فهرست مطالب

مطالعات و سیاستهای اقتصادی (نامه مفید) - سال چهاردهم شماره 2 (پیاپی 110، پاییز و زمستان 1397)
  • سال چهاردهم شماره 2 (پیاپی 110، پاییز و زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/08/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • ابوالفضل شاه آبادی*، مریم حسینی صفحه 1

    شاخص پیچیدگی اقتصادی بیانگر میزان و تنوع سبد صادراتی یک کشور است. بررسی ها نشان داده است کشورهایی که علاوه بر داشتن تنوع محصولات، دارای محصولات پیچیده تولیدی نیز میباشند، معمولا از لحاظ اقتصادی پیشرفته تر هستند و انتظار میرود رشد اقتصادی سریعتری داشته باشند. همچنین تاثیر مولفه های اقتصاد دانش بر پیچیدگی اقتصادی در قالب شبکه های بزرگ و پیچیده، این توانایی را به آنها خواهد داد تا مجموعه ای از کالاهای دانش بر را تولید نمایند. از اینرو، مطالعه حاضر به بررسی تاثیر مولفه های اقتصاد دانش بر پیچیدگی اقتصادی کشور ایران با استفاده از روش خود رگرسیونی برداری(VAR) طی دوره 1395-1354 پرداخته است. نتایج نشان میدهد مولفه های اقتصاد دانش از جمله متغیرهای بازبودن تجارت، فناوری اطلاعات وارتباطات و ابداع و اختراع، اثرات مثبت و معنی دار بر پیچیدگی اقتصادی ایران دارند. از اینرو توصیه می شود در جهت ارتباط هرچه بیشتر دانشگاه ها و صنعت و ارائه آموزشهای عملی و کاربردی در راستای آماده سازی دانشجویان برای ورود به صنعت و تولید کشور اقدامات جدی صورت پذیرد.

    کلیدواژگان: پیچیدگی اقتصادی، آموزش، بازبودن تجارت، ابداع، فناوری اطلاعات و ارتباطات
  • آنیتا عظیمی حسینی، بیت الله اکبری مقدم*، مرتضی اسدی صفحه 2

    در این پژوهش با استفاده از الگوی خودرگرسیون برداری بیزین ، به مطالعه سیکل های تجاری و شناخت متغیرهای مهم و تاثیرگذار در ایجاد آن با حضور عوامل نهادی، سیاسی و جهانی در پنج کشور صادرکننده نفتی شامل کانادا، ایران، نیجریه، نروژ و ونزوئلا طی دوره 1996 تا سال 2016 پرداخته شده است. نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که در کوتاه مدت تولید ناخالص داخلی در توجیه بی ثباتی خود بیشترین مقدار را در طول دوره داشته است. در بلندمدت به دلیل افزایش نقش سایر متغیرها نقش تولید ناخالص داخلی کاهش یافته به نحوی که در انتهای دوره به جز کشورهای ایران، نیجریه و ونزوئلا تکانه نفتی در کشور کانادا، تکانه مالی در کشور نروژ از دلایل ادوار تجاری می باشند. همچنین یافته ها نشان می دهد که عوامل سیاسی و نهادی باعث تغییر در نقش تکانه ها گردیده به نحوی که اثر تکانه های تاثیرگذار در بی ثباتی را در بلندمدت کاهش داده است. عوامل سیاسی و نهادی به ترتیب بیشتر در کشورهای ایران و نروژ نقش زیادی را داشته است.

    کلیدواژگان: ادوار تجاری، الگوی خودرگرسیون برداری بیزین (BVAR)، عوامل نهادی، سیاسی و جهانی، نفت
  • رامین خوچیانی*، داریوش حسنوند صفحه 3

    بررسی رابطه میان رشد و توزیع درآمد در ادبیات اقتصادی هم به شکل نظری و هم تجربی از جایگاه ویژه ای برخوردار است. بنابراین جهت علیت بین دو متغیر در کوتاه مدت و بلندمدت، مورد سوال سیاستگذاران و تحلیل گران اقتصادی است. ابزار موجک پیوسته و تحلیل هم حرکتی، توانایی پاسخگویی همزمان تاثیرگذاری متقابل دو متغیر در زمان و مقیاس های مختلف را دارد. در این پژوهش،این رابطه در اقتصاد ایران با دو معیار ضریب جینی و نسبت دهک ها و با استفاده از تحلیل همدوسی موجک طی دوره زمانی 1348 الی 1395 مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج نشان می دهند که بین شاخص های توزیع درآمد و رشد اقتصادی و در مقیاس های زمانی کوتاه مدت و میان مدت(تا 20 فصل و یا 5 سال) همدوسی مثبت برقرار است. به طور خلاصه در بازه زمانی 1357 تا 1364 و در افق زمانی کوتاه مدت و میان مدت رشد اقتصادی و شاخص های نابرابری در یک جهت حرکت کرده اند. همچنین در بلندمدت و در تمام بازه زمانی مورد مطالعه دو متغیر رشد اقتصادی و شاخص های توزیع درآمد هم فاز بوده است.

    کلیدواژگان: رشد اقتصادی، توزیع درآمد، تحلیل موجک، همدوسی، ایران
  • سیده مائده حسینی*، یدالله دادگر، سارا امام قلی پور صفحه 4

    در گردشگری سلامت ضرورت دارد تا میزان عملکرد، مورد بررسی قرار گیرد، لذا مناسب است که مدیران این بخش روش هایی برای استفاده از منابع، جهت دستیابی به کارایی بالا به کار گیرند.در این مطالعه به بررسی کارایی گردشگری سلامت در کشورهای منا و OECD و همچنین برخی استان های ایران پرداخته شده و در نهایت راهکارهایی جهت ارتقاء موقعیت ایران ارائه خواهد شد. روش انجام این تحقیق، تحلیل پوششی داده ها و حالت بازدهی متغیر نسبت به مقیاس خروجی محور و همچنین نرم افزار به کارگرفته شده در این تحقیق DEA Solver می باشد.نتایج نشان می دهد که در بین کشورهای منا کشورهای اردن، امارات و ترکیه بهترین عملکرد را دارند. همچنین ایران در بین 7 کشور مورد بررسی منا در جایگاه 6ام قرار دارد. از کشورهای OECD، اتریش و لهستان کارا می باشند. در مورد استان ها نیز ، تهران، خوزستان و قم بیشترین کارایی را دارند. براساس این مطالعه، سرمایه گذاری در زیرساختها و بازاریابی مناسب، راهکارهای موثر برای گردشگری سلامت کشورها از جمله ایران می باشند.

    کلیدواژگان: گردشگری، گردشگری سلامت، کارایی، تحلیل پوششی داده ها، ایران
  • نازی محمدزاده اصل*، عاطفه خسروی صفحه 5

    بدهی های دولتی با اثرگذاری بر درآمد قابل تصرف خانوارها، مصرف آنها را تحت تاثیر قرار میدهد. این تاثیر گذاری در مواردی به صورت آثار انبساطی و در مواردی باعث کاهش مصرف، سرمایه گذاری و رشد اقتصادی شده است. هدف اصلی این تحقیق بررسی رابطه خطی و غیرخطی مصرف بخش خصوصی و بدهی های دولت در ایران است. برای این منظور دوره 1395- 1358 در نظر گرفته شد و بعد از تایید رابطه غیرخطی با استفاده از روش رگرسیون انتقال ملایم حد آستانه بدهی دولت به دست آمد. نتایج نشان می دهد که رابطه بین بدهی های دولت و مصرف بخش خصوصی از دو رژیم مختلف تبعیت می کند که در پایین تر از حد آستانه رابطه مثبت و در بیش از حد آستانه رابطه منفی میشود. به طور میانگین درصد بدهی دولت به تولید ناحالص داخلی حدود 60 درصد است، اما حد آستانه 46درصد برآورد می شود. لذا سیاستگذاران در ایران نمی توانند از اهرم بدهی های دولتی به عنوان اثر مثبت انبساطی در اقتصاد ایران استفاده کنند.

    کلیدواژگان: بدهی های دولت، مصرف بخش خصوصی، رابطه غیرخطی، مدل آستانه ای
  • امید خداویردی*، محسن مهرارا، مجید رضایی، سید ضیا الدین کیاالحسینی صفحه 6

    هدف از این پژوهش ارایه الگویی مناسب به منظور پوشش ریسک قیمتی واردکنندگان محصولات کشاورزی در ایران می باشد تا بدین وسیله بتواند از نتایج منفی نوسانات قیمت جلوگیری نماید. الگوی پیشنهادی استفاده از قرارداد شبه آتی برای واردکنندگان محصولات کشاورزیمی باشد.برای ارزیابی کارایی این روش، داده های روزانه قیمتهای نقدی و آتی دانه سویا و ذرت در بازه زمانی 5/1/2010 تا 6/8/2018 از بورس شیکاگو گردآوری گردیدگردآوری وپس از پردازش اطلاعات، نتایج در دو حالت بررسی شد. نتایج نشان میدهد که در صورت دسترسی به اتی ها نسبت بهینه پوشش ریسک برای محصول ذرت در رژیم صفر و یک به ترتیب برابر با 0.966572 و 0.0051858 و این نسبت برای محصول دانه سویا به ترتیب 0.977403 و0.019816 بدست آمد. در صورت استفاده از قرارداد شبه آتی، نرخ بهینه پوشش ریسک برای محصول دانه سویا و ذرت به ترتیب برابر با 849/0 و 9065/0 و کارائی پوشش ریسک به ترتیب برای این محصولات برابر با 82 و 78 درصد بدست آمده است.

    کلیدواژگان: نرخ بهینه پوشش ریسک، نرخ نقدی ارز، بازار آتی، مدل مارکوف سوییچینگ
|
  • Abolfazl Shahabadi *, Maryam Hosseini Page 1

    The economic complexity index indicates the extent and variety of the export basket of a country. Studies have shown that countries that, in addition to diversifying products, have sophisticated manufacturing products, are usually more economically advanced and are expected to have faster economic growth. Also, the impact of the components of the knowledge economy on the economic complexity in the form of large and complex networks will enable them to produce a set of knowledgeable goods. Therefore, the present study examines the effect of knowledge economy components on the economic complexity of Iran using Vector Auto Regressive (VAR) during the period of 1975-2016. The results show that components of knowledge economy such as trade openness, information and communication technology and innovation and invention have positive and significant effects on the economic complexity of Iran. Therefore, it is recommended to take serious measures in order to connect the universities and industry and provide practical training to prepare students for entering the industry and the country products.

    Keywords: Economic Complexity, education, Trade Openness, ICT, Innovation
  • Anita Azimi Hosseini, Beitollah Akbari Moqadam *, Morteza Asadi Page 2

    In the current research the business cycles as well as significant variables that are involved in the creation of it due to the presence of institutional,political and global factors in five oil exporting countries including Canada, Iran, Nigeria, Norway, and Venezuela from1996to2016using Bayesian Vector autoregression.The results acquired through variance analysis show that in short term GDP has had the utmost share in the justification of the its instability.In long term due to the increase in the role of other variables,the role of GDP has declined insofar as in the end of the period except to such countries as Iran, Nigeria and Venezuela the oil shock is among the reasons of business cycles in Canada and the same role is undertaken by financial shock in Norway.Moreover,findings show that political and institutional factors have brought about fundamental changes in the role of shocks insofar as they have reduced the effect of shocks involved in instability in long term.Political and institutional factors are respectively playing the most effective roles in Iran and Norway

    Keywords: Commercial Periods, BVAR, institutional, political, global factors, oil
  • Ramin Khochiani *, Darioush Hassanvand Page 3

    The study of the relationship between growth and distribution of income in the economic literature has a special place both theoretically and experimentally. Therefore, the causality between two variables in the short and long term is investigated by policy makers and economic analysts. The continuous wavelet and co-movement analysis have the ability to simultaneously investigate the interaction of the two variables at different times and scales. Hence, it is an appropriate tool for analyzing the relationship between economic growth and income distribution. In this paper, we evaluate this relationship in Iran's economy by Gini coefficient and ratio of deciles and using wavelet coherency analysis during the period 1969-2016.The results show that there is a positive correlation between income inequality and economic growth in the short and medium term (~5 years).briefly, in the period from 1979 to 1985, in the short and medium term, economic growth and inequality have moved in one direction. Also, in the long run and throughout the time period, two variables are in-phase.

    Keywords: economic growth, Income distribution, Wavelet Analysis, Coherency, Iran
  • Seyedeh Maedeh Hosseini *, Yadollah Dadgar, Sara Emamgholipour Page 4

    In health tourism, it is necessary to consider the level of performance, so that managers of this section will use methods to use resources to achieve high performance. This study examines the effectiveness of health tourism in the MENA countries and the OECD,as well as some of the provinces of Iran, and finally, solutions will be presented to improve the situation in Iran. The method of doing this research is data envelopment analysis and variable returns to the output-oriented scale as well as software used in this research, DEA Solver. The results show that among the MENA countries, the countries of Jordan, the UAE and Turkey have the best performance. Iran is also ranked 6th in the 7 countries surveyed. From OECD countries, Austria and Poland are good. In the provinces, Tehran, Khuzestan and Qom are also most effective. Based on this study, investing in infrastructure and marketing is an effective strategy for health tourism in countries such as Iran.

    Keywords: Tourism, health tourism, Efficiency, Data Envelopment Analysis, Iran
  • Nazi Mohammadzadeh Asl *, Atefeh Khosravi Page 5

    Governmental debts mean income reduction and increase of government expenditures with impression on household disposable income that influence on their consumption. This impact, in some cases has expansion positive effects and in some other cases, reduces consumption, investment and economic growth and other values. The main aim of this paper is to study the linear and non-linear relations between consumption of private sector and government debts in Iran. For this purpose, the period between 1358-1395 years was considered and after confirmation of non-linear relation, government debt threshold was achieved by Smooth Transition Regression method . Results show that in the considered time period, the average government debt to GDP was around 60%, but threshold was estimated 46%. In other words, passing threshold causes by increasing government debts and probability of government inability to debts repayment, consumption of private sector will be reduced indirectly. So Policy makers in Iran cannot leverage government debt as a positive expansion in Iran's economy.

    Keywords: Private consumption, Government Debt, Nonlinear effects, Threshold model
  • Omid Khodavirdi *, Mohsen Mehrara, Majid Rezaee, Seid Zia Addin Kia Aloseini Page 6

    The present study aims to provide a model for covering price risks in Iranian importers of agricultural commodities, which may help prevent adverse effects of price fluctuations. The proposed model uses futures-like contracts for agricultural commodity imports. In order to assess the efficiency of the model, daily spot and futures prices of soybeans and corn were collected from the Chicago Mercantile Exchange during the period 05/01/2010 to 06/08/2018. The method of the optimal risk coverage ratio bears crucial importance in these two situations. In the first case, using the Markov switching method, the optimal risk coverage ratio for corn was shown to be 0.966572 and 0.0051858 in the zero and one regimes, respectively. The ratio for soybeans was computed to be 0.977403 and 0.019816 in the zero and one regimes, respectively. Thus, real-world risk coverage should be obtained through using futures-like contracts. optimal risk coverage ratio for soybeans and corn would be 0.849 and 0.9065, respectively, while the efficiency of risk coverage for them would be 82% and 78%, respectively.

    Keywords: The optimal hedge ratio, Spot exchange rate, futures market, Markov switching model