری کریم آبادی صفحات 57-86

    اقدامات کشور های عربی در چند سال اخیر همواره در راستای انزوای سیاسی ایران در منطقه بوده است. ناتوی عربی پروژه ای با ماهیت نظامی، امنیتی و ایران ستیزانه جهت ممانعت از گسترش نفوذ مشروع ایران در منطقه و در تداوم طرح های پیشین ضد ایرانی همچون، پیمان 2+6،  دکترین ریگان و ترکیب عملیاتی سپر صحرا و نیروی واکنش سریع (R.D.F) است که توسط آمریکا در منطقه دنبال شدند. ترس کشورهای مرتجع عربی از پیامدهای بیداری اسلامی از سال 2011م، وقوع برخی تعارضات و درگیری های سیاسی، وقوع جنگ های نیابتی در منطقه و پیروزی های محور مقاومت باعث شده است که کشورهای مرتجع عربی نظیر عربستان سعودی انگیزه بیشتری برای اجرایی کردن این طرح که ایده آن آمریکایی  است، داشته باشند. از دید آمریکا و رژیم صهیونیستی، ایران بیش از هر چیز یک تهدید ژئوپلیتیکی است که باید برای آن یک «پاسخ ژئوپلیتیکی» فراهم کرد. بر اساس این طرح، عملا وظیفه اصلی مقابله با ایران به بازیگران محلی و متحدان منطقه ای آمریکا واگذار می شود. ائتلاف محافظه کار،رژیم صهیونیستی و آمریکا را نیز می توان «چرخ پره ای» نامید، بدان معنا که ایالات متحده به مثابه چرخ و محور ائتلاف عمل می کند و عرب ها و رژیم صهیونیستی با همراهی آن به پره های این ائتلاف شکل می دهند و سعی در موازنه گری در برابر ایران دارند. در این مقاله با روش توصیفی و تحلیلی  تلاش شده است تا اهداف ائتلاف محافظه کار، رژیم صهیونیستی و آمریکا از طرح ناتوی عربی در منطقه غرب  آسیا را بررسی و تحلیل کند.

    کلیدواژگان: ناتوی عربی، غرب آسیا، جمهوری اسلامی ایران، آمریکا، عربستان سعودی
  • محمدعلی احمدی صفحات 87-109

    القاعده یک گروه انحرافی تندرو در جوامع اسلامی با منشا فکری و ایدئولوژی وهابیت و سلفیت است که جوامع اسلامی را با بحران  پدیده شوم تکفیری مواجه نموده است . در تشکیل آن علاوه بر اشخاص که رهبری و مدیریت سازمان را عهده دار بودند، دولت های آمریکا، عربستان و پاکستان به عنوان سه ضلع ملث فکری، سیاسی و ابزاری نیز همکاری بسیار موثری داشتند،   اگرچه رابطه ی این سازمان پس از جنگ با شوروی در ظاهر با حامیان گذشته ی خود به سردی گراییده و سه دولت مذکور، به ویژه آمریکا در ظاهر دست از حمایت القاعده برداشته، اما واقعیت  نه تنها خلاف این امر را ثابت می کند؛ بلکه نشان دهنده ی این امر است که القاعده به نوعی استراتژی جدید استعمارگران در منطقه ی خاورمیانه و ایجاد اختلاف در بین جوامع اسلامی برای تضعیف وتحت سلطه درآوردن بلاد اسلامی و به وجود آوردن گروه های انحرافی و ایجاد انحراف در مسیر دین اسلام و از بین بردن روحیه انقلابی شیعیان در مقابل استعمارگران است.

    کلیدواژگان: القاعده، ایدئولوژی، تکفیر، وهابیت، استعمار، جهان اسلام
  • علی جدیدبناب صفحات 111-132

    پیدایش جریان صهیونیسم و جریانهای مربوط به وهابیت از جمله داعش مربوط به دوره معاصر باز می گردد. پرسش اصلی پژوهش این است که وجوه اشتراک صهیونیسم و داعش چیست؟ در پاسخ می توان گفت: صهیونیسم و جریان افراطی تکفیری داعش دارای وجوه اشتراک زیادی هستند که از جهات مختلف آنها را به هم نزدیک می کند، از جمله:  کیفیت و ترکیب جمعیتی جمع آوری شده از اقصی نقاط جهان، برتری طلبی، نژادپرستی، دست پروردگی استعمار، نقش غرب در ایجاد این دو غده سرطانی، بخشی نگری به دین براساس منافع خویش، تطابق راهبردهای سیاسی صهیونیسم و داعشیسم، ثروت اندوزی، تعهد بر عدم مزاحمت و برخورد با یکدیگر و تعهد بر همکاری های متقابل، مبارزه و مقابله با مقاومت اسلامی در منطقه، مشترک بودن دوستان و حامیان آنها، وحشت آفرینی، تهدید و ارعاب، بهره مند شدن از کمک های امریکا و تکیه بر ابزار تبلیغاتی مبنی بر اینکه مبنای اعتقادی هردو جریان تروریستی «هدف وسیله را توجیه می کند». روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی- تحلیلی است.

    کلیدواژگان: داعش، وهابیت، صهیونیسم، سرزمین های اشغالی، آمریکا
  • عبده مختار موسی صفحات 133-182
|
  • Hadi Torki Pages 7-33

    With the wave of regional developments, it was thought that a fateful revolution would take place in Yemen that with the support of the West and Israel from Saudi Arabia, these developments transformed another fate and prevented a nation-oriented revolution in Yemen. Saudi Arabia sees Yemen as its backyard and pursues its goals in the form of a convergence between Saudi Arabia and Israel, the conservative territories of the region, the United States and the West, which has faced the challenge of resisting the axis of resistance. In this article is discussed Saudi rulers pursue a pragmatic approach to the West to create their own home security, that quiddity and modality of this policy actually formulate the main question what is the Saudi objectives in the region in general and in Yemen in particular? The main hypothesis in the answer to the main question is that Saudi policy is to prevent Iranian influence and the axis of resistance in the region in general and in Yemen in a special way beyond which it wants to increase its power and reduce the influence of Iran in the region. The most important findings of the research are study Saudi Arabia's regional goals such as radical fundamentalism and inhibition of the spread of Shi'ism, strengthening the coalition with the United States and increasing regional power, rebuilding the Sunni empire and leading regional power, preventing the spread of axis of resistance and preventing Shiite growth in the region, which these policies in Yemen are due to the access to Yemeni oil resources and the prevention of a popular government In Yemen.

    Keywords: Saudi Arabia, Yemen, resisting the axis, Iran, Takfiri goals
  • Seyyed Asef Kazemi Pages 35-56

    The Islamic Revolution of Iran is one of the most distinctive and most prominent revolutions in the world that occurred in the twentieth century and in the consternation and surprise of all analyzes, plans and intelligence and information organizations of the arrogant world. The fields and factors, goals and aspirations and also the achievements of this revolution, have been examined by Muslim and non-Muslim writers. One of the countries that has recently experienced the phenomenon of revolution is the Tunisian state. A series of massive social protests (2010-2011) eventually led to the famous Yasmin Revolution in Tunisia. In the present paper, we seek to compare the areas, goals and achievements of this revolution with the Yasmine Revolution in Tunisia and try to answer the question of how the Yasmine Revolution in Tunisia has similarities and differences in its fields, goals and achievements compared with the Islamic Revolution of Iran? The results of the studies and available information show that the Tunisian Revolution has similarities and abundant subscriptions with the Islamic Revolution in Iran, and in many cases it is also affected. Despite the great similarity between the two revolutions, their differences are abundant and not comparable to the similarities of the two. The differences and disagreement between the two revolutions are salient and obvious in goals and achievements, most notably lack of unity and centralized leadership, lack of ideology and religious orientations, and lack of independence, especially political independence.

    Keywords: Islamic Revolution of Iran, Imam Khomeini, Independence, Tunisian Revolution, Corruption, Zainal Abedin Ben Ali
  • Rohallah Talebi Arani, Nouraddin Akbari Karimabadi Pages 57-86

    The actions of the Arab countries in recent years have always been in line with the political seclusion of Iran in the region. The Arabian NATO is a project with a military, security, and Iran-oriented nature to prevent the expansion of Iran's legitimate influence in the region, and in the continuation of previous anti-Iranian initiatives such as the 2 + 6 Treaty, Reagan doctrine, and Desert Shield Operational Combination and Rapid Reaction Force (R.D.F) which followed by the United States in the region. The fears of reactionary Arabic countries from the consequences of the Islamic Awakening since 2011, the occurrence of some conflicts and political struggles, the occurrence of vicarious wars in the region and the victories of the axis of resistance have led reactionary Arabic countries, such as Saudi Arabia, to have more motivation to implement the plan, which its idea is American. According to the United States and the Zionist regime, Iran is, above all, a geopolitical threat that should provide a "geopolitical response" to it. Based on this plan, the main task of confronting Iran is virtually given to local actors and US regional allies. The conservative coalition, the Zionist regime and the United States, can also be called "Blade Wheel", which means that the United States acts as the wheel and axis of the coalition, and the Arabs and the Zionist regime, along with it, form the blades of the coalition and they are trying to balance against Iran. In this paper, the descriptive and analytical method has been attempted to examine and analysis the goals of the conservative coalition, the Zionist regime and the United States, on the Arabic Nato Plan in the West of Asia region.

    Keywords: Arabic Nato, West of Asia, Republic Islamic of Iran, United States, Saudi Arabia
  • Mohammad Ali Ahmadi[ Pages 87-109

    Al-Qaeda is a radical diversion group in Islamic societies with the Intellectual origin and ideology of Wahhabi and Salafi's; it has faced Islamic societies with a Takfiri fateful phenomenon. In the formation it, in addition to those who led and managed the organization, the governments of the United States, Saudi Arabia and Pakistan were also very effective partners as three sides of intellectual, political and instrumental. Although after the war with the Soviet Union, this organization's relationship apparently with its supporters, has been frozen, and apparently the three governments, in particular the United States, have abandoned al-Qaeda's support, but proves the opposite of this fact, even indicates the fact that al-Qaeda is a kind of new strategy of colonialists in the Middle East and the creation of differences among Islamic societies in order to undermine and dominate Islamic lands and to create diversionary groups and to deviate in the direction of Islam and eliminating the revolutionary spirit of the Shiites against the colonialists.

    Keywords: Al-Qaeda, Ideology, Takfir, Wahhabi, Colonialism, Islamic world
  • Ali Jadid Bonab Pages 111-132

    The appearance of the Zionist movement and the Wahhabi currents, including ISIS, returns to the contemporary era. The main question of the research is that what is the aspects of subscription between Zionism and ISIS? In response, one can say that Zionism and the ISIS extremist and Takfiri movement have many commonalities that bring them together in different directions, including: The quality and composition of the population collected from all over the world, supremacy, racism, the handiwork of colonization, the role of the West in creating these two cancerous tubers, Participation in religion based on their own interests, the adaptation of Zionist and Da'ishist political strategies, wealth creation, commitment to non-interference and confronting each other and commitment to mutual cooperation, the struggle and resistance to Islamic resistance in the region, the friendship and support of their friends, panic , Threats and intimidation, fighting and confronting to the Islamic resistance in the region, sharing friends and supporters of them, panic, threats and intimidation, benefiting from US aids and relying on a propaganda tools that is based on the beliefs of both terrorist movements: "The purpose justifies the device ". The research method in this research is descriptive-analytical.

    Keywords: ISIS, Wahhabi, Zionist, Occupied territories, America