فهرست مطالب

علوم و فنون بسته بندی - پیاپی 41 (بهار 1399)
  • پیاپی 41 (بهار 1399)
  • تاریخ انتشار: 1399/03/31
  • تعداد عناوین: 7
|
  • مریم رواقی* صفحات 6-15
    امروزه مصرف کنندگان تمایل به مصرف محصولات دوست دار محیط زیست به جای پلاستیک ها دارند. بسته بندی دوست دار محیط زیست از مواد قابل بازیافت و تجدید پذیر تولید می شوند که نه تنها برای افراد بلکه برای محیط زیست نیز ایمن است. بسته بندی بر پایه قارچ یکی از انواع بسته بندی های دوست دار محیط زیست است که در سال های اخیر مورد توجه قرار گرفته است. میسلیوم بخش رویشی قارچ با رشد سریع است که می تواند به هر آنچه اطرافش باشد مانند مواد آلی کم ارزش بچسبد و شبکه بسیار فشرده رشته ای ایجاد کند. پس از آنکه قارچ با شکل و دانسیته مطلوب رشد کرد، به منظور توقف رشد قارچ، مواد خشک می شوند و تحت تیمار حرارتی قرار می گیرند. ممکن است از فرایندهای تکمیلی مانند فشرده سازی و برش لیزری نیز برای دستیابی به شکل و ساختار مورد نظر استفاده شود. محصول تولیدی ماده ای مقاوم به حرارت و آتش، زیست تخریب پذیر و با هزینه پایین است که ویژگی هایی مشابه پلاستیک های فومی سنتزی را دارد. از آن جایی که میسلیوم ها به طور کامل رشد نمی کنند تا بخش های زایشی را ایجاد نمایند، لذا هیچ گونه اسپور و در نتیجه نگرانی از بابت سلامتی وجود ندارد. این مقاله مروری بر وضعیت فناوری موجود در تولید مواد بر پایه میسلیوم و کاربرد آن ها به عنوان جایگزین پایدار برای پلی استایرن است.
    کلیدواژگان: بسته بندی پایدار، زیست تخریب پذیری، فوم، قارچ و میسلیوم
  • مصطفی فلاح دلاور، ناصر صداقت* صفحات 16-25

    کیتین، کیتوزان و الیگوساکاریدهای مشتق شده از آن ها به دلیل دارا بودن فعالیت ضدمیکروبی، غیرسمی بودن و زیست تخریب پذیری، خود را به عنوان یک ترکیب همه کاره، انعطاف پذیر با شرایط مختلف و امیدوارکننده برای آینده مطرح نموده اند و در نتیجه استفاده زیادی در طیف وسیعی از مواد غذایی خواهند داشت. در میان کاربردهای متنوع مواد ضدمیکروبی، بسته بندی یکی از مهم ترین سیستم ها جهت بهبود کیفیت غذا و حفاظت از آن در حین فرایند و انبارداری می باشد که کیتوزان از این نظر منحصر به فرد است. بسته بندی ضدمیکروبی همچنین در افزایش ماندگاری ماده غذایی موثر می باشد. به علاوه خواص عملکردی فیلم های کیتین، کیتوزان و الیگوساکاریدهای آن ها به وسیله ترکیب با سایر مواد پوشش دهنده و ایجادکننده فیلم افزایش می یابد. در این زمینه درک شاخص های موثر بر فعالیت ضدمیکروبی و مکانیسم عمل کیتین و کیتوزان، عامل مهمی در استفاده بهینه از عناصر مورد استفاده در صنعت غذا می باشد

    کلیدواژگان: کیتین، کیتوزان، فعالیت ضدمیکروبی و بسته بندی
  • امید مهدیه*، پریسا کریمی صفحات 26-37
    بسته بندی، یکی از مهم ترین ویژگی های محصول می باشد و آن را بازاریاب خاموش نیز نامیده اند. اهمیت عناصر بسته بندی به اندازه ای است که می توانند بر تصمیم خرید تاثیرگذار باشند. در همین راستا، تحقیق حاضر به بررسی تاثیر عناصر بسته بندی بر رفتار خریداران محصولات غذایی و بهداشتی پرداخته است. مطالعه حاضر از نظر هدف کاربردی و روش، از نوع توصیفی (پیمایشی) می باشد. جامعه آماری از مشتریان فروشگاه های مواد غذایی، محصولات بهداشتی و آرایشی شهر سنندج تشکیل شد. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه استفاده شد که روایی محتوا و پایایی آن (از طریق آلفای کرونباخ) مورد تایید قرار گرفت. پرسشنامه ها به صورت دسترس در بین اعضای نمونه، توزیع و در نهایت 384 پرسشنامه جمع آوری شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و لیزرل تحلیل شدند. یافته های پژوهش حاکی از وجود رابطه معنی دار بین متغیرهای تحقیق می باشد. عناصر تصویری و اطلاعاتی بسته بندی تاثیر معنی داری بر رفتار خرید مصرف کننده دارند و تاثیر عناصر اطلاعاتی بر رفتار خرید، بیشتر از عناصر تصویری می باشد.
    کلیدواژگان: بسته بندی، عناصر تصویری، عناصر اطلاعاتی، رفتار خریدار، محصولات مواد غذایی و بهداشتی
  • شهریار اسلامی تبار*، احسان لامع، نسترن کمیجانی صفحات 38-49

    جهانی سازی در حیطه سلامت یعنی توسعه، اجرا و یکسان سازی قوانین و استانداردهای فنی کالاهای سلامت محور از جمله دارو، تجهیزات پزشکی و لوازم بهداشتی آرایشی که به تعهدات تجارت بین الملل و مقررات تجارت داخلی پیوند خورده است. بسته بندی عنصر ضروری هرگونه عملیات صادراتی است که نه تنها بر ایمنی، بلکه بر هزینه ها، ارتباطات و حتی بازاریابی یک محصول تاثیر می گذارد. مسیولیت بسته بندی صادراتی همواره بر عهده صادر-کننده است و باید اطمینان حاصل کند بسته بندی کالا بر اساس اینکوترمز (از اصطلاحات بین المللی- بازرگانی، برای تفکیک هزینه ها و مسیولیت ها بین فروشنده و خریدار استفاده می شود) بوده و مانع از آسیب به کالا خواهد شد. به خاطر اهمیت بسته بندی کالاهای سلامت محور به سلامت انسان ها، سازمان تجارت جهانی، سازمان غذا و داروی آمریکا، همچنین سازمان استانداردسازی جهانی دستورالعمل ها، مقررات و استانداردهای ویژه ای برای بسته بندی کالاها در تجارت جهانی وضع نموده اند که در این پژوهش به آن ها پرداخته شده است. به منظور تعریف جایگاه بسته بندی در نظام حقوقی بین الملل و تعیین وظایف قانونی تولیدکنندگان؛ در این تحقیق علمی ابتدا به اهمیت بسته بندی در تجارت بین الملل و مسئولیت ها و حقوق تولیدکنندگان و تبعیت آنان از قوانین سازمان غذا و داروی آمریکا و سازمان تجارت جهانی پرداخته شده و با کشورهای مختلف مقایسه گردیده که نتایج مهم و واقعی این تحقیق ممکن است موجب ارتقاء و گسترش جایگاه بسته بندی در نظام حقوقی ایران به ویژه موجب ایجاد یک قاعده محکم در سازمان غذا و داروی کشور گردد.

    کلیدواژگان: نظام حقوقی، بسته بندی، کالا، سلامت محور، تجارت بین المللی
  • فروغ عباسی شهیر*، زاهد احمدی، سمیه محمدی صفحات 50-59

    در طی سال های اخیر، به دلیل اهمیت توجه به محیطزیست تلاش های بسیاری در جهت جایگزینی مواد بر پایه نفتی با مواد زیستی به عنوان مواد دوستدار محیطزیست و تجدیدپذیر صورت گرفته است. در این راستا، پروتیین ها از جایگاه ویژه ای به منظور استفاده در زمینه های مختلف از قبیل: بسته بندی مواد غذایی، دارویی و کشاورزی برخوردار می باشند. کاربرد گسترده این مواد بر پایه زیستی، هنوز به علت محدودیت های ذاتی آن ها از قبیل: فرآیندپذیری ضعیف، شکنندگی، ممانعت کنندگی ضعیف در مقابل گاز و رطوبت و ویژگی های گرمایی و فیزیکی ضعیف، با چالش روبرو است. اضافه کردن افزودنی هایی از قبیل: نرم کننده ها به درون پلیمرهای زیستی، یک روش متداول برای بهبود محدودیت های ذاتی آنها می باشد. به طورکلی، نرم کننده ها به منظور ایجاد انعطاف پذیری، بهبود چقرمگی و کاهش دمای انتقال شیشه ای به مواد پلیمری و زیستی افزوده می شوند. فضاهای خالی ایجاد شده در نتیجه افزودن نرم کننده به درون ماتریس پلیمری، ویژگی های نفوذپذیری آن را افزایش می دهد. هدف این مقاله مروری، بررسی نرم کننده های مختلفی است که در زمینه بسته بندی مواد غذایی به منظور نرم کردن پروتیین آب پنیر؛ ماده ای با ممانعت کنندگی بسیار خوب در برابر اکسیژن و با ویژگی های مکانیکی مناسب، به کار گرفته شده است.

    کلیدواژگان: پروتئین آب پنیر، ترموپلاستیک، نرم کنندگی، فیلم های خوراکی، بسته بندی مواد غذایی
  • فاطمه خوشدونی فراهانی*، عبدالرسول ارومیه ای، انوشه شریفان، زهرا خوشدونی فراهانی صفحات 60-71

    در این تحقیق، فیلم خوراکی مرکب از کربوکسی متیل سلولز با درصدهای مختلفی (0/0، 2/0، 4/0، 6/0%) از روغن کنجد تهیه گردید و خواص فیزیکی، مکانیکی آن مورد بررسی قرار گرفت. از تیمار توام با درصد بهینه، پوشش خوراکی تهیه گردید و خواص میکروبی آن مورد سنجش قرار گرفت. داده های حاصل از آزمایش به روش آزمون فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملا تصادفی مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. آنالیز واریانس نتایج نیز با استفاده از نرم افزار SPSS و مقایسه میانگین ها توسط آزمون چند دامنه ای دانکن انجام شد. بر اساس نتایج حاصله عوامل مکانیکی و فیزیکی نشان داد که میزان مقاومت کششی، مدول الاستیک در پوشش حاوی 2/0 % روغن نسبت به تیمار شاهد کمتر بود و میزان ازدیاد طول افزایش یافت. غلظت روغن اختلاف معنی داری (05/0>p) در نفوذپذیری به بخار آب فیلم های امولسیونی ایجاد نکرد. نتایج بررسی عوامل میکروبی نیز نشان دادند که به لحاظ ضدمیکروبی بودن، پوشش های خوراکی حاوی محلول 2/0 % روغن کنجد همراه با ترکیب سوربات پتاسیم اثر بازدارندگی خوبی بر روی میوه توت فرنگی تازه داشتند.

    کلیدواژگان: کربوکسی متیل سلولز، روغن کنجد، پوشش خوراکی، فیلم خوراکی، توت فرنگی
  • الهام آل حسینی، سید مهدی جعفری*، ارمغان سالم صفحات 72-73
    بسته بندی و طرح روی جعبه که با توجه به نوع و ماهیت محصول انتخاب می شود، می تواند فروش محصولاتی مانند کیک، کلوچه، بیسکویت، کراکر و... را تا حد زیادی تحت تاثیر قرار دهد. مواد بسته بندی، شامل فیلم های انعطاف پذیر با ویژگی ضدرطوبتی و عایق حرارتی، مقوا، کاغذ، جعبه، کارتن، کاغذ شیار دار به عنوان عایق رطوبت، قوطی ها، کارتن به عنوان بسته بندی ضد رطوبتی و لفاف پلاستیکی بسته ها می باشند. فیلم سلولز بازسازی شده و پلاستیک (معمولا پلی پروپیلن) به عنوان فیلم های بسته بندی با ویژگی های ضدرطوبتی و عایق حرارتی استفاده می شوند. فیلم های سلولزی بازسازی شده در ضخامت های مختلفی از حدود 06/0 - 5/1 میلی متر در دسترس هستند و ضخامت حدود 08/0 میلی متر بیشترین استفاده را برای بسته بندی بیسکویت دارد. پلی پروپیلن در مقابل رطوبت نفوذناپذیر بوده و توانایی آن به حدی است که برای دستیابی به عملکرد مشابه فیلم های سلولزی روکش شده ، می توان آن را بسیار نازک تر و با قیمت های رقابتی استفاده کرد. از فویل آلومینیومی در بسته بندی به عنوان پوشش چندلایه با کاغذ مومی، پلی اتیلن یا پلی پروپیلن استفاده می شود. فیلم متالایز، رول یا ورقه های پلیمری است که با یک لایه نازک فلز (معمولا آلومینیوم) پوشش شده است. این محصول براق، به صورت فویل آلومینیومی با هزینه و وزن کمتر است. در این مقاله به معرفی مواد مورد استفاده در بسته بندی کیک، کلوچه، بیسکویت، کراکر و غیره، ویژگی ها، مزایا، معایب و نشانه گذاری آن ها پرداخته می شود.
    کلیدواژگان: فیلم سلولز بازسازی شده، پلاستیک، فویل آلومینیوم و فیلم متالایز
|
  • Maryam Ravaghi * Pages 6-15
    Consumers now have stronger affinity towards eco-friendly products instead of plastics. Eco-friendly packaging is made of recyclable or renewable materials which are sustainable and safe for not only individuals but also the environment. Mushroom- based packaging is one of the eco-friendly materials that have received considerable attention, recently. Mycelium is a fast growing vegetative part of a fungus which latches onto whatever around it like any low value organic matter to create a super-dense network of threads. Once growing in the mold to reach the desired density and shape, the material is dehydrated and heat treated, to stop further growth. Supplementary processes such as compression and laser cutting may also be used to achieve the required shape and structure. The result is a heat and fire-resistant, biodegradable and low cost material that has similar properties like synthetic foam plastics. There is no spore or allergen concern as the mycelium is not fully grown to produce fertile bodies. This paper reviews the current status of technology for production of mycelium based material and its applications as a sustainable alternative for polystyrene.
    Keywords: Sustainable packaging, Biodegradation, Foam, Mushroom, Mycelium
  • Mostafa Fallah Delavar, Naser Sedaghat * Pages 16-25

    Chitin, chitosan and oligosaccharides derived from them, due to their antimicrobial, non-toxic and biodegradable activity have presented themselves as a versatile, flexible and promising compound for the future uses. Among the various applications of these antimicrobial compounds, packaging is one of the most important systems for improving the quality of food and its protection during the process and storage, which is unique in this regard. Antimicrobial packaging is also effective in increasing the shelf life of food. In addition, the functional properties of chitin, chitosan, and oligosaccharide films are enhanced by combining with other film-forming coatings. In this context, understanding the factors affecting antimicrobial activity and the mechanism of action of chitin and chitosan is an important factor in the optimal use of the elements used in the food industry.

    Keywords: Chitin, chitosan, antimicrobial activity, Packaging
  • Omid Mahdieh *, Parisa Karimi Pages 26-37
    Packaging is one of the most important features of a product and is also called the silent marketer. The importance of packaging elements is such that they can affect the purchasing decision. The present research has been conducted to examine the effect of packaging elements on consumers purchase behavior of food and health products. This applied research was conducted with a survey method. The statistical population was composed of food, health and cosmetics products consumers in Sanandaj city stores. The data collection tool was questionnaire that its content validity and reliability (by using Alpha Cronbach test) was validated and confirmed. The questionnaires were distributed by using convenient sampling and and finally 384 questionnaires were collected. Data were analyzed by using SPSS and LISREL software. The findings show that there is a significant relationship between research variables. Visual and informational elements of packaging have a significant effect on consumer purchase behavior. In addition, the effect of informational elements on purchasing behavior is greater than visual elements.
    Keywords: Packaging, visual elements, Informational Elements, Consumer Purchase Behavior
  • Shahriar Eslamitabar *, Ehsan Lame, Nastaran Komijani Pages 38-49

    Globalization in the field of health means the development, implementation and harmonization of the rules and technical standards of health-oriented goods, including medicine, medical equipment and cosmetics, which are linked to the obligations of international trade and domestic trade regulations. Packaging is an essential element of any export operation that affects not only the safety, but also the costs, communications and even marketing of a product. The exporter is always responsible for export packaging and must ensure that the packaging of the product is based on “Incoterms” (“International Commercial Terms”: used to separate costs and responsibilities between the seller and the buyer) and will prevent damage to the product. Due to the importance of packaging health-oriented goods to human health, the World Trade Organization, the Food and Drug Administration, and the World Standardization Organization have set specific guidelines, regulations, and standards for the packaging of goods in global trade. Research has been conducted on them. In order to define the position of packaging in the international legal system and determine the legal duties of producers; In this scientific research, first of all, the importance of packaging in international trade and the responsibilities and rights of producers and their adherence to the laws of the US Food and Drug Administration and the World Trade Organization have been discussed and compared with different countries. Improving and expanding the position of packaging in the Iranian legal system, in particular, will create a strong rule in the country's Food and Drug Administration.

    Keywords: Legal system, Packaging, Goods, Health-oriented, International sale
  • Forough Abbasi Shahir *, Zahed Ahmadi, Somayeh Mohammadi Pages 50-59

    Over the recent years, many efforts have been conducted towards replacing the fossil oil-based materials with biomaterials as eco-friendly and renewable alternatives due to the importance of attention to the environment. Regarding this, proteins is of great importance to be utilized in many different fields such as food packaging, pharmaceutical and agricultural applications. However, extensive applications of these bio-based materials are still challenged by one or more of their inherent limitations, such as poor process ability, brittleness, poor moisture and gas barrier and poor thermal and physical properties. The incorporation of additives such as plasticizers into the biopolymers is a common practice to modify these limitations. Generally, plasticizers are added to both synthetic and bio-based polymeric materials to impart flexibility, improve toughness, and lower the glass transition temperature. The free volume-induced plasticizer’s addition into polymer matrix could enhance the permeability property. This review is targeted to introduce different plasticizers used in food packaging for thermoplastic processing of whey protein as an excellent oxygen barrier material that also provides suitable mechanical properties.

    Keywords: Whey Protein, Thermoplastic, Plasticization, Edible films, Food packaging
  • Fatemeh Khoshdouni Farahani *, AbdulRasul Oromiehi, Anousheh Sharifan, Zahra Khoshdouni Farahani Pages 60-71

    In this research, edible film made of carboxymethyl cellulose with different percentages (0.0, 0.2, 0.4, 0.6%) of sesame oil was prepared and its physical and mechanical properties were investigated. Edible coating was prepared from the treatment with optimum percentage and its microbial properties were measured. The data were analyzed by factorial test in a completely randomized design. Analysis of variance was performed using SPSS software and mean comparisons were performed by Duncan's multiple range test. Based on the results, the mechanical and physical factors showed that the tensile strength, elastic modulus in the coating containing 0.2% oil were lower than the control treatment and the Strain at break point increased. Oil concentration did not show a significant difference (P> 0.05) in water vapor permeability of emulsion films.Antimicrobialedible coatings containing 0.2% sesame oil solution with potassium sorbate composition had good inhibitory effect on fresh strawberry fruit.

    Keywords: Carboxy Methyl Cellulose, Sesame Oil, Edible coating, Edible Film, Strawberry
  • Elham Alehosseini, Seid Mahdi Jafari *, Armaghan Salem Pages 72-73
    The packaging and design on the box, depending on the type and nature of the product, can greatly affect the sales of these products such as cakes, cookies, biscuits, crackers, etc.Packaging materials include flexible films with offering moisture-proof properties and heat sealability, paper, trays, cartons and corrugated paper contributing to the moisture barrier properties of the pack, tins, cartons and cases outside the moisture-proof pack, and shrink wrapping. Regenerated cellulose and plastic based (usually polypropylene) films are used as heat sealable and moisture-proof packaging films. Regenerated cellulose films are available in various thicknesses ranging from about 0.06-1.5 mm and the 0.08 mm is most commonly used for biscuit packaging. Polypropylene is a naturally good moisture barrier and its strength is good to achieve similar performance to coated cellulose films; it can be used at much thinner gauge at competitive prices. Aluminum foil is used in packaging as amultilayer coating with waxed paper, polyethylene or polypropylene. The film is a metallized, roll or polymer sheet which is coated with a thin layer of metal (usually aluminum). This metallic and shiny product is in the form of aluminum foil with lower cost and weight. This paper introduces the materials used in the packaging cakes, cookies, biscuits, crackers, etc., their specification, advantages, disadvantages, and labeling criteria.
    Keywords: Reconstructed cellulose film, Plastic, Aluminum foil, Metallized film