فهرست مطالب

سیاست گذاری پیشرفت اقتصادی - سال ششم شماره 1 (بهار و تابستان 1397)
  • سال ششم شماره 1 (بهار و تابستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/04/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • عبدالرسول قاسمی*، تیمور محمدی، هدیه خالدی صفحات 9-26

    امروزه موضوع ترافیک و آلودگی هوا در کلان شهرها به چالشی فراگیر تبدیل شده و راهکارهای متعددی نیز برای کاهش اثرات آن در شهرهای مختلف ارائه گردیده است. در سال های اخیر، تمرکز بر راهکارهای متکی بر اقتصاد رفتاری مورد توجه پژوهشگران در کشورهای توسعه یافته قرار گرفته است. بر این اساس، لازم است تا برای کاهش معضلاتی چون ترافیک و آلودگی هوا در کلان شهرها به عوامل بنیادین ایجادکننده آنها توجه نمود و در این میان، درک رفتار افراد و تلاش برای تغییر رفتار آنها، لازمه تغییر الگوی سفر شهروندان محسوب می شود. الگوی نظری مورد استفاده در این پژوهش، نظریه رفتار برنامه ریزی شده است که بر اساس آن، قصد انجام یک رفتار مشخص توسط سه عامل باورهای رفتاری، باورهای هنجاری و باورهای کنترل تحت تاثیر قرار می گیرد. در این پژوهش با رویکرد پیمایشی، تعداد 375 پرسشنامه با روش نمونه گیری طبقه ای در سطح شهر تهران تکمیل گردید. نتایج حاصل از کاربرد لجستیک ترتیبی چندگانه، نشان می دهد که متغیرهای سطح تحصیلات، سن، نگرش و کنترل درک شده، تاثیر معنی داری بر رفتار حمل و نقلی شهروندان تهرانی دارد. همچنین متغیرهای ازدحام، زمان، دسترسی، پرستیژ و متغیر هنجار غیرمستقیم که بیان کننده رفتار دوستان و افرادی است که برای شخص مهم هستند، بر رفتار فرد در استفاده از حمل و نقل عمومی تاثیرگذارند. همچنین با افزایش سطح تحصیلات، تمایل به استفاده از حمل و نقل عمومی افزایش می یابد.

    کلیدواژگان: حمل و نقل عمومی، نظریه رفتار برنامه ریزی شده، کنترل درک شده، هنجار ذهنی، نگرش
  • اسفندیار جهانگرد، افسانه شرکت، جمال کاکایی* صفحات 27-48
    استان تهران به طور متوسط، سهمی معادل 26 درصد از تولید ناخالص داخلی کشور را شامل می شود و از مهم ترین استان های ایران به شمار می رود؛ بنابراین، مقاله حاضر درصدد پاسخ به این پرسش است که مهم ترین مولفه تغییرات بهره وری نیروی کار در استان تهران در مقایسه با سایر استان های کشور کدام است؟ به همین منظور، از دو جدول داده ستانده متقارن و به قیمت ثابت فعالیت در فعالیت سال 1385 مرکز پژوهش های مجلس و سال 1390 مرکز آمار ایران برای محاسبه جدول دو منطقه ای استان تهران و سایر مناطق به روش FLQ-RAS، استفاده شده است. سپس بر اساس چارچوب مطالعه دیازنباخر و همکاران (2000)، تغییرات بهره وری نیروی کار به تغییرات پنج عامل «ارزش افزوده»، «نیروی کار»، «تغییرات ساختاری»، «تجارت بین منطقه ای» و «تقاضای نهایی» تجزیه شده است. نتایج نشان می دهد، اثر تغییر تعداد نیروی کار در تهران مثبت بوده، درحالی که در سایر مناطق، این اثر بهره وری نیروی کار را تعدیل کرده است. همچنین، اثر تغییر ترکیب تقاضای نهایی در استان تهران، قریب به صفر بوده، اما در سایر مناطق، بهره وری نیروی کار را افزایش داده است. اثرات سایر عوامل مورد بررسی در استان تهران و سایر مناطق، موجب افزایش بهره وری نیروی کار شده اند
    کلیدواژگان: بهره وری نیروی کار، تجزیه ساختاری، مدل داده ستانده دو منطقه ای، استان تهران
  • موسی خوشکلام خسروشاهی* صفحات 49-67
    بنزین یکی از مهم ترین فرآورده های نفتی کشور محسوب می شود که در قیاس با متوسط منطقه ای و جهانی، دارای مصرف بسیار بالایی بوده و تمهیدات جدی جهت بهبود کارآیی مصرف آن در کنار سایر سیاست های اقتصادی از جمله سیاست های قیمتی، امری ضروری محسوب می شود. با توجه به اینکه بهبود کارآیی انرژی توام با شکل گیری اثر بازگشتی است، لذا بی‏توجهی یا کم توجهی به اثر بازگشتی، به ناکارآمدی یا کم کارآمدی سیاست‏های بهبود کارآیی منجر خواهد شد. هدف اصلی مقاله حاضر، این است که عوامل موثر بر اثر بازگشتی «بنزین» و «سایر فرآورده های نفتی» را به صورت کمی تبیین کرده و اثر بازگشتی بخشی را به اثرات جانشینی و تولیدی تفکیک کند. نتایج، با به کارگیری مدل CGE نشان می دهد که اولا، اثر بازگشتی مربوط به "بنزین" و "سایر فرآورده های نفتی" در همه بخش های اقتصاد از جمله زیربخش های حمل ونقل، مثبت است؛ ثانیا، بخش های تولیدی که بیشترین سهم از کل مصرف بنزین کشور را دارند، عوامل اصلی در شکل گیری اثر بازگشتی بوده و سهم بیشتری از اثر بازگشتی گستره اقتصاد را به خود اختصاص داده اند؛ ثالثا، تجزیه اثر بازگشتی در سطح فعالیت های تولیدی، حاکی از تسلط مکانیزم اثر جانشینی بر مکانیزم اثر تولیدی در شکل گیری اثر بازگشتی بخشی در کوتاه مدت است.
    کلیدواژگان: تجزیه اثر بازگشتی، بنزین، مدل تعادل عمومی قابل محاسبه
  • شادی شاهوردیانی، سامیران خواجه زاده* صفحات 69-91
    نوسانات قیمت سهام که منجر به نوسانات بازده شرکت ها می گردد، یکی از مسائل مورد توجه بازار سرمایه و سرمایه گذاران می باشد. هدف این پژوهش، پیش بینی نوسان قیمت سهام در بازار سرمایه ایران با استفاده از روش یادگیری ماشین بردار ارتباطی می باشد. در این پژوهش در یک رویکرد دو مرحله، ابتدا از بین  اطلاعات مالی 1750 سال- شرکت و 31 متغیر اولیه متغیرهای تاثیرگذار بر نوسان قیمت سهام شناسایی شده است و با توجه به متغیر های انتخاب شده، اقدام به پیش بینی نوسان قیمت سهام شد. نتایج پژوهش نشان می دهد که الگوریتم غیرخطی ارتباطی در پیش بینی نوسان قیمت سهام با استفاده از متغیرهای حسابداری نسبت به الگوریتم ارتباطی خطی، توانایی بالاتری دارد. لذا به صاحبان سرمایه و تصمیم گیران شرکت توصیه می شود در تصمیم گیری های خود پیرامون سرمایه گذاری در بازار سرمایه از قدرت پیش بینی الگوریتم های هوش مصنوعی بویژه حالت غیر خطی الگوریتم ارتباطی استفاده کنند.
    کلیدواژگان: نوسان قیمت سهام، الگوریتم ارتباطی، بورس اوراق بهادار تهران
  • کاظم پالیزدار*، شیما مدنی، محسن عسگری نیا صفحات 93-124
    شرکت های دانش بنیان، امروزه به عنوان یکی از عوامل محرکه رشد و توسعه اقتصادی کشورها شناخته شده اند. این شرکت ها نیز همانند سایر کسب وکارها، برای اجرای طرح های خود، نیاز به منابع مالی دارند. ریسک بالای فعالیت این شرکت ها موجب شده، تمایل تامین کنندگان سرمایه به ارائه تسهیلات به آنها کاهش یابد. لذا با توجه به اهمیت و جایگاه شرکت های دانش بنیان در رشد و توسعه اقتصادی بویژه در راستای مقاوم سازی اقتصاد، هدف از این مطالعه، ارزیابی عوامل رفتاری و محیطی موثر برجذب سرمایه گذار خطرپذیر جهت سرمایه گذاری در این شرکت ها است. جامعه آماری در این مطالعه، شرکت های دانش بنیان فعال در حوزه بیوتکنولوژی می باشند. به منظور تحلیل داده ها نیز از روش های متداول آماری همچون برآورد رگرسیون و ضرایب همبستگی استفاده شده است. نتایج این مطالعه، گویای آن است که توانمندی در برقراری ارتباط، تجربه و ریسک پذیری مدیران، حمایت سرمایه گذاران خطرپذیر و همچنین منابع اولیه با جذب سرمایه گذار خطرپذیر در شرکت های دانش بنیان، ارتباطی معنی دار دارند. بر اساس نتایج حاصل از این مطالعه، شرکت ها در صورت عدم کفایت سرمایه اولیه و ضرورت جذب سرمایه بویژه سرمایه گذاری خطرپذیر، باید این نکته را مدنظر قرار دهند که تجربه تیم مدیریتی و نیز توانمندی در برقراری ارتباطات موثر شرکت با دیگر شرکت ها و اشخاص حقیقی و حقوقی، یکی از مهم ترین عوامل موثر بر موفقیت ایشان خواهد بود. لذا پیشنهاد می شود، شرکت های دانش بنیان، سرمایه گذاری مناسبی را برای غنی سازی توانمندی و قابلیت خود در برقراری ارتباطات به کارگیرند. این قابلیت ها شامل هماهنگی، مهارت های ارتباطی، شناخت شرکا و ارتباطات داخلی می شود. درمجموع می توان گفت، نحوه عملکرد مدیریت در شرکت های دانش بنیان، موثرترین عامل در موفقیت یا شکست این شرکت ها در اقتصاد پرتلاطم امروز خواهد بود.
    کلیدواژگان: شرکتهای دانش بنیان، بیوتکنولوژی، سرمایه گذاری خطرپذیر یا جسورانه
  • شهریار زروکی*، غزاله زاهدی صفحات 125-145
    سرمایه گذاری به عنوان عوامل اصلی تعیین کننده تولید در بلندمدت از اهمیت ویژه ای برخوردار است. با توجه به اهمیت موضوع در این پژوهش به بررسی اثر سرمایه گذاری دولتی و خصوصی بر تولید ناخالص داخلی غیرنفتی در قالبی نامتقارن در دوره زمانی 1395-1350 پرداخته شده است. نتایج حاصل از برآورد الگو با روش خودتوضیحی با وقفه های توزیعی خطی (متقارن) نشان می دهد که در کوتاه مدت و بلندمدت سرمایه گذاری دولتی و خصوصی اثر مثبت بر تولید ناخالص داخلی غیرنفتی دارد. برآورد الگو با روش غیرخطی (نامتقارن) بیانگر آن است که در کوتاه مدت و بلندمدت اثر سرمایه گذاری دولتی و خصوصی بر تولید ناخالص داخلی نامتقارن است. به طوری که افزایش ها در سرمایه گذاری دولتی اثر مستقیم بر تولید غیرنفتی دارد اما کاهش ها با اثری معنادار همراه نیست. همچنین افزایش ها و کاهش ها در سرمایه گذاری خصوصی اثر مستقیم (ولی متفاوت از حیث اندازه) بر تولید غیرنفتی دارد. بر این اساس رابطه مستقیم بین سرمایه گذاری خصوصی و تولید غیرنفتی در هر دو حالت افزایش ها و کاهش ها برقرار است ولی این رابطه مستقیم برای سرمایه گذاری دولتی تنها به هنگام افزایش ها وجود دارد. شاخص قیمت مصرف کننده در روش خطی و غیرخطی در کوتاه مدت و بلندمدت اثری مثبت بر تولید غیرنفتی دارد ولی تولید نفت با اثر معناداری بر تولید غیرنفتی همراه نیست.
    کلیدواژگان: سرمایه گذاری دولتی و خصوصی، تولید غیرنفتی، الگوی خودتوضیحی با وقفه های توزیعی غیرخطی، ایران
  • ابوالقاسم گل خندان*، محمد علیزاده صفحات 147-177
    این مقاله با استفاده از مدل رگرسیون انتقال ملایم (STR)، تابع تقاضای غیرخطی بار دفاعی و کشش درآمدی آن را در ایران طی دوره زمانی 1394-1358 مورد بررسی قرار داده است. به این منظور، از متوسط بار دفاعی کشورهای منطقه خاورمیانه به عنوان شاخص تهدیدات بین المللی (شاخص معکوس امنیت) و متغیر انتقال استفاده شده است. همچنین، لحاظ نمودن یک تابع انتقال با یک پارامتر آستانه ای که بیانگر یک مدل دو رژیمی است، برای تصریح رابطه غیرخطی بین متغیرهای مورد مطالعه کفایت می کند. نتایج نشان می دهد که حد آستانه ای 28/8درصد می باشد و پارامتر شیب نیز 88/1برآورد شده است. در رژیم اول، کشش درآمدی بار دفاعی، منفی است و با یک درصد افزایش در درآمد، بار دفاعی حدود 05/0 درصد کاهش می یابد. در رژیم دوم، کشش درآمدی بار دفاعی مثبت است و با یک درصد افزایش در درآمد، بار دفاعی حدود 03/0 درصد افزایش می یابد. لذا بین درآمد و بار دفاعی در ایران یک رابطه U معکوس با توجه به سطح امنیت وجود دارد. بر اساس سایر نتایج، ضرایب اثرگذاری مخارج غیردفاعی، جمعیت، تهدیدات بین المللی و درآمدهای نفتی در رژیم حدی اول، به ترتیب منفی، بی معنی، مثبت و مثبت است. اما در رژیم حدی دوم که سطح تهدیدات بین المللی بالاتر از حد آستانه است، شدت این اثرگذاری (بدون تغییر علامت) افزایش می یابد.
    کلیدواژگان: بار دفاعی، تقاضا، تهدیدات بین المللی، ایران، مدل رگرسیون انتقال ملایم (STR)
|
  • Abdolrasoul Ghasemi *, Teymour Mohammadi, Hedyeh Khaledi Pages 9-26

    Today, the problem of traffic and air pollution in metropolitan areas has become a comprehensive challenge and several strategies have been proposed to reduce its effects in different cities. In recent years to focus on strategies based on behavioral economics has been of interest to researchers in developed countries. Accordingly, for reduce the problems of traffic and air pollution It is necessary to focus on the fundamental factors that make them and understanding the behavior of individuals and to change the behavior of individuals it is necessary to change the travel pattern of citizens. Theoretical model that used in this research is the theory of planned behavior(Ajzen,1991) that is based on the intention to do a behavior which is influenced by attitude, subjective norms, and perceived behavioral control. In this research, 375 questionnaires were filled out by a stratified sampling method in Tehran. The results of multiple logit model indicate that educational level, age, attitude and perceived variables control are significant. Also crowded, time, access and prestige variables have an effective on individuals behavior in using public transportation. Indirect normative variable, which expresses the behavior of friends and people who are important to the person, affects the person's behavior in the use of public transportation. Increasing the level of education also tends to increase the use of public transport.

    Keywords: Public transportation, theory of planned behavior, TPB, perceived control
  • Esfandiar Jahangard, Afsaneh Sherkat, Jamal Kakaie * Pages 27-48
    Tehran as the most important province of Iran accounts for 26% of GDP, on average. This paper aims to answer this question: What is the most important component of changes in labor productivity in Tehran compared to the rest of country? To answer this question, two symmetric industry by industry input-output tables provided by Research Center of the Parliament in 2006 and Statistical Center of Iran in 2011 are used to compute two-region table of Tehran and rest of country at constant price by applying FLQ-RAS method. Then, according to Ditzenbacher et al(2000) study, the changes in labor productivity are decomposed into five factors including: “Value added coefficient”, “Direct labor requirement”, “Structural change”, “Interregional trade” and “Final demand”. The results show that the effect of change in the number of employees in Tehran is positive, while in the rest of country, this effect has moderated the labor productivity. In addition, the effect of the change in the component of final demand in Tehran is close to zero, while in rest of country, it increases the labor productivity. Furthermore, the other factors under study in Tehran and the rest of country have increased the labor productivity
    Keywords: Labor productivity, Structural decomposition, Two-region input-output model, Tehran province
  • Mossa Khoshkalam Khosroshahi * Pages 49-67
    The consumption of gasoline, as an important oil product, is very high in Iran in comparison with the regional and global average. Hence, serious provisions should be made for improving gasoline consumption efficiency along with other economic policies including price policies. Since the improvement of energy efficiency is associated with the formation of a rebound effect, the ignorance of the rebound effect may lead to ineffectiveness or low effectiveness of efficiency improvement policies. The main objective of this paper is to explain quantitatively the factors affecting the rebound effect of "gasoline" and "other petroleum products" and to decompose the rebound effect into substitution and output effects. The results of simulation a computable general equilibrium (CGE) model shows that, first, the rebound effect of "gasoline" and "other petroleum products" is positive in all sectors of the economy including transport sub-sectors. Second, the manufacturing sectors accounting for the largest share of total gasoline consumption have large shares of the rebound effect in the country. Third, the decomposition of the rebound effect in the level of production activities indicates the dominance of substitution effect on the output effect in the short run.
    Keywords: Rebound Effect, Gasoline, CGE
  • Shadi Shahverdiani, Samiran Khajezade * Pages 69-91
    The changes in stock prices result in volatility in returns of companies. Hence, these changes are stimulating issues for investors. The purpose of this research is to predict the fluctuation of stock prices in the Iranian stock market using the machine learning algorithm. In this two-step research, firstly, 31 variables influencing stock price volatility were extracted from the financial information of 1750 years of the company. Then,  stock price volatility was predicted in terms of selected variables using MATLAB software. The findings show that nonlinear communication algorithm using accounting variables has higher power in predicting stock price volatility than linear communication algorithm. Therefore, it is recommended that shareholders and corporates’ decision makers rely on the predictive power of artificial intelligence algorithms, especially the nonlinear mode of relevance vector machine (RVM), in decision making on investment in the stock market
    Keywords: Stock price fluctuation, Relevance Vector Machine, Tehran Stock Exchange
  • Kazem Palizdar *, Shima Madani, Mohsen Asgarinia Pages 93-124
    Knowledge-based companies are known as the engines of economic growth.  As other businesses, these companies need financial resources to run their projects. Their high risk has led to decrease in the willingness of investors to provide facilities for them. Therefore, according to the importance and place of the knowledge-based companies in economic growth and development, this study aims to assess the behavioral and environmental factors affecting the attraction of venture capital in Iran in order to invest in such companies. The statistical population is knowledge-based companies, which are active in biotechnology. The commonly used statistical methods such as regression models and correlation coefficients are used to analyze the data. The results of this study indicate that the ability to communicate, experience and risk loving managers, the support of joint venturers as well as initial resources have meaningful relationships with attraction of joint venture. Based on the findings, the experience of a management team as well as the ability to establish effective corporate communications with other companies, and legal and natural persons will be key success factors for knowledge-based companies, in the event of a lack of initial capital and the necessity of attracting capital, especially joint venture. Therefore, it is suggested that knowledge-based companies use appropriate investment to enrich their capability to establish communications. These capabilities include coordination, communication skills, partner recognition, and internal communication. In sum, it can be said that the performance of management in knowledge-based companies is the most effective factor in their success or failure in today’s turbulent economy
    Keywords: Knowledge Based Enterprises, Biotechnology, Venture Capital
  • Shahryar Zaroki *, Ghzaleh Zahedi Pages 125-145
    Investment is a major production factor in the long-run. This study investigates the effect of public and private investments on non-oil GDP in an asymmetric framework during the period of 1971-2016. The results of estimation by autoregressive distributed lags (ARDL) method show that public and private investment have positive effects on non-oil GDP in both the short- and long-run. The estimation results by non—linear autoregressive distributed lags (NARDL) method indicate that the effects of public and private investment are asymmetric in the short and long-run. So that, increases in public investment directly affect non-oil production, but decreases in public investment have no significant effect on non-oil production. In addition, increases and decreases in private investment have direct effects (but different in size) on non-oil production. Accordingly, there is a direct relationship between private investment and non-oil production. However, the direct relation between public investment and non-oil production holds only if public investment increases. The consumer price index in linear and non-linear approaches has positive effect on non-oil production in the short- and long-run, but oil production has no significant effect on non-oil production
    Keywords: Public, Private Investment, Non-oil Production, Non—linear Autoregressive distributed lags (NARDL), Iran
  • Abolghasem Golkhandan *, Mohammad Alizadeh Pages 147-177
    This paper investigates the nonlinear demand for defense burden function and its income elasticity in Iran for the period of 1991 to 2015 using Smooth Transition Regression (STR) model. For this end, the Average defense burden in Middle Eastern countries is used as the international threats indicator (inverse security index) and transition variable. Moreover, considering one transition function with one threshold parameter, that represents a two-regime model, is sufficient to specification of nonlinear relationship among variables. The results indicate that the threshold value is 8.28 percent and the estimated slope parameter is 1.88. In the first regime, the income elasticity of defense burden is negative and with a one percent increase in income, the defense burden is reduced by about 0.05%. In the second regime, the income elasticity of defense burden is positive and with a one percent increase in income, the defense burden increases by about 0.03%. Therefore, there is a U-inverse relationship between income and defense burden in Iran, according to the level of security. According to other results, the coefficients of the impact of non-defense expenditure, population, international threats and oil revenues in the first limiting regimen are negative, meaningless, positive and positive. But in the second limiting regime where the level of international threats is higher than the threshold, the severity of this effect (without changing the sign) increases.
    Keywords: Defense Burden, Demand, International Threats, Iran, Smooth Transition Regression (STR)