فهرست مطالب

  • سال چهارم شماره 1 (بهار و تابستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/06/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • سید ابراهیم میرشاه، الهام یوسفی * صفحات 1-19

    در نظام تربیتی قرآن، اعمال انسان با واژه های متعددی توصیف و ارزیابی شده است. مفهوم «عمل صالح» یکی از مهم ترین و پرکاربردترین مفاهیم قرآنی است که اشاره به کیفیتی متعالی از عمل انسانی در مقایسه با سایر اعمال نیک دارد. هرچند واژه های توصیف کننده اعمال نیک در قرآن کریم مشابهت هایی با یکدیگر دارند، اما هر یک دارای مفهومی منحصر به فرد و متمایز نیز هست. از این رو، هدف این مقاله کاوش در معنای «عمل صالح» بر اساس نظریه «انسان عامل» و با تاکید بر ابعاد اجتماعی عمل و بیان وجوه تمایز آن با سایر مفاهیم مترادف است. به این منظور، به استنباط مولفه های عمل صالح بر اساس نظریه مذکور پرداخته شده و از تفاسیر سوره عصر به عنوان شواهدی در راستای تحلیل معنای عمل صالح بهره گرفته شده است. بر مبنای یافته ها، وجوه متمایز عمل صالح از سایر مفاهیم مشابه شامل چهار بعد است: 1. تعقل و خردورزی؛ 2. ایمان و اخلاص؛ 3. عزم و 4. طراحی و آینده نگری که می توان برآیند آنها را تحت مفهوم «راهبردی» بودن ارائه نمود. بر این اساس، عمل صالح عملی راهبردی و انعطاف پذیر است که با توجه به موقعیت خلق می شود. چنین تلقی ای از عمل صالح، مفهومی فردگرایانه نیست، بلکه نشان دهنده حضور فعال و پویای صالحین در جامعه است. در پایان، دلالت های تربیتی و کاربردی این مفهوم برای مدیریت زندگی اجتماعی ارائه شده است.

    کلیدواژگان: عمل صالح، عمل راهبردی، تعقل، عزم، آینده نگری
  • طاهر علی محمدی*، ندا جمشیدی صفحات 21-36
    «فرزندخواندگی» یک حکم امضایی است که طی آن، زوجین، سرپرستی شخصی را که فرزند طبیعی آنها به شمار نمی رود، به عهده می گیرند. فرزندخواندگی نوعی قرابت صرفا حقوقی و نه طبیعی است که در ذیل آن، قانون، یک رابطه ی مصنوعی پدر فرزندی و مادر فرزندی بین دو نفر ایجاد می کند. این رابطه، با وجود آثار مثبت تربیتی، اگر به درستی و در چارچوب شرع صورت نگیرد، چالش هایی فقهی؛ مانند حرمت ناشی از عدم قرابت نسبی و سببی و عدم برقراری نفقه و رابطه ارث بری بین فرزندخوانده و فرزندپذیر را به همراه خواهد داشت که گذشته از نقض غرض شارع از تجویز آن، خود، ممکن است مولد آثار تربیتی سوئی همچون اباحی گری، گرایش به فحشا و منکرات، ایجاد اختلاف میان ورثه و فرزندخوانده، و در نتیجه اختلال در امنیت روانی آنها بشود. در این پژوهش که به روش توصیفی تحلیلی انجام پذیرفته، با بررسی حکم شرعی و انتاج آثار تربیتی فرزندخواندگی از آیات و روایات؛ همچون رشد و تکامل انسانی و فضایل اخلاقی فرزندپذیر و فرزندخوانده، ایجاد و تقویت حس مسئولیت شناسی در آنان، تامین نیازهای مادی فرزندخوانده و جلوگیری از تبعات منفی تنگدستی در او و ایجاد نرمی دل در فرزندپذیر، با تبیین چالش های فقهی و تربیتی آن برخی راه کارهای پیشگیری از آن چالش ها، معرفی و یا پیشنهاد شده است.
    کلیدواژگان: فرزندخواندگی، فرزندخوانده، فرزندپذیر، آثار تربیتی فرزندخواندگی
  • مهدی داوری*، حدیث اسماعیلی، مهیار خانی مقدم صفحات 37-54

    پژوهش حاضر به واکاوی عفت کلامی زبان قرآن کریم در حوزه مسائل جنسی پرداخته است. یکی از نمودهای بارز اخلاقی قرآن کریم، رعایت ادب، عفت و متانت گفتاری در کلام، به ویژه در حوزه انحرافات جنسی است و به گونه ای با لحنی کنایی، مطالب را بیان کرده که باعث شگفتی هر خواننده ای می شود. این جستار بر مبنای روش توصیفی- تحلیلی و با استناد به دیدگاه های واژه شناسان و مفسران، به تبیین آیات قرآن و تحلیل معناشناختی کلمات آن در سوره مبارکه یوسف پرداخته است. می توان واژگان مرتبط را در سه دسته ناظر به اشخاص(مانند «التی‏ هو فی‏ بیتها») ، ناظر به بینش و افکار انحرافی(مانند « همت به و هم بها لو لا ان رای‏ برهان ربه»، « بمکرهن»، « اکبرنه») و ناظر به اعمال انحرافی(مانند«و غلقت الابواب»، «راودته»، «هیت لک») تبیین نمود. می توان مهمترین ویژگی های تعابیر عفت کلامی خداوند را شامل بر پوشیده سخن گفتن(استفاده از ضمایر به جای نام اشخاص)، توصیف جمال همراه با عبارات معنوی و خلاصه گویی و ایجاز دانست

    کلیدواژگان: قرآن، سوره یوسف، حیا، عفت کلام، مسائل جنسی
  • فاطمه وجدانی*، الهام اخلاقی صفحات 55-70
    در زمینه تربیت، روش های گوناگونی وجود دارد. یکی از مداخلات تربیتی غیر مستقیم، «تغافل» است که تا کنون کمتر معیارهایی برای تعیین شرایط مناسب و حدود و ثغور به کار گیری آن ارائه شده و در دسترس مربیان قرار گرفته است. هدف از انجام این پژوهش، شناسایی مبانی انسان شناختی و اصول تربیتی زیربنایی «روش تغافل»، بررسی شرایط، حدود و ثغور و موارد کاربرد یا ممنوعیت کاربرد روش تربیتی تغافل است. روش پژوهش، توصیفی- تحلیلی است. بر اساس یافته ها، تغافل به عنوان یک روش تربیتی ذیل چهار مبنای انسان شناختی و سه اصل تربیتی قرار گرفت. هم چنین، شرایط اثربخشی تغافل در سه محور: موضوع و ابعاد خطای متربی(خطا در سه بعد: بینش و گرایش و کنش)، شخصیت و شرایط متربی(خصوصیات فردی، سن و جنسیت)، و شرایط محیطی مورد بحث قرار گرفته است. واژگان کلیدی: تغافل، تربیت، تربیت اسلامی واژگان کلیدی: تغافل، تربیت، تربیت اسلامی واژگان کلیدی: تغافل، تربیت، تربیت اسلامی
    کلیدواژگان: تغافل، تربیت، تربیت اسلامی
  • بهزاد بسطامی*، زینب السادات حسینی صفحات 71-88
    ایجاد جامعه ی آرمانی در مقیاس تمدنی آن ریشه در آموزه های قرآنی داشته و نقش تربیتی نخبگان جامعه در شکل گیری چنین جامعه ای مهم و راهبردی می باشد. جامعه آرمانی بر اساس آموزه های دینی، خاستگاهی متناسب با شانیت انسان دارد؛ که در نظام احسن خلقت تبلور یافته است. این مقاله بر آن است که رهیاف های وصول به جامعه ی آرمانی، و در نهایت شکل گیری تمدن اسلامی توسط نخبگان، را ترسیم نماید. برای این پژوهش از روش مطالعات توصیفی، تحلیلی منابع جامعه شناسی و متون دینی استفاده شده است. جامعه آرمانی مولود تحول بنیادین و مرحله به مرحله توسط نخبگان و همگرایی عملکرد آنان بوده، و پروسه تغییر و تحول در اهداف خرد و کلان توسط نخبگان کلید می خورد. نقش تربیتی نخبگان در دو مرحله راهبردی مورد توجه است، یکی در بسترسازی ساخت جامعه آرمانی و دیگری در ایجاد و تثبیت آن. همچنین شکل گیری جامعه آرمانی در بستر زمان و پایداری آن زمینه ظهور تمدنی نوین، برآمده از ارزش ها و اعتقادت اسلامی و نیاز جامعه را نوید می بخشد.در نهایت آسیب هایی همچون وابستگی به بیگاانگان، حاکمیت مرفهین، شکستن حدودالهی و تقلید بی اساس توسط نخبگان، زمینه ی افول و نابودی جامعه را فراهم می آورد.
    کلیدواژگان: نخبگان، تربیت، تمدن، جامعه آرمانی
  • سید یوسف محفوظی * صفحات 89-107

    در این مقاله به تبیین نقش تربیتی شنیدن و دیدن، وبسترسازی آن در دیدگاه قرآن و احادیث پرداخته شده است.نظر به اینکه در اسلام این دو نیرو به عنوان منابع بینش انسان قلمداد شده است، بهره گیری از آن ها به منظور تربیت روح و روان آدمی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. به طوری که می توان از رهگذرآن، مسیر زندگی انسان ها و جوامع بشری فراوانی را تغییر داده و آن هارا از حالت رکود و خموشی به وضعیت تحول و پیشرفت ارتقا دهد. وضع فعلی بشریت در مجموع حاکی از آن است که استمداد و استفاده تربیتی از دو نیروی مزبور به شایستگی انجام نمی گیرد، از این روست که مشکلات و پیچیدگی هایی درعرصه های تربیتی به چشم می خورد، به گونه ای که به خاطر آن ها بسیاری از ارزش های انسانی پایمال شده اند. اهداف ما دراین مقاله گوشزد کردن قابلیت های فراوان در دو نیروی نامبرده و نمایاندن راه های بهره گیری کلان ومفید از آن ها در جهت بسترسازی تربیتی موردبحث است. نتایج حاصل از این بحث، استنباط راه کارهای کاربردی، سهل الوصول و نقش آفرین در گستره تعلیم و تربیت می باشد. این مقاله با شیوه کتابخانه ای و توصیفی تحلیلی مطالب فراهم شده است.

    کلیدواژگان: شنوایی، بینایی، تربیت، بسترسازیقرآن، احادیث
|
  • Sayyed Ebrahim Mirshah, Elham Yousefi * Pages 1-19

    The human actions have been described and evaluated by multiple words in the educational context of Quran. The concept of “Amal-e Saleh” is one of the most important and most frequent concepts in Quran that refers to a high quality of human action in comparison to other good actions. Although the words in Quran describing good actions have similarities with each other, each one has its unique and distinctive meaning. Therefore this study aims to explore the meaning of “Amal-e Saleh” based on the theory of “human as an agent” with emphasis on social dimensions of action and to present its differential aspects with other similar concepts. According to the results, the differential aspects of Amal-e Saleh include four dimensions: 1. Rationalism; 2. Faith and Sincerity; 3. Determination and 4. Designing and foresight; while all of them could be abstracted as being “strategic”. Such an interpretation is not an individualistic concept, but rather indicates the active presence of “Salehin” in society. Finally the educational and practical implications of this concept for managing the social life have been elucidated.

    Keywords: Amal-e Saleh, Strategic Action, rationality, Determination, foresight
  • Neda Jamshidi Pages 21-36
    Nowadays, "Child adoption" has become common due to the fact than many men or women are infertile. Thus, couples accept to bring up a kid who is not their biological child. Child adoption creates a kind of pure legal and not a natural relationship between the child and the parents. It is a decision that is made in response to the innate desire to have children or due to social requirements. Despite its positive effects, child adoption might bring about problems and challenges if it is not carried out properly and within the framework of Sharia. These problems include Hurmah (a term in Islamic jurisprudence which means there must be non-intimacy between a man and a woman who are not related biologically or by marriage) due to lack of biological relationships or relationships by marriage between adopting parents and adopted children, parents' not being responsible to pay alimony and lack of inheritance relationship between parents and their adopted children. Therefore, it seems necessary to conduct jurisprudential and legal studies on the topic. In this study, which adopts a descriptive analytical method, problems and challenges facing child adoption are explained by scrutinizing the rules and regulations in the Islamic jurisprudence and law that are related to the topic. Then, some solutions to prevent the problems of non-intimacy, non-inheritance and non-necessity of paying alimony are introduced or suggested.
    Keywords: Adoption, Adoptees, Adopted, adopter, the educative Effects of Adoption
  • MAHYAR KHANI MOGHADDAM, Hadith Asmaili, Mahdi Davari * Pages 37-54

    The present study addresses the placidity vocal analysis of the language of the Holy Qur'anin the field of sexual deviations. One of the obvious moral manifestations of the Holy Qur'an is courtesy, chastity and verbal subtlety in theology, especially in the field of sexual deviations, and a tone of irony, had statements that it would be a surprise to any reader. This study is based on a descriptive-analytical method that by referring to the views of terminologists and commentators, it explains the Qur'anic verses and the semantic analysis of its words in the holy volume of Yusuf. It is possible to associate the related vocabulary in three groups of observer to persons (such as in whose house he was), observer to perceptions and deviant thoughts (such as She was determined to have him and he would certainly have yielded to her, their sly whispers, greatly admired him and ...) and observer to deviant actions (such as And she, sought to seduce him and closed the doors saying: 'Come and ...). One of the most important features of God's verbal chastity can mentioned speaking covered (using pronouns instead of the names of individuals), describing Jamal along with spiritual expressions, and summarizing and exploring.

    Keywords: Sexual deviations, Quran, Sura youssef, Innuendo, Speech dignity
  • Fatemeh Vojdani *, Elham Akhlaghi Pages 55-70
    There are different ways for education. One of the indirect educational interventions is "consciuesly ignore", which has been determined less criteria for the appropriate useage and the limits of its use, available for coaches. The purpose of this study is to identify the the anthropological basis and foundamental educational principles of the "consciuesly ignore” as an educational method , and to examine the extent and scope of of this educational method. The research method was descriptive-analytic. Based on the findings, consciuesly ignore as an educational method was considered based on four anthropological foundations and three educational principles. Also, the conditions of its effectiveness in three axes were discussed: the subject and dimensions of disciple or pupil's error(error in three dimensions: insight, desires and action), his personality and ambient conditions(personal characteristics, age and gender), and environmental conditions. Key word: consciuesly Ignore, education, Islamic education Key word: consciuesly Ignore, education, Islamic education
    Keywords: consciuesly Ignore, education, Islamic education
  • Seyed Yousef Mahfouzi Pages 89-107

    The development of breeding background for audio -visual human training powers according to Holy Quran and Hadiths. Abstract The aim of this paper is to study and pin_pointing the training role of the human hearing and vision abilities and developing their backgrounds according to the holy Quran and Hadiths. Since In Islam, these two God _given graces have been regarded as the main sources for human understanding and perception, using these two human abilities for training and developing human mind and soul are rather important by which the people, s ways living and the attitudes of the human societies change positively and they have been converted from inactive, cold temper to active, warm and progressive temper and nature. Generally, the human training situation in the world proves that man has not used these two human God_given powers properly, as a result of which some problems have accured in the realm of human training and many of the human values have been destroyed. The writer of this paper tries to emphasize and show advantages and powers of human Audio _visual abilities and to emphasize the right ways of using them for developing good human training backgrounds. This paper ultimately presents the direct and well_ depicted , applied solutions for the complicated problems in the realm of human good and positive training and education .The writer of this paper,by using library descriptive analytic approach ,tries to pin-point and evaluate the related cases and their results.

    Keywords: Breeding ground, Hearing, Vision Training, Growth