فهرست مطالب

زیست شناسی جانوری تجربی - سال دهم شماره 1 (پیاپی 37، تابستان 1400)
  • سال دهم شماره 1 (پیاپی 37، تابستان 1400)
  • تاریخ انتشار: 1400/06/07
  • تعداد عناوین: 7
|
  • فرشته فلاح دیگسرا، امیر آراسته* صفحات 11-22
    سویا (Glycine max) گیاهی از خانواده بقولات و از مهم ترین گیاهان روغنی است. دانه سویا سرشار از پروتئین و ترکیبات فیتوشیمیایی مختلف، به ویژه ایزوفلاون ها می باشد. هدف از انجام این تحقیق بررسی اثرات آنتی اکسیدانی و مهاری عصاره هیدروالکلی دانه سویا بر استیل کولین استراز و تولید نانوبیوفیبریل های آمیلوییدی در پروتئین آلبومین سرم گاوی به عنوان یک پروتئین مدل است. ابتدا دانه زردرنگ سویا پودر شده، سپس عصاره هیدروالکلی آن تهیه گردید. با روش گاز کروماتوگرافی جرمی، ترکیبات عصاره به دست آمد. اثرات ضدآلزایمری با سنجش فعالیت آنتی آکسیدانی به روش DPPH، بررسی مهار آنزیم استیل کولین استراز به روش المن و بررسی مهار تولید نانوبیوفیبریل های آمیلوییدی به روش جذب سنجی کنگورد انجام شد. از تصویربرداری میکروسکوپ الکترونی گذاره برای تایید حضور رشته های آمیلوییدی استفاده شد. حضور ماده موثره جنیستیین، به مقدار 97/2 درصد و اسیدهای چرب پالمیتیک و لینولییک اسید به ترتیب 11/3 و 69/10 درصد در عصاره دانه زرد سویا تایید شد. بررسی فعالیت آنتی اکسیدانی عصاره سویا با دوزهای مختلف نشان داد که با افزایش غلظت عصاره ، درصد فعالیت آنتی اکسیدانی نیز افزایش می یابد. بررسی مهار آنزیم استیل کولین استراز با استفاده از آنالوگ سوبسترا به نام استیل تیوکولین یدید  (ATCI) نشان داد که با افزایش غلظت عصاره میزان مهار آنزیم افزایش می یابد. میزان عصاره در غلظت های بالا موجب کاهش تولید نانورشته های آمیلوییدی شد. این مطلب با تصاویر میکروسکوپ الکترونی مورد تایید قرار گرفت. دانه های زرد سویا، با اثرات آنتی اکسیدانی و مهاری خوبی که بر آنزیم استیل کولین استراز دارند، می توانند کاندیدای مناسبی برای کاهش عوارض جانبی آلزایمر باشند.
    کلیدواژگان: آلزایمر، آنتی اکسیدان، استیل کولین استراز، جنیستئین، دانه سویا
  • عطا مولودی صالح، سهیل ایگدری*، کیوان عباسی صفحات 23-29

    این تحقیق به منظور بررسی دوشکلی جنسی صفات ریختی ماهی سفید دریای خزر (Rutilus kutum) صید شده از ساحل رودسر و تالاب انزلی استان گیلان با استفاده از روش ریخت سنجی هندسی لندمارک پایه به اجرا درآمد. از سطح جانبی سمت چپ نمونه ها بلافاصله پس از صید عکس برداری شد و سپس با استفاده  از نرم افزار tpsDig2 تعداد 13 نقطه لندمارک تعریف و رقومی سازی گردید. به منظور حذف اثرات غیر شکل از جمله اندازه، جهت و موقعیت آنالیز پروکراست صورت گرفت. با استفاده از تحلیل های مولفه های اصلی (PCA) و تابع تشخیصی (DFA) براساس ارزش P حاصل از Hoteling’s t-test مقایسه شدند. نتایج تفاوت معنی داری را بین دو جنس نر و ماده از لحاظ شکل بدن نشان داد (05/0<P) که تفاوت های مشاهده شده تاییدکننده وجود دو شکلی جنسی در این گونه در فصل تولید مثل است. براساس نتایج جنس ماده دارای عمق بدن بیشتر و  اندازه سر کوچک تر بود که احتمالا به عملکرد تولید مثلی هر جنس مرتبط می باشد.

    کلیدواژگان: آنالیز پروکراست، انعطاف پذیری ریختی، ریخت سنجی، ‏PCA
  • شهرزاد فولادی*، رضا حاجی حسینی، مسعود ترکزاده، هوشنگ حمیدیان صفحات 31-41
    اوریکاز آنزیمی تترامر، کروی و فاقد کوفاکتور و از گروه آنزیم های اکسیدوردوکتاز است. تاکنون تحقیقات زیادی در مورد این آنزیم به دلیل کاربردهایش به عنوان یک عامل درمانی و تشخیصی انجام شده است. بخشی از کیت تشخیصی که برای اندازه گیری غلظت اسید اوریک در خون  استفاده می شود، اوریکاز است. در این تحقیق، تاثیر مایع یونی غیر ایمیدازولی تری اتیل آمونیوم پروپیونات (TEAP) بر عملکرد آنزیم اوریکاز بررسی شد. مایعات یونی نمک هایی با خواص مهمی مانند پایداری حرارتی زیاد، حلالیت زیاد و قطبیت زیاد هستند. برخی از مایعات یونی به عنوان تثبیت کننده برای ذخیره طولانی مدت پروتئین ها استفاده می شوند و ماندگاری پروتئین هایی مانند پروتئین های درمانی و یا صنعتی را افزایش می دهند. در این مطالعه، آنزیم با غلظت های مختلف مایع یونی تری اتیل آمونیوم پروپیونات تیمار شد. نتایج نشان می دهد که تری اتیل آمونیوم پروپیونات تاثیر وابسته به غلظت بر فعالیت آنزیم اوریکاز دارد. استفاده ازمایع یونی تری اتیل آمونیوم پروپیونات با غلظت 1 درصد باعث افزایش فعالیت کاتالیزوری آنزیم در مقایسه با آنزیم تیمارنشده می شود. همچنین دما و PH بهینه برای فعالیت آنزیم بواسطه تیمار با مایع یونی مذکور تغییر می کند. بروز تغییرات در میانکنش های داخل ساختاری آنزیم از جمله تغییر در پیوندهای هیدروژنی، الکترواستاتیک و فعل و انفعالات واندروالس و در نتیجه تغییرات ساختاری آنزیم باعث افزایش فعالیت اوریکاز و بهبود کارایی کاتالیزوری وهمچنین تغییر دما و PH بهینه آنزیم می شود. همچنین براساس نتایج حاصل از محاسبه پارامترهای ترمودینامیک ثابت شد که استفاده از تری اتیل آمونیوم پروپیونات با غلظت 1 درصد باعث افزایش مقاومت حرارتی اوریکاز و جلوگیری ازتغییرات ساختاری و دناتوراسیون  این آنزیم در طی فرایند غیر فعال سازی حرارتی می شود.
    کلیدواژگان: اوریکاز، مایع یونی، مقاومت حرارت
  • نجمه کمالی، علی غلامحسینی* صفحات 43-50
    خانواده سبزقبایان (Coraciidae) جزو راسته سبزقباسانان می باشد که در آفریقا، آسیا، اروپا، استرالیا و گینه نو پراکنش دارند. این خانواده دارای دو جنس Coracias با نه گونه و Eurystomus با چهارگونه می باشد. از این تنوع گونه ای، فقط دو گونه سبزقبای اروپایی (Coracias garrulus) و سبزقبای هندی (Coracias benghalensis) در ایران یافت می شوند. زیست شناسان تکاملی همواره به اهمیت ثبت مناطق تماس پراکنشی در مورد گونه های خواهری و خویشاوند اشاره داشته اند. میزان دورگه زایی در راسته سبزقباسانان حدود 14 درصد گزارش شده است. محدوده تولیدمثلی سبزقبای اروپایی و هندی از نظر جغرافیایی به طور گسترده از هم جدا است. با این حال مرز پراکنش این دو گونه در شرق عراق، غرب و جنوب ایران و در پاکستان به هم نزدیک می شود. اطلاعات خاصی درباره ناحیه تماس بین این دو گونه و دورگه زایی آنها وجود ندارد. لذا در این مطالعه پراکنش این دو گونه در استان فارس (جنوب غربی ایران)، نواحی همپوشانی پراکنشی و احتمال وجود افراد دورگه طی عملیات میدانی متعدد صورت گرفته در بهار و تابستان سال های 1396 و 1397 بررسی شد. نتایج به دست آمده نشان داد که سبزقبای اروپایی به جز باریکه جنوبی استان در تمامی مناطق دیگر استان فارس پراکنش داشته اما پراکنش سبزقبای هندی بیشتر محدود به نیمه جنوبی و غرب استان می باشد. بنابراین این دو گونه در نیمه جنوبی و غربی استان همپوشانی پراکنشی دارند. در بررسی های انجام شده نمونه دورگه ای از نظر الگوی رنگی مشاهده نشد.
    کلیدواژگان: پراکنش جغرافیایی، سبز قبا، گونه
  • مسعود یوسفی، باقر نظامی بلوچی*، امیر عبدوس، بهرامعلی ظاهری، احمد رادمان، نگار نجفی سیاوشان صفحات 51-61
    پرندگان دارای کارکرد های بیشماری در بوم سازگان ها هستند، اما به دلیل فعالیت های انسانی، در معرض تهدیدات مختلفی مانند تغییرات اقلیمی، تغییرات کاربری اراضی و شکار غیرقانونی قرار دارند. مناطق حفاظت شده ابزارهای مهمی برای حفاظت از تنوع زیستی پرندگان هستند این در حالی است که حتی تنوع و توزیع پرندگان در این مناطق ناشناخته مانده است. در مطالعه حاضر غنای پرندگان و گونه های زادآور پارک ملی توران طی سال های 1398 تا 1400 بررسی شد. بر اساس نتایج حداقل 92 گونه پرنده در این پارک زیست می کنند. همچنین شواهد قطعی از زادآوری 33 گونه پرنده در پارک به دست آمد. از گونه های ثبت شده در پارک ملی توران دو گونه عقاب شاهی و هوبره آسیایی در طبقه "آسیب پذیر"، گونه سبزقبا در طبقه "نزدیک به تهدید"، دو گونه عقاب شاهی و هوبره در ضمیمه I سایتس و دو گونه دلیجه و ترمتای در ضمیمه II سایتس قرار دارند. از ارزش های قابل توجه منطقه، تنوع پرندگان شکاری و زادآوری زاغ بور و هوبره آسیایی در اکوسیستم های بیابانی و استپ های نیمه خشک کوهپایه ای است. براساس بررسی های میدانی حضور تعداد زیاد دام اهلی در اطراف پارک و لگدمال کردن آشیانه ها، تعداد بالای شتر و خشک سالی های متوالی مهمترین تهدیدات پرندگان در پارک ملی توران هستند.
    کلیدواژگان: پارک ملی توران، پرندگان، حفاظت، زادآوری، زاغ بو‏
  • عباس عاشوری*، سید فرشید فلاح، فرهاد حسینی طایفه صفحات 63-69
    مطالعه حاضر با هدف شناخت زیست شناسی جوجه آوری کشیم بزرگ از فروردین تا شهریور 1394 در غرب تالاب انزلی انجام شده است. در مجموع 56 آشیانه در این مطالعه شناسایی شد. به ترتیب، 18 و 20 جفت کشیم بزرگ هم زمان در دو کلنی مجزا از اواسط فروردین ماه تا اواسط اردیبهشت ماه و تقریبا پس از دو ماه 18 جفت دیگر با حداقل فاصله 100 متری از یکدیگر در میان کلنی بزرگ پرستوهای دریایی تیره در پهنه آبی غرب تالاب انزلی آشیانه سازی و جوجه آوری کردند. میانگین اندازه دستجات تخم= 85/0±91/3 (تعداد= 56)، میانگین وزن تخم ها= 01/3±8/38 گرم (تعداد= 68) و میانگین حجم تخم ها= 6/3±00/37 سانتی متر مکعب بود. این بررسی نشان داد، کشیم بزرگ دوره جوجه آوری طولانی در غرب تالاب انزلی (بیش از 170 روز) دارد و با توجه به وجود پهنه آبی وسیع و مواج در بهار و همچنین حضور پرندگان شکاری از جمله سنقر تالابی، آنها ابتدا آشیانه ها را در کلنی و در کنار و میان توده های کوچک گیاهان آبزی بن در آب می سازند و در ادامه با افزایش تدریجی رشد و حجم توده گیاهان آبزی غوطه ور در پهنه آبی تالاب و شروع آشیانه سازی پرستوهای دریایی تیره، آشیانه های مجزا در میان کلنی های بزرگ پرستوهای دریایی تیره بنا می کنند که احتمالا از راهبرد های کشیم بزرگ برای افزایش تعداد زاده ها در یک سال می باشد.
    کلیدواژگان: آشیانه، تالاب انزلی، تخم، راهبرد های جوجه آوری، گیلان
  • شادان گل اندام، صالح طباطبائی وکیلی*، خلیل میرزاده صفحات 71-79

    هدف از تحقیق حاضر، بررسی تاثیر سطوح مختلف عصاره نعناع فلفلی بر کیفیت منی قوچ عربی بود. اسپرم گیری از 12 راس قوچ عربی به طور هفتگی به مدت 8 هفته انجام و منی آنها بلافاصله با هم مخلوط شد. نمونه های منی مخلوط و رقیق شده به 5 قسمت تقسیم و سطوح صفر، 50، 100، 150 و 200 میکرولیتر در میلی لیتر عصاره نعنافلفلی دریافت کردند. در زمان های مختلف نگهداری منی رقیق شده حاوی تیمارهای آزمایشی (صفر، 24، 48 و 72 ساعت) به صورت مایع تحت دمای 5 درجه سلسیوس، فراسنجه های کیفی منی بررسی شدند. بلافاصله پس از اسپرم گیری، کمترین میزان تحرک کل و زنده مانی اسپرم متعلق به سطح 200 عصاره نعناع فلفلی بود (05/0<P). 24 ساعت پس از اسپرم گیری، سطوح 150 و 200 عصاره نعناع فلفلی میزان ناهنجاری های مورفولوژیکی اسپرم را افزایش دادند. در این زمان، کمترین میزان سلامت غشای پلاسمای اسپرم مربوط به سطح 200 عصاره نعناع فلفلی بود (05/0<P). 48 ساعت پس از اسپرم گیری، بیشترین جنبایی کل، زنده مانی و سلامت غشای پلاسمایی اسپرم مربوط به گروه شاهد بود (05/0<P). 72 ساعت پس از اسپرم گیری، اختلاف آماری معنی داری بین تیمارها برای تمام فراسنجه های کیفی اسپرم یافت نشد. در این زمان، بیشترین غلظت مالون دی آلدهید (MDA) پلاسمای منی مربوط به سطح 100 عصاره نعنافلفلی یود (05/0<P). به طور کلی، با افزودن سطوح مختلف عصاره نعنافلفلی به رقیق کننده و نگهداری منی رقیق شده قوچ عربی به حالت مایع در 5 درجه سلسیوس، غلظت های به کار رفته عصاره نعناع فلفلی نه تنها سبب بهبود فراسنجه های کیفی اسپرم ها نشد، بلکه اثر مخربی هم داشت.

    کلیدواژگان: آنتی اکسیدان، قوچ، کیفیت اسپرم، نعناع فلفلی
|
  • Fereshteh Fallah Digsara, Amir Arasteh * Pages 11-22
    Soybean (Glycine max) is a plant of the legume family and one of the most important oil plants. Soybean is rich in various proteins and phytochemicals, especially isoflavones. The aim of this study was to investigate the antioxidant and inhibitory effects of hydro-alcoholic extract of soybean seed on acetyl cholinesterase and production of amyloid nanobiofibrils in bovine serum albumin protein as a model protein. First, the yellow soybean seeds was powdered, then its hydro-alcoholic extract was prepared.  The extracts composition were obtained by GC-MS spectroscopy. Anti-Alzheimer's effects were performed by measuring antioxidant activity by DPPH method, Inhibition of acetylcholinesterase by ellman method and inhibition of the production of amyloid nanobiofibrils by congored absorption method. Transmission electron microscopy was used to confirm the presence of amyloid fibrils. The presence of genistein active component in yellow soybean seed extract was confirmed by 2.97% and palmitic and linoleic acids by 3.11 and 10.69%, respectively. Investigation of antioxidant activity of soybean extract in different doses showed that with increasing the concentration of the extract, the percentage of antioxidant activity also increases. Investigation of acetylcholinesterase inhibition using a substrate analogue called acetylthiocholine iodide (ATCI) showed that with increasing the concentration of the extract, the amount of enzyme inhibition increases. The amounts of extract at high concentrations reduced the production of amyloid nanofibrils. This was confirmed by electron microscope images.Yellow soybeans, with their good antioxidant and inhibitory effects on the acetylcholinesterase enzyme, can be a good candidate for reducing the side effects of Alzheimer's.
    Keywords: Acetylcholinesterase, Alzheimer, antioxidant, ‎Genistein, Soybean‎
  • Atta Mouludi Saleh, Soheil Eagderi *, Keivan Abbasi Pages 23-29

    This study was conducted to study sexual dimorphism of Caspian kutum, Rutilus kutum collected from the Rudsar coast and Anzali Wetland, Guilan Province. After collecting, the left lateral face of the fresh specimens were photographed, then 13 Landmark-points were defined and digitized using tpsDig2 software. Generalized procrustes analysis was performed to eliminate non-shape effects, including size, direction and position. Then date was analyzed using principal component analysis (PCA) and discriminant function analysis (DFA) based on P-value obtained from Hoteling’s t-test. The results showed a significant difference in the body shape of the male and female (P<0.05). The observed differences confirm the presence of the sexual dimorphism in the study species during reproductive season. The observed morphological can be shown presence of the sexual dimorphism in this species. Based on the findings, the females have deeper body and smaller head, which can related to reproductive performance of each sex.

    Keywords: morphology, Phenotypic plasticity, generalized ‎procrustes analysis, PCA‎
  • Shahrzad Fouladi *, Reza Haji Hosseini, Masoud Torkzadeh, Hooshang Hamidian Pages 31-41
    Ionic liquids (ILs) are salts that can affect the structure, stability, and function of proteins. Researchers have recently been interested in finding ionic liquids that increase the stability, activity and solubility of enzymes. In this study, efforts are made to investigate the effect of triethylammonium propionate (TEAP) on the function of urate oxidase (UOX). We treated the enzyme in different concentrations of TEAP. The volume percentages of TEAP in the solvent phase are 0.5%, 1%, 2%, 5%, 10% and 15%. The results  indicate that TEAP has a concentration-dependent effect on the activity of UOX enzyme. The use of 1% TEAP ionic liquid increased the enzymatic activity in comparison to untreated enzyme. We concluded that  this ionic liquide was able to alter the structure of the uricase in a way that increased the activity and improve its catalytic efficiency of the enzyme. Also the thermodynamic prameters such as ΔG#, ΔH#, and ΔS# values indicate that the use of 1% of triethylammonium propionate increases the thermostability of uricase and reduces the conformational changes of this enzyme during thermal inactivation process.
    Keywords: ionic liquid, thermostability, Urate oxidase‎
  • Najmeh Kamali, Ali Gholamhosseini * Pages 43-50
    The Rollers or Coraciidae (Passeriformes) are distributed in Africa, Asia, Europe, Australia, and New Guinea. The family has two genera including Coracias with nine species and Eurystomus with four species. Of this species diversity, only European Roller (Coracias garrulus) and Indian Roller (Coracias benghalensis) are found in Iran. Evolutionary biologists have always emphasized the importance of recording contact zones for sister species and relatives. The occurrence of hybridization in Coraciiformes was reported at about 14%. The reproductive range of European and Indian roller is broadly geographically separated, however their geographic distributions are in contact in eastern Iraq, western and southern Iran, and Pakistan. There is no information on the contact zone and hybridization between the two species. Therefore, in this study the distribution of these two rollers in the Fars province (southwestern Iran), contact zone and hybridization were investigated in fieldworks conducted during spring and summer in 2017 and 2018 years. The results showed that the European Roller was distributed throughout all of Fars province except narrow range in the south of the province but the distribution of Indian Roller is more restricted to the southern and western half of the province, so the two species has overlapping zones in the southern half and western parts of the province. In the present study, no hybrid specimens were observed in terms of plumage colors.
    Keywords: Geographic distribution, Roller, Species‎
  • Masoud Yousefi, Bagher Nezami *, Amir Abdoos, Bahramali Zaheri, Ahmad Radman, Negar Najafi Siavashan Pages 51-61
    Birds provide important ecosystem services, but they face several threats like climate change, land-use change, and illegal hunting. Protected areas are important tools for the conservation of avian diversity however their avian diversity and distribution poorly studied in Iran. In this study, we present the result of our field observations of avifauna and breeding birds of Touran National Park, Semnan province between 2019 and 2021. We recorded 92 bird species in the national park and confirmed the breeding status of 33 species, some of which, namely Eastern Imperial Eagle, Asian Houbara Bustard, and European roller are threatened. Eastern Imperial Eagle and Asian Houbara Bustard are listed on Annex I of CITES and Eurasian Kestrel and Merlin are listed on Annex I of CITES. Diversity of bird of prey, breeding of the Persian Ground Jay and Houbara Bustard in the desert and semi-arid steppe ecosystems are some of the remarkable values of the Touran National Park. According to the field surveys, the presence of large numbers of domestic animals around the Park and the trampling of bird nests, the high number of domestic camels, and successive droughts are the most important avian threats in the Touran National Park.
    Keywords: Birds, breeding, Conservation, Persian Ground ‎Jay, Touran National Park
  • Abbas Ashoori *, Seyed Farshid Fallah, Farhad Hosseini Tayefeh Pages 63-69
    This study aimed to describe the breeding biology of the Great Crested Grebe during the breeding season from April to September 2015 in the western part of Anzali wetland. A total of 56 nests were identified during this survey. Totals of 18 and 20 Great Crested Grebe nests were built simultaneously in two separate colonies from mid-April to early May, and in addition at least two months later, a further 18 nests with a minimum distance of 100 meters from each other within Whiskered Tern colonies. The mean clutch size was 3.91±0.85 (n= 56), the average weight of the eggs was 38.8±3.01 g (n= 68) and the average volume of eggs was 37.00±3.6 cm3 (n= 68). This study showed that Great Crested Grebes have a long breeding period in the western part of Anzali wetland (more than 170 days). Breeding success is affected by the large area of the water body which has large waves in spring, as well as the presence of predators such as Marsh Harrier. The first nests in the colony are constructed in the margins of the wetland and among small clumps of reeds. Subsequently, with the gradual increase in the growth and biomass of submerged water plants in the water body and the start of Whiskered Tern nesting on these water plants, the grebes build individual nests among the large colonies of Whiskered Terns. This may represent a specific breeding strategy of the Great Crested Grebe to increase the number of chicks reared during the breeding season.
    Keywords: Anzali Wetland, Breeding strategies, Egg, Nest, ‎Guilan
  • Shadan Golandam, Saleh Tabatabaei Vakili *, Khalil Mirzadeh Pages 71-79

    The aim of this study was to investigate the effect of different levels of peppermint extract on semen quality of Arabi rams. Semen was collected from 12 Arabi rams weekly for 8 weeks and immediately mixed, and then were divided into 5 parts and received zero, 50, 100, 150 and 200 μl/ml of peppermint extract. At different storage times of diluted semen containing treatments (zero, 24, 48 and 72 hours) in liquid condition, semen quality parameters were evaluated. Immediately after sperm collection, the lowest total motility and sperm viability belonged to the level of 200 peppermint extract (P<0.05). At 24 hours, levels 150 and 200 of extract increased the rate of morphological abnormalities of sperms. At this time, the lowest level of sperm plasma membrane integrity was related to the level of 200 peppermint extracts (P<0.05). 48 hours after sperm storage, the highest total motility, viability and plasma membrane integrity of sperms were belonged to the control group (P<0.05). 72 hours after semen storage, no statistically significant differences were found among treatments for all sperm quality parameters. At this time, the highest concentration of malondialdehyde (MDA) in seminal plasma was related to the level of 100 μl/ml peppermint extract (P<0.05). In general, by adding different levels of peppermint extract to the diluent and maintaining the diluted semen of the Arabi ram in a liquid state at 5°C, the concentrations used of peppermint extract not only did not improve the qualitative parameters of the sperm, it also had a devastating effect.

    Keywords: antioxidant, Peppermint, Rams, sperm quality