فهرست مطالب

  • پیاپی 89 (زمستان 1400)
  • تاریخ انتشار: 1401/02/01
  • تعداد عناوین: 15
|
  • صفحات 963-966
  • بتول بهشتی*، سعید صفایی موحد، خسرو باقری صفحات 967-982
    هدف

    پژوهش حاضر با هدف پی بردن به اهمیت برنامه‎های درسی به عنوان یکی از عناصر یا خرده‎نظامهای اصلی آموزش عالی که می‎تواند نقش غیر قابل انکاری در راستای تحقق اهداف و رسالتهای دانشگاه ها داشته باشد، انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دانشکده روان‎شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران است. این پژوهش برگرفته از شرایط فعلی حاکم بر نظام آموزشی است و تجربه زیسته دانشجویان از اسلامی‎سازی برنامه‎های درسی، از دیگر اهداف آن به شمار می‎رود.

    روش

    با توجه به ظرفیت شگرف رویکردهای کیفی، به ویژه روش پدیدارشناسی، از مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده شده است. جمع‎آوری داده‎ها در مصاحبه با 75 نفر که با روش نمونه‎گیری هدفمند انتخاب شدند، به اشباع رسید. داده‎ها با استفاده از راهبرد هفت مرحله‎ای کلایزی تفسیر و توصیف شد

    یافته ‎ها

     یافته‎ها حاکی از آن است شرکت‎کنندگان در این پژوهش، نگاهی عمیق به موضوع پژوهش داشتند. از نظر این افراد، مسئله اسلامی‎سازی برنامه درسی نیازمند بررسی عمیق و تعمق گسترده است.

    نتیجه ‎گیری

    نتایج پژوهش ضمن بازنمود چنین تحلیلهایی نشان داد برای پیمودن این مسیر پر فراز و نشیب باید همه رویکردها و عوامل مختلف علمی و سیاسی و فرهنگی در نظر گرفته شوند.

    کلیدواژگان: ادراک، اسلامی‎سازی، برنامه‎های درسی، پدیدارشناسی، دانشجویان، آموزش عالی
  • محسن داودآبادی فراهانی*، مهدی رعایائی، مجید طرقی اردکانی صفحات 983-1002
    هدف

    یکی از مقاطع مهم نظام آموزشی هر کشور، مقطع آموزش عالی است که وظیفه آن تربیت نیروی متخصص در زمینه های مختلف اقتصادی، مدیریتی و... می باشد. در این میان، شیوه ارزشیابی، نقش کلیدی در به ثمر رسیدن اهداف آن دارد. هدف از انجام این تحقیق، بررسی قاعده فقهی عدالت در ارزشیابی آموزش عالی بود.

    روش

    در این تحقیق، ارزشیابی آموزش عالی از منظر تعالیم اسلامی با روش اجتهادی بررسی شده است. پرسش اصلی این بود که از نظر فقه، شیوه ارزشیابی چه ویژگی‏هایی باید داشته باشد.

    یافته ‏ها

    یکی از مهم‏ترین دستورات فقه در عرصه ارزشیابی، قاعده عدالت است که بر لزوم اعطای حقوق افراد، تاکید و متناسب با اهداف آموزش عالی و اهداف هر نوع از ارزشیابی، الزاماتی را برای چگونگی ارزشیابی در آموزش عالی به همراه دارد.

    نتیجه‏ گیری

    ارزشیابی آموزشی صحیح با توجه به مقاصد یک فعالیت آموزشی تعیین می‏شود و بعد از آن ارزشیابی به عمل می‏آید تا نشان داده شود که آن مقاصد تا چه اندازه تحقق یافته‏اند. همچنین معیار برابری فرصتها برای دستیابی به معیارهای مورد ارزیابی نیز در تحقق عدالت موثر است.

    کلیدواژگان: قواعد فقهی، عدالت، ارزشیابی آموزشی، آموزش عالی
  • ژاله ابراهیمی، یونس واحد یاریجان*، مریم ابن تراب صفحات 1003-1020

    مساله دانش و فرهنگ و چگونگی نهادینه کردن آن ها در نظام اجتماعی از قبل نظام آموزشی، از جمله رویکردهای دوران متاخر در نظام دانشگاهی بوده. مراکز آکادمیک در پویش تغییر کارکرد خود، امروزه در فراگیری جریان سازی نظام دانش و فرهنگ، رسالتی بنیادین داشته اند. و فرهنگ دینی در بازخوران نظام آموزشی، مورد توجه پیشرانان جریان فکری قرار گرفته است. وقف، به عنوان سرچشمه فیاض نظام اندیشه ای توانسته است در این کنشگری ایفاگر بسیاری از تعهدات مدنی باشد.

    هدف

    هدف این پژوهش، ارایه یک فراترکیب از مصادیق و مضامین اصلی فرهنگ دینی در دانشگاه اسلام بر اساس مطالعات صورت گرفته است. بر همین مبنا، مطالعه حاضر به لحاظ هدف از نوع کاربردی و روش .روش پژوهش، کیفی بوده. جامعه آماری پژوهش شامل پژوهش های صورت گرفته در حوزه فرهنگ دینی بوده که مجموعا95 مقاله چاپ شده به صورت فیزیکی و یا الکترونیکی انتخاب شده و مورد بررسی قرار گرفته است و با توجه به ملاک-های پژوهش، تعداد 14 مقاله به صورت هدفمند گزینش گردیده بود و مورد تحلیل واقع شده. توجه عمیق به مساله فرهنگ و سازواره های بنیادین آن به عنوان یکی از کارویژه های وقف، موضوع محوری و تم اصلی این مقالات بوده که ضرورت ترویج موقوفات در حوزه نظام دانشگاهی را مورد تاکید قرار داده است. در عین حال ارایه راهکار اثربخش علمی در چگونگی چترگونگی مولفه فرهنگ ازقبل وقف،درنظام دانشگاهی مساله مغفول این پژوهش ها بوده.

    یافته ها

     یافته های این مقاله نشان داده است که فرهنگ دینی از حیث ملاک های اقتصادی12مصداق و به لحاظ ملاک های اجتماعی19و از لحاظ مقولات فرهنگی17مصداق را در خود جای داده است.

    نتیجه گیری

    یافته های پژوهشی نشان داده که در مقالات تحلیل شده، بررسی تطبیقی چندانی با مولفه های فرهنگ از ابعاد مختلف صورت نگرفته است. از سوی دیگر بیشتر نویسندگان، به دلیل عدم اشرافیت کامل بر مبانی دینی و آثار وقف، در تبیین و تطبیق مساله و چگونگی تحقق فرهنگ دینی، چندان موفق نبوده اند، ضمن این که چندان روشن و مشخص نشده که در حقیقت کدام بخش از سیستم های دانشگاهی از این نوع تحقیقات بهره برده اند. حتی احتمال قویی مطرح بوده که چندان مراجعه و استنادی به این نوع تحقیقات در حوزه سیاست گذاری های کلان جامعه رخ نداده است. این عیب و ایراد بزرگی بوده  که متاسفانه در تحقیقات علمی به آن چندان توجه نشده . دلیل این امر هم آن بوده که رابطه محققان حوزه های مختلف علمی با واقعیات نهادها و سازمان های موجود، یک رابطه یک طرفه بوده است.

    کلیدواژگان: :«سنتزپژوهی»، «وقف»، «فرهنگ دینی»، «دانشگاه اسلامی»، «نظام اندیشه ای»
  • سید هدایت سجادی* صفحات 1021-1036
    هدف

    هدف از نگارش این مقاله، بررسی راه حلهایی برای پاسخ این پرسش بود که چگونه می توان در پرتو نظریه های علم دینی، آموزش دینی علم سازگار داشت. این پرسش که خود ذیل مسئله «کاربست علم دینی در آموزش علوم» تلقی می شود، در تحلیل دقیق تر مسیله، به پرسش از امکان و سازگاری «آموزش دینی علم» تقلیل یافته بود.

    روش

    در راستای هدف تحقیق، سه فرضیه مطرح شد و فرضیه ها با روشی تحلیلی- فلسفی، هم در پرتو نظریه علم دینی مهدی گلشنی که متناسب ترین نظریه با علوم طبیعی است و هم از منظر سازگاری برساخته «آموزش دینی علم»، بررسی شدند.

    یافته ها

    پس از تحلیل و بررسی و تدقیق فرضیه ها، یافته های این پژوهش نشان داد که در حوزه آموزش علوم: نخست، «آموزش خداباورانه علم» رویکردی حداکثری برای «آموزش دینی علم سازگار» است؛ دوم، «آموزش خداباورانه علم» در ساحت نگرش قابل تحقق است؛ سوم، رویکرد بین رشته ای، رویکردی منصفانه و حداقلی در برنامه «آموزش دینی علم سازگار» است.

    نتیجه گیری

    برای دستیابی به «آموزش دینی علم سازگار»، می توان در طیفی از راه حلها از رویکرد بین رشته ای(رویکرد حداقلی) تا آموزش خداباورانه علم(رویکرد حداکثری) عمل کرد.

    کلیدواژگان: علم دینی، آموزش علوم، آموزش دینی علم، آموزش خداباورانه، رویکرد بین رشته ای، مهدی گلشنی
  • فاطمه سیفعلی ئی*، سهراب مروتی، سید محمدرضا حسینی نیا صفحات 1037-1056

    انضباط فکری ترکیبی نو و بدیع، ناظر بر نظم و انضباط در حوزه تفکر است و به اندیشه کنترل شده و سنجیده نظر دارد.

    هدف

    هدف از نگارش این مقاله، تبیین ساختار نظام مند انضباط فکری در قرآن بود.

    روش

    پژوهش حاضر به شیوه تحلیل محتوا و با استناد به آیات قرآن نگاشته شده است. یافته ها: گزاره های مرتبط با انضباط فکری در قرآن، در چهار بخش مبانی (لزوم شکرگزاری منعم، تمایز از سایر موجودات، ممانعت از ورود به دوزخ‏، مسیولیت اعضا، برتری اهل تفکر، پلیدی بی خردان، سقوط به جایگاه بدترین موجود)، مقدمات (ایجابی: تقوا، حلم و بردباری؛ سلبی: پیروی از امیال، کثرت گرایی، شخصیت گرایی، تقلید کورکورانه)؛ الزامات (آزادی اندیشه، احترام به آرا و اندیشه ها، پرسشگری، حقیقت جویی، علم) و موانع(تهدید، ترس، عجله و شتابزدگی، حب و بغض، خشم و غضب) تشریح و تبیین شده است.

    نتیجه

    فکر صحیح در قرآن دارای ساختاری نظام مند شامل هر چهار رکن اساسی یک شبکه نظام مند است. کاربست این پژوهش در تربیت دینی دانشجویان، به خصوص در سالهای ابتدایی ورود به دانشگاه، می تواند تحولی عظیم در روش تفکر آنان ایجاد کند و آنان را به سمت رشد و تعالی فکری سوق دهد.

    کلیدواژگان: نظام، انضباط فکری، قرآن کریم، دانشگاه اسلامی
  • عمران عباسپور*، علی ویانی صفحات 1057-1076
    هدف

    در آیات قرآن، بحث زوجیت موجودات زنده، به عنوان یک قاعده کلی مطرح شده است. به غیر از قرآن، عالمان علوم تجربی هم بحث زوجیت موجودات را مطرح کرده‎اند که تفاوتها و شباهتهایی با همدیگر دارند. هدف از انجام این تحقیق، بررسی وجود تطابق بین آیات قرآن و علوم تجربی بود.

    روش

    در این تحقیق با روش تطبیقی- تحلیلی، نظر قرآن با علوم تجربی بررسی شده است.

    یافته‎ها و نتیجه گیری

    در قرآن و علم، زوجیت به عنوان یک قانون کلی برای موجودات زنده به معنای نر و ماده مطرح شده است، که تولید مثل موجودات گاهی از طریق جنسی و گاهی از طریق غیر جنسی است. همچنین آیات قرآن بر گسترش زوجیت افراد دلالت دارند؛ بدین معنی که خداوند تمام افراد زوج را خلق کرده است؛ نه اینکه هر چیزی را که خلق کرده است، زوج است.

    کلیدواژگان: زوجیت، قرآن، علم تجربی، تعارض قرآن و علوم
  • حبیب‎الله کاظم‎خانی* صفحات 1077-1094
    هدف

    هدف از نگارش این مقاله، احصا و تشریح ویژگی‎های شناختی و رفتاری موثر بر عملکرد اساتید گروه های معارف اسلامی در دانشگاه ها با الهام از آرای آیت‎الله مصباح یزدی است.

    روش

    این پژوهش از حیث گردآوری اطلاعات، کتابخانه ای و تجربیات شخصی و از نظر شیوه پردازش اطلاعات، تحلیلی- استنتاجی است.

    یافته ها

     اهم ویژگی‎های شناختی عبارتند از: آشنایی با پدیده دین، به خصوص کلیات دین اسلام؛ آشنایی با کلیات علوم اسلامی؛ آشنایی با کلیات تاریخ اسلام؛، آشنایی با یک دوره تفسیر فشرده قرآن؛ آشنایی با فرق اسلامی با تاکید بر فرقه های زنده و تاثیرگذار؛ آشنایی با نظام حقوقی اسلام؛ آشنایی با مسایل مبتلابه فقهی خود و دانشجویان؛ آشنایی با شبهات جدید دینی؛ آشنایی با ادیان جهان و جنبشهای نو پدید دینی؛ آشنایی با مسایل روز؛ آشنایی با مولفه های دنیای جدید و پیامدهایشان؛ تسلط به دو زبان عربی و انگلیسی؛ تسلط کامل به متن درسی؛ شناسایی منابع تکمیلی معتبر متون درسی و آشنایی با رشته های مختلف دانشگاهی. اهم ویژگی‎های رفتاری (اخلاقی) عبارتند از: صداقت، عدالت، تواضع، سعه صدر و خیرخواهی.

    بحث و نتیجه گیری

    تربیت اساتیدی با ویژگی‎های احصا شده، با همه دشواری‎هایش، ضروری و ممکن است و این مهم باید به طور مستمر از دوره کارشناسی آغاز و در به کارگیری اساتید حق‎التدریسی بازنگری شود.

    کلیدواژگان: باور دینی، تحول اخلاقی، ویژگی‎های شناختی، ویژگی‎های رفتاری، اساتید معارف اسلامی
  • مرضیه کهنوجی*، حسین کامیاب صفحات 1095-1112
    هدف

    این تحقیق به منظور بررسی تاثیرآموزش محتوای درس انسان در اسلام بر سلامت معنوی دانشجویان دختر دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان انجام شد.

    روش

    روش تحقیق، شبه آزمایشی بود. برای دسترسی به اهداف، از طرح پیش آزمون- پس آزمون با دو گروه استفاده شد. جامعه آماری شامل دانشجویان دختر مقطع کارشناسی دانشگاه ولی عصر رفسنجان در نیمسال دوم 400-1399 بود. نمونه انتخاب شده به پرسشنامه سلامت معنوی (SWBS) پاسخ دادند. سپس با در نظر گرفتن نمره بین 97-67 (سلامت معنوی متوسط رو به بالا) درآزمون اولیه و با استفاده از روش انتخاب به شیوه تصادفی ساده، 40 نفر انتخاب و به دو گروه 20 نفره تقسیم شدند. یک گروه مورد آموزش قرار گرفتند. پس از 16 جلسه آموزش درس انسان در اسلام، مجددا آزمون گرفته شد. تجزیه و تحلیل داده ها در سطح توصیفی و استنباطی انجام شد.

    یافته ها

    بین نتایج پیش آزمون و پس آزمون به لحاظ میانگین نمرات خرده مقیاسهای سلامت معنوی و در نهایت سلامت معنوی، قبل و بعد از آموزش تفاوت معناداری وجود نداشت.

    نتیجه گیری

    محتوای انتخاب شده از عوامل موثر بر تقویت سلامت معنوی نبود و نتوانست تغییر معناداری را در خرده مقیاسهای آن ایجاد کند. لذا توصیه می شود نسبت به بازبینی محتوا، تغییر شیوه آموزش و انجام پژوهش در سایر دانشگاه ها اقدام شود.

    کلیدواژگان: درس انسان در اسلام، سلامت معنوی، سلامت وجودی، سلامت مذهبی
  • محمدتقی مبشری*، محمود صفری، راضیه توکلی نهاد صفحات 1113-1124
    هدف

    هدف از این مطالعه، شناسایی مولفه های انگیزه بخش دعای افتتاح بر انس دانشجویان با خدا بود.

    روش

    در این پژوهش روش نمونه گیری تصادفی و جامعه آماری شامل دانشجویان دوره های کارشناسی و کارشناسی ارشد دانشگاه فرهنگیان شهر تهران به تعداد 1925 نفر بود که بر اساس فرمول کوکران، 320 دانشجو به عنوان نمونه انتخاب شدند. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر اجرا، آمیخته (کیفی و کمی) بود. به منظور گردآوری داده ها در بخش کیفی، متن دعای افتتاح، مطالعه و سپس از طریق کدگذاری باز و محوری، مولفه های موثر بر انس با خدا شناسایی شد. بر اساس مولفه های استخراج شده، پرسشنامه محقق ساخته 13 گویه ای با طیف پنج ارزشی لیکرت تدوین شد. روایی صوری و محتوایی پرسشنامه توسط اساتید صاحب نظر تایید شد. پایایی پرسشنامه، 90/0 آلفای کرونباخ محاسبه شد. در بخش کمی، برای تجزیه وتحلیل داده ها نیز از مجموعه آمار توصیفی و استنباطی از طریق نرم افزار اس.پی.اس.اس و آر-26 استفاده شد.

    یافته ها

    نتایج تحقیق نشان داد که مولفه های مستخرج از دعای افتتاح (عناصر معرفتی، معنوی و اخلاقی) تاثیر بسزایی بر انس دانشجویان با خدا دارد.

    نتیجه گیری

     به دست اندرکاران تعلیم وتربیت توصیه می شود که توجه دانشجویان را به مضامین اصلی دعاها از جمله دعای افتتاح که مملو از مولفه های موثر بر انس با خداست، جلب کنند و از قرایت صرف آن بپرهیزند.

    کلیدواژگان: انس با خدا، انگیزه بخشی دعا، دعای افتتاح
  • ابراهیم نوری*، لیلا افضلی شیخی، محمد زارعی صفحات 1125-1144
    هدف

    هدف از نگارش این نوشتار، نقد مدعای غزالی در مسئله قدرت تعقل زن بود. از نگاه او، زنان در بعد معرفت عقلی گرفتار نقص ذاتی اند؛ که این مدعا زمینه ساز شبهاتی نسبت به آموزه های دینی است.

    روش

    این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی و انتقادی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای انجام شده است.

    یافته ها

     مهم ترین یافته های این پژوهش عبارتند از: عدم نگاه جامع غزالی به آموزه های دینی، فقدان پشتوانه عقلی و مویدات نقلی و تجربی، ناسازگاری با روح آموزه های دینی و اندیشه های فلسفی و یافته های روان شناسی و علوم تربیتی.

    نتیجه گیری

    غزالی گرچه به انسانیت زن اذعان دارد، ولی او را ذاتا نسبت به مرد کم بهره تر از قوه تعقل می داند. این نگاه، پیامدهایی مانند ذاتی بودن رذایل اخلاقی و ناتوانی زن درکسب کمال و معرفت را در پی دارد.

    کلیدواژگان: انسان، زن، ادراکات عقلی، غزالی
  • زهرا رستمی، حانیه احمدی، الناز محمدی آذر، رضا معصومی نژاد* صفحات 1145-1166
    هدف

    هدف از انجام این مطالعه، شناسایی شاخصه‎های موثر بر استقلال پژوهشی دانشجو- معلمان در راستای توسعه حرفه‎ای آنان بود.

    روش

    رویکرد تحقیق، کیفی و از نوع تحلیل محتوای متعارف بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان شاغل در دانشگاه فرهنگیان شهید مطهری خوی در سال تحصیلی 400-1399 بود که 16 نفر از آنان به روش نمونه‎گیری هدفمند از نوع شاخص، مورد مطالعه قرار گرفتند. در این راستا، مصاحبه‎های نیمه سازمان‎یافته‎ای از آنانی صورت گرفت و نمونه‎گیری تا اشباع داده‎ها ادامه یافت. برای اعتبارسنجی یافته‎ها از روش توصیف غنی داده‎ها و خودبازبینی محقق و برای تعیین پایایی داده‎ها از روش بررسی همزمان استفاده شد.

    یافته ‎ها

    مولفه‎های کارکردآفرینی (عمل‎گرایی، مدیریت‎نگری، سودمندگزینی)، هویت‎پذیری علمی (هم‎افزایی شناختی، محقق-معلم، خودکارامدی علمی، خودشناسی علمی)، تفکرپذیری (منطق‎گرایی، نقدسازی، خلاقیت‎محوری)، رهبری پژوهش (فرهنگ پژوهش، منبع‎سازی، شبکه‎‎سازی علمی) و نگرش‎پروری (راهبردسازی، هنجارپذیری، باورمندی) مضامین اصلی‎اند که با 172 مضمون اولیه، شرایط را برای مستقل بودن فعالیتهای پژوهشی دانشجو- معلمان فراهم می‎آورند.

    نتیجه ‎گیری

     دانشجو- معلمان با خلق ذهنیت مثبت نسبت به فعالیتهای پژوهشی، به توسعه قابلیتهای علمی خود بپردازند و جهت‎دهنده روند حاکم بر این اندیشه‎ها باشند.

    کلیدواژگان: استقلال پژوهشی، دانشجو- معلمان، توسعه حرفه‎ای
  • سید جلال موسوی‎زاده، احمد سلحشوری*، ایراندخت فیاض صفحات 1167-1188
    هدف

    پژوهش حاضر به منظور تبیین الگوی مفهومی تربیت معنوی مبتنی بر صحیفه سجادیه در تعلیم و تربیت انجام شد.

    روش

    این تحقیق از حیث هدف، کاربردی و رویکرد زیربنایی آن، پژوهش کیفی است و برای تحلیل داده‎ها از روش تحلیل مفهومی و استنتاجی استفاده شده است. محیط پژوهش شامل کتاب صحیفه سجادیه و نمونه‎گیری آن، به صورت هدفمند بوده است.

    یافته ‎ها

     شامل مبانی، اهداف، اصول و روش ها در الگوی مفهومی تربیت معنوی است. در صحیفه سجادیه، انسان معنوی ابتدا باید شناخت را در خود ایجاد کند. وقتی شناخت انسان به مرحله باورمندی رسید، بعد از آن رفتار اجتماعی پدید می‎آید.

    نتیجه ‎گیری

    خداوند متعال، هدف غایی و حقیقت بی‏نهایت و جامع تمام ارزشهاست. مهم‎ترین هدف تربیت معنوی، زیست بر اساس خواست الهی است و رسیدن به کمال انسانی، یکی از غایات تربیتی محسوب می‎شود. از آنجا که ساختار وجودی آدمی به گونه‎ای است که تنها در برقراری ارتباط با خداوند به آرامش می‎رسد، سایر تلاشهای عقلی و علمی انسان، محکوم به نافرجامی است. رسیدن به آرامش درونی و اطمینان قلبی، از شاخصهای پیامدی تربیت معنوی‎اند.

    کلیدواژگان: معنویت، تربیت معنوی، صحیفه سجادیه، الگوی معنوی
  • سید محمدرضا حسینی*، محمدطاهر یعقوبی، سید حسن قریشی کرین، محمدامین میکائیلی صفحات 1189-1200
    هدف

    هدف از انجام این پژوهش، بررسی تاثیر رابطه «مرید و مرادی» صوفیه بر آداب «استاد و شاگرد» در رویکرد مبتنی بر کتاب و سنت تعلیم و تربیت اسلامی و نقد آن بود.

    روش

    روش این پژوهش، کیفی بود و با مراجعه به منابع تاریخی و کتب تعلیم و تربیت اسلامی در قرون میانی(4 تا 7 ق)، به شیوه توصیفی- تحلیلی انجام شد.

    یافته‎ها و نتیجه گیری

     رابطه «مرید و مرادی» از آداب صوفیه است. در این رابطه، مرید تسلیم محض مرادش است. این آداب توسط نویسندگان تعلیم و تربیت اسلامی، الگوبرداری و به عنوان وظایف اخلاقی شاگرد مقابل استاد مطرح شده است. یافته‎های پژوهش نشان داد رواج این آداب در بین طلاب، باعث ایجاد نوعی رابطه کاذب اخلاقی بین استاد و شاگرد، سلب اعتماد به نفس، استقلال اندیشه، جسارت نقادی و مطالبه‎گری علمی شاگرد مقابل استاد شده است.

    کلیدواژگان: صوفیه، تعلیم و تربیت اسلامی، مرید و مرادی، استاد و شاگرد، قرون میانه
  • سمیه پاپی، سید جلال هاشمی*، پروانه ولوی، مسعود صفایی مقدم صفحات 1201-1216
    هدف

    این پژوهش با هدف ارایه الگوی قرآنی تغییر درونی مطلوب در انسان انجام شد.

    روش

    روش پژوهش، نظریه ‏پردازی داده ‏بنیاد متنی بود.

    یافته ها و نتایج

    در الگوی قرآنی به دست آمده تغییر درونی مطلوب، عوامل علی عبارتند از: هدایتگر دانستن قرآن، عقل‏ورزی، اطاعت از خدا و پیامبران، ایمان و عمل صالح و مسیولیت عاملیت خویش. مسیولیت تغییر درونی مطلوب در شرایط زمینه‏ای خاصی همچون: انجام فرایض و مستحبات توسط انسان، پناه بردن به خدا، داشتن فضایل اخلاقی، سعه وجودی، بیداری فطرت، وجود رهبران صالح در جامعه، و مسیولیت‏پذیری خود رخ می‏دهد. شرایط عام و تعدیل‏ کننده و تشدیدکننده مسیولیت انسان در ایجاد تغییر درونی مطلوب در خود، شامل مسیولیت آگاهی یافتن و غفلت‏زدایی، تبختر و جانبداری غیر منطقی، همنشینی با نااهل، مادی‏گرایی، قلب مریض و قساوت قلب، تبعیت از هوای نفس و ظلم به خود، عصیان و سرکشی است. انسان مسیولیتش را برای ایجاد تغییر درونی مطلوب با انجام اعمال و راهبردهایی نظیر پندپذیری برای اصلاح رویه زندگی و امید به وعده ‏ها، جستجوی الگو، عبرت‏گیری و درس‏آموزی، تعمیق آگاهی، مجاهده، مسیولیت رشد و تحول دایمی خود را آشکار می‏کند که اینها پیامدهای نیکویی شامل بهره‏مندی از امداد الهی، سیر تکاملی انسان، نیل به فوز و سعادت، سکینه و آرامش یافتن، پیوند انسان با حق و نیل به حیات طیبه را در پی دارند.

    کلیدواژگان: تغییر درونی مطلوب، الگوی قرآنی، روش داده‏بنیاد
|
  • B.Beheshti, S.Safaei Movahed, K.Bagheri Pages 967-982
    Objectives

    The present study is conducted to understand the importance of curricula as one of the main elements or subsystems of higher education that can play an undeniable role in achieving the goals and missions of universities. All students of the Faculty of Psychology and Educational Sciences of the University of Tehran have been introduced. This research is based on the current conditions of the educational system.

    Method

    Due to the tremendous capacity of qualitative approaches and especially the phenomenological method, semi-structured interviews have been used. Data collection in interviews with seventy-five people has been saturated and has been done by purposive sampling method. The data were interpreted and described using a seven-step strategy.

    Results

    The findings indicate that the participants in this study had an in-depth look at the subject under study.

    Conclusion

    The results of the research, while representing such analyzes, showed that in order to follow this ups and downs, all approaches and various scientific, political and cultural factors must be considered.

    Keywords: perception, islamization, curricula, phenomenology, students, higher education
  • M.Davoodabadi Farahani, M.Roayaei, M.Toroqi Ardakani Pages 983-1002
    Objectives

    One of the important stages of the educational system of any country is the higher education level, whose task is to train specialized personnel in various fields such as economic, managerial, etc. Evaluation method plays a key role in achieving its goals.

    Method

    In this research, the evaluation of higher education from the perspective of Islamic teachings is examined by ijtihad method. The main question is what are the characteristics of the evaluation method in terms of jurisprudence.

    Results

    The results indicate that one of the most important instructions of jurisprudence in the field of evaluation of the rule of justice, which emphasizes the need to grant the rights of individuals and in accordance with the goals of higher education and the objectives of each type of evaluation, requirements for how to evaluate higher education.

    Conclusion

    The correct educational evaluation is determined according to the goals of an educational activity and then the evaluation is done to show to what extent those goals have been achieved. Also, the criterion of equality of opportunities to achieve the evaluated criteria is effective in achieving justice.

    Keywords: jurisprudential rules, justice, educational evaluation, higher education
  • Z.Ebrahimi, Y.Vahed Yarijan, M.Ebn Turab Pages 1003-1020
    Objectives

    The issue of knowledge and culture and how to institutionalize them in the social system is already one of the approaches of the late period in the university system. Academic centers in the dynamics of changing their function, today has a fundamental mission in learning the flow of the system of knowledge and culture, and religious culture in the feedback of the educational system, is the focus of the drivers of thought. Waqf, as the source of the grace of the system of thought, can fulfill many civic obligations in this activity.

    Aim

    The purpose of this study is to present a meta-combination of the main examples and themes of religious culture in the Islamic University based on studies.

    Method

      Accordingly, the present study is qualitative in terms of the purpose of the applied type and research approach. The statistical population of the study includes researches in the field of religious culture in which a total of 95 published articles were selected and examined physically or electronically. According to the research criteria, 14 articles were purposefully selected and the analysis took place.

    Results

      Deep attention to the issue of culture and its basic structures as one of the characteristics of the endowment is the central theme and the main theme of these articles that emphasize the need to promote endowments in the field of the university system. At the same time, providing an effective scientific solution on how to umbrella the component of culture before the endowment in the academic system is a neglected issue of this research.

    Conclusion

    Findings of the article show that religious culture has 12 examples in terms of economic criteria, 19 in terms of social criteria and 17 examples in terms of culture.

    Keywords: synthesis research, waqf, religious culture, islamic university, thought system
  • S.H.Sajadi Pages 1021-1036
    Objectives

    The aim of this paper is to examine some solutions to the question of how a "religious education of science" can be compatible and adapted in the light of theories of religious science. This question can be considered under the issue of "application of religious science in science education", which in a more detailed analysis of the problem, has been reduced to the question of the possibility and compatibility of "religious science education".

    Method

    by philosophical analysis, hypotheses of this research examined, in the light of Golshani's theory of religious science and from compatibility perspective of "religious science education".

    Results

    the results of this study showed that in the field of science education, first, the theistic education of science is a maximal approach to the compatible "religious education of science". Second, the "theistic education of science" is achievable in the attitude dimension of learning. Third, the "interdisciplinary approach" is a fair and minimalist approach to the compatible curricula of "religious science education".

    Conclusion

    Finally, in order to achieve a compatible religious education of science it can be act in a range of solutions from the interdisciplinary approach (minimalistic approach) to the theistic approach to science education (maximal approach).

    Keywords: religious science, science education, religious education of science, theistic approach to education, interdisciplinary approach, mehdi golshani
  • F.Seifali, S.Morovvati, S.M.R.Hosseini nia Pages 1037-1056
    Objectives

    Intellectual discipline is a new and innovative combination of discipline in the field of thinking and looks at controlled and measured thought.

    Aim

    The purpose of this article is to explain the systematic structure of intellectual discipline in the Qur'an.

    Method

    The present study has been written by content analysis method and with reference to Quranic verses.

    Results

    Statements related to intellectual discipline in the Qur'an are explained in four parts: Basics (necessity of thankfulness, distinction from other beings, prevention of entering hell, responsibility of members, superiority of thinkers, foolish filthiness, falling into the position of the worst being); Prerequisites (positive: piety, forbearance, and negative: following desires, pluralism, personality, blind imitation); Requirements (freedom of thought, respect for opinions and ideas, questioning, truth-seeking, science); And the obstacles (threat, fear, haste, love and hate, anger and rage).

    Conclusion

    Correct thinking in the Qur'an has a systematic structure that includes all four basic elements of a systematic and systematic network. The application of this research in the religious education of students, especially in the early years of entering the university, can create a great change in their way of thinking and lead them to intellectual growth and excellence.

    Keywords: system, intellectual discipline, holy quran, islamic university
  • O.Abbaspour, A.Viani Pages 1057-1076
    Objectives

    The verses of the Qur'an discuss the marriage of living beings as a general rule. Apart from the Qur'an, scholars of experimental sciences have also discussed the marriage of beings that have differences and similarities with each other. The purpose of this study is  to investigate whether there is a correspondence between the verses of the Qur'an and experimental science or not.

    Method

    In this comparative-analytical method, the view of the Qur'an with experimental science has been studied.

    Results and Conclusion

    In the Qur'an and science, marriage has been proposed as a general law for living beings, meaning male and female, that the reproduction of beings is sometimes sexual and sometimes non-sexual. Quranic verses also indicate the expansion of marriage; This means that God created all married people; Not that everything he has created is even.

    Keywords: marriage, quran, experimental science, conflict between quran, sciences
  • H.Kazem Khani Pages 1077-1094
    Objectives

     The purpose of this article is to Count and explain the cognitive and behavioral characteristics affecting the performance of professors of Islamic Maaref groups in universities by the views of the late Ayatollah Mesbah Yazdi.

    Method

    In terms of data collection, library and personal experiences, and in terms of information processing method, is analytical-inferential.

    Results

    The most important of cognitive characteristics are: familiarity with the phenomenon of religion, especially the generalities of Islam, familiarity with the generalities of Islamic sciences, familiarity with the generalities of Islamic history, familiarity with a period of intensive interpretation of the Qur'an, familiarity with Islamic sects with emphasis on living and influential sects, Familiarity with the Islamic legal system, familiarity with issues related to the jurisprudence of themselves and students, familiarity with new religious doubts, familiarity with world religions and emerging religious movements, familiarity with fasting issues, familiarity with the components of the new world and their consequences, mastery of Arabic and English, Complete mastery of the textbook, identification of valid supplementary sources of textbooks, Familiarity with different academic disciplines. The most important behavioral (moral) characteristics are: honesty, justice, humility, open-mindedness, benevolence, etc.

    Conclusion

    It is necessary and possible to train professors with the above characteristics in spite of all difficulties, and this should be started continuously from the undergraduate course and the use of contractual professors should be revised.

    Keywords: religious belief, moral transformation, cognitive characteristics, behavioral characteristics, professors of islamic maaref(teachings)
  • M.Kahnooji, H.Kamyab Pages 1095-1112
    Objectives

    The purpose of this study is to look into the impact of Human in Islam content on the spiritual well-being of female students at Vali-e-Asr University in Rafsanjan.

    Method

    The study was quasi-experimental, with a pre- and post-test design and two groups. The statistical population consisted of female undergraduate students from Vali-e-Asr University of Rafsanjan in the second semester of 2020-2021. The selected sample completed the Spiritual Well-Being Scale (SWBS). Then, using the simple random sampling and a score of 67-97 (relatively high spiritual well-being) in the initial test, 40 individuals were chosen and divided into two groups of 20. One group received 16 sessions of Human in Islam training, followed by a retest. The data were analyzed both descriptively and inferentially.

    Results

    There was no significant difference in mean scores of subscales of spiritual well-being and spiritual well-being before and after training between pre-test and post-test results.

    Conclusion

    The chosen content was not one of the factors influencing spiritual well-being improvement and could not make a significant difference in its subscales. As a result, it is suggested that the content be reviewed, the teaching method be changed, and research be conducted at other universities.

    Keywords: human in islam, spiritual well-being, existential well-being, religious well-being
  • M.T.Mobasheri, M.Safari, R.Tavakoli Pages 1113-1124
    Objectives

    the purpose of the present survey is to identify the motivating components of the Eftetah Prayer on students' relationship with God.

    Method

    The statistical population of the study included undergraduate and graduate students of Shahid Sharafat and Shahid Bahonar Centers of Farhangian University and 320 students were selected as a sample according to Cochran's formula. This research was practical and mixed in terms of purpose and implementation, respectively. To collect data in the qualitative section, Eftetah Prayer text was studied, and then through open and axial coding, the components affecting relationship with God were identified. Also, based on the extracted components, a 13-item researcher-made questionnaire with a 5-point Likert scale was developed. The validity of the questionnaire was confirmed by expert professors. The reliability of the questionnaire was calculated 0.90 Cronbach's alpha. In the quantitative part, a set of descriptive and inferential statistics were used to analyze the data through Spss software.

    Results

      The results showed that the components extracted from the Eftetah Prayer (epistemological, spiritual, and moral elements) positively affect students' relationship with God.

    Conclusion

    Therefore, educators are advised to draw students' attention to the main themes of the prayers, which are based on relationship with God, and to refrain from simply just reading them

    Keywords: relationship with god, prayer motivation, eftetah prayer
  • E.Nouri, L.Afzali Sheikhi, M.Zarei Pages 1125-1144
    Objectives

     The purpose of this study is to critique Ghazali's claim on the issue of the power of female intellect. In his view, women are inherently flawed in the dimension of intellectual knowledge, a claim that raises doubt about religious teachings.

    Method

    The present research has been done by descriptive-analytical and critical methods and using library resources.

    Results

    The most important findings of this research are: Lack of a comprehensive view of religious teachings, lack of intellectual support and narrative and empirical evidence, incompatibility with the spirit of religious teachings and philosophical ideas, and findings of psychology and educational sciences.

    Conclusion

    Although Ghazali acknowledges the humanity of women, he considers them inherently less useful than men in terms of intellect. This view has consequences such as the inherent nature of moral vices and the inability of women to acquire perfection and knowledge.

    Keywords: man, woman, rational perceptions, ghazali
  • Z.Rostami, H.Ahmadi, E.Mohammadi Azar, R.Masoumi Nezhad Pages 1145-1166
    Objectives

    The purpose of this study is to identify the characteristics affecting the research independence of students-teachers in order to their professional development.

    Method

    The qualitative research approach was conventional content analysis. The statistical population included all students working at Farhangian University of Shahid Motahari Khoy in the academic year 1399-1400, 16 of whom were studied by purposive sampling of the index type. In this regard, semi-organized interviews were conducted and sampling continued until data saturation. To validate the findings from the method of rich data description and self-review of the researcher and Simultaneous review method was used to determine the reliability of the data.

    Results

    Findings showed that the components of functionalism(pragmatism, management, utility selection), scientific identity(cognitive synergy, researcher-teacher, scientific self-efficacy, scientific self-knowledge), thinking(rationalism, critique, creativity), Research leadership(research culture, resource making, scientific networking) and attitude cultivation(Strategy building, normativeness, credibility) are the main themes that with 172 primary themes provide the conditions for independent student-teacher research activities.

    Conclusion

    The results showed that student-teachers by creating a positive mentality towards research activities, develop their scientific capabilities and guide the process of governing these ideas.

    Keywords: research independence, student-teacher, professional development
  • S.J.Mousavizadeh, A.Salahshouri, I.Fayyaz Pages 1167-1188
    Objectives

    The present study is conducted to explain the basics of spiritual education and to present a conceptual model of spiritual education based on Sahifa Sajjadieh in education.

    Method

    This research is applied in terms of purpose. The underlying approach of this research is qualitative. Analytical method of conceptual and inferential analysis has been used. The research environment includes the book Sahifa Sajjadieh and sampling in this research has been purposefully selected.

    Results

    Conceptual model of spiritual education with five elements of goals; Basics; Principles; Methods of spiritual education were extracted.

    Conclusion

    God Almighty is the ultimate goal of the infinite and comprehensive truth of all values. The most important goals of spiritual education are life based on the divine will. Achieving human perfection is one of the educational goals. Since the existential structure of man is such that he can only relax in communicating with God, other intellectual and scientific endeavors of man doomed to failure are .

    Keywords: spirituality, Spiritual Education, Sahifa Sajjadieh, spiritual model
  • S.M.R.Hosseini, M.T.Yaghoubi, S.H.Qureshi Karin, M.A.Mikaeli Pages 1189-1200
    Objectives

    To study the effect of the relationship between " devotee (disciple) and looked for" of Sufism on the etiquette of "teacher and student" in the approach based on the book and tradition of Islamic education and its critique.

    Method

    Qualitative research has been done by descriptive-analytical method by referring to historical sources and books of Islamic education in the Middle Ages (4-7 AH).

    Results and Conclusion

    One of the Sufi customs is the relationship between "disciple and intended". In this regard, the disciple means pure submission. These etiquettes have been modeled by the authors of Islamic education and have been proposed as the moral duties of the student towards the teacher. Research findings show; The prevalence of these etiquettes among students has caused a kind of false moral relationship between the teacher and the student, loss of self-confidence, independence of thought, critical courage and scientific demands of the student against the teacher.

    Keywords: sufism, islamic education, devotee (disciple), looked for, teacher, student, middle ages
  • S. Papi, S.J. Hashemi, P. Valavi, M.Safaei Moghadam Pages 1201-1216
    Objectives

    The aim of the present study is to introduce the Quranic model of desirable internal change in human.

    Method

      The method of the present survey is textual data theory.

    Results & Conclusion

    In the obtained Quranic model of the desired internal change, the causal factors are: Knowing the Qur'an as a guide, rationalism, obedience to God and the prophets, faith and righteous action and Accept Responsibility for agency are among the causal factors in self desired internal change. Responsibility for desirable internal change occurs in special background conditions such as performing human duties and mustahabs (recommended), taking refuge in God, having moral virtues, awakening of the nature, existence of competent leaders in the society, and responsibility. The general, moderating and aggravating conditions of human responsibility in creating self-desired internal change includes Responsibility for awareness and neglect, arrogance and irrational bias, communication with the incompetents, materialism, sick heart and barbarity, obedience to passions and self-oppression, rebellion and disobedience. Humans reveals their responsibility for creating the desired internal change by performing actions and strategies such as hope in promises, looking for the models, learning, deepening awareness, jihad and Responsibility for your own growth and change. praying that have good consequences including the benefit of divine help, the evolution of human, achieving victory and happiness, relaxation, connection to the God and achievement of good life.

    Keywords: desirable internal change, quranic model, data based method