فهرست مطالب

  • سال سی و هفتم شماره 1 (پیاپی 145، بهار 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/03/11
  • تعداد عناوین: 7
|
  • دکتر مسلم بهادری* صفحات 7-11

    همگرائی علوم پزشکی Convergence Medicine یک زمینه جدید آموزشی، پژوهشی و درمانی در علوم پزشکی است که دارای ظرفیت عظیم در تحول آینده در پزشکی هم در بخش پژوهش و هم درمراقبت های بالینی Clinical Care خواهد داشت. این تکنولوژی جدید که عملا از سال 2014 شروع شد به سرعت در جوامع دانشگاهی سراسر جهان گسترش یافت. همگر ائی پزشکی، به دنبال همگرائی فنآوری در علوم Converging Technologies in Science در سال 2002  به عنوان NBIC که شامل همگرائی Nanotechnology, Biotechnology ,Informatics technology and Cognitive Science است، معرفی گردید. در حال حاضر در تعداد فزاینده ای از دانشگاه ها و موسسات آموزشی و پژوهشی همگرائی پزشکی وجود دارد که این رهیافت را پیش می برند و در این مطالعه بعضی از این موسسات نام برده شده است. توجه به اهداف و دیدگاه های این تکنولوژی پزشکی و استفاده از آن امید فراوانی برای آینده پزشکی در سلامت جامعه و رفع مشکلات زیستی آنها خواهد بود. در این مطالعه ضمن بیان چگونکی پیدایش این رهیافت، بعضی از سودمندی های آن در امور پزشکی شرح داده شده است. بحث درباره این رهیافت در جامعه پزشکی ایران می تواند ما را در فهم چگونگی ساختار اساسی این فرآیند هم در حوزه خدمات بهداشتی Health Care Policies و هم پژوهش، سرمایه گذاری برای پژوهش، سیاست های عملی Workforce Policies و همکاری های تیمی کمک نماید.

    کلیدواژگان: همگرائی، پژوهشهای نوآورانه، همگرائی پزشکی، همکاری تیمی، علوم بین رشتهای، مراقبت های نوآورانه بالینی
  • سیدمحمد سیدمهدی*، میرسعید عطارچی، الهام فرید، سمیه طاهرنژاد، پگاه سلیمی صفحات 12-19
    زمینه

    مطالعات اندکی در کشور ما در مورد وضعیت ظرفیت قلبی عروقی در آتش نشانان انجام شده است. هدف این مطالعه ارزیابی ظرفیت هوازی و ارتباط آن با سبک زندگی در آتش نشانان بود.

    روش کار

    این مطالعه در سال 93 و بر روی 165 آتش نشان مرد انجام شد. اطلاعاتی نظیر اطلاعات دموگرافیک، طبی و شغلی از طریق مصاحبه مستقیم جمع آوری شد. سبک زندگی افراد در سه سطح فعالیت فیزیکی، مصرف سیگار و وضعیت شاخص توده بدنی ارزیابی شد. برای ارزیابی ظرفیت هوازی شرکت کنندگان و انجام تست ظرفیت هوازی ساب ماکسیمال از پروتکل ACSM (دانشکده پزشکی ورزشی آمریکا) استفاده شد. با استفاده از نسخه فارسی پرسشنامه فعالیت فیزیکی بین المللی (IPAQ) و مصاحبه مستقیم، سطح فعالیت فیزیکی تعیین شد. آنالیز داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 22 انجام شد و سطح معنی داری بصورت کمتر از 05/0 در نظر گرفته شد.

    یافته ها

     میانگین ظرفیت هوازی شرکت کنندگان در مطالعه 47/34 VO2max ml.kg-1.min-1 بود. بر حسب فعالیت فیزیکی میانگین مقدار انرژی مصرف شده برای فعالیت فیزیکی مرتبط با کار 00/2534 MET-minutes/week بود. نتایج آنالیز رگرسیون خطی رابطه معنی دار بین فعالت فیزیکی، سیگار کشیدن، BMI، و ظرفیت هوازی را نشان داد (05/0 > p).

    نتیجه گیری

     این مطالعه نشان داد که حداکثر فعالیت فیزیکی با ظرفیت هوازی ارتباط دارد. کاهش خطر حوادث حاد ایسکمیک و افزایش حداکثر ظرفیت هوازی در آتش نشانان نیازمند تمرکز بر روی فعالیت فیزیکی و سبک زندگی آتش نشانان می باشد.

    کلیدواژگان: آتشنشانان، فعالیت فیزیکی، ظرفیت هوازی، سبک زندگی
  • فلورا فروزش*، ماهرخ حق بین، محمد رستمی نژاد، محمد امین پور حسین قلی، حمید اسدزاده صفحات 20-27
    زمینه

    بیماری سلیاک یک اختلال سیستم ایمنی وابسته به  لنفوسیت های T است. مطالعات اخیر نقش کموکاین های CXCL10 و CXCL11 را نشان می دهد که عامل ورود سلول های ایمنی به بافت های التهابی و فراخوانی لنفوسیت ها به محل التهاب در بیماران مبتلا به سلیاک است. لذا هدف از این مطالعه طراحی پرایمرهای اختصاصی برای بررسی ژن های CXCL10 و CXCL11 با تکنیک PCR در بیماران مبتلا به بیماری سلیاک و بررسی کمی بیان این دو ژن در خون این بیماران در مقایسه با افراد سالم کنترل است.

    روش کار

    در این مطالعه از 10 بیمار مبتلا به سلیاک که بیماری آنها توسط آزمایشات پاتولوژی و نظر متخصص گوارش تایید شده بود  و همچنین از 10 فرد سالم به عنوان گروه کنترل نمونه خون اخذ گردید. پس از استخراج RNA و سنتز cDNA، برای نواحی ثابت ژن های  CXCL10و CXCL11 پرایمرهای اختصاصی exon-exon junction طراحی و PCR انجام گردید و بررسی بیان این دو ژن با تکنیک Real-time PCR صورت گرفت.

    یافته ها

    با توجه به نتایج به دست آمده همه پرایمرهای طراحی شده دارای قابلیت بالایی از نظر تکثیر قطعات مورد نظر می باشند و همچنین افزایش بیان معنادار در بیان دو کموکاین CXCL10 و CXCL11 در بیماران مبتلا به سلیاک در مقایسه با افراد کنترل مشاهده شد (05/0 >p).           

    نتیجه گیری

    نتایج ما نشان داد که تغییر در بیان ژن های CXCL10 و CXCL11 در بیماران مبتلا به سلیاک نشان دهنده نقش سیستم ایمنی ذاتی  در پاتوژنز بیماری سلیاک است.

    کلیدواژگان: بیماری سلیاک، جفت پرایمر اختصاصی، کموکاین
  • پروین راجی*، سحر دی آبادی، حسین باقری، رشید حیدری مقدم، محمود جلیلی، یونس محمدی صفحات 28-32
    زمینه

    سندرم تونل کارپال یکی از شایع ترین گیرافتادگی های عصب محیطی است که به دنبال فشردگی یا درگیری عصب مدیان در مجرای مچ دست بروز می نماید. وضعیت عملکردی تا حد زیادی در فعالیت های روزانه بیمار مبتلا به سندرم تونل کارپال دچار اختلال می شود و ممکن است مشکلاتی را برای فرد به وجود آورد. بنابراین در این مطالعه به بررسی تاثیر تمرین درمانی بر وضعیت عملکردی بیماران مبتلا به سندرم تونل کارپال پرداخته شد.

    روش کار

    مطالعه حاضر از نوع کارآزمایی بالینی یک سویه کور بود که روی 66 زن مبتلا به سندرم تونل کارپال خفیف و متوسط مراجعه کننده به کلینیک های کاردرمانی انجام شد. بیماران واجد شرایط در دو گروه 33 نفر مداخله و کنترل قرار گرفتند. گروه مداخله علاوه بر مداخلات رایج (شامل دارودرمانی)،  تمرین درمانی با پروتکل از پیش تعیین شده را دریافت کرد و  گروه کنترل از درمان های رایج خود بهره مند شدند. پرسشنامه وضعیت عملکردی یا بوستون در چهار فاصله زمانی قبل، حین مداخله (هفته سوم) و بلافاصله پس از اتمام مداخله  و یک ماه پس از اتمام مداخله در دو گروه تکمیل گردید. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از آزمون تی مستقل، تی زوجی و general linear model از نوع repeated measure در نرم افزار SPSS استفاده شد.

    یافته ها

    مداخلات صورت گرفته در گروه مداخله تفاوت معناداری را در وضعیت عملکردی (001/0>p) بیماران مبتلا به سندرم تونل کارپال نشان داد.

    نتیجه گیری

    تمرین درمانی می تواند منجر به بهبود وضعیت عملکردی بیماران مبتلا به سندرم تونل کارپال شود.

    کلیدواژگان: تمرین درمانی، وضعیت عملکردی، سندرم تونل کارپال
  • فرحناز حشمت*، حسین دلشاد، نزهت شاکری، محبوبه والیانی، شهناز ترک صفحات 33-37
    زمینه

    راهکار بدن جهت مقابله با درد و استرس در فرآیند زایمان، ترشح پپتیدهای اوپیوئیدی ازجمله بتا اندورفین است. این مطالعه باهدف بررسی عوامل مرتبط با غلظت بتا اندورفین خون بند ناف نوزادان متولدشده از زنان نخست زا بیمارستان شهید بهشتی اصفهان در سال 1393 انجام شد.

    روش کار

    در این مطالعه توصیفی تعداد 80 نمونه خون بند ناف نوزادان خانم های باردار نخست زا در 2 گروه 40 نفره سزارین انتخابی و زایمان طبیعی با سن حاملگی 38 تا 42 هفته، تک قلو و کم خطر، 1 تا 2 دقیقه بعد از زایمان جمع آوری و غلظت بتا اندورفین به روش ایمونوسوربنت متصل به آنزیم با استفاده از کیت الایزا اندازه گیری شد. عوامل مادری و جنینی در دو گروه موردمطالعه با استفاده از آزمون های تی، کای- دو، آنالیز واریانس و رگرسیون، با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 18 تجزیه و تحلیل شد.

    یافته ها

    میانگین بتا اندورفین خون بند ناف درروش زایمان طبیعی و سزارین به ترتیب 47/27 ± 38 و 59/19 ± 11/27 نانوگرم برلیتر بود. بین نتایج این دو گروه تفاوت معنی دار مشاهده شد (03/0 = P). از بین عوامل مرتبط، ورزش در دوران بارداری بر ترشح بتا اندورفین مرتبط بود (05/0 >P)، درحالی که سن حاملگی، روش های کاهش درد، طول مدت مرحله اول و دوم لیبر، طول مدت پارگی کیسه آب و وزن نوزاد تاثیری بر میزان بتا اندورفین نداشتند.

    نتیجه گیری

     با انجام زایمان به روش طبیعی می توان زمینه عملکرد طبیعی بدن را برای مادر، جنین و نوزاد فراهم و از طرفی عوامل خطر مادر و نوزاد را بهتر کنترل نمود و پیامدهای مادری و نوزادی را ارتقاء بخشید.

    کلیدواژگان: بتا اندورفین، ورزش، زایمان واژینال طبیعی، زایمان سزارین انتخابی
  • امیر اشکان نصیری پور*، علی کمیلی، لیلا ریاحی، کامران حاج نبی، ابراهیم نائل صفحات 38-42
    زمینه

    تمام افراد جامعه بایستی دسترسی عادلانه به امکانات بهداشتی و درمانی داشته باشند. عدم تامین و توزیع نیروی انسانی متخصص یکی از عوامل اصلی ایجاد کننده نابرابری در خدمات بهداشتی و درمانی است. این پژوهش با هدف شناسایی عوامل انسانی موثر بر توزیع عادلانه امکانات بهداشتی و درمانی در سازمان تامین اجتماعی انجام گرفته است.

    روش کار

    این مطالعه به شیوه ی توصیفی - تطبیقی و به صورت مقطعی انجام گرفت. جامعه آماری شامل 415 نفر از کارشناسان و روسای مراکز درمانی سازمان تامین اجتماعی بود که بصورت تصادفی انتخاب گردیدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه و تجزیه و تحلیل داده ها توسط نرم افزار SPSS نسخه 21 و با استفاده از آمار توصیفی و بهره گیری از تحلیل عامل اکتشافی انجام شد.

    یافته ها

     بر اساس این پژوهش سه عامل امکان تامین پزشک، نیروی تخصصی غیر پزشک و نیروی تخصصی با جنسیت زن بعنوان عوامل انسانی موثر بر توزیع عادلانه امکانات درمانی در سازمان تامین اجتماعی شناسایی گردید.

    نتیجه گیری

    با توجه به اینکه یکی از مهمترین اهداف نظام سلامت، توزیع عادلانه امکانات بهداشتی و درمانی می باشد و از طرفی تامین نیروی انسانی مخصوصا تامین پزشک، کلیدی ترین عامل در چرخه توزیع امکانات بهداشتی و درمانی بوده و عدم تامین نیروی انسانی متخصص منجر به ناکارآمدی سایر منابع فیزیکی، مالی و تجهیزاتی می گردد، بنابراین توجه به هنگام و بررسی امکان تامین نیروی انسانی متخصص پیش شرط تصمیم گیری جهت تخصیص سایر امکانات درمانی به مناطق مختلف بعنوان ضرورتی اجتناب ناپذیر می باشد.

    کلیدواژگان: عوامل انسانی، توزیع عادلانه، امکانات درمانی، سازمان تامین اجتماعی
  • فرشاد بزرگی، رحمن الله یاری* صفحات 43-48
    زمینه

    هوش هیجانی نه تنها با رفتارهای شغلی بلکه با برآیندهای مرتبط با کار نظیر رضایت و انگیزش شغلی نیز مرتبط است. هدف اصلی این تحقیق رابطه بین هوش هیجانی و رفتار شهروندی سازمانی با کارآفرینی اجتماعی کارکنان سازمان نظام پزشکی تهران می باشد.

    روش کار

    روش تحقیق در این مطالعه توصیفی از نوع پیمایشی بوده و جامعه آماری، کارکنان واحدهای مذکور بوده که به کمک جدول مورگان و از روش نمونه گیری تصادفی ساده، 92 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، شامل پرسشنامه سنجش هوش هیجانی گلمن (2001)، پرسشنامه سنجش رفتار شهروندی سازمانی اورگان (1998)، و همچنین پرسش نامه کارآفرینی اجتماعی دیز (1998)  می باشد. روش تجزیه و تحلیل داده ها، با استفاده از آمار توصیفی و آمار استنباطی(شامل: آزمون کولموگروف- اسمیرنف، آزمون ضریب همبستگی و آزمون رگرسیون گام به گام) به کمک نرم افزار SPSS انجام شد.

    یافته ها

     بین هوش هیجانی و مولفه های آن (خودآگاهی، مدیریت خویشتن، آگاهی اجتماعی و مهارت اجتماعی) و همچنین بین رفتار شهروندی سازمانی و مولفه های آن (وجدان کاری، نوع دوستی، جوانمردی و نزاکت) با کارآفرینی اجتماعی کارکنان سازمان نظام پزشکی تهران رابطه مثبت و معناداری وجود داشت. همچنین نتایج رگرسیون گام به گام نشان داد که 8/74 درصد تغییرات کارآفرینی اجتماعی به وسیله دو متغیر هوش هیجانی و رفتار شهروندی سازمانی تبیین می شود.

    نتیجه گیری

     بر اساس یافته های تحقیق حاضر، بین هوش هیجانی و مولفه های آن و همچنین بین رفتار شهروندی سازمانی و مولفه های آن با کارآفرینی اجتماعی کارکنان سازمان نظام پزشکی تهران رابطه مثبت و معناداری وجود دارد.

    کلیدواژگان: هوش هیجانی، رفتار شهروندی سازمانی، کارآفرینی اجتماعی
|
  • Moslem Bahadori Pages 7-11

    Convergence Medicine is a new educational, research and therapeutic branch in medicine that could lead to important changes and innovations both in research and clinical care medicine. This new technology was initiated in 2014 and rapidly expanded throughout the world. Convergence Medicine was planned following Converging Technologies in Science [Nanotechnology, Biotechnology, Informatics Technology and Cognitive Science (NBIC)] in 2002. At present many universities, research and educational institutes globally take advantage of Convergence Medicine. Hopefully, by considering the aim and objectives of this new medical technology, many of the existing medical and health issues of the society and communities could be overcome in future. In this evaluation, we have paid attention to the formation of this concept from the initial stage and its associated advantages. By incorporation of Convergence Medicine in the Iranian medical society, strategic policies could be taken in various medical and medical related fields such as health care policies, research, investment in research fields, workforce policies and team work.

    Keywords: Convergence, Convergence medicine, Team work, Interdisciplinary science, Innovative research, Innovative clinical care
  • Seyed Mohammad SeyedMahdi Pages 12-19
    Background

    Few quantitative studies in our country have been conducted to investigate the status of cardiovascular fitness in firefighters. The objective of this study was evaluation of aerobic capacity and its relation with the lifestyle of firefighters.

    Methods

      This study was conducted in 2014 and 165 male firefighters participated in the study. Information such as demographic data as well as medical and occupational records was collected through direct interview. The subjects’ lifestyle was assessed in three areas of physical activity, smoking and Body Mass Index (BMI) status. To assess the aerobic capacity of the participants and to perform the submaximal aerobic fitness test, the ACSM (the American College of Sports Medicine) was used. Using the Persian version of the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ), the level of physical activity of the individuals was assessed by direct interview. Analyses were performed using SPSS 22.0 and a P<0.05 was considered significant.

    Results

    The mean aerobic capacity of the participants was observed to be 34.47 VO2max ml.kg-1.min-1. In terms of physical activity, the mean amount of energy consumed for work-related physical activity was 2534.00 MET-minutes/week. The results of the linear regression analysis showed a significant relationship between physical activity, smoking, BMI and the aerobic capacity (P<0.05).

    Conclusion

    This study showed that maximum physical activity is related to aerobic capacity. Reducing the risk of acute ischemic events in firefighters and increasing maximum aerobic capacity needs focus on the physical activity and life style of firefighters.

    Keywords: Firefighters, Physical activity, Aerobic capacity, Lifestyle
  • Felora Forouzesh Pages 20-27
    Background

    Celiac Disease (CD) is a T cell-mediated disorder. Recent studies suggest the role of chemokines CXCL10 and CXCL11 to promote the arrival of cells into inflamed tissues and in lymphocytic recruitment in active CD. The aim of this study was to investigate the new specific primer pairs for analysis of human CXCL10 and CXCL11 genes in blood samples of CD patients by Polymerase Chain Reaction (PCR) technique and to examine the quantitative expression of these genes in the blood of celiac patients compared with healthy controls.

    Methods

    Blood samples were collected from 10 CD patients diagnosed according to the Iranian Society for Pediatric Gastroenterology and Marsh criteria and 10 as a control group after extraction of RNA from patients and cDNA was synthesized. By bioinformatics analysis, the specific regions of the CXCL10 and CXCL11 genes were designed and exon-exon junction specific primers and PCR was performed. Later gene expression analysis was performed with Real-time PCR.

    Results

    According to the results, all designed primers are highly capable of replicating the desired components. Also, there was a significant increase in expression of two chemokines CXCL10 and CXCL11 genes in the celiac patients compared to control groups (P<0.05).

    Conclusion

    Our results from this study showed that changes in the expression of CXCL10 and CXCL11 genes in celiac patients indicate the role of the inherent immune system in the pathogenesis of CD.

    Keywords: Celiac disease, Specific primer pairs, Chemokines
  • Parvin Raji Pages 28-32
    Background

    Carpal Tunnel Syndrome is one of the most commonly encountered peripheral nerve ending disorders that occurs after compression or strangulation of the median nerve in the wrist tunnel. The functional status is greatly impaired in the daily activities of a patient with Carpal Tunnel Syndrome and may cause problems for the subjects. Therefore, the aim of this study was to investigate the effect of exercise therapy on the functional status of patients with Carpal Tunnel Syndrome.

    Methods

    This study was a single-blind clinical trial on 66 female patients with mild and moderate Carpal Tunnel Syndrome that referred to occupational therapy clinics. Eligible patients were divided into two groups of 33 patients in the intervention and control each. The intervention group, in addition to the common interventions (including medication), received a prescriptive therapeutic treatment, and the control group had common treatments. The Functional status questionnaire or Boston questionnaire was completed in four intervals before, during the intervention (third week), immediately after the intervention and one month after the intervention in the two groups. To analyze the data, independent t-test, paired t-test and general linear model of repeated measure was used in SPSS.

    Results

    Interventions in the intervention group showed a significant difference in functional status (P<0.001) in patients with Carpal Tunnel Syndrome.

    Conclusion

    Exercise therapy can lead to functional improvement in patients with Carpal Tunnel syndrome.

    Keywords: Exercise therapy, Functional status, Carpal Tunnel Syndrome
  • Farahnaz Heshmat Pages 33-37
    Background

    The body’s strategy for coping with pain and stress in the delivery process is the secretion of opioid peptides, including β-endorphins. The aim of this study was to investigate the factors related to the concentration of umbilical cord blood β -endorphins in newborns born of primiparous women.

    Methods

    In this descriptive study, 80 umbilical cord blood samples from neonates of primipara pregnant women were collected in 2 groups of 40 eligible elective cesarean section and normal delivery with gestational age of 38 to 42 weeks, single and low risk, 1 to 2 minutes postpartum, and β-endorphin concentration. The enzyme-linked immunosorbent assay was measured using ELISA kit. Data was analyzed by T-test, Chi-square, Analysis of variance and regression using SPSS 18 software.

    Results

    The mean of cord blood β-endorphins in normal delivery and cesarean section was 38±27.47 and 11.11±19.59 ng/l, respectively. There was a significant difference between the results of the two groups (P=0.03). Exercise during pregnancy was related to β-endorphin secretion (P<0.05), while gestational age, pain reduction methods, duration of the first and second stages of labor, duration of the infusion, and weight of the newborn did not affect β endorphin secretion.

    Conclusion

    Natural delivery can provide the normal function of the body for the mother, fetus and baby and on the other hand, control the risk factors of the mother and the baby and promote maternal and neonatal outcomes.

    Keywords: Beta-Endorphin, Exercise, Normal vaginal delivery, Elective cesarean section
  • Amirashkan Nasiripour Pages 38-42
    Background

    All people in the community must have fair access to health facilities. Failure to supply and distribute specialized human resources is one of the main causes of inequality in health services. This study aimed to identify the human factors affecting the equitable distribution of health and medical facilities in the Social Security Organization.

    Methods

    This study was conducted as descriptive-comparative and cross-sectional. The statistical population included 415 experts and heads of health centers of Social Security Organization who were randomly selected. Data gathering tool, questionnaire and data analysis were performed by SPSS 21 using descriptive statistics and exploratory factor analysis.

    Results

    Based on this research, three factors were found to be possible for the provision of   physician, non-doctor specialist force and specialized staff with female gender as a human factor affecting the fair distribution of health facilities in the Social Security Organization.

    Conclusion

    Considering that one of the most important goals of the health system is the fair distribution of health facilities and, on the other hand, supplying manpower, especially the medical provider, is the key factor in the distribution cycle of health facilities and the lack of human resources leads to inefficiency of other resources namely physical, financial, and equipment, therefore, attention to time and the possibility of providing expert human resources is the prerequisite for making decisions for the allocation of other treatment facilities to different regions as an unavoidable necessity.

    Keywords: Human factors, Equitable distribution, Health facilities, Social security organization
  • Rahman Allahyari Pages 43-48
    Background

    Celiac Disease (CD) is a T cell-mediated disorder. Recent studies suggest the role of chemokines CXCL10 and CXCL11 to promote the arrival of cells into inflamed tissues and in lymphocytic recruitment in active CD. The aim of this study was to investigate the new specific primer pairs for analysis of human CXCL10 and CXCL11 genes in blood samples of CD patients by Polymerase Chain Reaction (PCR) technique and to examine the quantitative expression of these genes in the blood of celiac patients compared with healthy controls.

    Methods

    Blood samples were collected from 10 CD patients diagnosed according to the Iranian Society for Pediatric Gastroenterology and Marsh criteria and 10 as a control group after extraction of RNA from patients and cDNA was synthesized. By bioinformatics analysis, the specific regions of the CXCL10 and CXCL11 genes were designed and exon-exon junction specific primers and PCR was performed. Later gene expression analysis was performed with Real-time PCR.

    Results

    According to the results, all designed primers are highly capable of replicating the desired components. Also, there was a significant increase in expression of two chemokines CXCL10 and CXCL11 genes in the celiac patients compared to control groups (P<0.05).

    Conclusion

    Our results from this study showed that changes in the expression of CXCL10 and CXCL11 genes in celiac patients indicate the role of the inherent immune system in the pathogenesis of CD.

    Keywords: Celiac disease, Specific primer pairs, Chemokines