فهرست مطالب

  • پیاپی 81 (بهار 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/03/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • ابراهیم شیرانی*، حسن ظهور، محمود یعقوبی، سعید امیرزاده، شبنم تشکری صفحات 1-24

    گسترش حساب شده و با برنامه ریزی مناسب در آموزش عالی یکی از معیارها و عوامل توسعه و رشد اقتصادی و فرهنگی هر کشور به شمار می رود. هر چه آحاد جامعه به ویژه جوانان کشور تحصیلات عالی داشته باشند، فرهنگ عمومی جامعه و پتانسیل انجام دادن امور با کیفیت بهتر بالاتر می رود. از طرفی، گسترش نامتوازن، بی رویه، حساب نشده و فله ای آموزش عالی بدون فراهم کردن الزامات  می تواند به کاهش کیفیت آموزش، افزایش نرخ بیکاری و بروز مشکلات اجتماعی و فرهنگی منجر شود. در طی فاصله زمانی ده ساله 94-1384 برنامه های پنج ساله توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران تغییرات گسترده ای از نظر کمی در آموزش عالی کشور رخ داده است. افزایش چشمگیر تعداد دانشجو، افزایش زیاد تعداد دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی و گسترش تحصیلات تکمیلی از جمله شاخصه های این دوران است. در این مقاله ضمن ارائه آمار و اطلاعات مربوط به عواملی از جمله تعداد دانشجویان، تعداد دانشگاه ها و نسبت دانشجو به استاد با تاکید بر رشته های مهندسی در طول برنامه های توسعه چهارم و پنجم، وضعیت آموزش عالی بررسی و تحلیل شده است. مشکلات و مسائل ناشی از چنین تغییرات وسیعی در آموزش عالی مطرح و بررسی، و در نهایت، راهکارهایی برای برون رفت از آنها ارائه شده است.

    کلیدواژگان: آموزش مهندسی، برنامه های چهارم و پنجم توسعه، توسعه آموزش عالی، آینده نگری، تحلیل آموزش عالی
  • جعفرصادق مقدس*، نعیمه یثربی، عباس شجاع الساداتی، مهسا تقوی صفحات 25-45

    فناوری امروزه بشر را می توان مدیون تلاش، نوآوری و خلاقیت مهندسان دانست. مهندسان برآنند تا هر روزه با کشف راه ها و ابزارهای جدید و پیشرفته، زندگی را بر انسان آسان تر کنند. تاثیر بسزای برنامه درسی دانشگاه ها بر توانایی های دانش آموختگان مهندسی و سرعت فناوری عصر حاضر ایجاب می کند که برنامه درسی دانشگاه ها به صورت مداوم ارزیابی و در صورت لزوم، کمبودها و نقاط ضعف آن رفع و تصحیح شود. بدین منظور، می توان از مقایسه برای تشخیص نقاط قوت و ضعف برنامه های درسی بهره برد. علاوه بر این، با پیشرفت هر روزه علوم،  نیاز به جایگزینی روش های سنتی تدریس با روش های نوین تر به منظور یادگیری موثرتر دانشجویان احساس می شود. بدین منظور، با مقایسه برنامه درسی و روش تدریس رشته مهندسی شیمی در دانشگاه های ایران و تعدادی از دانشگاه های برگزیده آمریکا، پژوهش حاضر برای بهبود آموزش رشته مهندسی شیمی در کشور انجام شد. ابتدا درباره شیوه های جدید تدریس رشته های مهندسی در این دانشگاه ها بحث و بررسی صورت گرفت و سپس، دروس اصلی ارائه شده در دانشگاه های مورد مطالعه و دروس مختص گرایش های رایج موجود در این رشته بررسی شد. در نهایت، نتایج به دست آمده از این مطالعه برای بهبود کیفیت شیوه و برنامه آموزشی در کشور    به ویژه در رشته مهندسی شیمی ارائه شد.

    کلیدواژگان: برنامه یزی آموزشی، مهندسی شیمی، به روز رسانی، دانشگاه های برتر، امریکا
  • مهدی پناهی*، مهدی کریمی، حسین علی اخلاقی صفحات 47-67

    ب بدون تردید، مکانیک سیالات یکی از دروس پایه ای و بسیار پرکاربرد در آموزش رشته های مهندسی شیمی و مهندسی نفت است. آموزش عمیق برخی از مفاهیم پایه ای در مکانیک سیالات و انتظار درک آن توسط دانشجویان صرفا از طریق نوشتن برخی از روابط ریاضی مورد نیاز به سادگی امکان پذیر نیست. در این مقاله با ارائه چهار مثال صنعتی و کاربردی، که حاصل چندین سال تجارب نویسندگان این مقاله در مشارکت در طراحی و اجرای چندین پروژه صنعتی در زمینه صنایع نفت و گاز است، برخی از این مفاهیم به زبانی ساده ارائه شده است. مطالعه این مقاله به درک و آموزش مفاهیم مرتبط با سیالات دوفازی، استفاده از معادلات ناویر استوکس و شرایط مرزی، چگونگی تنظیم سطح نفت پایدار نشده در جداکننده های میانی پروژه های فرآورش نفت و گاز در تاسیسات سطح الارضی[1]، چگونگی استفاده از منحنی پمپ ها و کمپرسورهای دور ثابت و دور متغیر در طراحی و همچنین محاسبات افت فشار در خط لوله گاز کمک می کند. این مقاله به عنوان الگویی به عموم مهندسان شاغل در صنعت کمک می کند تا به همین نحو بتوانند مسائل آموزشی را از فرایند هایی که به صورت روزمره با آن سروکاردارند، چه در زمان طراحی و چه در زمان بهره برداری، استخراج و با طرح مسائل کاربردی و ارائه راه حل به طور همزمان، آموزش و درک مفاهیم مهندسی را در انواع  فرایندها و تجهیزات در صنایع گوناگون تسهیل کنند.   [1]. Surface Treatment Facilities

    کلیدواژگان: آموزش، مکانیک سیالات کاربردی، معادلات ناویر استوکس، تنظیم سطح نفت، جداکننده سه فازی، استاتیک سیالات، منحنی پمپ و کمپرسور، افت فشار گاز
  • آمنه کشاورز، سعید احمدی* صفحات 69-84

    پژوهش حاضر با هدف بررسی ارزیابی اثر بخشی برنامه های درسی رشته های ارتباطات و فناوری اطلاعات (ICT) و فناوری اطلاعات و ارتباطات (IT) دانشگاه علمی کاربردی شیراز بر اساس مدل اصلاح شده چشم شایستگی انجام شد.روش پژوهش توصیفی از نوع پیمایشی بود. جامعه آماری پژوهش کلیه دانشجویان رشته های فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) و فناوری اطلاعات (IT) دانشگاه علمی کاربردی شهر شیراز در سال 1396 به تعداد 300 نفر بودند که از میان آنها و با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای نسبتی، 170 نفر به عنوان اعضای نمونه انتخاب شدند. به منظور جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته استفاده و روایی و پایایی آن به ترتیب با استفاده از تحلیل گویه و آلفای کرونباخ محاسبه شد. داده ها با استفاده از آزمون های آماری تی تک نمونه ای، آزمون فریدمن و تحلیل واریانس طرح های تکراری تحلیل شد. نتایج به دست آمده نشان داد که دانشجویان شایستگی های فنی،  زمینه ای و  ادراکی را در سطحی قابل قبول و شایستگی های رفتاری را پایین تر از حد متوسط ارزیابی کرده اند. همچنین شایستگی های ادراکی،  فنی، زمینه ای و رفتاری به ترتیب دارای اولویت یک تا چهار هستند. از طرفی، بین اهمیت شایستگی های فنی، رفتاری، زمینه ای و ادراکی از نظر دانشجویان مهندسی تفاوت وجود داشت که  آزمون تعقیبی بونفرونی نشان داد که این تفاوت فقط بین دو بعد شایستگی های رفتاری و ادراکی از نظر آماری معنادار است.

    کلیدواژگان: شایستگی، چشم شایستگی، برنامه درسی، دانشجویان مهندسی، فاوا
  • محمود نجفی، فرهاد شریعتی*، علی اکبر امین صفحات 85-97

    تحقیق حاضر با هدف شناسایی آسیب های موجود در سازمان آموزش فنی و حرفه ای (شامل سه بعد فرایند، ساختار و محیط) انجام شده است. رویکرد پژوهش حاضر از نظر روش، کیفی بود و سازمان مورد مطالعه آموزش های فنی و حرفه ای استان کردستان بود و لذ،ا مشارکت کنندگان در پژوهش طیف متنوعی از مدیران و کارشناسان بودند. ابزار گردآوری اطلاعات مصاحبه نیمه ساختار یافته بود. مصاحبه ها با توجه به سطح اشباع نظری تا 18 نفر انجام شد. بر اساس یافته ها، سازمان آموزش فنی و حرفه ای استان کردستان در هر سه بعد فرایندی، ساختاری و محیطی دچار آسیب است. بعضی از راهبردهای مهم این پژوهش عبارت از: توجه به پتانسیل های منطقه ای در فرایند نیازسنجی آموزشی، برنامه ریزی برای ارتقای مهارت های کلیدی اقتصاد دانش بنیان همانند خلاقیت، نوآوری و کارآفرینی، برنامه ریزی برای آموزش مهارت های نرم  همانند کار تیمی و اخلاق کار به کارآموزان و پیاده سازی مدیریت یکپارچه آموزش های مهارتی است.

    کلیدواژگان: آموزش های فنی و حرفه ای، آموزش های مهارتی، رویکرد کیفی، مدل سه شاخگی
  • حسین معماریان* صفحات 99-127

    آموزش از راه دور براساس نیازهای روزافزون جامعه به آموزش به وجود آمد. این نوع آموزش ابتدا به صورت پستی انجام می شد و بعدها رسانه های جدیدی همچون رادیو و تلویزیون و امروزه، اینترنت نیز برای آموزش به خدمت گرفته شدند. در کشور ایران اولین تجربه آموزش چند رسانه ای در سال 1352 و با تاسیس دانشگاه آزاد ایران آغاز شد. این دانشگاه فعالیت خود را با دو برنامه تربیت معلم و علوم تندرستی آغاز کرد. برنامه تربیت معلم برای ارائه آموزش بین رشته ای طراحی شده بود، به نحوی که دانش آموختگان بتوانند دو رشته را در سطح دبیرستان تدریس کنند. برنامه علوم تندرستی نیز به منظور پرورش افرادی تدوینشد که بتوانند ضروری ترین خدمات بهداشتی درمانی را در مناطق مختلف به مردم ارائه کنند. از ویژگی های بارز برنامه های آموزشی این دانشگاه آموزش بر مبنای مهارت بود. دانشگاه آزاد ایران در سال 1357 پذیرش دانشجو را به طور محدود آغاز کرد و پس از چندی، با رخداد انقلاب و به دنبال آن انقلاب فرهنگی، از فعالیت باز ایستاد. در این مقاله درباره این تجربه مهم در آموزش برنامه ریزی شده و مبتنی بر کاربرد و دستاوردهای حاصل از آن بحث شده است. در فاصله ای کوتاه نسل بعدی آموزش از راه دور ایران، با تاسیس دانشگاه پیام نور، آغاز شد.

    کلیدواژگان: دانشگاه آزاد ایران، آموزش از راه دور، برنامه تربیت معلم، برنامه علوم تندرستی، آموزش بر مبنای کاربرد، آموزش چندرسانه ای
|
  • Ebrahim Shirani *, Hassn Zohoor, Mahmood Yaghoubi, Saeed Amirzade, Shabnam Taashakori Pages 1-24

    Expanding and appropriate planning in higher education is one of the criteria for economic and cultural development of the country. The higher the education of the society, especially the youth of the country, the higher would be the public culture and potential for better quality work. On the other hand, the heterogeneous, disproportionate, uncounted and ongoing expansion of higher education without providing the requirements will lead to reduction in the quality of education, increase in the unemployment, and the emergence of social and cultural problems. During the ten-year interval, 1384-94 of the two five-year of economic, social, and cultural development programs of the Islamic Republic of Iran, there have been widespread changes in higher education in the country. Specifically, a significant increase in the number of students, in the number of universities and institutes, and in the number of graduate students are among the characteristics of this era. In this paper, analyze is made on the statistics and information related to factors such as the number of students, the number of universities, the ratio of students to faculty members, with emphasis on engineering discipline during the fourth and fifth development plans.  The problems and issues arising from such a large change in higher education are discussed and examined. Ultimately, approaches to overcome such difficulties are presented.

    Keywords: engineering education, fourth, fifth development programs, Higher education, Futurism in Higher Education, Analysis of Higher Education
  • Jafarsadegh Moghaddas *, Naeimeh Yasrebi, Abbas Shojaossadati, Mahsa Taghavi Pages 25-45

    Human technology today can be attributed to the efforts, innovation and creativity of engineers. Engineers will make life easier for humans by discovering new ways and advanced tools. The impact of university curriculum on the skills of engineering graduates and the speed of modern technology requires that the curriculum of universities be continuously evaluated and, if necessary, remedied and corrected for deficiencies and weaknesses. To do this, one can use the comparison to identify the strengths and weaknesses of the curriculum. In addition, with the advancement of science every day, the need to replace traditional teaching methods with more modern methods is essential in order to learn more effectively the students. For this purpose, by comparing curriculum and teaching methodology of chemical engineering in Iran and a number of selected American universities, this paper has been presented to improve the education of chemical engineering in the country. Firstly, discussions about the new methods of teaching engineering courses in these universities have been discussed; then, the main courses provided in these universities and the lessons of current trends in this field have been studied. Finally, the results of this study are presented to improve the quality of the educational method and curriculum in the country, especially in the field of chemical engineering.

    Keywords: Curriculum, Chemical engineering, update, top universities, United state
  • Mehdi Panahi *, Mehdi Karimi, Hosseinali Akhlaghi Amiri Pages 47-67

    Fluid mechanics is certainly one of the basic and very useful courses in chemical and petroleum engineering university programs. Deep understanding of some of the concepts in this course by the students is not easily expected through writing the required traditional mathematical equations alone. In this paper, the authors who have several years of working experiences in design and execution of oil and gas industrial projects, tried to simply present some of the fluid mechanics basics mentioned above through introducing of four industrial examples. Reading this paper helps the readers for good understanding of the concepts of two-phase flow, application and use of Navier-Stokes equations and boundary conditions. Also adjustment of the un-stabilized oil level in a middle stage separator of surface treatment facilities in an oil and gas filed; the use of characteristic curves of fixed speed and variable speed pumps and compressors, and calculations of pressure drop in a gas transfer pipeline. As a pattern, this paper helps the engineers to extract educational examples from the processes, which they are involved in; from design projects or operational plants. By introducing such problems and suggesting a proper solution, they can help for better understanding of engineering concepts.

    Keywords: Education, applied fluid mechanics, Navier Stokes equations, oil level control, 3-phase separator, Pump, compressor curve, Natural gas, Pressure drop
  • Ameneh Keshavarz, Saeed Ahmadi * Pages 69-84

    The current study aimed to evaluate the effectiveness of the curriculum of communication and information technology and ICT in the Shiraz University of Applied Sciences. It is based on the modified eye model of descriptive survey. The statistical population of the study consisted of all 300 students of Information and Communication Technology and Information Technology (IT) in Shiraz University of Applied Sciences of 1396. Among them, 170 were selected as sample members using a random-stratified sampling method. A researcher-made questionnaire was used to collect data. Reliability and validity of the questionnaire were calculated using Cronbach›s alpha and item analysis. Data were analyzed using single sample T, Friedman test, and repeated variance analysis. The results of the findings showed that, from the viewpoint of the students, the status of technical competencies, contextual competencies and perceptual competencies were acceptable at acceptable level, but the behavioral competency status was lower than the average. Also, perceptual, technical, context and behavioral competencies have priority of 1 to 4, respectively. On the other hand, there was a significant difference between the importance of technical, behavioral, contextual and perceptual competencies in engineering students. The Bonferroni post hoc test showed that this difference was only statistically significant between the two dimensions of perceptual and behavioral competencies.

    Keywords: Competency, eye of competence, Curriculum, Engineering students, ICT
  • Mahmood Najafi, Farhad Shariati *, Ali Akbar Amin Pages 85-97

    The purpose of this study was to identify the damages in the Technical and Vocational Training Organization based on the three-dimensional model (process, structure, and environment). In this study which was qualitative, one technical and vocational education in Kurdistan province was studied therefore, the participants were from a diverse range of managers and experts. A semi-structured interview was the instrument utilized for data collection. The interviews were conducted for 18 participants according to theoretical saturation level. Results indicated that the Technical and Vocational Training Organization of Kurdistan province, in all studied dimensions, is at defected statues. To see its more efficacious, steps must be taken towards paying attention to regional potentials in needs assessment. Also enhancing the key skills of knowledge-based economics such as creativity, innovation, and entrepreneurship. Furthermore planning to training the soft skills like teamwork and work ethics to trainees and also planning to the implementation of the integrated management of skills training should be followed.

    Keywords: Technical, Vocational Training, Skill Training, Soft skills, qualitative approach, three-dimensional model
  • Hossein Memarian * Pages 99-127

    Distance education developed due to the growing needs of societies for education. Delivery of this type of education was originally done via mail services and later through multi-medias, such as radio, television and recently cell-phone and internet. The first formal distance education in Iran began in 1972 with establishment of the Free University of Iran. This university started its activity with two under graduate programs: teacher training and health sciences. Teacher training focused on interdisciplinary teaching and health sciences were designed to educate individuals in order to offer crucial health services in remote areas. Skill-based training was the prominent feature of these educational programs. The Free University of Iran registered the first group of students in 1977, and stopped working soon after the Cultural Revolution of 1979. This paper presents the vast experiences gained from this short lived educational activity. Soon after the revolution, Payam-e Noor University started the second generation of distance education.

    Keywords: Free University of Iran, distance education, teacher training program, health sciences program, skilled based training, multi-media education