فهرست مطالب

تحقیقات تمثیلی در زبان و ادب فارسی - پیاپی 39 (بهار 1398)
  • پیاپی 39 (بهار 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/02/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • سیداحمد حسینی کازرونی صفحات 6-7
  • حسن تاجیک محمدیه، عطا محمد رادمنش*، مهرداد چترایی صفحات 8-27
    اسب‏ در ادبیات فارسی و فرهنگ ایرانی جایگاهی ویژه دارد. در متون اوستا و ادبیات باستانی ایران از اسب به نیکی یاد شده است. شاعران، عارفان، نکته‏ پردازان و خردمندان، پادشاهان و امیران، گردان‏ و دلاوران، دهقانان و کارورزان ایرانی و دین ‏آوران بزرگ آن را مظهر خوشبختی و رستگاری و فراست و تیزهوشی دانسته‏ اند. حضور اسب در فرهنگ و تاریخ کهن ایران در جلوه های گوناگون متجلی است. که بیشتر کتیبه ها، سنگ نبشته ها، الواح سیمین و زرین دوره هخامنشی گواه اهمیت و توجه خاص به این حیوان زیبای اساطیری است و در کتیبه های گلی دوره داریوش نیز نام اسب های عالی کشور ایران عنوان شده است. اسب همچنین در فرهنگ اسلامی نیز مقام و جایگاه ویژه ای دارد. در روایات حماسی و اساطیر و افسانه های کهنی - که متضمن ماجرای قهرمانی و حوادث فراروی اوست - اسب پرکاربردترین نمادینه تمثیلی جانوری است که مثل همه عناصر غیرانسانی جهان اساطیر، صاحب هویت انسانی شده است و نمادینگی آن را تنها باید در ارتباط با متون کهن بررسی کرد. به جهت نقش این حیوان در تکامل نقش قهرمانی، جایگاه اسب های نمادین و افسانه ای در روایات زندگی قهرمانان اساطیری که در فرهنگ ها و اقوام مختلف، نمونه های کم و بیش مشابه بسیاری برای آن ها یافت می شود همیشه مد نظر بوده است. حکیم ابوالقاسم فردوسی با شخصیت بخشی به اسب و اعطای نقش تمثیلی به این حیوان باعث جذابیت و ارزش بیشتر داستانهای شاهنامه گردیده، ضرورت و اهداف تحقیقی این مقاله به روش کتابخانه ای و به طریق تحلیلی ارائه شده است.
    کلیدواژگان: حماسه، سبک خراسانی، اسب، نماد. تمثیل
  • سید احمد حسینی کازرونی*، بهزاد پوررضاییان، سید جعفر حمیدی، عزت دیره صفحات 28-57
    امروزه استفاده از علم نوین روان شناسی در عرصه ی ادبیات فارسی و در تحلیل عوالم درونی متون کلاسیک و معاصر، توانسته است راه های تازه ای پیش روی پژوهشگران و منتقدان قرار دهد. بر همین اساس، ساختار کلی این مقاله مطابق رویکرد فوق شکل گرفته و دو هدف عمده را دنبال می کند. اول کشف و شناسایی ویژگی های بارز شخصیت افراد سالم (خودشکوفا) بر اساس نظریه ی انسان گراها و دوم بررسی رویکرد تمثیلی صائب در بیان این ویژگی ها. برای دست یابی به این دو مقصود نیز از سخنان و اشعاری که شاعر با توجه به دو خصیصه ی مهم سبک هندی یعنی بسیارگویی و کشف مضمون های تازه، در دیوان غزلیاتش به این موضوع پرداخته، استفاده شده است.در این روش 364 غزل از دیوان مذکور بر اساس جدول مورگان و استفاده از نمونه گیری تصادفی ساده از بین 6995 غزل، انتخاب و مورد بررسی قرار گرفته است. بر همین اساس بعد از بیان مطالبی درمورد تمثیل، کارکرد و شاخه های آن، موضوع شخصیت و مفهوم آن تبیین شده و سپس دوازده ویژگی معرفی شده انسان های سالم در نظریه انسان گرا، از دیوان صائب استخراج شده و رویکرد تمثیلی او در بیان این ویژگی ها مورد بررسی و تحلیل قرار خواهد گرفت.
    کلیدواژگان: صائب تبریزی، دیوان غزلیات، شخصیت، تمثیل، سبک هندی
  • اکبر ساجدی* صفحات 58-78
    برزویه طبیب در مقدمه کتاب کلیله و دمنه پاره ای از توصیه های اخلاقی را که حاصل تجارب خود اوست، برای اطبا تشریح می کند. توصیه به ارزش های اخلاقی نظیر توجه به آخرت و خدمت به مردم، به جای اهداف دنیوی، توجه به خود و احتراز از خودبیگانگی و آخرسر دعوت به قدر و منزلت ارزش های والای طبابت. او فهم هر یک از توصیه های اخلاقی پیش گفته را با به کار بردن تشبیه تمثیل، آسان نموده است. این مقاله با روش کتابخانه ای و به گونه تحلیلی ضمن اشارتی کوتاه به مباحث ادبی، مبانی فلسفی و اخلاقی تمثیلات مزبور را تبیین نموده و به این نتیجه رسیده است که برزویه در تبیین مطالب اخلاقی به مهمترین مبانی فلسفی و اخلاقی، از جمله: ترکیب انسان از روح و جسم، اصالت داشتن روح، کیفیت ارتباط اهداف میانی با هدف نهایی، ضرورت احتراز از خودبیگانگی، ضرورت خودشناسی، وجود و تعمیم هستی و اعتبار دیگر منابع شناخت غیر از حس و تجربه، اشراف کامل داشته است.
    کلیدواژگان: برزویه طبیب، کلیله و دمنه، تشبیه تمثیل، توصیه های اخلاقی به طبیب
  • زیبا فلاحی، مهرداد چترایی*، مریم محمودی صفحات 79-96
    تمثیل یکی از مهمترین و کهن ترین شیوه های بلاغی در ادب فارسی ایران و فرهنگ اجتماعی جهان است. به دلیل ظرفیت معنایی وکاریزمای گفتمان؛ حجم بزرگی از ادبیات تعلیمی را پوشش می دهد. در این مقاله ضمن معرفی نسخه ی خطی "کلیات دیوان طالب علی خان متخلص به عیشی" نمونه های تازه ای از تمثیلات داستانی و شعری را از متن آن می آوریم. نسخه خطی این دیوان، به خط نستعلیق کتابت شده است. از ذکر تحمیدیه ها و مناقب اهل بیت و بسیاری از ائمه اطهار (علیه السلام) می توان فهمید که طالب علی خان (عیشی) شاعری متدین و در مذهب شیعه ی اثنی عشری، با مشرب عرفانیست. این تحقیق که به روش تحلیلی-کتابخانه ای انجام شده، تمثیلات در مثنوی 2161 بیتی عیشی را بررسی نموده است. بیش از 200 تمثیل در نسخه وجود دارد، و مهم ترین آن ها مثنوی "چهار دوست" است که به عنوان داستان تمثیلی به آن پرداخته ایم.
    کلیدواژگان: تمثیل، طالب علی متخلص به عیشی، داستان تمثیلی، مثنوی
  • مریم مرتضایی آبرودی*، رضا اشرف زاده، بتول فخر اسلام صفحات 97-116
    این پژوهش با روش مقایسه، تحلیل مضامین و تطبیق، رد پای آموزه های فلسفه وجود را در حکایتی تمثیلی از مثنوی واکاوی می کند. در حکایت، با انبوهی از واژه ها در معنای «بودن» و «آمدن» و «شدن» و «رفتن» با درون مایه معنایی ویژه مواجهه ایم؛ که موجب خطور اندیشه مشابهت آن، با مولفه ی گذر و تعالی انسان "از بودن تا شدن" در فلسفه وجود، به ذهن می شود. تحقیق پیش رو نشان می دهد که آزمایش الهی می تواند همان موقعیت مرزی در اگزیستانسیالیسم باشد. «رنج» مولفه مشترک میان فلسفه الهی وجود و حکایت، برای رسیدن به خدا و تحقق وجود اصیل است. دگرگونی و تعالی وجود تا بروز تصویر حقیقی از خود در آموزه های اگزیستانسیالیستی، تعبیری دیگر از مساله سیر إلی الله و رسیدن به مقام اتحاد و اتصال است. دست آخر این که در حکایت مورد نظر و در تفکر اگزیستانسیالیستی الهی، بر اهمیت شورمندی در گذر از تنگناهایی که انسان با آن رو به رو است تاکید شده و اختیار انسان در راستای اختیار الهی جاری شمرده می شود.
    کلیدواژگان: حکایت تمثیلی، اگزیستانسیالیسم، ابتلا و آزمایش، اوضاع مرزی، دگرگونی و تعالی
  • سید احمد حسینی کازرونی*، جعفر هواسی، فرزانه یوسف قنبری صفحات 117-135
    عطار نیشابوری، شاعر و عارف بزرگ قرن ششم و هفتم، معانی و مضامین بلند عرفانی را به بهترین وجه در قالب نماد و تمثیل ارائه می دهد. او در چهار اثر معروف خود (منطق الطیر، مصیبت نامه، الهی نامه و اسرار نامه) رمز و نماد را پایه و اصل داستانهایش قرار داده است. بازیگران صحنه های او نماد و تمثیلی هستند که هدف والای این شاعر را به بهترین وجه آراسته اند. تمثیل های به کار رفته در آثار عطار، گزارشگر احساسات و تجربه های اوست. و برای وصول به اهداف واقعی خود برای وصول به اهداف واقعی خود با بیان تمثیلی و غیر مستقیم از تلخی و گزندگی پند می کاهد. در این نوشتار نویسندگان جهت ضرورت تحقیق با محور قراردادن چهار اثر عطار به تشریح توصیفی مبنی بر تجزیه و تحلیل نمادها و تمثیل های به کار رفته در شعر این شاعر پرداخته است.
    کلیدواژگان: نماد و تمثیل، منطق الطیر، مصیبت نامه، الهی نامه و اسرارنامه ی عطار
|
  • Hasan Tajikmohamdiyeh, Ata Mohammad Radmanesh *, Mehrdad Chatrayi Pages 8-27
    The horse in Persian literature and culture has a special position. In Avesta text and ancient Persian literature the horse has been praised. The Iranian poets, sufists, wits, intelligent, kings, leaders, warriors, farmers, battalion, and religious messengers    considered it as the symbol of fortune, luck, wisdom, and sharpness. The presence of horse in culture and ancient history of Iran Has been presented in the different images that inscriptions, silver and golden tablets, engraved stones of Achaemenian era This is the importance and special attention to this beautiful and mythological animal and on the earthen tablets of Dariush’s era also have been presented names of great horses of the country of Iran The horse also has special position in the Islamic culture. In the epical, ancient and mythological narratology-which guarantee hero’s adventure and the future events- the horse has the  most important symbolic animal usages Which like all none human elements of mythological world, has got a human identification and its symbol only can Be studied in the ancient texts. For analyzing of the rule of this animal in developing the hero’s position, symbolic and mythological horses’ position In the narratology of heroes’  mythological  lives which are in  the different cultures and tribes we have some more similar samples that are always being considered. Personnifying horses and dedicating allegorical roles to them, Hakim Abulqasem Ferdowsi contributed to attraction and value of most of his Shahnameh stories.
    Keywords: epic texts, Khorasani style, horse, symbol, Allegory
  • Seyed Ahmad Hosseini Kazerooni *, Behzad Pourrezaein, Seyyed Jafar Hamadi, Ezat Dire Pages 28-57
    Today, the use of modern psychology in the field of Persian literature and in the analysis of the internal world of classical and contemporary texts has been able to provide new ways for researchers and critics. Accordingly, the overall structure of this paper is based on the above approach and follows two major goals. First, the discovery and identification of the characteristics of the personality of healthy people (self-sustaining) based on the theory of humanists and secondly, the study of the allegorical approach of Sa'eb in expressing these characteristics. To achieve these two goals, the poet has also used the words and poems that have been addressed by the poet in his two-sided discourse with regard to two important features of the Indian style, the pious and the discovery of new themes. In this method, 364 sonnets from the aforementioned court were selected based on Morgan's table and simple random sampling from 6995 sonnets. Accordingly, after describing the article about allegory, its function and its branches, the subject of personality and its concept is explained, then the twelve characteristics of the introduced human beings in humanistic theory are extracted from the Divine Divine and its allegorical approach In the expression of these features will be examined and analyzed.
    Keywords: Saeb Tabrizi, Divan Ghazlitat, Personality, Allegory, Hindi Styl
  • Akbar Sajedi * Pages 58-78
    Bourziyh tabib In the introduction to Kelleh and Demne's book, describes some of the ethical recommendations that he derives from his own experiences. He has made it easy to understand each of the aforementioned ethical recommendations by using analogy. This article is an analytical method While briefly referring to literary debates, philosophical and moral foundations Explains the above analogies and concludes that Borzouy explains the ethical issues to the most important philosophical and moral principles, including: The combination of man from the spirit and body, the originality of the soul, the quality of communication, the middle ends with the ultimate goal, the necessity of avoiding alienation, the necessity of self-knowledge The existence of the essence of the senses and the validity of other sources of knowledge, other than sense and experience, has been completely arrogant.
    Keywords: Bourziyh tabib, caliyeh, demneh, likeness of allegory, moral advice to the physician
  • Ziba Fallahi, Mehrdad Chatraei *, Maryam Mahmoodi Pages 79-96
    Allegory is one of the most important and most ancient rhetorical methods in Persian literature and the social culture of the world. It covers a large volume of educational literature due to its semantic capacity and the function of discourse. The allegory in Persian manuscripts has a cultural-literary, sustainable and continuous approach. In this article, introducing the version of "The General Divan of Talib Ali Khan called Eishei" of 1232 AH, we will bring new examples of his allegories. Eishei was born in 1197 and at the age of 35 he wrote "Urdu Diwan" and "Persian General". The Persian version has been written into Nastaliq's font. In spite of the impeachment of the Ahlul Bayt and very Imams (PBUH), it can be understood that Talib Ali Khan ('Eishei') is a devout poet and a Shiite religious scholar with a mystical role. The poet has been able in allegorical tales. This speech, for the first time, examines allegories in 2161 bits of Masnavi. Based on the writers' compilation, over 200 allegories and its variants have been published, most notably the "Four Friends" Masnavi, which we have dealt with as an allegorical story. This research by analytical-librarian method can prove the cultural interaction of the subcontinent with the Persian language and add to the culture of the Persian allegories abroad.
    Keywords: the Persian allegories, Taleb Ali Khan Eishi, narrative Allegory, the Masnavi
  • Maryam Mortezaei Abroudi *, Reza Ashrafzade, Batul Fakhre Islam Batul Fakhre Islam Pages 97-116
    This research with help of compare, analysis of themes and verification methods, probe footstep of existence philosophy lessons in a figurative story of Masnavi. In the story we accost with a large number of terms in meaning of “to be”, “to come”, “to become”, “to go” with special semantic thematic that cause occur similarity of that with human transit and transcendence component from “to be” till “to become” in existentialism philosophy. Ahead research represents that Godhead experiment can be same boundary position in existentialism. “Suffering” is common component between Godhead philosophy of existence and this story for reach to God and prime existence realization. Metamorphosis and human existence transcendence till real image demonstration of oneself in existentialism lessons is another interpretation of travel to God and reach to unity and conjunction position. Finally wherefore both in elected story and in Godhead existentialism thought emphasis on importance of to be enthusiastic and in transit of constrains that human encounter with them and human authorization in direction of Godhead authorization take into account the enforceable.
    Keywords: Figurative story, Existentialism, Affliction, experiment, Boundary situation, Metamorphosis, transcendence
  • Seyed Ahmad Hosseini Kazerooni *, Jafar Havasi, Farzana Yousef Ganbari Pages 117-135
    Attar Neishaburi, the great poet and great mystic of the sixth and seventh centuries, offers the meanings and themes of the highest mysticism in the best form in the form of symbolism and allegory. In his four well-known works (mantegh al-Tayer, mosibat nameh and elahi nameh and asrar nameh), he has set the cipher and symbol of his stories. The actors of his scenes are symbolic and allegorical that bestowed the poet's ultimate goal. The allegories used in the writings of Attar are the reporter of his feelings and experiences. He misses the bitterness of the bitterness of the bitter and indirect expression of his real goals. In this article, the writers have devised a descriptive analysis of the symbols and parables used in the poet's poetry for the necessity of research, focusing on four works of Attar.
    Keywords: symbolism, allegory, logic of al-Tayyur, tragedy, divine letter, mystery of Attar