فهرست مطالب

محیط زیست و توسعه فرابخشی - پیاپی 62 (زمستان 1397)
  • پیاپی 62 (زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/10/27
  • تعداد عناوین: 5
|
  • دانیال ادیب طالقانی*، بهنوش خوش منش صفحات 1-18

    یکی از اثرات تغییرات اقلیمی در دهه های اخیر، تغییرات چرخه های آبی در مناطق مختلف زمین بوده است. از آن جا که این تغییرات می تواند اقتصاد و مهم تر از آن سلامت انسان را تحت تاثیر قرار دهد، مطالعه روند پارامترهای تاثیرگذار برای آمادگی انسان در برابر مشکلات اقتصادی، کمبود آب و غیره در آینده، امری بسیار مهم و ضروری شده است. لذا در این تحقیق، مطالعه روند تغییرات هیدرواقلیمی حوضه آبخیز کن مورد بررسی قرار گرفت که بر اساس نتایج این تحقیق که ابتدا دوره 30 ساله 2014-1985 را تحت آزمون من-کندال و رگرسیون خطی مورد بررسی قرار داد، در این دوره میزان تغییرات اقلیمی به کندی پیش می رود که شامل کاهش اندک بارش و افزایش تبخیر و تعرق پتانسیل و در نتیجه کاهش دبی رودخانه می شود. هم چنین با مطالعه روند تغییرات در سه دوره آتی 2060- 2030 و 2090 توسط مدل GISS-AOM از سری مدل های گردش عمومی، نتایج حاکی از آن است که تبخیر و تعرق روند افزایشی خود را ادامه خواهد داد ولی بارش با وجود نوسانات در دوره های زمانی خاص روند کاهشی خواهد داشت و هم چنین میانگین دمای منطقه که با تبخیر و تعرق رابطه مستقیم دارد، در مقایسه با میاگین دمای جهانی تا اواسط قرن 21 کم تر و بعد از آن بیش تر می شود.

    کلیدواژگان: هیدرواقلیم، منابع آب، من-کندال، مدل گردش عمومی، حوضه آبخیز کن
  • محمدرضا مهماندار، احسان خلیلی*، محمد آریانا، توفیق مبادری صفحات 19-34

    در چند دهه گذشته سیستم های حمل و نقل شهری و اثرات ناشی از آن توجه بسیاری از پژوهشگران را به خود جلب کرده است. تولید چندین آلاینده خطرناک ناشی از این سیستم ها، همواره سلامت انسان ها را در زندگی شهری به خطر انداخته است. تحلیل اثرات سرعت متوسط وسایل نقلیه بر میزان تولید آلاینده های محیط زیست هدف اصلی این مطالعه است. روش پژوهش از نوع توصیفی - تحلیلی است و جامعه مورد مطالعه در این پژوهش مناطق 22گانه شهر تهران هستند. داده های مورد مطالعه در این پژوهش شامل سرعت متوسط حرکتی خودروها و اطلاعات مربوط به سیستم حمل و نقل شهری از طریق بانک اطلاعات راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ و سالنامه های شهرداری تهران دریافت شده است. در این پژوهش در ابتدا، سرعت متوسط حرکتی وسایل نقلیه برای 22منطقه شهر تهران بطور مجزا در دو دهه مختلف بطور میانگین محاسبه شده است. در مرحله بعدی سه آلاینده مهم تولیدی وسایل نقلیه بنام های کربن مونواکسید، گازهای فرار و اکسید نیتروژن برای این مناطق مورد بررسی قرار گرفت و میزان پاکیزگی و آلودگی مناطق مختلف شهر تهران و همچنین علل آن بررسی شد. بررسی ها نشان می دهد که حداقل میزان تولید آلاینده های ناشی از وسایل نقلیه در یک بازه سرعتی خاص اتفاق می افتد و افزایش و کاهش سرعت از این میزان بازه سرعت، سبب افزایش تولید آلاینده های ناشی از وسایل نقلیه می شود. سیستم های حمل و نقل هوشمند برای کنترل سرعت بهترین ایده در جهت کاهش تولید آلاینده های محیط زیست هستند.

    کلیدواژگان: سرعت وسایل نقلیه، آلاینده های محیط زیست، سیستم حمل و نقل شهری، بازه بندی سرعت
  • علیرضا فیضی، سید علی جوزی*، سحر رضایان صفحات 35-48

    مدیریت ریسک های بهداشتی، ایمنی و زیست محیطی در پروژه های ساختمانی همواره به دلیل پرمخاطره بودن ماهیت کاری مورد توجه بوده است. در این پژوهش سعی شد تا فرآیند مدیریت ریسک پروژه ساختمان مرکزی بانک آینده با استفاده از متدهای William Fine، JSA، PFMEA  و EFMEA به ترتیب برای مخاطرات بهداشتی، ایمنی و زیست محیطی انجام شود. جهت تجزیه و تحلیل فراوانی ریسک ها بر حسب نوع و سطح ریسک از نرم افزار SPSS 25 استفاده شده است. نتایج بدست آمده نشان داد که از 43 ریسک شناسایی شده در بخش بهداشتی توسط تکنیک William Fine، 56% در سطح بالا، 28% در سطح متوسط و 16% در سطح پایین قرار گرفتند که بیشتر از نوع مخاطرات ارگونومیکی بودند. در بخش ایمنی نیز با استفاده از تکنیک JSA در مجموع 41 مخاطره برای 21 شغل شناسایی شد که 40% در سطح بحرانی، 51% در سطح هشداردهنده و 7% در سطح پایین قرار گرفتند. بر اساس متد PFMEA از مجموع 28 ریسک شناسایی شده، 50% در سطح بالا، 43% در سطح بحرانی و 7% در سطح هشداردهنده قرار گرفتند که در مجموع دو تکنیک یاد شده ریسک سقوط از ارتفاع و سقوط تجهیزات و مصالح از ارتفاع بیش ترین عدد اولویت ریسک را به خود اختصاص دادند. هم چنین در حوزه زیست محیطی با رویکرد تکنیک EFMEA نیز از مجموع 31 ریسک شناسایی شده، 94% در حد غیرقابل قبول و 6% در ناحیه قابل قبول قرار گرفتند که ریسک آلودگی صوتی و انتشار ریزگردها از بالاترین عدد اولویت ریسک برخوردار بودند. به طور کلی می توان نتیجه گرفت که ریسک های ایمنی بیش از سایر ریسک ها در صنعت ساخت و ساز از لحاظ فراوانی، احتمال و شدت پیامد از اهمیت بیش تری برخوردار می باشند.

    کلیدواژگان: شناسایی مخاطرات و ارزیابی ریسک، صنعت ساخت و ساز، WILLIAM FINE، JSA، PFMEA، EFMEA
  • زهرا میرکازهی*، محمدرضا رضایی صفحات 49-58

    این مطالعه، به منظور بررسی و مقایسه وضعیت آلودگی گرد و غبار راسب شونده و خاک عمقی (10- 25 سانتی متر) به فلزات سنگین کادمیوم، سرب و روی در جهت وزش باد غالب (شمال غرب- جنوب شرق) محل دفن زباله شهر خاش اجرا شد. ابتدا از طریق مشاهده به بررسی وضعیت کنونی محل دفن زباله پرداخته و سپس نمونه ها از 10 ایستگاه در منطقه مورد مطالعه در دی ماه 1392 تهیه گردید. پس از آماده سازی نمونه ها غلظت فلزات سنگین مورد مطالعه با استفاده از دستگاه جذب اتمی اندازه گیری شد. مقادیر شاخص زمین انباشتگی، CF و ریسک اکولوژیکی با استفاده از فرمول محاسبه گردیدند. میانگین غلظت کادمیوم، سرب و روی در گرد و غبار راسب شونده به ترتیب 3/28، 83/1، 1190/65 میلی گرم بر کیلوگرم و در خاک عمقی به ترتیب 3/98، 114/21 و 1885/32 میلی گرم بر کیلوگرم شد. شاخص Igeo در رده آلودگی متوسط تا شدید، فاکتور آلودگی درجه آلودگی خیلی قوی و ریسک اکولوژیکی در رده قابل توجه اندازه گیری شد. نتایج آنالیزداده ها نشان داد ایستگاه شاهد 1 تقریبا بدون آلودگی و سایر ایستگاه ها آلودگی قوی از نظر عناصر سنگین روی، سرب و کادمیوم داشته اند.

    کلیدواژگان: فاکتورآلودگی، خاک عمقی، ریسک اکولوژیکی، فلزات سنگین، خاش
  • سیاوش رضائیان، سید علی جوزی*، سعید ملماسی صفحات 59-70

    تحقیق حاضر با هدف بررسی میزان مشارکت شهروندان منطقه 9 تهران در زمینه حفاظت از محیط زیست انجام شده است. در این پژوهش که به شیوه توصیفی-پیمایشی انجام شده از روش کتابخانه ای، میدانی و ابزار پرسشنامه جهت گردآوری اطلاعات استفاده شده است و داده ها با استفاده از آزمون های آمار توصیفی و استنباطی در نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته اند. با توجه به نتایج به دست آمده از تحقیق حاضر، مجموع میانگین متغیرهای مشارکت ساکنان منطقه 9 در زمینه حفاظت از محیط زیست شهری، معادل 3/1138 و مقدار sig معادل 0/003 به دست آمد که حاکی از مشارکت کافی شهروندان در زمینه حفاظت از محیط زیست می باشد. هم چنین بر اساس نتایج آزمون فریدمن، شهروندان بیش ترین میزان مشارکت را در زمینه حفاظت از پارک ها و فضای سبز محله (با میانگین رتبه ای 8/47) و کم ترین میزان مشارکت را در زمینه مشارکت در نظافت محله (با میانگین رتبه ای 2/81) داشته اند. نتایج نشان داد بین میزان مشارکت زیست محیطی شهروندان و سن، جنس، وضعیت تاهل، تحصیلات و سابقه سکونت رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد. در این پژوهش از آزمون های باکس، لامبدای ویلکز و لون، جهت تحلیل های مربوط به اثرات بین آزمودنی ها استفاده شد که نتایج نشان داد، سطح معنی داری معادل 0/001 می باشد که کوچک تر از مقدار خطا (0/05) است در نتیجه می توان این طور استنباط کرد که مشارکت شهروندان منطقه 9 تهران در حفاظت از محیط زیست شهری، تاثیر معنی داری دارد.

    کلیدواژگان: مشارکت محیط زیستی، آمار استنباطی، منطقه 9 شهر تهران
|
  • Danial Adib Taleghani *, Behnoush Khoshmanesh Pages 1-18

    One of the impacts of climate change is alteration in water cycles in the different parts of the world. Since the impacts can influence economy and importantly, human health, it is necessary to study effective parameters of human readiness against economic issues, water shortages and so forth in the future. Thus, the present research is conducted to study the process of hydro-climatic changes of Kan River basin. The research examined a 30-year period of 1985-2014 using Mann-Kendall test and linear regression. According to the research results, precipitation and discharge decreased slightly; whereas, evapotranspiration (evaporation and transpiration) followed an ascending trend. In addition, studying the changes within three prospective periods 2030, 2060, and 2090 through GISS-AOM of general circulation model series indicated that evapotranspiration maintains an ascending trend; while, precipitation declines despite volatility in particular periods. Moreover, the average temperature of the area, which is directly related to evapotranspiration, decreases to the mid21st century, and then increases comparing to global mean temperature.

    Keywords: General Circulation Model, Hydro-climate, Kan River Basin, Mann-Kendall, Water Resources
  • Mohammadreza Mehmandar, Ehsan khalili*, Mohammad Ariana, Tofigh Mobaderi Pages 19-34

    In the last decades, urban transportation systems and its effectes has attracted attention of researchers. The production of several dangerous pollutants caused by these systems has endangered human health in urban life. Analysis of average vehicle speed on pollutant enviromental is the main goal of this stud .The research method is descriptive – analytical and 22 areas of Tehran city is the region of this study. The used data in this research includes average vehicle speed and the information of urban transportation system have been used traffic police information bank and Tehran municipality yearbook. In this research at first, the average vehicle speed have been calculated for 22 areas of Tehran city separately in two different decades. In the next step, the production of three important pollutants, namely carbon monoxide, volatile gas and nitrogen oxide, have been investigated by vehicles and the level of cleanliness and pollution have been analyzed in different regions of Tehran and its causes. Investigations shows that the emissions of enviromental pollutants by vehicles is occurring at a certain range of speed. Increasing and reducing speed of this range, increases the production of pollutants from vehicles. Intelligent transportation system is the best idea to automatic control the transportation speed to reduce the pollution generation.

    Keywords: Vehicle Speed, Environmental Pollutants, Urban Transportation System, Range of Speed
  • Alireza Feizi, Seyed Ali Jozi *, Sahar Rezaian Pages 35-48

    Health, safety and environmental risk management in construction projects has always been a concern because of the risk nature of the work. In this study, we attempted to manage the risk management process of the future bank central building project using William Fine, JSA, PFMEA and EFMEA methods for health, safety and environmental hazards, respectively. SPSS software was used for frequency analysis of risks by type and level of risk. The results showed that of the 43 risks identified in the health sector by William Fine technique, 56% were at high level, 28% at moderate level and 16% at low level, most of which were ergonomic hazards. In the safety sector, JSA techniques identified a total of 41 hazards for 21 jobs, 40% at critical level, 51% at warning level, and 7% at low level. According to the PFMEA method, out of the 28 identified risks, 50% were at the top level, 43% at the critical level and 7% at the warning level. In total, the two techniques included risk of falling from a height and falling equipment and materials from a height. They prioritized risk. Also in the environmental field with EFMEA technique approach out of 31 identified risks, 94% were unacceptable and 6% were in acceptable area where risk of noise pollution and emission of microbes had the highest risk priority. In general, it can be concluded that safety risks are more important than other risks in the construction industry in terms of frequency, likelihood and severity of consequences.

    Keywords: Risk Identification, Risk Assessment, Construction Industry, William Fine, JSA, PFMEA, EFMEA
  • Zahra Mirkazehi *, Mohammad Reza Rezaei Pages 49-58

    The aim of this study was to investigate the contamination of deposited dust binding and soil deep (10-25 cm) to heavy metals cadmium, lead and zinc in the prevailing wind direction(North West – South East) Khash city's land fill. First, by observing the status of the current landfill deals and Dust samples of 10 stations in the study area was prepared in January 2013. After preparation of the samples, the concentrations of heavy metals using atomic absorption were measured. Igeo, CF and ecological risk calculate dosing the formula were determined. The average concentration of cadmium, lead and zinc, respectively, 3.28, 83.1, 1190.65 mg/kg and in soil deep 3.98, 114.21 and 1885.32 mg/kg respectively was achieved. The Igeo index was classified as moderate to severe pollution, pollution factor of very high degree of pollution and ecological risk was significant. The results of data analysis and estimate that 1 almost no pollution control stations and other stations strong have pollution of heavy metals zinc, lead and cadmium.

    Keywords: Ecological Risk, Heavy Metals, Surface Soil, Contamination Factor, Khash City
  • Siavash Rezaeean, Seyed Ali Jozi *, Saeed Malmasi Pages 59-70

    The purpose of this study was to investigate the participation rate of citizens in district 9 of Tehran in the field of environmental protection. In this descriptive-survey study, a library, field and questionnaire was used to collect information. Data were analyzed using SPSS software using descriptive and inferential statistics. According to the results of the present research, the total mean of participation variables of residents in District 9 in the field of urban environmental protection was 3.1138 and the value of sig was 0.003, which indicates that citizens have sufficient participation in the field of protection from the environment. Also according to Friedman test results, citizens have the highest participation rates in the area of parks and green space protection (with an average rating of 8.47) and the lowest participation rate in the neighborhood cleaning (with an average rating of 2.81) have had. The results showed a positive and significant relationship between the level of environmental participation of the citizens and the age, sex, marital status, education, and residence status. In this study, Box tests, Lambda and Wilcox and Lyon tests were used to analyze the effects between the subjects. The results showed that the level of significance was 0.001, which is smaller than the error value (0.05). The result can be inferred that the participation of citizens in Tehran's 9th district in protecting the urban environment has a significant effect.

    Keywords: Environmental Participation, Inferential Statistics, Tehran 9th District