فهرست مطالب

بهبود مدیریت - پیاپی 44 (تابستان 1398)
  • پیاپی 44 (تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • مهدی بهارلو، طاهره میرعمادی*، علیرضا بوشهری، مهدی الیاسی صفحات 1-30
    در این مقاله سعی بر ارایه تحلیلی پیرامون روند نوآوری در نظام عرصه رزم هوایی ایران با تمرکز بر فناوری پهپاد، با توجه به تحولات محیطی و عرصه رزم هوایی مبتنی بر هواپیمای سرنشین دار در طی دهه های 90-1340 است. برای این منظور از نظریه نظامهای اجتماعی- فنی و رویکرد مدیریت راهبردی جاویژه استفاده شده است. راهبرد پژوهش مطالعه موردی، هدف آن توصیفی، مبنای آن تحلیل تاریخی وقایع و رویکرد آن کیفی است. ابزارهای گرداوری داده ها شامل مطالعه اسناد، انجام مصاحبه و تجربه زیسته نویسندگان به منظور ایجاد زنجیره ای از مشاهدات می شود. با تحلیل تحولات این نظام در 5 دوره تاریخی، مشخص گردید که وقوع انقلاب اسلامی و سپس بروز جنگ تحمیلی و محدودیتهای نظام عرصه رزم هوایی مبتنی بر هواپیماهای سرنشین دار در براورده سازی مطالبات عملیاتی، زمینه ساز شکل گیری جاویژه پهپاد و توسعه آن بوده است. هم اکنون فناوری پهپاد با پشت سر گذاشتن مراحل پیش توسعه (سالهای پیش از انقلاب تا پایان جنگ) و توسعه (سالهای 88-1367)، در مرحله اوج گیری قرار دارد. توسعه انتظارات و مطالبات عملیاتی، گسترش شبکه بازیگران و توانمندی های آنان، ایجاد فضای آزمودن دستاوردهای محصولی و فناورانه و توسعه یادگیری ها در فضای حفاظتی جاویژه، موجب توسعه فناوری پهپاد و نفوذ و اشاعه آن در نظام عرصه رزم هوایی شده است. ولیکن تعمیق و جانمایی کامل آن در این نظام، به عنوان یک فناوری مکمل در کنار هواپیماهای سرنشین دار، مستلزم اتخاذ سیاستها و تدابیری اعم از تثبیت چشم انداز و انتظارات، فراهم سازی زمینه حضور بازیگران بیشتر و تقویت بازیگران قبلی و تسهیل در یادگیری و به اشتراک گذاری درس آموخته ها و تجارب است.
    کلیدواژگان: نوآوری در نظام، دیدگاه چندسطحی، بستر محیطی، نظام عرصه رزم هوایی، مدیریت راهبردی جاویژه، فناوری پهپاد
  • سیدسروش قاضی نوری*، سهیل عزیزی، جهانیار بامدادصوفی، ابوالفضل کزازی صفحات 31-60

    اطلاع از چگونگی شکل گیری و توسعه قابلیت های عملیات در سازمان ها به جهت اهمیت این قابلیت ها در شکل گیری مزیت های رقابتی سازمان امری ضروری است. در این مقاله جنبه ها ، نتایج و چگونگی شکل گیری قابلیت کیفیت به عنوان یکی از اصلی ترین قابلیت های عملیات در شرکت های داروسازی مورد بررسی قرار می گیرد. با اجرای یک مطالعه چند موردی در سه شرکت داروسازی در ایران و تحلیل آن، یافته های این تحقیق دلالت بر چهار عامل اصلی در ایجاد قابلیت کیفیت در چنین شرکت هایی دارد. اولین و اساسی ترین عامل منابع داخلی شرکت به ویژه منابعی است که دارای ویژگی های تئوری منبع محور باشند. دومین عامل، مدیریت عملیات در سطوح مختلف تصمیم گیری است که در شکل گیری قابلیت کیفیت اثرگذار بوده اند، عامل بعدی، تاثیر همکاری های بین المللی بر ایجاد قابلیت کیفیت در شرکت های داروسازی بوده است و درنهایت محیط سازمان به عنوان عامل خارجی تاثیرگذار در ایجاد قابلیت کیفیت در نظر گرفته شده است. نتایج این تحقیق با یافته های تحقیقات پیشین در مرور ادبیات مقایسه شده که نتیجه آن صحت این یافته ها بر اساس تئوری های پیشین بوده است.

    کلیدواژگان: مزیت های رقابتی، قابلیت عملیات، شایستگی ها، قابلیت کیفیت، مطالعه موردی
  • محمدرضا عطارپور، کیارش فرتاش*، مهدی الیاسی، علی اصغر سعدآبادی صفحات 61-97
    توسعه نوآوری در کشورهای در حال توسعه و حرکت به سمت اقتصاد دانش بنیان علی رغم اتفاق نظر سیاست گذاران و نیز جامعه سیاست پژوهان بر اهمیت آن، از یک سو بدون دخالت دولت امری بسیار دشوار به نظر می رسد و از سوی دیگر رعایت تعادل بین سیاست های طرف عرضه و تقاضا، جامع نگری لازم و ارتباطات متقابل بین ابزارهای سیاستی دولت بر پیچیدگی این مداخلات افزوده است. در این کشورهای پیشرو این تعادل را با مفهومی به نام آمیخته سیاستی ایجاد نموده اند. از طرفی توسعه تقاضا و در نهایت تولید محصولات دانش بنیان در کشور طی سال های گذشته به کرات در اسناد سیاستی مورد تصریح قرار گرفته، اما به ندرت پاسخ های مناسبی در راستای پیاده سازی این هدف مهم سیاستی ارائه شده است. در این راستا، هدف مقاله حاضر ارائه آمیخته ای سیاستی با بهره گیری از مفاهیمی نظیر شکست های سیستم و روش های تصمیم گیری چندمعیاره فرایندی جدید برای توسعه تولید و تقاضای محصولات دانش بنیان در ایران است. مهمترین استراتژی های توسعه و بکارگیری محصولات دانش بنیان در هر حوزه شکست سیستم به مسائلی نظیر ایجاد زیرساخت ها و استانداردهای لازم در جهت تضمین کیفیت، شفاف شدن تقاضای دولت در حوزه دانش بنیان، استفاده از ظرفیت سرمایه گذاری خارجی در توسعه توانمندی های فناورانه، طراحی و پیاده سازی نظام یادگیری فناورانه تنوع بخشی به خدمات تامین مالی اقتصاد دانش بنیان و شناسایی شرکت های توانمند داخلی مرتبط است. برای اجرایی شدن این استراتژی ها، 15 ابزار به عنوان آمیخته ابزارهای سیاستی از طریق روش گروه متمرکز پیشنهاد و مورد بحث قرار گرفته است.
    کلیدواژگان: ابزار سیاستی، آمیخته سیاستی، شکست سیستمی، توسعه تولید و تقاضای دانش بنیان
  • زهره کریم میان، مهدی محمدی*، محمدمهدی ذوالفقارزاده کرمانی، سیدسپهر قاضی نوری صفحات 99-130
    حکمرانی سیاست STI گستره ی وسیعی از فعالیت های مرتبط با تعاملات پیچیده ی نقش آفرینان مختلف به منظور ایجاد تفاهم میان منافع متضاد را در بر می گیرد. از آن جایی که مفهوم نوآوری ماهیتی افقی وبین بخشی دارد و به عنوان نتیجه تعاملات پیچیده و تکامل نقش آفرینان، نهادها و ارتباطات آن ها شناخته می شود و به علت گسترش محدوده ی آن از علم وفناوری به سایر حوزه های سیاستی مانند آموزش، بهداشت، کشاورزی و صنعت، مطالعه حکمرانی در سیاست گذاری STI ضروری است. در این مقاله، تکامل حکمرانی سیاست گذاری نوآوری در ایران بین سال های 1369 تا 1398 با رویکرد حکمرانی شبکه ای و با استفاده از نگاشت تاریخی داده ها با تکیه بر مصاحبه باخبرگان و مطالعه ی اسناد بررسی شده و چهار دوره ی اصلی شناسایی شده است. دوره اول، توجهات به هماهنگی افقی-سیاسی و توسعه ی کمی آموزش عالی درراستای اهرم کردن نیروی انسانی برای توسعه علمی؛ دوره دوم، توجه به انسجام سیاستی در علم، فناوری و نوآوری و نهادسازی؛ دوره سوم، برنامه ریزی و پایش یکپارچه و سیاست های افقی نوآوری و دوره چهارم، یادگیری و هوشمندی سیاستی و به کارگیری فناوری در بخش های غالب اقتصادی. در این چهار دوره، روند تکاملی حکمرانی، از حکمرانی دستگاهی متمرکز بر آموزش عالی به حکمرانی چندمرکزی و مبتنی بر نوآوری در بخش های مختلف اقتصاد نمایان است. اگرچه مشکلات مهمی نیز باقی مانده که همپوشانی میان نهادها و سیاست ها و ضعف هوشمندی و یادگیری سیاستی در مقایسه با سایر ابعاد و بهینه نبودن مسیر تکامل حکمرانی، مهم ترین آن ها هستند. بر این اساس می توان باطراحی سازوکارهایی متمرکز بر نقاط ضعف و قوت، حکمرانی در این حوزه را بهبود داد.
    کلیدواژگان: سیاستگذاری نوآوری، حکمرانی سیاست نوآوری، حکمرانی شبکه ای، نگاشت تاریخی داده ها، علم، فناوری و نوآوری در ایران
  • فهیمه سادات سعادت یار*، زهرا وظیفه، نور محمد یعقوبی صفحات 131-155

    فرایند توسعه و بهبود خوشه های صنعتی وابسته به مطالعات پیش از پیاده سازی خوشه است به منظور  شناسایی و رفع مشکلات و تسهیل محدودیت هایی که مانع از تحقق بهره وری در خوشه می گردد، این مطالعه، یک تحقیق میدانی است که با استفاده از رویکرد پدیدارنگاری به شناسایی موانع و محدودیت های خوشه صنعت فرش استان سیستان و بلوچستان می پردازد. خوشه تحت مطالعه شامل بسیاری شرکت های خصوصی و دولتی درگیر در این حوزه است که تحت عنوان ذینفعان شناخته می شوند و بیش از 6000 نیروی کار و بافنده را دربر میگیرد. تجزیه و تحلیل پدیدارنگاری نشان می دهد که از نظر ذینفعان، مشکلات ساختاری و رفتاری- اجتماعی، فعالیت های خوشه را برای تحقق دستاوردهای مناسب محدود می سازد. ضمن اینکه محدودیت هایی زمینه ای در استان نیز در پیاده سازی موفق خوشه، دشواری هایی را در سطوح بالاتر باعث گردیده است.

    کلیدواژگان: موانع و محدودیت ها، خوشه صنعتی، صنعت فرش، استان سیستان و بلوچستان، پدیدار نگاری
  • محمدرضا دره شیری، اصغر ابوالحسنی هستیانی*، یگانه موسوی جهرمی، عبدالعلی منصف صفحات 157-218
    یکی از فرضیه های اساسی در توضیح ناکارایی نظام بانکی وجود تعارض منافع مخرب در آن است. هدف این پژوهش تحلیل و ریشه یابی این تعارض منافع و ارائه رویکردهایی برای حل آن است. بر این اساس، یک مدل بازی در چارچوب نظریه نهادگرایی و با نگاه کل نگرانه، برای تشریح رفتار بازیکنان فعال در نظام بانکی توسعه داده شد و وضعیت های تعادل آن، با استفاده از روش گراف، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد وجود تعارض منافع یکی از مهم ترین علل ناکارایی و ناپایداری این نظام در انجام کارکردهای مورد انتظار از آن است که عمده ترین پیشران های آن انحراف در قیمت های نسبی، ناشی از بیماری هلندی و کوتاه بودن افق تصمیم گیری در سطح کلان و میانی حکمرانی این نظام است. به منظور بررسی کارکردهای نهادی مورد نیاز برای حل این تعارض منافع، از روش تحلیل بازی معکوس استفاده شد. نتایج بررسی نشان داد، استقلال سیاست گذار پولی از دولت، کاهش وابستگی بودجه دولت به نفت، شفاف سازی هزینه های دوره عمر اقدامات سیاستی کلان، رویکردهایی برای حل این تعارض منافع است. در شرایط ناکامی برای اصلاح انحراف در قیمت های نسبی، بانک مرکزی باید از قدرت حکمرانی خود برای مهار نیروهای بازار از طریق اجرای رویکرد هایی مانند "ارتقای سیستم نظارت" و یا، "اصلاح ساختار بازار" استفاده بیشتری نمایند.
    کلیدواژگان: نظام بانکی، نظریه بازی، مدل گراف، تحلیل نهادی، نظریه طراحی مکانیسم، بازی معکوس
|
  • Mahdi Baharloo, Tahereh Miremadi *, Alireza Boushehri, Mehdi Elyasi Pages 1-30
    This paper attempts to provide an analysis of the trend of innovation in Iran's air combat regime, focusing on UAV technology and according to the changes of landscape and air combat regime-based on manned aircraft during the 1340-90 decades. For this purpose, the theory of social-technical systems and the strategic niche management approach is used. The research strategy is a case study, its purpose is descriptive, based on historical analysis of events and its qualitative approach. Data collection tools include studying documents, conducting interviews, and the writer's life experience in order to create a chain of observations. Analyzing the changes of this system in the five historical periods, it was discovered that the occurrence of the Islamic Revolution and then the imposed war and the limits of the air combat regime-based on manned aircraft in meeting the operational demands have led to the formation of a UAV niche and its development. At present, UAV technology is at the take-off phase, following the predevelopment phase (pre-Islamic revolution to the end of war) and development (from 1367-1388). The development of expectations, the expansion of the network of actors, the creation of a space for testing technological achievements, and the development of learning in the niche, has led to the development of UAV technology and its penetration and diffusion into the air power regime. However, deepening and embedding it in this system, as a complementary technology alongside manned aircraft, requires the adoption of policies and measures.
    Keywords: System Innovation, Multi-level Perspective, landscape, Air Combat Regime, Strategic Niche Management, UAV Technology
  • Seyed Soroush Ghazi Nouri *, Soheil Azizi, Jahanyar Bamdadsoofi, Abolfazl Kazazi Pages 31-60

    Operational capabilities create competitive advantages in organizations. So, it's important to know how to create these capabilities in organizations. This paper examines aspects and results of quality capability as one of the main operations capabilities of the pharmaceutical companies in Iran and how it is formed. By conducting a multiple case studies in three pharmaceutical companies in Iran and analyzing it, the findings of this research indicate that there are four main factors in creating quality in such companies. The first and most basic factor is the internal resources of company especially those that have the characteristics of the theory of resource-based-view (RBV). The second factor is the factors associated with the operations management that have influenced the formation of quality, the next factor is the impact of international cooperation on the creation of quality capability in pharmaceutical companies, and ultimately the organization's environment has been considered as an external factor contributing to the creation of quality capability. The results of this study were compared with the findings of previous studies in the literature review, which resulted in the validity of these findings based on previous theories

    Keywords: competitive advantages, Operations capability, Competency, Quality capability, multiple case studies
  • Mohammad Reza Attarpour, Kiarash Fartash *, Mehdi Elyasi, Ali Asghar Sadabadai Pages 61-97
    Undertaking innovation in developing countries and transition towards knowledge-based economy is difficult without government intervention; necessity of balance between supply- and demand-side policies, the need for holistic view and the interconnections between government policy instruments has increased the complexity of interventions. Globally, statistics on scientific growth and outcomes of innovation show that there has been no balanced improvement in various dimensions of STI policies in Iran. Leading countries have been able to put this balance in place with a concept called policy mix. This paper tries to propose a policy mix to overcome these complexities and suggests suitable policy instruments via integration policy mix, system failures and multi-criteria decision-making methods. Our results indicate that the most important pragmatic policy actions for development and use of knowledge-based products in each category of system failure are issues such as establishing the necessary infrastructure and setting standards for quality assurance, transparency of government knowledge-based demand, designing and implementing a technology learning system, increasing investment of large firms in R&D, diversification of financial services for funding knowledge-based firms, using foreign investment in favor of improving local technological capabilities of big domestic firms. To implement these actions, 15 tools are proposed in a policy mix which were discussed and finalized by focus group method and semi-structures interviews.
    Keywords: Policy Tools, Policy mix, System failures, Development of knowledge-based production, demand
  • Zohreh Karimmian, Mehdi Mohammadi *, Mohammad Mahdi Zolfagharzadeh, Sepehr Ghazinoory Pages 99-130
    The governance of the STI policy covers a wide range of practices and activities related to complex interactions among different actors in order to converge the conflicting interests in the policy process. Since the concept of innovation is horizontal, inter organizational, and inclusive, and also is known as a result of complex interactions and the evolution of actors, their institutions and their relations, and because of the extension of its scope from science and technology to other policy areas such as education, health, Agriculture and industry, the study of governance in STI policy seems essential. In this article, Iranian innovation policy making governance during 1990 – 2017 is studied by historical data mapping method. Generally, four main stages for STI policy making can be defined: First stage includes attention to horizontal coordination and higher education quantitative development according to human resource based approach to scientific progress. In the second stage, focusing on policy coherence in science,technology, innovation and institutionalization for them. The third stage includes focusing on integrated planning and monitoring & innovation horizontal policies. Finally, in the fourth stage, understanding the importance of policy intelligence & learning and focusing on deployment of technology in different parts of Iran economy. Totally, during these four stages, network governance impact on STI policies from higher education to other parts of Iran economy is significantly emphasized. However, there are some challenges in this category such as overlap between different institutions and policies, inadequate policy intelligence and policy learning and non-optimal evolution of governance.
    Keywords: STI policy, Governance of STI Policy, Network Governance, Historical data mapping, STI in Iran
  • Fahime Sadat Saadatyar *, Zahra Vazife, Noormohammad Yaghoobi Pages 131-155

    According to the literature, the process of development and improvement of the cluster is dependent on complete cognitive studies prior to the implementation of the cluster, which leads to the identification and resolution of problems and facilitates constraints that prevent the achievement of productivity in the cluster. This study carried out a field study using a phenomenographic approach to identify problems and cluster constraints of carpet industry in Sistan and Baluchestan province. The study cluster includes many number of private and public companies involved in this field, known as beneficiaries, and more than 6,000 workforce and weavers. Phenomenographic analysis shows that, in terms of beneficiaries, structural and behavioral social problems, cluster activities limit the achievements of the achievement. In addition, the constraints of the province in the successful implementation of the cluster have caused difficulties at higher levels. Finally, the study ends with the presentation of the outcome space and applied concepts and studies.

    Keywords: Faults, limitations, Industrial cluster, Carpet industry, Sistan, Baluchestan province, phenomenography
  • Mohammad Reza Darrehshiri, Asghar Abolhasani Hastiani *, Yeganeh Mousavi Jahromi, Abdalali Monsef Pages 157-218
    In spite of implementing widespread change programs to promote the banking system, from the law for usury free banking to privatization, banking system inefficiency is still one of the most important economic challenges in the country. Basic assumption of mechanism design theory to explain this failure is existence of destructive conflicts in the system. The purpose of this study is to diagnosis of these conflicts and to propose of approaches to resolve them. Therefore, a graph model, with a holistic view, developed to describe the behavior of main players in the banking system and analyzed its equilibrium states. The results showed that the existence of conflicts is one of the most important causes of inefficiency of the system in performing its expected functions. Main drivers of the conflicts are deviation in relative prices due to the Dutch disease and myopic in decision making in macro and middle levels of governance of the system. In this study, Inverse GMCR method was used to investigate the institutional functions required to conflict resolution. The results showed that monetary policy maker independence from government, reduction of government budget dependence on oil, clarification of life cycle costs (LCC) of macroeconomic policies, approaches to resolve these conflicts. Whatever country fails in implementing above approaches to correct deviation in relative prices, central bank should use its governance power more to control market forces in the banking system.
    Keywords: Banking System, game theory, graph model, Institutional Analysis, Mechanism Design Theory, Inverse GMCR